اگر هنوز امکان ورود ندارید از دفتر نام کاربری و رمز عبور دریافت کنید.
📌چگونه یک مقاله خوب بنویسیم؟
نوشتن مقاله تنها با دانستن قواعد نظری بهدست نمیآید. حتی اگر کسی تمام اصول را حفظ باشد، بدون تجربه عملی نمیتواند خوب بنویسد. نوشتن مهارتی است که از ترکیب دانش، تمرین و مواجهه مداوم با متن شکل میگیرد. بنابراین باید پذیرفت که خوب نوشتن، نتیجه «فهم نظری + تجربه عملی» است و هیچکدام به تنهایی کافی نیست.
گام اول: انتخاب حوزه پژوهشی
شروع مسیر پژوهشی با تعیین یک قلمرو روشن ممکن میشود. هر پژوهشگر باید بداند در چند سال آینده قرار است در کدام حوزه علمی فعالیت کند. این انتخاب بر پایه چهار معیار شکل میگیرد:
۱) علاقه واقعی،
۲) توانایی شخصی،
۳) پیشینه مطالعاتی موجود یا قابلکسب،
۴) نیاز جامعه هدف.
زمانی که این چهار شاخص تعیین شود، پژوهش از پراکندگی نجات پیدا میکند و حتی انتخاب موضوعات دانشگاهی و تکالیف کلاسی نیز هدفمند میشود. بسیاری از سردرگمیهای رایج میان دانشجویان از آنجاست که هنوز حوزه پژوهشی خود را مشخص نکردهاند.
گام دوم: شناخت مخاطب
پس از تعیین حوزه، باید دانست برای چه کسانی مینویسیم. مخاطب، زبان متن، میزان پیچیدگی، حجم توضیحها و حتی انتخاب موضوع را تعیین میکند.
نوشتن برای روزنامه، نوشتنی ساده و شفاف میخواهد؛
نوشتن برای مجلات علمی–ترویجی، تحلیلپذیرتر است؛
و نوشتن برای نشریات علمی–پژوهشی به دقت، اختصار و استدلال محکم نیاز دارد.
در محیط دانشگاه نیز مخاطب اولیه پایاننامه، استادان هستند؛ بنابراین اصل بر اختصار و روشمندی است. هرچه مخاطب عمومیتر باشد، توضیحها باید روانتر و گستردهتر ارائه شود. شناخت مخاطب از ناسازگاری سبکی و سردرگمی در نگارش جلوگیری میکند.
گام سوم: نیازسنجی و مسئلهسازی
نویسندگی علمی زمانی معنا پیدا میکند که متنی در پاسخ به یک نیاز واقعی نوشته شود. بخش زیادی از مقالات تکراری موجود بهدلیل نادیدهگرفتن نیازسنجی است. بهترین راه، مراجعه به مجلات تخصصی مرتبط با حوزه پژوهشی است؛ جایی که میتوان مسیر پژوهشها، خلأهای موجود و نیازهای جامعه را مشاهده کرد. پژوهشگری که نیاز را درست تشخیص دهد همیشه جلوتر است.
پس از نیازسنجی، نوبت به مسئلهسازی میرسد. هر پژوهش با یک مسئله روشن آغاز میشود. برای تبدیل یک موضوع کلی به مسئله قابل تحقیق، باید ارزشمندی موضوع، امکانپذیری اجرا و موانع احتمالی بررسی شود. سپس موضوع به پرسشهای دقیقتر تقسیم و این پرسشها پالایش میشوند تا نهایتاً به یک مسئله روشن، سنجشپذیر و قابل پاسخ برسند. مسئله خوب، ستون فقرات یک مقاله موفق است.
در یک جمعبندی کوتاه، مسیر نوشتن مقاله از سه نقطه کلیدی میگذرد:
انتخاب حوزه، شناخت مخاطب، و نیازسنجی همراه با مسئلهسازی.
با رعایت این سه گام، پژوهشگر از پراکندگی رها میشود، مسیر روشنی پیدا میکند و نوشتهاش به استانداردهای حرفهای نزدیک میشود.
📚منبع
اسحاقی، ح (۱۳۹۴). فنون مقالهنویسی. مرکز نشر هاجر (صص۸۳-۸۷).
📌چگونه یک مقاله خوب بنویسیم؟
نوشتن مقاله تنها با دانستن قواعد نظری بهدست نمیآید. حتی اگر کسی تمام اصول را حفظ باشد، بدون تجربه عملی نمیتواند خوب بنویسد. نوشتن مهارتی است که از ترکیب دانش، تمرین و مواجهه مداوم با متن شکل میگیرد. بنابراین باید پذیرفت که خوب نوشتن، نتیجه «فهم نظری + تجربه عملی» است و هیچکدام به تنهایی کافی نیست.
گام اول: انتخاب حوزه پژوهشی
شروع مسیر پژوهشی با تعیین یک قلمرو روشن ممکن میشود. هر پژوهشگر باید بداند در چند سال آینده قرار است در کدام حوزه علمی فعالیت کند. این انتخاب بر پایه چهار معیار شکل میگیرد:
۱) علاقه واقعی،
۲) توانایی شخصی،
۳) پیشینه مطالعاتی موجود یا قابلکسب،
۴) نیاز جامعه هدف.
زمانی که این چهار شاخص تعیین شود، پژوهش از پراکندگی نجات پیدا میکند و حتی انتخاب موضوعات دانشگاهی و تکالیف کلاسی نیز هدفمند میشود. بسیاری از سردرگمیهای رایج میان دانشجویان از آنجاست که هنوز حوزه پژوهشی خود را مشخص نکردهاند.
گام دوم: شناخت مخاطب
پس از تعیین حوزه، باید دانست برای چه کسانی مینویسیم. مخاطب، زبان متن، میزان پیچیدگی، حجم توضیحها و حتی انتخاب موضوع را تعیین میکند.
نوشتن برای روزنامه، نوشتنی ساده و شفاف میخواهد؛
نوشتن برای مجلات علمی–ترویجی، تحلیلپذیرتر است؛
و نوشتن برای نشریات علمی–پژوهشی به دقت، اختصار و استدلال محکم نیاز دارد.
در محیط دانشگاه نیز مخاطب اولیه پایاننامه، استادان هستند؛ بنابراین اصل بر اختصار و روشمندی است. هرچه مخاطب عمومیتر باشد، توضیحها باید روانتر و گستردهتر ارائه شود. شناخت مخاطب از ناسازگاری سبکی و سردرگمی در نگارش جلوگیری میکند.
گام سوم: نیازسنجی و مسئلهسازی
نویسندگی علمی زمانی معنا پیدا میکند که متنی در پاسخ به یک نیاز واقعی نوشته شود. بخش زیادی از مقالات تکراری موجود بهدلیل نادیدهگرفتن نیازسنجی است. بهترین راه، مراجعه به مجلات تخصصی مرتبط با حوزه پژوهشی است؛ جایی که میتوان مسیر پژوهشها، خلأهای موجود و نیازهای جامعه را مشاهده کرد. پژوهشگری که نیاز را درست تشخیص دهد همیشه جلوتر است.
پس از نیازسنجی، نوبت به مسئلهسازی میرسد. هر پژوهش با یک مسئله روشن آغاز میشود. برای تبدیل یک موضوع کلی به مسئله قابل تحقیق، باید ارزشمندی موضوع، امکانپذیری اجرا و موانع احتمالی بررسی شود. سپس موضوع به پرسشهای دقیقتر تقسیم و این پرسشها پالایش میشوند تا نهایتاً به یک مسئله روشن، سنجشپذیر و قابل پاسخ برسند. مسئله خوب، ستون فقرات یک مقاله موفق است.
در یک جمعبندی کوتاه، مسیر نوشتن مقاله از سه نقطه کلیدی میگذرد:
انتخاب حوزه، شناخت مخاطب، و نیازسنجی همراه با مسئلهسازی.
با رعایت این سه گام، پژوهشگر از پراکندگی رها میشود، مسیر روشنی پیدا میکند و نوشتهاش به استانداردهای حرفهای نزدیک میشود.
📚منبع
اسحاقی، ح (۱۳۹۴). فنون مقالهنویسی. مرکز نشر هاجر (صص۸۳-۸۷).