🔹 چرا اقتصاد به مدل نیاز دارد؟
(بر پایهی دیدگاه دنی رودریک)
📊 دنی رودریک میگوید:
"مدلها در اقتصاد، مثل نقشهها در سفرند؛ نه میتوان بدون آنها راه را پیدا کرد، و نه میتوان انتظار داشت همه چیز را نشان دهند."
در نگاه رودریک، مدلهای اقتصادی ابزار فکر کردن دقیقاند نه پیشبینیگرهای کامل آینده.
هر مدل فقط بخشی از واقعیت را به ما نشان میدهد، درست مثل نقشهای که مسیرها را دارد ولی از کوه و جنگل و آسمان خبری نیست.
🧰 او میگوید اقتصاددان باید بهجای جستوجوی "مدل نهایی"، جعبهابزاری از مدلها داشته باشد تا بتواند برای هر موقعیت، ابزار مناسبش را بهکار گیرد:
مدلی برای تورم، مدلی برای تجارت، مدلی برای بیکاری یا بحران مالی.
💡 ارزش یک مدل در "درست بودن مطلق" نیست، بلکه در این است که ذهن ما را وادار میکند دقیقتر بیندیشیم و روابط پنهان در اقتصاد را ببینیم.
📊 کانال رسمی حسن حسنخانی در ایتا
@hsnhasankhani
🧩 لئونتیف؛ مردی که اقتصاد را به شبکهای زنده از روابط تبدیل کرد
در سال ۱۹۴۹، واسیلی لئونتیف با کمک یک کامپیوتر عظیم ۲۵ تنی در دانشگاه هاروارد، نخستین مدل ورودی–خروجی (Input–Output Model) را برای اقتصاد آمریکا ساخت.
او میخواست بداند اگر تولید یک صنعت – مثلا فولاد یا انرژی – تغییر کند، چه اثری بر سایر صنایع مثل خودروسازی، ساختمان یا حملونقل میگذارد.
مدل لئونتیف نشان داد که اقتصاد، مثل یک شبکه زنده از ارتباطات متقابل است؛ هیچ بخشی جدا از بخشهای دیگر عمل نمیکند.
این نگاه تازه، پایهی بسیاری از مدلهای مدرن بعدی شد و بعدها در مدلهای بزرگمقیاس مانند مدل اقتصادسنجی بروکینگز–SSRC گسترش یافت.
📚 دنی رودریک دربارهی چنین مدلهایی میگوید:
"هیچ مدلی واقعیت کامل نیست؛ اما هر مدل، واقعیت را از زاویهای به ما مینمایاند که پیشتر نمیدیدیم."
🏅 لئونتیف نیز با همین نگاه، علم اقتصاد را از سطح فرضیههای کلی به سطح دادههای واقعی کشاند و به همین دلیل، در سال ۱۹۷۳ جایزه نوبل اقتصاد را دریافت کرد.
📊 کانال رسمی حسن حسنخانی در ایتا
@hsnhasankhani
متاسفانه بین حرف و عمل وزیر محترم اقتصاد درباره سیاستهای ارزی کشور تناقض آشکاری وجود داره. ایشون مدتی قبل در مقابل رسانه از پذیرش هرگونه مسوولیتی در قبال سیاستهای ارزی و پولی طفره رفت، اما هفته گذشته در کمیته فرعی شورای اقتصاد، وزارت اقتصاد آقای مدنی زاده تلاش وافری برای عرضهی ارز صادرکنندگان پتروشیمی و فولادی و پالایشی و ... در تالار دوم انجام داد. این تناقض به هیچ وجهی قابل توجیه نیست.
📊 کانال رسمی حسن حسنخانی در ایتا
@hsnhasankhani
علاوه بر علی احمدنیا، دختر آقای پزشکیان هم کارمند پتروشیمی جم هست و ماهیانه ۱۸۰ میلیون تومان حقوق دریافت میکنه.
📊 کانال رسمی حسن حسنخانی در ایتا
@hsnhasankhani
آمریکا شر مطلق است و هرکس به آن خوشبین باشد روزی پشیمان خواهد شد.
معاون وزیر بازرگانی و نماینده سابق چین در سازمان تجارت جهانی: ما بیش از حد به ایالات متحده خوشبین بودیم. ما فکر میکردیم که ایالات متحده از پروتکل دیپلماتیک لازم پیروی خواهد کرد.
📊 کانال رسمی حسن حسنخانی در ایتا
@hsnhasankhani
بر اساس آمار منتشر شده در AEI.org در بازه ۲۰۱۰-۲۰۲۰ که ایران از رتبه دوم سرمایهپذیری از چین در غرب آسیا به رتبه هفتم تنزل یافت، رژیم صهیونی با سرعت زیادی درحال سبقت بود. اما پس از ۷اکتبر سرمایهگذاری چین در سرزمینهای اشغالی کاهشی شد.
📊 کانال رسمی حسن حسنخانی در ایتا
@hsnhasankhani
تا پایان دوره ترامپ، آمریکا بخش زیادی از قابلیت تحریمگری خود را از دست خواهد داد.
اکونومیست: چین سیستم مالی ویژهی خود را طراحی کرده است. اکنون میتواند بدون استفاده از سیستم دلاری، و از طریق ابزارهای مختلف با دیگران معامله کند. این برای یوان به چه معناست؟
📊 کانال رسمی حسن حسنخانی در ایتا
@hsnhasankhani
کاش مرکز آمار ایران هم Truflation Index برآورد و منتشر میکرد.
🧰 در حالیکه دولت آمریکا تورم را ۳٪ گزارش کرده است، اما شاخص Truflation نشان میدهد که تورم در واقع ۲.۳٪ است.
پ.ن: Truflation شاخص اندازهگیری مدرن تورم است که بر اساس فناوری بلاکچین ساخته شده است. این ابزار از دستگاههای غیرمتمرکز برای ارائه دادههای تورم در لحظه با جمعآوری اطلاعات قیمت از بیش از ۱۸ میلیون کالا در ۱۲ دسته استفاده میکند. برخلاف معیارهای سنتی مانند شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) که به دادههای نظرسنجی کندتر و محدود متکی هستند، Truflation نتایج خود را روزانه بهروزرسانی میکند و آماری شفاف از روندهای اقتصادی ارائه میدهد.
📊 کانال رسمی حسن حسنخانی در ایتا
@hsnhasankhani
از یک طرف وزیر اقتصاد میگه هیچ مسوولیتی نسبت به سیاستهای ارزی نداره و از طرف دیگه وزارت اقتصاد در تعیین مصداق صادرات خرد، برای عرضه صادرات پتروشیمی و پالایشی و فولادی و فلزات رنگین اساسی و فرآوردههای نفتی در تالار دوم دست و پا میزنه.
با این تناقض میان حرف و عمل چه باید کرد؟
📊 کانال رسمی حسن حسنخانی در ایتا
@hsnhasankhani
بیچارهترین و ترحم برانگیزترین کشور اروپایی آلمان هست. این کشور به قدری ذلیل شده که چین وزیر خارجهاش رو به ملاقات نمیپذیره.
📊 کانال رسمی حسن حسنخانی در ایتا
@hsnhasankhani
🏛 مدل بروکینگز–SSRC؛ وقتی اقتصاد به یک شبیهسازی زنده تبدیل شد
در دههی ۱۹۶۰، گروهی از اقتصاددانان در موسسهی Brookings آمریکا تلاش کردند رویایی بزرگ را به واقعیت تبدیل کنند:
ساختن مدلی که بتواند کل اقتصاد ایالات متحده را شبیهسازی کند.
این مدل که بعدها به نام مدل اقتصادسنجی بروکینگز–SSRC شناخته شد، از صدها معادله تشکیل شده بود — معادلاتی که تولید، قیمتها، اشتغال، درآمد، مالیات و سیاستهای پولی را به هم پیوند میدادند.
برای نخستینبار، اقتصاددانان میتوانستند اثر تصمیمهای دولت را در قالب یک سیستم بزرگ و منسجم محاسبه کنند.
منبع: مقاله (Acosta & Fuchs, 2019)
اما دنی رودریک یادآوری میکند که:
"مدلها جایگزین قضاوت نیستند، بلکه قضاوت ما را شفافتر میکنند."
مدل بروکینگز هم دقیقاً همین بود: ابزاری برای فکر کردن منظم دربارهی سیاستهای اقتصادی، نه دستگاهی برای پیشبینی کامل آینده.
این مدل نشان داد که چگونه سیاستهای مالی و پولی در یک شبکه پیچیده از روابط — بین دولت، بانکها، بنگاهها و خانوارها — عمل میکنند.
💡 اهمیت این تجربه تاریخی در این است که علم اقتصاد را یک گام از «فرضیات ذهنی» بهسوی "شبیهسازی تجربی" پیش برد.
هرچند بعدها به دلیل نقدهایی مانند "نقد لوکاس" محدود شد، اما راه را برای مدلهای مدرنتر از مدلهای نیوکینزی تا مدلهای عاملمحور (ABM) هموار ساخت.
📊 کانال رسمی حسن حسنخانی در ایتا
@hsnhasankhani