🔰برخی نقاط قوت و ضعفِ مطرحشده درباره شاهنامه تصحیح خالقی مطلق؛
شاهنامه خالقی مطلق؛ مزایا و معایب یک تلاش بزرگ
🔸در سالهای اخیر، نام دکتر جلال خالقی مطلق به عنوان یکی از بزرگترین شاهنامهپژوهان ایران در قرن بیستم، در دل ادبیات فارسی گسترش یافته است. ویرایش هشتجلدی و ویرایش دوم شاهنامه او، نه تنها یک تصحیح است، بلکه یک تحول در شاهنامهپژوهی ایران به شمار میرود. این گزارش به بررسی مزایای این تصحیح، معایب و چالشهای آن و تأثیر آن بر ادبیات و فرهنگ ایران میپردازد.
🔸ویرایش هشتجلدی شاهنامه خالقی مطلق، نه تنها یک اثر تصحیح است، بلکه استانداردی جدید در تصحیح متون ادبی فارسی ایجاد کرد. این ویرایش، با ارائه نسخهبدلها، فرآیند تصحیح را شفاف و قابل انتقاد ساخت. این امر، نه تنها به محققان کمک میکند تا به متن اصلی دسترسی داشته باشند، بلکه امکان مقایسه با نسخههای دیگر را نیز فراهم میکند.
🔸یکی دیگر از نکاتی که خالقی مطلق درباره شاهنامه به آن توجه نشان داده، انتظارات اجتماعی و جایگاه فرهنگی شاهنامه است. شاهنامه، نه تنها یک اثر ادبی است، بلکه حافظه تاریخی و فرهنگی ایران است. این اثر، نه تنها در ادبیات، بلکه در تاریخ و فرهنگ ایران نیز تأثیرگذار است. اما این اثر، در دل مردم ایران، یک جایگاه معنوی دارد. این اثر، نه تنها در ادبیات، بلکه در تاریخ و فرهنگ ایران نیز تأثیرگذار است.
ibna.ir/x6G6n
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «تقی ارانی و گذشتهنگری در پرتو حال»؛
ارانی و خوانش انتقادی تاریخ
🔸کتاب «تقی ارانی و گذشتهنگری در پرتو حال» به جای تمرکز بر روایت خطی زندگی، بر مسئله چگونه خواندن گذشته از منظر حال متمرکز است. به همین دلیل، مخاطب با تحلیلی روبهروست که هم به تاریخ وفادار است و هم از پرسشهای معاصر غافل نمیماند.
🔸کتاب تقی ارانی و گذشته نگری در پرتو حال تلاشی است برای بازخوانی یکی از چهرههای بحثبرانگیز و تأثیرگذار تاریخ معاصر ایران؛ شخصیتی که نام او اغلب در روایتهای ایدئولوژیک، سیاسی یا اسطورهسازانه خلاصه شده است. یونس جلالی و حمیدرضا یوسفی در این اثر میکوشند از این قالبهای تثبیتشده فاصله بگیرند و تقی ارانی را نه صرفاً بهعنوان یک نماد، بلکه بهعنوان یک کنشگر فکری در بستر تاریخی و اجتماعی زمانهاش بررسی کنند.
🔸مسئله محوری کتاب، نسبت میان گذشته و حال است: اینکه چگونه میتوان با نگاهی امروزین به سراغ یک چهره تاریخی رفت، بدون آنکه در دام قضاوتهای شتابزده یا بازتولید روایتهای کلیشهای افتاد. نویسندگان با اتخاذ رویکردی تحلیلی و انتقادی، تلاش میکنند نشان دهند که فهم تقی ارانی تنها در پرتو پرسشهای امروز معنا پیدا میکند. همین رویکرد است که کتاب را از یک زندگینامه ساده یا روایت تاریخی خطی متمایز میکند و آن را به متنی تحلیلی برای خواننده جدی تاریخ اندیشه تبدیل میسازد.
ibna.ir/x6G37
@ibna_official
🔰«سیره و سیمای خدیجه(س) و فاطمه(س)» منتشر شد؛
تحلیل انتقادی تاریخنگاری ابنسعد
🔸پژوهشی تطبیقی درباره بازنمایی دو شخصیت برجسته زن در اسلام بر اساس کتاب «الطبقات الکبری» با قلم سارا خاتمی و مجتبی سلطانی احمدی از سوی انتشارات آرما راهی بازار نشر شد. این پژوهش تصویری تازه از تأثیر گرایشهای مذهبی و کلامی بر تاریخنگاری صدر اسلام ارائه میدهد.
🔸 کتاب در قطع رقعی و ۲۷۲ صفحه، به بررسی تطبیقی و تحلیلی گزارشهای مربوط به حضرت خدیجه(س) و حضرت فاطمه(س) در «الطبقات الکبری» نوشته محمد بن سعد میپردازد؛ اثری شاخص در سنت طبقاتنگاری اهلحدیث که از منابع بنیادین تاریخ صدر اسلام به شمار میرود. «الطبقات الکبری» از جامعترین آثار در معرفی صحابه و تابعان، بهویژه زنان صدر اسلام است و بسیاری از منابع تاریخی پس از خود را متأثر ساخته است.
🔸این پژوهش با تمرکز بر جایگاه روایات، شیوه چینش اخبار، و واکاوی گزینشها و حذفها، میکوشد تأثیر گرایشهای مذهبی و کلامی مؤلف را بر بازنمایی این دو شخصیت برجسته تاریخ اسلام نشان دهد.
ibna.ir/x6G6c
@ibna_official
🔰قرآن ۳۸۳ هجری اصفهان؛
تلاقی هنر کتابت و تاریخ قرائات
🔸نسخهای که به سال ۳۸۳ هجری در اصفهان کتابت شده و امروز بخش عمده آن در موزه هنرهای ترک و اسلام نگهداری میشود، نمونهای کمنظیر از تلاقی هنر کتابت با تاریخ قرائات است.
🔸اهمیت این قرآن تنها در قدمت و زیبایی خط آن خلاصه نمیشود؛ یادداشت افزودهشده در پایان نسخه، سندی ارزشمند از زنجیره انتقال قرائت ابوعمرو بن العلاء را ثبت کرده و احتمال پیوند آن با یکی از متکلمان برجسته سده چهارم هجری، افقی تازه در پژوهشهای تاریخ قرائات میگشاید. از این رو، این نسخه را باید نه صرفاً یک اثر هنری، بلکه گواهی مکتوب بر پویایی مراکز علمی چون اصفهان و ارتباط آن با حلقههای قرائی بصره و بغداد دانست.
🔸در این سند تصریح شده که قرآن بهطور کامل، از ابتدا تا انتها، با قرائت ابوعمرو بن العلاء و با ویژگیهایی چون ادغام، اِخفاء و ترک همزه خوانده شده است. سپس زنجیرهای از استادان و راویان ذکر میشود که این قرائت را نسل به نسل منتقل کردهاند: از ابوالقاسم زید بن علی بن ابی بلال کوفی (م ۳۵۸ ق) به احمد بن فرح بن جبریل (م ۳۰۳ ق)، از او به ابوعمر الدوری (م ۲۴۶ ق)، سپس به یحیی بن المبارک الیزیدی (م ۲۰۲ ق) و سرانجام به خود ابوعمرو بن العلاء (م ۱۵۴ ق). بدین ترتیب، این یادداشت یک سلسله سند کامل و متصل از قرائت ابوعمرو را پیش روی ما میگذارد.
ibna.ir/x6G6b
@ibna_official
🔰مروری بر کتاب «مدرسنامه» نوشته فاطمه قاضیها؛
مدرس، مجتهدی متهور
🔸یک روز اهالی اصفهان با خبر شدند که یک مجتهد تازهای بر مجتهدینشان افزوده شده و هنوز کمی نگذشته بود که روح جسور و قدرتدوست او با متنفذان محلی از قبیل بختیاریها و غیره سرشاخ شد و به همه اصفهانیها برجستگی و تهور فکری خود را شناسانید.
🔸مولف ذیل موضوع «ورود مدرس به تهران» آورده است: «در سال ۱۳۲۸ ه.ق برابر با ۱۲۸۹ ه.ش مدرس به عنوان یکی از علمای طراز اول برای نظارت بر قوانین مجلس شورای ملی از سوی علمای منتخب در مجلس شورای ملی انتخاب شد. مطلب ازین قرار بود که یک روز اهالی اصفهان با خبر شدند که یک مجتهد تازهای بر مجتهدینشان افزوده شده و هنوز کمی نگذشته بود که روح جسور و قدرتدوست او با متنفذان محلی از قبیل بختیاریها و غیره سرشاخ شد و به همه اصفهانیها برجستگی و تهور فکری خود را شناسانید. این بود که او را جزو بیست نفر مجتهد طراز اول، برای جلوس در مجلس شورای ملی، انتخاب کردند و وقتی که آن بیست نفر را دوباره غربال کرده و پنج نفر را برای آن ماموریت مهم برگزیدند، باز مدرس یکی از آن پنج نفر شد.
ibna.ir/x6FW7
@ibna_official
🔰شاعر ایلامی:
بیان و نشر هنرمندانه حماسههای پیشین و معاصر منجر به اتحاد ملی میشود
🔸سیداحمد آبسارانشاعر ایلامی گفت: بیان و نشر هنرمندانه حماسههای پیشین و معاصر منجر به وفاق و همدلی و اتحاد ملی در برابر دشمن میشود.
🔸امروز که دشمن صهیونیستی با حمایت مستقیم شیطان بزرگ آمریکای جنایتکار مرز و کیان ایران عزیزمان را مورد تهاجم قرار داده؛ تکلیف اهالی قلم شاعران و نویسندگان واضح و روشن است تا با بیان هنرمندانه ارزشهای والای وطنی، اتحاد و یکپارچگی و همدلی ملی در برابر دشمن متجاوز در این برهه حساس، را با سرودن اشعار حماسی، جامعه را با آرمانهای بزرگی چون میهن پرستی و حفظ کیان ایران اسلامی همسو و شور وطن دوستی و عشق به وطن و سرزمین را در دل و جان جامعه در رنگ و محکم کنند.
🔸نگاه به پیشینه و تاریخ شکوهند ایران عزیز و سرافراز نشان از فداکاریها و دلاوریها و جان فشانیهای ملتی نجیب؛ رشید و شجاع در حفظ کیان و مرزهای ایران عزیز داشته و دارد که این مهم به زیبایی در آثاری حماسی و ماندگاری چون شاهنامه فردوسی بزرگ متبلور است که شرح و تفصیل آن از حوصله بحث ما خارج است.
ibna.ir/x6G6r
@ibna_official
🔰ایبنا مرور کرد؛
بازخوانی دیدگاه رهبرشهید به کتاب و کتابخوانی
🔸رهبر شهید، در طول ۳۷ سال زعامت و رهبری جمهوری اسلامی ایران، با نگاهی عمیق، همواره نسبت به اهمیت و جایگاه کتاب و کتابخوانی تاکید داشتند.
🔸مروری بر اقدامات رهبرشهید انقلاب اسلامی در ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی: «من اگر بدانم هر روز یک ساعت باید حرف بزنم و نتیجهاش این باشد که مردم کتابخوان بشوند، حاضرم روزی یک ساعت و نیم حرف بزنم! اگر اینطوری بشود قضیه را حل کرد، حرفی نیست بله، ما باید عرضمان را به مردم بکنیم و بنده هم عرض میکنم، منتهی چیزهایی است که با گفتن تنها تمام نمیشود.»
🔸مرور بخشی از پیام رهبر انقلاب بهمناسبت نخستین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، در سال ۱۳۷۲ میتواند تلنگر مناسبی باشد: «برای یک ملت، خسارتی بزرگ است که افراد آن، با کتاب سروکاری نداشته باشند و برای یک فرد، توفیق عظیمی است که با کتاب، مأنوس و همواره در حال بهرهگیری از آن یعنی آموختن چیزهای تازه باشد. با این دیدگاه، بهروشنی میتوان ارزش و مفهوم رمزی عمیق این حقیقت تاریخی را دریافت که اوّلین خطاب خداوند متعال به پیامبر گرامی اسلام این است که بخوان! و در اولین سورهای که بر آن فرستاده عظیمالشأن خداوند فرودآمده، نام قلم به تجلیل یاد شده است.»
ibna.ir/x6G6K
@ibna_official
🔰اخبار جعلی به مثابه استراتژی بنیادین در جنگهای نوین
سواد رسانهای به مثابه سازوکار دفاعی
🔸در هنگامه منازعات، نه تنها توپ و تانک، بلکه روایتهای مهندسیشده به سلاحهای اصلی تبدیل میشوند که هدفشان تخریب اجماع درونی حریف و شکلدهی به درک جهان برای بازیگران خارجی است. این گزارش استدلال میکند که انتشار اخبار جعلی، امروزه یک تاکتیک جانبی نیست، بلکه هسته مرکزی دکترین نظامی جدیدی است که در آن، قلبها و ذهنها هدف مستقیم هستند.
🔸انتشار اخبار جعلی در بستر جنگ، از مرحله خلق محتوای خام آغاز نمیشود، بلکه با نقشهبرداری دقیق از بافت اجتماعی، تاریخی، و روانشناختی جامعه هدف صورت میپذیرد. تحلیلگران اطلاعاتی با شناسایی آسیبپذیرترین نقاط رواییمانند تعارضات قومی، بیاعتمادی تاریخی به نهادهای دولتی، یا شکافهای اقتصادی به طراحی بستههای اطلاعاتی میپردازند که به جای نفوذ از بیرون، از درون ساختارهای موجود جامعه تغذیه کند.
🔸در محیط اطلاعاتی آشفته، تمایز میان وقایع واقعی گذشته و روایتهای ساختگی جدید دشوار میشود، و این امر به دشمن اجازه میدهد تا با بازنویسی آگاهانه تاریخ، زمینه لازم برای توجیه اعمال امروز را فراهم آورد. این سازوکار از طریق فرسایش تدریجی منابع مرجع و ایجاد ابهام در مورد وقایع کلیدی گذشته عمل میکند.
ibna.ir/x6G6J
@ibna_official
🔰روایت آیتالله خامنهای از روزهای آغاز جنگ؛
آنچه در اتاق جنگ گذشت/ بوی جنگ در کنار امید به روزهای بهتر
🔸توی اتاق جنگشان رفتیم، دیدیم سردرگم. از بس هم سیگار کشیده بودند، دود سیگار و بخار پر کرده بود این فضا را. اصلا هیچ بوی جنگ نبود؛ اما ...
🔸حضرت آیت الله خامنهای در اوایل جنگ، به طور مستقیم در جبهههای نبرد شرکت کرده بود و به طور مستقیم در نبرد با بعثیان میپرداختند. هر چند خاطرات این دوران کمتر از ایشان شنیده شده است، در کتاب «اسرار مکتوم» (ناگفتههای دفاع هشتساله از زبان مسئولان کشوری و لشکری دوران جنگ)» که با مصاحبه و تدوین سردار محمدحسن محققی تالیف شده است.
🔸این اثر به تحلیل و بررسی زوایای پنهان و ناگفتههای دوران دفاع مقدس میپردازد. این کتاب با رویکردی مستند و تحلیلی، مصاحبهها، خاطرات و دیدگاههای مهمترین مسئولان سیاسی و نظامی دوران جنگ تحمیلی را جمعآوری کرده و به خوانندگان ارائه میدهد. هدف اصلی این اثر، تجلیلی بدون پیشداوری از دوران جنگ ایران و عراق است. نقطه قوت این کتاب در پرداختن به موضوعات و مسائل کمتر مطرحشدهای مانند اختلافنظرهای درونحکومتی، چالشهای تدارکاتی و فشارهای بینالمللی نهفته است. مولف با بهرهگیری از اسناد و مدارک معتبر و مصاحبههای دقیق، دیدگاهی جامع از جنگ و پیچیدگیهای سیاسی و نظامی آن ارائه میدهد. پذیرش قطعنامه ۵۹۸ از سوی ایران و پایان یافتن دومین جنگ طولانی قرن بیستم، نقطهعطفی بود که بههمراه خود چالشهای جدیدی را بهوجود آورد.
ibna.ir/x6G6Q
@ibna_official
🔰[کوفی شرقی، جلوه هندسه و معنویت در هنر ایرانی](ibna.ir/x6G6L)
🔸خط کوفی شرقی یا کوفی ایرانی، شیوهای از کتابت است که از حدود سدۀ چهارم از کوفی نخستین استخراج شد و تا سدۀ هفتم در کتابت قرآن در ایران کاربردی گسترده داشت.
🔸این خط علاوه بر کارکرد مذهبی در کتابت قرآن، در معماری به عنوان ابزاری برای بیان هویت و باورهای شیعه بهکار رفته است. ویژگی اصلی آن ساختار هندسی، زاویهدار و مبتنی بر خطوط عمودی و افقی است که آن را از خطوط دَوَرانی بعدی متمایز میکند.
🔸هرچند کاربرد اصلی خط کوفی شرقی در نگارش قرآن بوده، اما ردپای آن در کتیبههای معماری، سکهنگاری و برخی نسخههای غیرقرآنی نیز مشاهده میشود که مؤید نفوذ این خط در ساحتهای گوناگون هنری و فرهنگی آن دوران است.
🔸یکی از زیباترین خطهای کوفی مشرقی اصطلاحا خط «قرمطی» خوانده میشود که در آن ویژگیهای کوفی مشرقی، که حالا کیفیتی تزئینی بهدست آورده بود، با یک زمینه تذهیب شده غنی که از طرحهای گلدار (ختایی) و اسلیمی تشکیل شده بود، درهم میآمیخت.
ibna.ir/x6G6L
@ibna_official
🔰وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در شبکه ایکس نوشت:
نوادگان رزمندگان ۸ سال جنگ تحمیلی، برای مقابله با دشمنان تردید نمیکنند
🔸وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در شبکه ایکس نوشت: فرزندان ایران ۸ سال جان دادند و وجبی خاک به دشمن ندادند، اینک فرزندان و نوادگانشان بر همان عهد استوارند. دشمنان میهن تردید نکنند.
🔸 ۸ سال جنگ نابرابر و اینک جنگ صهیونیستی- آمریکایی! جنگ خشن و بیرحم است اما وقتی بخواهند با تحقیر وطنت را تصاحب کنند، جز مقاومت راهی نمیماند!
🔸فرزندان ایران ۸ سال جان دادند و وجبی خاک به دشمن ندادند، اینک فرزندان و نوادگانشان بر همان عهد استوارند. دشمنان میهن تردید نکنند.
ibna.ir/x6G6H
@ibna_official
🔰برای دانشآموزان میناب؛
خون دانشآموز بیگناه بیدارگرِ وجدانهای خفته میشود
🔸 خونِ دانشآموزِ بیگناه، جوهری است که بیدارگرِ وجدانهای خفته میشود. شما نه با صدای زنگ مدرسه، که با طنینِ مظلومیتتان، تمام دنیا را به صف کردید تا شاهد جنایتی باشند که هیچ واژهای توان توصیف وقاحتش را ندارد.
🔸امروز که به قفسههای کتابخانه نگاه میکنم، انگار هر کتاب، خاطرهای از شما را در دلش پنهان کرده است. هنوز جای انگشتهای کوچکتان روی جلدِ کتابهای داستانی تازه است و طنینِ صدای معصومتان که با اشتیاق از من میپرسیدید: «خانم کتابدار، کتاب جدید چه آوردید؟» در گوشم میپیچد.
🔸من به عنوان کتابدارِ شما، قول میدهم قصه شجاعت و مظلومیتتان را برای تمامِ دنیا روایت کنم. نامِ شما را در فهرستِ زیباترین و ماندگارترین «شجره طیبه» ثبت میکنم که ریشهاش در زمینِ پاکِ دانش و شاخههایش در آغوشِ خداست.
🔸آرام بخوابید در آغوشِ پروردگارِ کلمهها، که شما خودتان حالا مقدسترین کتابِ آگاهیِ این سرزمین هستید؛ کتابی که هیچکس توانِ بستنِ آن را نخواهد داشت.
ibna.ir/x6G6N
@ibna_official