🔰امیر خداوردی در گفت‌وگو با ایبنا: تاثیر اجتماعی رمان کم شده است 🔸امیر خداوردی، نویسنده «معنای برج بابل» که از رمان‌های شایسته دریافت نشان مهرگان ادب بود، گفت: امروز رمان هر چند خوانده می‌شود ولی با کاهش شدید تأثیر اجتماعی آن روبه‌رو هستیم. 🔸روشن ماندن ادبیات معاصر به نشر کتاب‌های تألیفی در کیفیت مناسب و ترویج و تبلیغ آن است؛ نویسنده کالایی فرهنگی را تولید می‌کند، ناشر آن را در اختیار عموم قرار می‌دهد و ترویج و تبلیغ این کالا کاملاً به عهده ناشر نیست، البته عموماً ناشران در این زمینه کم‌لطفی‌هایی می‌کنند که گاهی احساس می‌کنم به کمبود بضاعت صنعت نشر باز می‌گردد و ناشران آن قدرها هم مقصر نیستند. 🔸رمان‌نویسی هنوز زنده است و ادامه دارد و نویسندگان با سلیقه‌های مختلف، چه آنها که به جریان اصلی و بدنه تعلق دارند و چه آنها که به ادبیات ژانر روی آورده‌اند، همگی مشغول‌اند؛ البته دلخوشی و دل‌گرمی و امید به پیش رو و پشت‌گرمی ندارند، از این جهات به اوضاع بسیار نابسامانی گرفتار شده‌ایم، اما مگر نویسنده می‌تواند ننویسد! مثل این عزیزانی که مثلاً گیوه می‌ساختند، کارشان همین است. ibna.ir/x6DFL @ibna_official

🔰اولین‌های داستان‌نویسی/ هرمزگان؛ نگاهی به نیم قرن داستان‌سرایی در هرمزگان/ اولین نویسنده ادبیات داستانی هرمزگان کیست؟ 🔸 بررسی تاریخچه داستان‌نویسی در هرمزگان با توجه به اینکه شعر و تاریخ‌نویسی در این استان سابقه‌ای طولانی دارد، کاری دشوار است اما در بررسی تاریخچه ادبیات داستانی، نام حسن کرمی، نویسنده کتاب «هیاهو» می‌درخشد و پژوهشگران و ناشران استان، او را نخستین نویسنده ادبیات داستانی این استان معرفی می‌کنند. 🔸علی آموخته‌نژاد مولف هرمزگانی نیز در مورد تاریخچه داستان در هرمزگان گفت: تا آن‌جا که من می‌دانم، نخستین داستان‌نویس جدی هرمزگان که آثار داستانی او در دهه ۴۰ در نشریات پایتخت منتشر شده، زنده‌یاد حسن کَرمی است. مجموعه داستان هیاهو از وی هنوز هم بی‌نظیر و خواندنی و مهم‌ترین مجموعه داستان یک نویسنده هرمزگانی است که منتشر شده و متاسفانه تجدید چاپ نشده است. ibna.ir/x6CwG @ibna_official

🔰اندیشه سیاسی نوام چامسکی در گفت‌وگو با محسن محمودی؛ چپ آمریکایی 🔸چامسکی یکی از وجدان‌های بیدار بشریت در عصر ماست 🔸چامسکی معتقد است که هر شکل از اقتدار، سلسله‌مراتب و سلطه (چه در خانواده، چه در محل کار، چه در دولت و چه در روابط بین‌الملل) ذاتاً نامشروع است، مگر آنکه بتواند توجیهی عقلانی و اخلاقی برای وجود خود ارائه دهد. اگر نهاد قدرتی نتواند ثابت کند که وجودش برای رفاه و آزادی انسان‌ها ضروری است، باید برچیده شود. 🔸چامسکی معتقد است که دموکراسی نباید به حوزه سیاسی محدود شود، بلکه باید به حوزه اقتصادی نیز گسترش یابد. در دیدگاه او، دموکراسی سیاسی در غیاب دموکراسی صنعتی (کنترل کارگران بر ابزار تولید و محل کار) یک توهم است. او با الهام از رودولف راکر، متفکر آنارشیست، جامعه‌ای را تصویر می‌کند که در آن اتحادیه‌های کارگری و شوراهای محلی، واحدهای پایه تصمیم‌گیری هستند و فدراسیونی از این شوراها، اداره امور جامعه را بر عهده می‌گیرد. 🔸چامسکی بی‌شک یکی از برجسته‌ترین نمونه‌های «روشنفکر ارزش‌مدار» در عصر ماست. او از جایگاه امن و پرستیژ علمی خود در ام‌آی‌تی استفاده کرد تا در برابر قدرتمندترین نهادهای سیاسی و نظامی جهان بایستد. او روشنفکری را نه یک صنف یا طبقه اجتماعی، بلکه یک «موقعیت اخلاقی» می‌داند. ویژگی بارز روشنفکری او، استفاده از منابع و اسناد رسمی خودِ دولت‌ها برای افشای دروغ‌های آن‌هاست. او معتقد است که روشنفکران غربی به دلیل آزادی نسبی و دسترسی به اطلاعات، مسئولیت سنگین‌تری نسبت به روشنفکران در جوامع بسته دارند، زیرا سکوت آن‌ها هم‌دستی در جنایت است. ibna.ir/x6DKh @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با معراج قنبری، مدیر هنری و طراح گرافیک؛ برخلاف ایران طراحی کتاب در جهان بسیار رایج است/ بسیاری از ناشران هنوز در حوزه گرافیک مقاومت نشان می‌دهند 🔸در ایران، خارج از حوزه هنرهای تجسمی و کتاب‌هایی که درباره نقاشی، عکاسی، گرافیک یا مجسمه‌سازی هستند، چیزی به نام «بوک دیزاین» یا طراحی پیکره کتاب به شکل حرفه‌ای و سیستماتیک وجود ندارد. 🔸در ایران، خارج از حوزه هنرهای تجسمی و کتاب‌هایی که درباره نقاشی، عکاسی، گرافیک یا مجسمه‌سازی هستند، چیزی به نام «بوک دیزاین» یا طراحی پیکره کتاب به شکل حرفه‌ای و سیستماتیک وجود ندارد. عموماً سایر ناشران، حتی اگر به طراحی اهمیت بدهند، تمرکزشان عمدتاً محدود به جلد کتاب است. دلیل این موضوع هم می‌تواند این باشد که فضای نشر اکنون کمی رقابتی‌تر شده و اهمیت طراحی را بیشتر درک کرده‌اند، اما همچنان نسبت ناشرانی که به طراحی کامل کتاب توجه دارند، بسیار اندک است. بیشتر ناشران ایران به ویراستاری توجه قابل‌توجهی نشان می‌دهند، اما به جلد و طراحی داخلی کتاب همان اندازه اهمیت نمی‌دهند و برای آن هزینه نمی‌کنند. ibna.ir/x6DKT @ibna_official

🔰ایبنا به مناسبت روز دانشجو گزارش می‌دهد؛ کتاب دانشگاهی زیر فشار نمره‌محوری و گرانی! 🔸کتاب دانشگاهی؛ از بحران ساختار تا تحول در الگوی مصرف دانش 🔸درحالی که کتاب دانشگاهی باید ستون اصلی آموزش عالی باشد، وضعیت فعلی دانشگاه‌ها نشان می‌دهد، دانشجویان بیشتر از گذشته، خلاصه‌خوان شده‌اند؛ وضعیتی که ریشه آن را باید در اقتصاد نشر، سیاست‌گذاری آموزشی و تغییر الگوهای یادگیری جست‌وجو کرد. 🔸در دهه‌های نخست فعالیت دانشگاه‌های ایرانی، تألیف کتاب درسی یکی از شاخص‌های اصلی منزلت علمی بود. استاد برای ورود به بدنه آموزشی دانشگاه ناگزیر از ارائه کتاب، ترجمه یا تالیف بود. این فرهنگ با وجود محدودیت‌ها، نسل مؤثری از نویسندگان دانشگاهی تربیت کرد، اما می‌توان ادعا کرد که امروزه تألیف دانشگاهی به حاشیه رفته است. 🔸گرایش به استفاده از جزوه به‌جای کتاب، به افت کیفیت یادگیری می‌انجامد و در نتیجه فهم عمیق، حل مسئله و تسلط مفهومی را تضعیف می‌کند. همچنین به‌دلیل نبود ارجاع دقیق و رعایت‌نشدن استانداردهای علمی در بسیاری از جزوه‌ها، مهارت‌های مطالعه منبع، استناددهی و پژوهش کاهش می‌یابد. ibna.ir/x6DKD @ibna_official

🔰هوش مصنوعی و نوشتار آیا نویسندگی انسانی در عصر هوش مصنوعی در خطر است؟ 🔸پژوهشی تازه نشان می‌دهد بیش از نیمی از محتوای جدید وب توسط هوش مصنوعی تولید می‌شود و این پرسش را مطرح کرده که جایگاه نویسندگی انسانی و ارزش متن خلاقانه چگونه تغییر خواهد کرد. فرانچسکو آنیلینی، پژوهشگر حوزه رسانه‌های دیجیتال، معتقد است که هرچند تولید ماشینی در حال گسترش است، نوشتار اصیل انسانی همچنان اهمیت خود را حفظ خواهد کرد. 🔸فرانچسکو آنیلینی، مدرس مطالعات داده و رسانه‌های دیجیتال در دانشگاه بینگهامتون ایالت نیویورک، در تحلیلی تازه تأکید می‌کند که تشخیص متن انسانی از متن تولیدشده به‌وسیله هوش مصنوعی برای مخاطبان عادی روزبه‌روز دشوارتر شده و همین امر موجب شده است مرزهای سنتی میان نویسنده و ماشین کمرنگ شود. 🔸آنیلینی یادآور می‌شود که در انتخابات ۲۰۲۴ آمریکا نیز نگرانی‌های گسترده‌ای درباره نقش «دیپ‌فیک‌ها» در دستکاری افکار عمومی وجود داشت، اما بررسی‌های پس از انتخابات نشان داد که هرچند این فناوری‌ها بر بی‌اعتمادی و قطبی‌شدن فضای سیاسی افزوده‌اند، اما دخالتی تعیین‌کننده در نتیجه نهایی انتخابات نداشته‌اند. ibna.ir/x6DHX @ibna_official

🔰در گفت‌وگو با ایبنا مطرح شد؛ ادبیات نمایشی از نگاه یک نویسنده البرزی؛ از اجرای صحنه‌ای تا انتشار کتاب 🔸 ادبیات نمایشی در استان البرز با وجود ظرفیت‌های فراوان، کمتر فرصت دیده‌شدن پیدا می‌کند؛ اما علی بابایی، نمایشنامه‌نویس جوان این استان، معتقد است که انتشار نمایشنامه پس از تجربه اجرا می‌تواند مسیر تازه‌ای برای ارتباط با مخاطبان باز کند. 🔸متأسفانه در ایران ناشر تخصصیِ فعال در حوزه ادبیات نمایشی بسیار کم است. بخشی از این مسئله به جنبه اقتصادی ماجرا برمی‌گردد؛ چون انتشار نمایشنامه معمولاً بازده مالی بالایی ندارد. البته این مشکل فقط مربوط به ادبیات نمایشی نیست؛ در کل، وضعیت کتاب‌خوانی در کشور چندان مطلوب نیست. از طرفی خود تئاتر هم به تعبیر ما تئاتری‌ها هنر مظلومی است و برای مدیران فرهنگی ظاهراً اولویت و صرفه اقتصادی چندانی ندارد. نبود ناشران تخصصی باعث می‌شود متون نمایشی کمتر دیده شوند، روند انتشارشان سخت‌تر شود و در نهایت مسیر رشد نمایشنامه‌نویسان محدود بماند. ibna.ir/x6DHQ @ibna_official

🔰مروری بر کتاب «تاریخ جنگ‌های ایران»؛ هشدارهای بی‌پاسخ ارتش؛ روایت یک فرمانده از خطای تاریخی در آستانه جنگ 🔸مسعود بختیاری از فرماندهان ارتش در مصاحبه با روزنامه اعتماد ملی می‌گوید: مستندات نشان داده که نیروی زمینی توسط عناصر اطلاعات رزمی خود از احتمال وقوع حمله آگاهی پیدا کرده و این موضوع را بارها به اطلاع مقامات رسانده است.، اما گروه‌های چپ که مخالف ارتش بودند هرگونه اظهارنظر ارتش را تبدیل به یک سناریو برای انجام کودتا می‌دانستند. 🔸مولف در این کتاب درباره ابتکار و اراده ایرانیان به وقایع سال‌های اولیه انقلاب ۱۳۵۷ اشاره کرده که طی آن ایرانیان نشان دادند در صورت وجود اراده و سازماندهی قادرند در نبردهای نوین از خود رشادت و ابتکار عمل نشان دهند. 🔸نبرد ایران و عراق صرف نظر از رزم کلاسیک آن، از نظر بررسی جنگ‌های نامنظم و بکارگیری ابتکارات توسط ایرانیان نبردی کم‌نظیر بود. آن‌گاه که موتورسواران آر.پی.جی‌زن با حمله به واحدهای زرهی عراق برتری زرهی آن‌هارا مبدل به (نقطه ضعف) می‌کردند، گویی تاریخ تکرار می‌شد و به ۲ هزار سال قبل از بازمی‌گشت. ibna.ir/x6DKZ @ibna_official

🔰یادداشت حسین انتظامی درباره کتاب «میان هایک و پوپر»؛ تعاملات بت‌های اندیشه‌ای قرن بیستم 🔸کتاب کدهایی از تعاملات بت‌های اندیشه‌ای قرن بیستم را بیان می‌دارد و تفاوت‌های ظریف دیدگاه‌ها، به‌رغم شهرت یکسانی را خلاصه و موجز می‌گوید. 🔸کتاب دارای ۱۲ مقاله / مصاحبه است که البته همگی آنها به هایک یا پوپر یا تطبیق این دو برنمی‌گردد. از جمله مباحثی درباره اخلاق، رهیافت‌های غیر دینی، و تجربه نویسنده از اسلام در استرالیا. به نظر می‌رسد آخرین مقاله (سال ۲۰۲۴ اوضاع چگونه به نظر می‌رسد؟) نیز به درخواست مترجم برای کتاب حاضر نوشته شده است؛ مقاله‌ای روشنگرانه که روندهای اصلی مثبت و مخرب را مرور و از جمله رأی آوری ترامپ در آمریکا را پیش‌بینی می‌کند. ibna.ir/x6DKY @ibna_official

🔰عطا کالیراد در سال‌مرگ هربرت اسپنسر؛ یک فیلسوف‌سلبریتی قرن نوزدهمی 🔸اسپنسر علامه‌ای خودآموخته بود 🔸اسپنسر علامه‌ای خودآموخته بود که در طی حیات خود در باب موضوعاتی چون جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی، روان‌شناسی، و تکامل زیستی قلم زد. فلسفه او در ابتدای قرن بیستم دیگر خریداری نداشت، اما به سبب فروش بالای آثارش در طی حیات او، انعکاس برخی از افکار او را می‌توان در آثار ادبی مشهور ابتدای قرن بیستم یافت. 🔸هربرت اسپنسر را می‌شود هم‌ردیف افراد چون هانری برگسون فیلسوف فرانسوی دانست. متفکرانی که در دوران خودشان سلبریتی بودند، اما پس از مرگ‌شان به فراموشی سپرده شدند. 🔸اسپنسر شهرت خود را در زیست‌شناسی تکاملی مدیون وضع واژه «بقای اصلح» (Survival of the Fittest) است که پس از مطالعه منشأ گونه‌های داروین (۱۸۵۹ میلادی) در اصول زیست‌شناسی خود (Principles of Biology) پیشنهاد کرد. 🔸اسپنسر در خصوص عملکرد انتخاب طبیعی بر این باور بود که انتخاب طبیعی به‌تنهایی قادر به توضیح روندهای تکاملی نیست و از این رو تلاش کرد تا لامارکیسیم را با داروینیسم درهم‌آمیزد. ibna.ir/x6DLH @ibna_official

🔰در مسیر دانایی/ قزوین؛ مجهزترین کتابخانه سیار کشور کجاست؟ 🔸در شهرستان البرز استان قزوین، کتابخانه‌ای سیار با نام «هدهد سفید» فعالیت خود را آغاز کرده که از آن به عنوان مجهزترین کتابخانه سیار کشور یاد می‌شود، کتابخانه‌ای که عنوان دوستدار محیط زیست را نیز به خود اختصاص داده است. 🔸«هدهد سفید ۵۵» با برنامه‌ای منظم به روستاهای محروم سر می‌زند و کتابدار آن، مسیر طولانی و گاه دشوار روستاها را با انگیزه رساندن کتاب طی می‌کند. برای او این سفر نه یک ماموریت اداری بلکه تلاشی برای نزدیک‌تر کردن کودکان به دنیای مطالعه است؛ دنیایی که می‌تواند مسیر آینده‌شان را تغییر دهد. 🔸در هر توقف، کتاب‌ها میان دست‌های کوچک می‌چرخد و لحظه‌های کوتاه اما پر ارزش مطالعه شکل می‌گیرد، لحظه‌هایی که نشان می‌دهد این کتابخانه سیار چگونه می‌تواند جای خالی امکانات فرهنگی را هر چند اندک، در دل روستاها پر کند و اشتیاق بچه‌ها را به دانایی پاسخ دهد. 🔸کتابخانه سیار توانسته سطح مطالعه، سواد اطلاعاتی و علاقه به کتابخوانی را در مناطق فاقد کتابخانه به شکل چشمگیری افزایش دهد تا جایی که مسئول کتابخانه می‌گوید: «بیش از ۸۰ درصد اعضای این کتابخانه برای اولین بار در زندگی خود عضو یک کتابخانه شده‌اند و تجربه کتابخوانی را تجربه می‌کنند». ibna.ir/x6CN5 @ibna_official

🔰بررسی رفاقتی که «گاو» را به یک نقطۀ عطف فرهنگی تبدیل کرد پیوند ساعدی و مهرجویی؛ از هم‌دلی فکری تا خلق یک کلاسیک سینمایی 🔸ادبیات اجتماعی ساعدی و نگاه روان‌کاوانه‌اش بر جهان سینمایی مهرجویی تأثیر گذاشت. این رفاقت نمونه‌ی کم‌نظیری از پیوند ادبیات و سینما در ایران است. جایی که یک داستان به جریانی سینمایی تبدیل شد. 🔸رابطه ساعدی ومهرجویی یکی ازمهم‌ترین رفاقت‌های خلاق درتاریخ فرهنگ معاصر ایران است. پیوندی که هم محصول هم‌دلی فکری بود و هم به شکل‌گیری یکی ازحیاتی‌ترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران، یعنی «گاو» انجامید.رفاقت ساعدی و مهرجویی اگرچه پراز فراز و فرود بود، اما میراث آن درفرهنگ ایران ماندگار شد،«گاو» هنوز یکی از مهم‌ترین فیلم‌های تاریخ سینما به حساب می‌آید. 🔸داستان‌های ساعدی اغلب بارتصویری دارند و سرشارند از نماد و استعاره و آغشته‌اند به نگاهی ایدئولوژیک. مهرجویی نیز فلسفه می‌دانست و هم زبانی شاعرانه درسینما پیدا کرده بود و می‌خواست فیلمی به سبک رئالیسم وسمبولیسم بسازد. فیلم «گاو» ترکیب اندیشه‌های سیاسی و انسان‌دوستانه ساعدی است باذهنیت هوشمندانه فلسفی و طنز شاعرانه مهرجویی. ibna.ir/x6DLZ @ibna_official