🔰نگاهی به «تاریخ چیست؟» در اولین سالمرگ مترجم آن؛ تاریخ به روایت کار و کامشاد 🔸کتاب تاریخ چیست؟ اثری است که با رویکردی انتقادی و تحلیلی، بسیاری از پیش‌فرض‌های رایج درباره‌ تاریخ و تاریخ‌نگاری را به چالش می‌کشد. این کتاب فرصتی فراهم می‌کند تا خواننده با ماهیت پیچیده‌ تاریخ، نقش فعال مورخ در انتخاب و تفسیر وقایع و تأثیر شرایط اجتماعی و فکری بر روایت‌های تاریخی آشنا شود. 🔸تاریخ چیست؟ به عنوان یک اثر مرجع در زمینه فلسفه تاریخ شناخته می‌شود و تأثیر عمیقی بر نحوه درک ما از تاریخ و تاریخ‌نگاری داشته است. کار در این کتاب به چالش‌های موجود در تاریخ‌نگاری می‌پردازد و بر اهمیت تحلیل انتقادی و درک چندوجهی تاریخ تأکید می‌کند. این کتاب به خوانندگان یادآوری می‌کند که تاریخ نه تنها داستان‌هایی از گذشته، بلکه یک فرایند فکری پیچیده است که در آن مورخان نقش فعالی در شکل‌گیری تفسیرها دارند. 🔸نویسنده نقش اخلاق، علم و علیت را در تاریخ بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که تاریخ‌نگاری همواره با پرسش‌های ارزشی و تبیینی همراه است. کار با نقد نگاه جزم‌اندیشانه به علیت، بر پیچیدگی روابط علّی در تاریخ و ضرورت توجه به زمینه‌های اجتماعی و فکری تأکید می‌کند. در بخش‌هایی از کتاب، نویسنده به مفهوم پیشرفت در تاریخ می‌پردازد و با نگاهی انتقادی، خوش‌بینی ساده‌انگارانه به پیشرفت خطی و بی‌وقفه را به چالش می‌کشد. ibna.ir/x6H6Q @ibna_official

🔰به مناسبت روز بزرگداشت ملاصدرا؛ ملاصدرا در امتداد مکتب فلسفی شیراز/ چراغ اندیشه‌ورزی در شیراز هیچگاه خاموش نشد 🔸محمد باقر عباسی استاد فلسفه و کلام دانشگاه شیراز گفت: ملاصدرا در امتداد مکتب فلسفی شیراز پدید آمد و توانست با هوش و ذکاوت خداوندی و استفاده از محضر اساتید بزرگی همچون میرداماد و شیخ بهائی و تکیه بر میراث علمی و فلسفی پیشینیان، طرحی نو در فلسفه بیندازد و حکمت متعالیه را ابداع کند. 🔸از ابداعات ملاصدرا «برهان صدیقین» است اما قبل از ملاصدرا محقق خفری که یکی از شخصیت‌های برجسته مکتب شیراز است چند تقریر از این برهان ارائه داده که به تقریر ملاصدرا بسیار نزدیک اند. صدرالمتالهین در مهمترین کتاب فلسفی خود که به «اسفار اربعه» معروف است، تقریرهای محقق خفری را نقل می‌کند و با نقد و بررسی آن‌ها زمینه نظریه ابتکاری خود در برهان صدیقین را فراهم می‌کند. 🔸نظام فکری و فلسفی ملاصدرا چهار جریان فلسفه سینوی، حکمت اشراقی، عرفان محی الدینی و کلام اسلامی را درخود هضم کرد و به همه این مواد فلسفی، کلامی و عرفانی _که در دوره های پیشین رقیب یکدیگر محسوب می‌شدند_ ماهیت و صورت جدید بخشید و با کتاب و سنت هماهنگ و منطبق کرد و از مجموعه آن‌ها ثمره طیبه حکمت متعالیه را پدید آورد. حکمت متعالیه دوره‌ای کامل از فلسفه است که شامل مباحثی در الاهیات بالمعنی الاعم، الاهیات بالمعنی الاخص و علم النفس فلسفی است. ibna.ir/x6H7G @ibna_official

🔰در نمایشگاه مجازی کتاب، با ۱۰ اثر سینمایی آشنا شوید؛ ۱۰ پیشنهاد جذاب کتاب برای سینمادوستان 🔸نمایشگاه مجازی کتاب تهران، فرصتی است تا از میان انبوه عناوین منتشرشده، بر کتاب‌های سینمایی حاضر در این نمایشگاه مروری داشته باشیم. 🔸اگر شیفتۀ سینما و ستارگان آن هستید، کتاب «تأملات سینمایی» برای شماست. کتاب درباره تأملات یکی از بزرگان سینما و درباره برهه‌‌ای مهم و حساس در تاریخ فرهنگ و هنر معاصر یعنی سینمای دهه ۱۹۷۰ است. کتاب به عصر گذار از هالیوود قدیم و شکل‌‌گیری هالیوودِ جدید در دههٔ ۱۹۷۰ می‌پردازد. تارانتینو علاوه بر فیلم‌‌سازی و فیلم‌نامه‌‌نویسی منتقد چیره‌‌دستی در سینما نیز محسوب می‌‌شود. بخش مهمی از محتوای این کتاب از جنس نقد سینمایی است. 🔸کتاب قصه‌ها از کجا می آیند حاصل یک عمر تجربۀ اصغر عبداللهی، فیلمنامه‌نویس ایرانی است و مسیر نویسنده شدن و موفقیت او را نشان می‌دهد. او در خلال این خاطره‌نگاری‌ها، شیوۀ نوشتن فیلمنامه را هم آموزش می‌دهد و به نویسندگان غیرحرفه‌ای و علاقه‌مندان می‌گوید که چه نکاتی را رعایت کنند تا بتوانند اثری قابل‌توجه خلق کنند. 🔸کتاب «دانشنامه‌ آثار بهرام بیضایی»دانشنامه‌ای جامع درباره بیضایی است که شامل نقدها، تحلیل‌ها و مقالات مختلف درباره آثار او در سینما و تئاتر است. نویسنده با استفاده از منابع متعدد و افزودن دانش خود، به ارائه نگاهی نو و منسجم به این آثار پرداخته است. این کتاب در سال ۱۴۰۴ به بازار کتاب آمده است. ibna.ir/x6H8c @ibna_official

🔰ویرایش دوم «یزدشناس نامور؛ زندگی آثار و خدمات استاد ایرج افشار»؛ ایرج افشار؛ نماد یک ایران‌شناس سخت‌کوش 🔸کتاب «یزدشناس نامور؛ زندگی آثار و خدمات استاد ایرج افشار» با بازبینی و نگرشی دوباره و افزودن سه بخش تازه با عنوان‌های «یادداشت‌های استاد»، «گفتارها» که برگزیده‌ای از گفتارها و گفت‌وگوهای نویسنده درباره استاد افشار است و «چند نکوداشت» که اشاره به همایش‌هایی است که نویسنده در آن حضور داشته، به دلیل در دسترس نبودن آن‌ها با بازبینی و ویرایش چاپ شده است. 🔸این کتاب با بازبینی و نگرشی دوباره و افزودن سه بخش تازه با عنوان‌های «یادداشت‌های استاد»، «گفتارها» که برگزیده‌ای از گفتارها و گفت‌وگوهای نویسنده درباره استاد افشار است و «چند نکوداشت» که اشاره به همایش‌هایی است که نویسنده در آن حضور داشته، به دلیل در دسترس نبودن آن‌ها با بازبینی و ویرایش چاپ شده است. امید که این کتاب اندکی توانسته باشد بازگوینده تلاش‌های او در بازتاباندن پژوهش‌های او به ویژه در زمینه یزد شناسی باشد. ibna.ir/x6H72 @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ ماجرای نخستین تندیس فردوسی در مشهد 🔸 تا پیش از این تصور می‌شد که مجسمه فردوسیِ نصب شده در آرامگاه حکیمِ توس که شاهکاری است از ابوالحسن خان صدیقی، قدیمی‌تر از مجسمه برنزیِ میدان فردوسی، اثر زنده‌یاد غلامرضا رحیم‌زاده‌ارژنگ است، اما این‌گونه نیست. 🔸تا پیش از این تصور می‌شد که مجسمه مرمرینِ فردوسیِ نشسته در آرامگاه حکیمِ سخن ابوالقاسم فردوسی که شاهکاری است از ابوالحسن خان صدیقی، قدیمی‌تر از مجسمه برنزیِ میدان فردوسی، اثر زنده‌یاد غلامرضا رحیم‌زاده‌ارژنگ است؛ اما بعداً مشخص شد که تاریخ ثبت شده بر پایه مجسمه واقع در میدان فردوسی که در کنار امضای رحیم‌زاده ارژنگ حک شده، سال ۱۳۳۸ را نشان می‌دهد، در صورتی که سال ساخت و نصب مجسمه ابوالحسن خان صدیقی آنطور که در برخی منابع آمده ۱۳۴۸ است. 🔸به نظر می‌رسد با توجه به این‌که رحیم‌زاده ارژنگ در ۱۳۳۹ فوت کرد، احتمالاً این مجسمه نیز آخرین اثر شهری او بوده باشد و بنا بر گفته میرحسن ارژنگ‌نژاد، مجسمه‌ساز پیشکسوت، جزو نمونه‌های نادری است که در ایران و توسط خود هنرمند به روش ماسه‌ای و سنتی ریخته‌گری شده است. ibna.ir/x6H7W @ibna_official

🔰جایگاه ملاصدرا در نظام حکمی ایران در گفت‌وگو با قاسم پورحسن؛ صدرا چه حرفی برای ما دارد؟ 🔸صدرالمتالهین ما را به عقلانیت و خردورزی و اخلاق دعوت می‌کند 🔸قاسم پورحسن گفت:‌ملاصدرا مهم‌ترین فیلسوفی است که دست به بازخوانی میراث ایرانی-اسلامی زد. در حکمت متعالیه، فلسفه بدون «معنای زندگی»، «اخلاق»، «فرهنگ» و «سعادت» معنا ندارد. این خرد ایرانی همان نگاه جامع به انسان و زیست اوست که بخشی از آن در ابن‌سینا و بخشی در ملاصدرا تجلی یافته است. به نظر می‌رسد باید ملاصدرا را از «انضمامی‌ترین» حیثِ تفکر، دوباره بازخوانی کرد. 🔸ملاصدرا در مقدمه اسفار، دو وضع پریشان جامعه را ذکر می‌کند: یکی «فقدان عقل» و دیگری «فقدان اخلاق». وقتی جامعه‌ای اخلاق را از دست بدهد، همه‌چیز را از دست خواهد داد. خواجه نصیرالدین طوسی هم در میانه حمله مغولان «اخلاق ناصری» را نوشت، چون معتقد بود جامعه‌ای که اخلاق ندارد، بنیاد ندارد. ملاصدرا در مقدمه اسفار از وضع جامعه شکوه می‌کند و در حال پایه‌گذاری بنایی عقلانی است. فیلسوفان حاملان عقلانیت جامعه هستند، اما ما ملاصدرایِ مدافع عقل و اخلاق را کنار گذاشته‌ایم و تنها به چند اصطلاح او توجه کرده‌ایم. اگر امروز جامعه ما به ملاصدرا احساس نیاز نمی‌کند، به‌خاطر غفلت ما استادان است که نتوانستیم نسبت میان فلسفه و حیات اجتماعی را تبیین کنیم. ibna.ir/x6H8v @ibna_official

🔰مدیر انتشارات کتاب آمه در گفت‌وگو با ایبنا عنوان کرد: نمایشگاه مجازی فرصت استراتژیک برای مدیریت نقدینگی ناشران 🔸طرح‌های فصلی؛ راهکار احیای کتابفروشی‌ها 🔸مدیر انتشارات کتاب آمه، گفت:‌ نمایشگاه مجازی فرصتی استراتژیک برای مدیریت نقدینگی ناشران و احیای کتابفروشی‌های محلی است، مشروط بر آنکه به‌جای تمرکز صرف بر یارانه فروش، بر توسعه زیرساخت‌های دیجیتال و ایجاد مدل‌های ترکیبی فروش فیزیکی و الکترونیک با سهم‌دهی به کتابفروشان متمرکز شود. 🔸 اگر بتوانیم مدلی طراحی کنیم که کتابفروش فیزیکی، ضمن فروش کتاب چاپی، امکان خرید نسخه الکترونیکی یا صوتی همان اثر را نیز با دریافت کمیسیون، به مخاطب ارائه دهد، هم معیشت کتابفروش بهبود می‌یابد و هم تجربه کاربری مشتری غنی‌تر می‌شود. حلقه مفقوده در این مسیر، آموزش و زیرساخت فنی است که نمایشگاه مجازی و همکاری سکوهای اینترنتی کتاب، می‌تواند زمنیه مناسبی برای آن فراهم کند. ibna.ir/x6GQ6 @ibna_official

🔰«بن‌مایه‌های ایرانی در فلسفه سیاسی فارابی» در گفت‌وگو با مولف؛ فلسفه همیشه در معرض خطر است 🔸حمید روشان گفت:‌ کشف پیام مرکزی کل اندیشه یک فیلسوف کار راحتی نباشد. اما به نظر من فارابی متوجه این موضوع شده بود که «فلسفه همیشه در معرض خطر است و رواج اندیشه‌های جدید در جوامعی که سنت‌ها و اعتقادات قوی دارند باز هم خطرناک‌تر». 🔸فارابی به نظر من چنانکه از تمام نوشته‌هایش برداشت می‌شود، اساسِ نظامِ فلسفی‌اش را کیهان شناسی قرار داده است. اندیشه کیهانی در زبانی فلسفی در قالب گزاره‌ای که من آن را"بر محوریتِ مفهومِ آسمان قرارگرفتن کلِ منظومه فکری یک فیلسوف"تلقی کرده ام قرار می‌گیرد. به بیان دیگر قسمت عمده فلسفه فارابی و به طور کلی مولفه‌های شاخص و محوری اندیشه‌های وی بر"تبعیت بی سامان زمینی از نظم کیهانی"متمرکز شده است. 🔸در تاریخ فلسفه سیاسی مشهور است که فارابی در پی نزدیک کردن ساحت‌های مختلف فکری به هم بود. وی البته تحت تاثیر آموزه‌های الهیات سیاسی در ایران باستان که در رساله‌هایی نظیر نامه تنسر به گشسنپ مبنی بر پیوند الهیات و فلسفه، شریعت و سیاست، و از سرچشمه ای دیگرعنی آثار نوافلاطونیان مکتب اسکندریه که تلاش‌های فراوانی در نزدیک کردن اندیشه‌های افلاطون و ارسطو از خود نشان دادند، و البته مولفه‌های قرآنی و اسلامی‌شیعی، قرار گرفته بود. بر این مبنا منظومه فلسفی سیاسی متافیزیکی‌ای تدوین کرد که سیاست ورزی را تابع شریعت و دین کرد. 🔸خود فارابی در رساله فلسفه افلاطون آورده که در مدینه فاضله می‌بایست فیلسوف علی‌الاطلاق حاکم باشد و سپس مراتب دیگر جامعه در پی آن باشد. و این آموزه‌ای بوده که آشکارا تحت تاثیر آیین شهریاریا شاهی آرمانی(خشتره وئیره)ایرانیان در فلسفه سیاسی فارابی نمود پیدا کرده است ibna.ir/x6H8C @ibna_official

🔰رضا مختاری اصفهانی در گفت‌وگو با ایبنا بیان کرد: ایرانیان تاب‌آوری را از تاریخ آموخته‌اند 🔸رضا مختاری اصفهانی، پژوهشگر حوزه تاریخ گفت: علاقه‌مندان به تاریخ روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، شرح زندگانی من اثر عبدالله مستوفی و یادداشت‌های امیراسدالله علم را در شرایط کنونی بخوانند. ایران سرزمینی است که در طول تاریخ خود با بحران‌های داخلی و خارجی بسیار مواجه بوده، انباشته از تجربیاتی است که مردمانش تاب‌آوری در حوزه‌های گوناگون را آموخته‌اند. 🔸هر چند مطالعه در هر شرایطی لازم است و نمی‌توان آن را محدود به شرایط خاصی کرد، اما با قطعی اینترنت و وضعیت تعلیقی که وجود دارد، خواندن حوادث تاریخی به ویژه از نگاه ناظران و دست‌اندرکاران می‌تواند در ذهن خوانندگان یک نوع شبیه‌سازی به وجود آورد. اگرچه امکان تکرار تاریخ با توجه به تفاوت مقتضیات زمان و مکان وجود ندارد، اما تا حدودی می‌شود با نگاهی هرمنوتیک به وقایع و روایات تاریخی امروز را در گذشته تصور کرد. 🔸خواندن تاریخ در شرایط جنگی این حُسن را دارد که ما را با تجربه‌های پیشینیان در حوادث مشابه آشنا می‌کند. سرزمینی که در طول تاریخ خود با بحران‌های داخلی و خارجی بسیار مواجه بوده، انباشته از تجربیاتی است که مردمانش تاب‌آوری در حوزه‌های گوناگون را آموخته‌اند. تاریخ آموزگاری دقیق و مجرّب برای مواجهه با ناملایمات روزگار است. همان‌طور که پیشینیان آینه‌ای برای امروز ما هستند، ما نیز برای آیندگان چنین وضعیتی داریم. ibna.ir/x6H5Z @ibna_official

🔰به مناسبت سالروز درگذشت پدر درام‌ مدرن؛ واکاوی جهان ایبسن، بحران حقیقت و اقتباس مهرجویی از «خانه عروسک» 🔸ایبسن طی حدود ۵۰ سال فعالیت ادبی، ۲۵ نمایشنامه نوشت؛ آثاری که به‌طور کلی به سه دوره رمانتیسم، رئالیسم و سمبولیسم تقسیم می‌شوند. 🔸آثار ایبسن الهام‌بخش برنارد شاو، آرتور میلر، تنسی ویلیامز و بسیاری دیگر بود و زمینه‌ساز جریان‌هایی چون تئاتر تحلیلی، درام روان‌شناختی و حتی تئاتر پوچ‌گرا شد. نویسندگانی که خودشان ستون‌های اصلی درام مدرن محسوب می‌شوند، در نمایشنامه‌نویسی از ایبسن نروژی الهام گرفته‌اند. همین مسئله نشان می‌دهد ایبسن تا چه اندازه در تاریخ تئاتر چهره‌ای تعیین‌کننده بوده است. 🔸ایبسن برخلاف بسیاری از نمایشنامه‌نویسان پیش از خود، به جای قهرمانان اشرافی و اتفاقات اغراق‌آمیز، سراغ زندگی روزمره طبقه متوسط رفت. طبقه‌ای که ظاهراً آرام و اخلاق‌مدار بود اما در زیر این ظاهر، سرشار از دروغ، سرکوب، پنهان‌کاری و بحران هویت بود. آثار او بیش از هر چیز درباره حقیقت هستند، حقیقتی که انسان‌ها از خود و دیگران پنهان می‌کنند. 🔸نمایشنامه «خانه عروسک» که ایبسن آن را در حدود ۵۰ ‌سالگی نوشت، مهم‌ترین نمونه این جهان‌بینی است. اثری که بسیاری آن را آغازگر درام مدرن می‌دانند. نمایشی که همچون «باد شمال» بر تئاتر اروپا وزید و شکل کلاسیک نمایشنامه‌نویسی قرن نوزدهم را تغییر داد. در این نمایش دیگر از آن پایان‌های خوش همیشگی در نمایش‌ها خبری نبود و ذائقه تماشاگران اروپایی برای همیشه تغییر کرد. «باد شمال» ایبسن در حال وزیدن در سراسر اروپا بود. 🔸در ایران، نام ایبسن برای بسیاری از مخاطبان سینما و تئاتر با فیلم «سارا» داریوش مهرجویی گره خورده است. فیلمی که اقتباسی درخشان از «خانه عروسک» به شمار می‌رود و باعث شد محبوبیت ایبسن در ایران چند برابر شود. ibna.ir/x6H8x @ibna_official

🔰سیروس علی‌نژاد در گفت‌وگو به مناسبت ۱۰۳ سالگی موحد مطرح کرد؛ محمدعلی موحد؛ ملغمه‌ای از طلا و نقره 🔸سیروس علی‌نژاد، روزنامه‌نگار، گفت: زندگی محمدعلی موحد یک ملغمه است؛ اما نه یک ترکیب بی‌ارزش. ملغمه‌ای ساخته شده از اشیا و فلزات گوناگون که سهم فلزات گران‌بها مثل طلا و نقره در آن بسیار زیاد است.» 🔸 «عجیب است که این زمینه‌های گوناگون ظاهراً به هم ربطی ندارند؛ از ابن‌بطوطه تا مقالات شمس، و از آنجا تا نفت و تاریخ مغول. من حتی فکر نمی‌کردم او تا این حد عمیق روی تاریخ مغول کار کرده باشد، اما او نگاهی نو دارد و معتقد است تاریخ ایران را باید به دوران پیش و پس از مغول تقسیم کرد.» 🔸«او غرق در ادبیات فارسی است، هرچند آن را چندان بروز نمی‌دهد. اما اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم، او در همه‌جا موفق است. در نفت نظیر ندارد، چون با تمام بزرگان این عرصه نشست و برخاست خصوصی و نزدیک داشته است. اما در عوالم معنوی، بی‌تردید مولانا و شمس او را تسخیر کرده‌اند. شاید همشهری بودن با شمس تبریزی باعث شده که او همچنان در ۱۰۳ سالگی درگیر این اعجوبه تاریخ باشد.» 🔸محمدعلی موحد، نمادی از «خردِ مداوم» است. او به ما آموخته است که می‌توان در دنیای مدرن از نفت و قراردادهای نفتی سخن گفت و همزمان، جان را در چشمه‌ی عرفان شمس شست‌شو داد. او به ما یادآوری می‌کند که تاریخ، فقط تکرار مکررات نیست، بلکه عرصه‌ای برای بازخوانی و نقد حماقت‌های گذشته است تا شاید راهی به سوی روشنایی گشوده شود. ibna.ir/x6H8Q @ibna_official

🔰گفت‌و گو با نویسنده ادبیات مقاومت؛ نمایشگاه کتاب امسال می‌تواند اتفاق خوبی را تجربه کند 🔸شهلا پناهی نویسنده ادبیات مقاومت تصریح کرد: نگاه من به نمایشگاه مجازی کتاب این است؛ گویی کاشی‌به‌کاشی سالن‌های نمایشگاه کتاب، همان‌جا که رهبر شهیدمان با صبر و حوصله قدم می‌زدند، کتاب‌ها را تورق می‌کردند و با غرفه‌دارها گفت‌وگو می‌کردند، حالا عزادار شده‌اند. 🔸امام شهیدمان در یکی از سخنرانی‌هایشان فرمودند: «هیچ چیز جای کتاب را نمی‌گیرد.» همین جمله نشان‌دهنده جایگاه والای کتاب است. مخاطبان نیز برای حفظ یاد و راه ایشان، حتماً امسال به نمایشگاه کتاب مراجعه خواهند کرد، حتی اگر به‌صورت مجازی باشد. یعنی از آن گوشه‌ای که کتاب‌ها زانوی غم بغل گرفته‌اند، دست کتاب‌ها را می‌گیرند، آن‌ها را به خانه می‌آورند و می‌خوانند. البته این نگاه عاطفی من است. 🔸معتقدم نمایشگاه کتاب امسال می‌تواند اتفاق خوبی را تجربه کند؛ البته بخشی از این موفقیت به فعالیت مجموعه‌ها و نحوه معرفی و ترویج نمایشگاه و کتاب‌ها بستگی دارد. برای مثال، اکنون پویش خواندن پنجاه آیه قرآن در روز را داریم. رهبر شهیدمان سال‌ها پیش، بارها توصیه کرده بودند که روزی پنجاه آیه یا دست‌کم یک صفحه قرآن خوانده شود؛ اما شاید آن زمان به این اندازه پررنگ دیده نمی‌شد. پس از شهادت ایشان، یکی از جلوه‌های پررنگ در جامعه گرایش مردم به قرآن‌خوانی است. اگر درباره کتاب نیز چنین پویشی شکل بگیرد مثلاً با محوریت همان جمله «هیچ چیز جای کتاب را نمی‌گیرد» یا دیگر بیانات ایشان درباره مطالعه می‌تواند اثرگذار باشد. ibna.ir/x6H6j @ibna_official