🔰در گفت‌وگو با ایبنا مطرح شد؛ فرهنگنامه زبان تبری در مسیر تدوین نهایی و انتشار/ زبان بومی ۵ استان در حال فراموشی است 🔸فرهنگنامه زبان تبری میراثی ماندگار است که به‌همت جهانگیر نصری اشرفی و تیم ۷۰۰ نفره‌ای از گردآورندگان، گویشوران، محققان میدانی و ویراستاران به انجام رسیده و این روزها در انتظار همتی بلند برای به چاپ رسیدن است. 🔸 این زبان و گویش‌های آن در گستره شمال و جنوب البرز از معدود زبان‌های بازمانده از فارسی میانه است که از سنت‌های مکتوب و اندوخته‌های فخیم ادبی همچون مرزبان‌نامه، ترجمه قرآن کریم به زبان تبری، مقامات حریری و تذکره‌هایی مهم برخوردار است. 🔸واژگان این فرهنگ‌نامه علاوه‌بر اعتبار زبانی و زبان‌شناختی در حوزه زبان‌های هندواروپایی به‌ویژه هندوایرانی، بازتاب کلیه تعاملات تاریخی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و آیینی مذهبی است. این فرهنگ‌نامه کار برگردان آثار باقی‌مانده و نویافته در حوزه زبان پهلوی اعم از آثار خطی و تذکره‌ها را آسان می‌کند. ibna.ir/x6CGm @ibna_official

🔰نشست نقد و بررسی کتاب «افیون‌زدگان»؛ زندگی با طرد شدگان 🔸اتنوگرافی بدون حضور فعال محقق ممکن نیست 🔸کتاب «افیون‌زدگان؛ مردم‌نگاری در جنوب تهران» اثر اصغر ایزدی‌جیران پژوهشی مردم‌شناسانه درباره دو محله لب خط و دروازه غار تهران است. نویسنده استاد مردم‌شناسی است و برای نشان دادن وضعیت زندگی معتادان ساکن در این محله‌ها مدتی را در آنجا زندگی کرده و گزارشی دست اول و بحث‌برانگیز ارائه کرده است. 🔸مهرداد عربستانی: «در ادبیات مردم‌نگاری، مرز میان اتنوگرافی و ناداستان اجتماعی بسیار باریک است. ناداستان‌ها می‌توانند روایی و جذاب باشند، اما اگر تحلیل در آن‌ها کمرنگ شود، از ارزش علمی کاسته می‌شود. از سوی دیگر، اتنوگرافی اگر بیش از حد تحلیلی شود و از روایت انسانی فاصله بگیرد، خوانایی و تأثیرگذاری خود را از دست می‌دهد. هنر پژوهشگر در برقراری تعادل میان این دو است.» 🔸اصغر ایزدی جیران گفت: یکی از تلاش‌های من این بود که اعتیاد را صرفاً به عنوان “آسیب” نبینم. در جامعه ما معمولاً مصرف‌کننده مواد مخدر را در قالب برچسب‌های منفی و در گفتمان “آسیب‌های اجتماعی” تعریف می‌کنند، اما من کوشیدم سویه‌های انسانی و پیچیده‌تر این تجربه را نشان دهم. ibna.ir/x6CJg @ibna_official

🔰کارگردان فیلم کوتاه «تاداسانا» در گفت و گو با ایبنا؛ ایده‌های فانتزی نویسندگان خارجی برای ساختن فیلم کوتاه بسیار مناسب است 🔸فیلمسازان ما حوصله مطالعه ندارند 🔸محمد همتی، کارگردان فیلم کوتاه «تاداسانا» معتقد است بیشتر نوشته‌های نویسندگان ایرانی بر اساس حال و هوای شخصیت داستان است و به آن صورت اطلاعات محور نیست، این در حالی است که نویسندگان خارجی تکنیک‌محورتر و جلوترند. 🔸چالشی که در اقتباسی کار کردن وجود دارد این است که که نوشته یا متریال فرد دیگری را بردارید و به صورت آزمایشی با آن کار کنید. به نظر من فیلمسازان اگر وقت بگذارند می‌توانند فیلم‌های اقتباسی موفقی بسازند. قصه‌هایی در بستر فیلم کوتاه مطرح می‌شود که ظرفیت‌های بسیاری دارد. 🔸 برای من اقتباس، سخت‌تر از اورجینال نوشتن بود. چرا که الزامی داشتیم که باید به آن پایان داستان مورد نظر برسیم. وقتی این ساختار را از داستان برداشته بودیم باید به حادثه و پایان آن وفادار می‌ماندیم. باید به این فکر می‌کردیم که راهکاری پیدا کنیم که باورپذیر باشد، در فضای ایران قابل اجرا باشد و فضای کمدی فاتنزی آن دربیاید. ibna.ir/x6CJ3 @ibna_official

🔰یادداشت رضا مختاری اصفهانی در مورد «تاریخ بیداری ایرانیان»؛ راوی زندگی مردمان عادی 🔸ناظم‌الاسلام کرمانی، ناظری دقیق در تاریخ‌نگاری مشروطه ✍رضا مختاری اصفهانی: کتاب «تاریخ بیداری ایرانیان» تنها روایت حوادث سیاسی نیست. ناظم‌‌الاسلام به جز نقل تحولات فکری، به مسائل اجتماعی نیز نظر دارد. گاهی روایت او از مسائل اجتماعی روزگار خود با تصویرسازی نیز همراه است. در این باره او را می‌‌توان ناظری دقیق برشمرد. 🔸آنچه در تاریخ‌نگاری ناظم‌‌الاسلام قابل توجه است، اهمیت به نقش آدم‌‌ها و وقایع در بیداری ایرانیان است؛ آدم‌ها اعم از رجال و منورالفکران است و وقایع نیز شامل اقدامات اصلاحی و جنبش‌‌های سیاسی و اجتماعی است. مهم‌ترین جنبش ایرانیان که مقدمه‌‌ای بر انقلاب مشروطه شد. 🔸آنچه در روایت ناظم‌‌الاسلام برجسته است، مکاتبات رجال، فقیهان و تجار در این باره است. در این میان، مکاتبات ناصرالدین شاه با میرزای شیرازی جایگاه خاصی دارد. واقعه تأثیرگذار دیگر، ترور ناصرالدین شاه توسط میرزارضا کرمانی است؛ تروری که می‌‌توان از نتایج جنبش تحریم تنباکو دانست. ibna.ir/x6Ctq @ibna_official

🔰مرور عملیات عاشورا با نگاهی به کتاب فانوسی که افسانه نبود؛ شش روز در محاصره؛ روایت ایستادگی در شیار نی‌خزر 🔸محاصره رزمندگان تیپ نبی اکرم(ص) تا شش روز ادامه داشت؛ آب، آذوقه و مهماتشان به پایان رسید. تعدادی از آنان که مجروح شده بودند، به شهادت رسیدند و گروهی دیگر در روز هفتم به اسارت نیروهای بعثی درآمدند. 🔸شب اول عملیات در محور شیار نی‌خزر، تعدادی از رزمندگان تیپ نبی اکرم (ص) به شهادت رسیدند و گروهی نیز در محاصره دشمن گرفتار شدند. اسدالله ناصح، فرمانده تیپ، از حسین همدانی، فرمانده تیپ انصار الحسین، درخواست کرد تا گردانی را برای شکستن حلقه محاصره چهل نفر از بچه‌های کرمانشاه به شیار نی‌خزر اعزام کنند. گروهی از گردان علی‌اکبر (ع) مأمور نفوذ به محاصره شدند، اما پس از شناسایی منطقه، به این نتیجه رسیدند که نفوذ به شیار ممکن نیست. شامگاه روز سوم، تعدادی از گردان تیپ انصار الحسین به همراه محمد طالبی به طرف شیار نی‌زارها رفتند. آنها پیشروی مختصری داشتند، اما شرایط بسیار دشوار بود و نیروها نتوانستند خط دشمن را بشکنند و به نیزارها برسند... ibna.ir/x6Cht @ibna_official

🔰استاد تاریخ دانشگاه فردوسی درگذشت 🔸عزت‌الله رادمنش پژوهشگر و استاد پیشکسوت رشته تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد چشم از جهان فروبست.وی دانشیار دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد بود. ibna.ir/x6CJm @ibna_official

🔰آینده‌ی کتاب‌خوانی کودکان؛ یادگیری در دنیای واقعیت افزوده ✍حمیدرضا سیدناصری، نویسنده و ناشر کودک و نوجوان: 🔸کتاب‌های تصویری و تعاملی می‌توانند مسیر رشد زبانی را از سطح واژگان به سطح ساختارهای شناختی گسترش دهند. در جریان تعامل با تصویر و متن، کودک مفاهیمی چون زمان، مکان، ترتیب و احساسات را می‌آموزد. او یاد می‌گیرد چگونه داستان را بازگو کند، چگونه جمله بسازد، و چگونه از واژه‌ها برای بیان ایده‌هایش بهره ببرد. 🔸زبان، تنها ابزار ارتباط نیست؛ ستون اصلی تفکر است. کتاب‌های تصویری و تعاملی می‌توانند مسیر رشد زبانی را از سطح واژگان به سطح ساختارهای شناختی گسترش دهند. 🔸کتاب‌های تعاملی باعث افزایش انگیزه‌ی مطالعه می‌شوند. کودکی که از لمس، صدا و رنگ لذت می‌برد، بی‌آنکه بداند، در حال تمرین درک مطلب است. همین امر می‌تواند مانع از افت علاقه به خواندن در سنین پایین شود و رابطه‌ی کودک با کتاب را از اجبار به لذت تبدیل کند. 🔸کتاب در هر قالبی خواه کاغذی، خواه دیجیتال، خواه تعاملی زمانی ارزشمند است که به درک عمیق‌تر انسان از خود و جهان بینجامد. رسالت ما در این عصر آن است که از فناوری، پلی به سوی تفکر بسازیم، نه دیواری در برابر معنا. ibna.ir/x6CJq @ibna_official

🔰اهمیت قیاس در زبان‌آموزی 🔸علی‌اشرف صادقی عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی با حضور در ایبنا به نقد و بررسی کتاب «صرف قیاسی در زبان معاصر» پرداخت. ibna.ir/x6CHT @ibna_official

🔰گزارش ایبنا از روز سوم نمایشگاه کتاب خراسان شمالی؛ فرهنگ کتاب در خراسان شمالی زنده است/ غرفه‌های کودک و ادبیات مقاومت در صدر پربازدیدها 🔸در سومین روز از دوازدهمین نمایشگاه بزرگ کتاب خراسان شمالی و چهاردهمین نمایشگاه ملی کتاب دفاع مقدس، فضای نمایشگاه در بجنورد باز هم با حضور گسترده دانش‌آموزان و برگزاری نشست‌های نقد و بررسی آثار برجسته حوزه دفاع مقدس، حال و هوایی متفاوت به بزرگ‌ترین رویداد فرهنگی کشور بخشید، فضایی که نشان داد فرهنگ کتاب در خراسان شمالی زنده است. 🔸نمایشگاه امسال تنها راهروهای مملو از کتاب نیست بلکه به گردهمایی تبدیل شده که در آن، شعر و داستان، تاریخ و اندیشه، در کنار هم جا گرفته‌اند. 🔸نمایشگاه امسال با محوریت کتاب، به میدانی فرهنگی تبدیل شده که در آن گفت‌وگو، مطالعه و اندیشه در کنار هم در حال حرکت هستند و روز سوم نشان داد که فرهنگ کتاب در خراسان شمالی زنده است و حضور گسترده کودکان و نوجوانان و دانشجویان نشان داد که نسل جدید با اشتیاقی دوچندان، پرچم مطالعه را بر دوش می‌کشد. ibna.ir/x6CJf @ibna_official

🔰رتبه بندی در سال جدید بزرگ‌ترین ناشران جهان در سال ۲۰۲۵ 🔸پس از هفت سال، عنوان «بزرگ‌ترین ناشر جهان» از گروه RELX گرفته شد و به تامسون رویترز رسید. 🔸این ناشر کاناداییِ حوزه‌ی حقوقی و حرفه‌ای، در سال ۲۰۲۴ عملکردی چشمگیر داشت و درآمد خود را با رشد ۶ درصدی به ۶.۴۳ میلیارد دلار رساند. در مقابل، فروش گروه RELX پس از یک سال تقریباً ثابت، در سال ۲۰۲۴ اندکی کاهش یافت و به ۶.۲ میلیارد دلار رسید. 🔸در فهرست امسال، یک نام قدیمی نیز بازگشته است: مک‌گراو-هیل (McGraw Hill). این ناشر آموزشی و حرفه‌ای، پس از سال‌ها غیبت به‌دلیل خودداری مالکان پیشین از انتشار داده‌های مالی، در ژوئیه ۲۰۲۵ دوباره وارد بازار بورس شد. طبق دفترچه‌ی مالی آن، فروش کل شرکت در سال مالی منتهی به ۳۱ مارس ۲۰۲۵ به ۲.۱ میلیارد دلار رسید که نسبت به سال قبل ۷ درصد رشد داشت. این عملکرد برای کسب رتبه‌ی هفتم در میان ۲۵ ناشر برتر جهان کافی بود. ibna.ir/x6CHV @ibna_official

🔰سلمان ساکت در روز ملی نثر فارسی در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛ بدون خواندن متون کلاسیک، کسی نویسنده قابلی نمی‌شود 🔸سلمان ساکت، پژوهشگر، گفت: امکان ندارد کسی بتواند نویسنده قابلی باشد بدون اینکه کتاب‌های کهن زبان فارسی را خوانده باشد. اگر نویسندگان معاصر ما با متون کهن منثور زبان فارسی آشنا باشند و انس بگیرند، ناخودآگاه صورتهای زبانی و سبکی بهتری بر قلم و زبان‌شان جاری خواهد شد. 🔸نثر فارسی جایگاه خودش را آن‌چنان که باید و شاید در میان دیگر نثرهای جهان، یا بهتر بگوییم در میان ادبیات منثور دیگر فرهنگ‌ها پیدا نکرده. 🔸انس با کتاب‌های منثور کهن زبان فارسی می‌تواند ظرفیت‌های گسترده این زبان را چه در حوزه صرف و چه در حوزه نحو برای نویسندگان و مترجمان آشکار کند. ibna.ir/x6CJC @ibna_official

🔰«بیهقی و بنیان‌های تاریخ‌نگاری در ایران اسلامی» بررسی شد؛ تاریخ بیهقی، تجلی حکمرانی ایرانی 🔸بیهقی؛ دیوانی دولتمرد یا دولتمرد دیوانی 🔸دکتر شهرام یوسفی‌فر گفت: به قول مینورسکی دوره‌ای که بیهقی در آن زیست می‌کند، میان‌پرده‌ای است. این دوره، دوره خاصی است اما در این میان ابوالفضل بیهقی نیز شخصیت دوگانه‌ای دارد. او یک دیوانی دولتمرد و شاید هم دولتمرد دیوانی است. 🔸 باید باب بیهقی‌شناسی در جامعه گشوده شود تا حق مطلب ادا شود. متن تاریخ بیهقی ویژگی‌هایی دارد، ابوالفضل بیهقی جزء محدود افرادی است که به دو حوزه حکمرانی اشراف دارد، مابقی در تشکیلات دیوانی صاحب اطلاع هستند. ابوالفضل بیهقی هم از دربار اطلاعات بسیار مهم و گسترده دارد و هم از دیوان. این در حالی است که چنین توانایی در نزد یک فرد محقق نمی‌شد. 🔸بیهقی سعی می‌کند تاریخ حکومتی را بنویسد که مدل شکل‌گیری آن در ایران سابقه ندارد، از سوی دیگر خودش دبیر است. شیوه تامین مالی دیوان یکی از منازعات این دوره است. دولت به عنوان مسئول تامین هزینه‌های کشور آیا باید بودجه کشور را به صورت مستقیم تامین کند؟ یا متمرکز نباشد و بخشی از منابع به صاحبان مواجب واگذار شود که مالیات جمع‌آوری و به مصرف برسد؟ ibna.ir/x6CHQ @ibna_official