در مورد حکمت 281 یه نکته ای رو می خاسم عرض کنم در این حکمت امام دارن می گن عقل آدم هیچ وقت به آدم خیانت نمی کنه . این جمله یعنی عقل آدم هیچ وقت اشتباه نمی کنه .

خوب این رو ما وقتی در زندگیمون تجربه می کنیم می بینیم که اینطور نیست و خیلی وقتها میشه که فکر ها و اندیشه هامون اشتباه از آب در میاد

خوب پس منظور امام دقیقا چی بوده ؟/ کدوم عقله که هیچ وقت اشتباه نمی کنه .و به تعبیر امام خیانت نمی کنه ؟

اینجا من دو تا نکته رو عرض می کنم اول اینکه امام تعبیر خیانت نکردن و فریب ندادن رو به کار می برند . یعنی میگن عقل آدم هرگز در صدد کلاه گذاشتن بر نمیاد . هیچ وقت هیچ آدمی سر خودش نمیخاد که کلاه بذاره.

پس وقتی در مورد یه کاری شما شروع می کنید به فکر کردن و که آیا اون رو انجام بدید یا نه ، عقلتون واقعا دنبال این می گرده که بهترین راه رو و بهتیرن حرف رو که به صلاح شما باشه بزنه . اگه عیب و ایراد در کار باشه رو حتما گوشزد می کنه و اگه سختی و دشواری هم هست رو به روتون میاره . خلاصه تمام تلاشش رو می کنه تا راه درست رو نشونتون بده

نکته دوم اینکه واژه عقل در ادبیات دینی ما و در بین مردم به معانی مختلفی به کار میره . ما باید د قت کنیم تا بفهمیم وقتی در روایتی عقل رو خیلی با ارزش معرفی می کنن و یا در روایتی دیگر عقل رو مذمت می کنن، منظور عقلِ به کدام معناست؟

مثلا ما در تعبیری داریم که حضرت فرموده: انبیاء حجت بیرونی برای انسان ها هستند و عقل حجت داخلی برای آن ها . یعنی عقل رو تقریبا همطراز پیامبران قرار داده اما در تعبیری دیگه د اریم که گفتند : دین خدا رو نمیشه با عقل بهش رسید!!!

خوب مگه میشه عقل هم حجت خدا باشه و هم نشه باهاش دین رو بررسی کرد ؟!!!! خیلی واضحه که عقل در این دو تعبیر به یک معنا به کار نرفتند و الا باید بپذیرم که اهل بیت علیهم السلام نعوذ بالله دارن تناقض گوئیی می کنن !!! ( معصوم هیچ وقت تناقض نمیگیه)

بنابر این خیلی باید دقت کرد تا با قرائن و ادله فهمید که منظور از عقل به کار رفته در حکمت چیه ؟؟/ اون عقلی که ( و یا بهتره بگم اون فهم های عقلی که) هیچ وقت اشتباه نیستند و همیشه درست از آب در میاند ، اون قضاوتهای عقلی است که انسان ها صرفااااا از اون جهت که انسانن می کنن. بدون در نظر گرفتن فرهنگ و دین و جغرافیا و ملیت و زمان زندگی و این چیزها مثلا همه ی انسانها با تمام تفاوتهای فرهنگی و نژادای و این چیزا متفق القولند که « قتل بی گناه» بده. ، این فهم عقل هیچ وقت اشتباه نیست . چرا؟ چون جزو همان فهم هایی هست که انسان ها - چون انسانند- انجام می دند. یا مثلا همه انسان ها فی الجمله « ازدواج » با جنس مخالف رو خوب می دونن. حالا در اینکه در چه شرایطی باشه و در چه سنی باشه رو با هم ممکنه اختلاف داشته باشند و هر کسی به فرا خور فرهنگش نظری بده ، اما در مورد اصل ازدواج با جنس مخالف همه متفق القولند

این جور « فهم ها » رو در ادبیات دینی بهش می گن : « عقل عملی» و یا « آراء محموده »

بحث در این مورد خیلی هست و حرفاهی زیادی میشه زد که خیلیش دیگه میره توی فاز مباحث علمی و کلامی که فک می کنم بیشتر شماها حوصله ی شنیدنش رو نداشته باشین 😁😉🌹