🔰رضا مختاری اصفهانی در گفت‌وگو با ایبنا بیان کرد: ایرانیان تاب‌آوری را از تاریخ آموخته‌اند 🔸رضا مختاری اصفهانی، پژوهشگر حوزه تاریخ گفت: علاقه‌مندان به تاریخ روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، شرح زندگانی من اثر عبدالله مستوفی و یادداشت‌های امیراسدالله علم را در شرایط کنونی بخوانند. ایران سرزمینی است که در طول تاریخ خود با بحران‌های داخلی و خارجی بسیار مواجه بوده، انباشته از تجربیاتی است که مردمانش تاب‌آوری در حوزه‌های گوناگون را آموخته‌اند. 🔸هر چند مطالعه در هر شرایطی لازم است و نمی‌توان آن را محدود به شرایط خاصی کرد، اما با قطعی اینترنت و وضعیت تعلیقی که وجود دارد، خواندن حوادث تاریخی به ویژه از نگاه ناظران و دست‌اندرکاران می‌تواند در ذهن خوانندگان یک نوع شبیه‌سازی به وجود آورد. اگرچه امکان تکرار تاریخ با توجه به تفاوت مقتضیات زمان و مکان وجود ندارد، اما تا حدودی می‌شود با نگاهی هرمنوتیک به وقایع و روایات تاریخی امروز را در گذشته تصور کرد. 🔸خواندن تاریخ در شرایط جنگی این حُسن را دارد که ما را با تجربه‌های پیشینیان در حوادث مشابه آشنا می‌کند. سرزمینی که در طول تاریخ خود با بحران‌های داخلی و خارجی بسیار مواجه بوده، انباشته از تجربیاتی است که مردمانش تاب‌آوری در حوزه‌های گوناگون را آموخته‌اند. تاریخ آموزگاری دقیق و مجرّب برای مواجهه با ناملایمات روزگار است. همان‌طور که پیشینیان آینه‌ای برای امروز ما هستند، ما نیز برای آیندگان چنین وضعیتی داریم. ibna.ir/x6H5Z @ibna_official

🔰به مناسبت سالروز درگذشت پدر درام‌ مدرن؛ واکاوی جهان ایبسن، بحران حقیقت و اقتباس مهرجویی از «خانه عروسک» 🔸ایبسن طی حدود ۵۰ سال فعالیت ادبی، ۲۵ نمایشنامه نوشت؛ آثاری که به‌طور کلی به سه دوره رمانتیسم، رئالیسم و سمبولیسم تقسیم می‌شوند. 🔸آثار ایبسن الهام‌بخش برنارد شاو، آرتور میلر، تنسی ویلیامز و بسیاری دیگر بود و زمینه‌ساز جریان‌هایی چون تئاتر تحلیلی، درام روان‌شناختی و حتی تئاتر پوچ‌گرا شد. نویسندگانی که خودشان ستون‌های اصلی درام مدرن محسوب می‌شوند، در نمایشنامه‌نویسی از ایبسن نروژی الهام گرفته‌اند. همین مسئله نشان می‌دهد ایبسن تا چه اندازه در تاریخ تئاتر چهره‌ای تعیین‌کننده بوده است. 🔸ایبسن برخلاف بسیاری از نمایشنامه‌نویسان پیش از خود، به جای قهرمانان اشرافی و اتفاقات اغراق‌آمیز، سراغ زندگی روزمره طبقه متوسط رفت. طبقه‌ای که ظاهراً آرام و اخلاق‌مدار بود اما در زیر این ظاهر، سرشار از دروغ، سرکوب، پنهان‌کاری و بحران هویت بود. آثار او بیش از هر چیز درباره حقیقت هستند، حقیقتی که انسان‌ها از خود و دیگران پنهان می‌کنند. 🔸نمایشنامه «خانه عروسک» که ایبسن آن را در حدود ۵۰ ‌سالگی نوشت، مهم‌ترین نمونه این جهان‌بینی است. اثری که بسیاری آن را آغازگر درام مدرن می‌دانند. نمایشی که همچون «باد شمال» بر تئاتر اروپا وزید و شکل کلاسیک نمایشنامه‌نویسی قرن نوزدهم را تغییر داد. در این نمایش دیگر از آن پایان‌های خوش همیشگی در نمایش‌ها خبری نبود و ذائقه تماشاگران اروپایی برای همیشه تغییر کرد. «باد شمال» ایبسن در حال وزیدن در سراسر اروپا بود. 🔸در ایران، نام ایبسن برای بسیاری از مخاطبان سینما و تئاتر با فیلم «سارا» داریوش مهرجویی گره خورده است. فیلمی که اقتباسی درخشان از «خانه عروسک» به شمار می‌رود و باعث شد محبوبیت ایبسن در ایران چند برابر شود. ibna.ir/x6H8x @ibna_official

🔰سیروس علی‌نژاد در گفت‌وگو به مناسبت ۱۰۳ سالگی موحد مطرح کرد؛ محمدعلی موحد؛ ملغمه‌ای از طلا و نقره 🔸سیروس علی‌نژاد، روزنامه‌نگار، گفت: زندگی محمدعلی موحد یک ملغمه است؛ اما نه یک ترکیب بی‌ارزش. ملغمه‌ای ساخته شده از اشیا و فلزات گوناگون که سهم فلزات گران‌بها مثل طلا و نقره در آن بسیار زیاد است.» 🔸 «عجیب است که این زمینه‌های گوناگون ظاهراً به هم ربطی ندارند؛ از ابن‌بطوطه تا مقالات شمس، و از آنجا تا نفت و تاریخ مغول. من حتی فکر نمی‌کردم او تا این حد عمیق روی تاریخ مغول کار کرده باشد، اما او نگاهی نو دارد و معتقد است تاریخ ایران را باید به دوران پیش و پس از مغول تقسیم کرد.» 🔸«او غرق در ادبیات فارسی است، هرچند آن را چندان بروز نمی‌دهد. اما اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم، او در همه‌جا موفق است. در نفت نظیر ندارد، چون با تمام بزرگان این عرصه نشست و برخاست خصوصی و نزدیک داشته است. اما در عوالم معنوی، بی‌تردید مولانا و شمس او را تسخیر کرده‌اند. شاید همشهری بودن با شمس تبریزی باعث شده که او همچنان در ۱۰۳ سالگی درگیر این اعجوبه تاریخ باشد.» 🔸محمدعلی موحد، نمادی از «خردِ مداوم» است. او به ما آموخته است که می‌توان در دنیای مدرن از نفت و قراردادهای نفتی سخن گفت و همزمان، جان را در چشمه‌ی عرفان شمس شست‌شو داد. او به ما یادآوری می‌کند که تاریخ، فقط تکرار مکررات نیست، بلکه عرصه‌ای برای بازخوانی و نقد حماقت‌های گذشته است تا شاید راهی به سوی روشنایی گشوده شود. ibna.ir/x6H8Q @ibna_official

🔰گفت‌و گو با نویسنده ادبیات مقاومت؛ نمایشگاه کتاب امسال می‌تواند اتفاق خوبی را تجربه کند 🔸شهلا پناهی نویسنده ادبیات مقاومت تصریح کرد: نگاه من به نمایشگاه مجازی کتاب این است؛ گویی کاشی‌به‌کاشی سالن‌های نمایشگاه کتاب، همان‌جا که رهبر شهیدمان با صبر و حوصله قدم می‌زدند، کتاب‌ها را تورق می‌کردند و با غرفه‌دارها گفت‌وگو می‌کردند، حالا عزادار شده‌اند. 🔸امام شهیدمان در یکی از سخنرانی‌هایشان فرمودند: «هیچ چیز جای کتاب را نمی‌گیرد.» همین جمله نشان‌دهنده جایگاه والای کتاب است. مخاطبان نیز برای حفظ یاد و راه ایشان، حتماً امسال به نمایشگاه کتاب مراجعه خواهند کرد، حتی اگر به‌صورت مجازی باشد. یعنی از آن گوشه‌ای که کتاب‌ها زانوی غم بغل گرفته‌اند، دست کتاب‌ها را می‌گیرند، آن‌ها را به خانه می‌آورند و می‌خوانند. البته این نگاه عاطفی من است. 🔸معتقدم نمایشگاه کتاب امسال می‌تواند اتفاق خوبی را تجربه کند؛ البته بخشی از این موفقیت به فعالیت مجموعه‌ها و نحوه معرفی و ترویج نمایشگاه و کتاب‌ها بستگی دارد. برای مثال، اکنون پویش خواندن پنجاه آیه قرآن در روز را داریم. رهبر شهیدمان سال‌ها پیش، بارها توصیه کرده بودند که روزی پنجاه آیه یا دست‌کم یک صفحه قرآن خوانده شود؛ اما شاید آن زمان به این اندازه پررنگ دیده نمی‌شد. پس از شهادت ایشان، یکی از جلوه‌های پررنگ در جامعه گرایش مردم به قرآن‌خوانی است. اگر درباره کتاب نیز چنین پویشی شکل بگیرد مثلاً با محوریت همان جمله «هیچ چیز جای کتاب را نمی‌گیرد» یا دیگر بیانات ایشان درباره مطالعه می‌تواند اثرگذار باشد. ibna.ir/x6H6j @ibna_official

🔰گفت‌وگو با ماهرخ همتی به بهانه انتشار کتاب «گربه»؛ به رابطه‌تان با گربه‌ها شانس دیگری بدهید 🔸ماهرخ همتی، مترجم، گفت: به رابطة خودتان با گربه‌ها یک شانس دیگر بدهید و این کتاب را بخوانید تا ببینید این موجودات کوچک تا چه اندازه می‌توانند دوست شما باشند و ʼدر سکوت فلسفی با شما رنج بکشند. 🔸قطعاً لذت و درکی که گربه‌دارها از خواندن این اثر خواهند داشت با لذت و درک دیگران متفاوت خواهد بود. توصیف‌های ظریفی که از دُم گربه می‌کند، تشبیه‌هایی که به ابرها می‌کند، راه رفتنش، نگاه کردنش، خشمش، همه‌وهمه برای افرادی که گربه دارند یا گربه‌دوست هستند و رابطه نزدیکی با این موجودات دارند بسیار ملموس است. جایی ژستِ دعوا کردن گربه‌ها را توصیف کرده است و هنگامی که داشتم آن را می‌خواندم از دقت و نگاه ظریف مایکلز شگفت‌زده شدم. 🔸در فرهنگ غربی داشتن و هم‌زیستی با حیوانات خانگی امری عادی است. در فرهنگ ما هم رد پای این هم‌زیستی به شکلی دیگر پیداست. خانه‌های قدیمی حیاط‌داری که همیشه گربه‌ای با بچه‌هایش در گوشه‌ای زندگی می‌کردند و ساکنانش، برای‌شان آب و غذا می‌گذاشتند. اما رفته‌رفته با تغییر سبک زندگی، گربه‌ها از خانه‌ها به خیابان‌ها و پارک‌ها رفتند، اما چندسالی است که دوباره به خانه‌ها برگشته‌اند، خانه‌هایی کوچک‌تر و بی‌حیاط. در جایی مایکلز آورده «بسیاری از آنچه میان تو و گربه معنادار است در سکوت رخ می‌دهد.» و «میان آدم‌ها هم همین‌طور.» نویسنده ارتباط میان آدم‌ها را با ارتباط میان آدم و گربه یکی می‌داند. این نگاهی است که به نظر من مخاطب فارسی‌زبان به‌خوبی درکش می‌کند. ibna.ir/x6GRM @ibna_official

🔰گزارش ایبنا از گلستان؛ کتاب؛ همچنان در حاشیه کلاس درس و مدرسه 🔸حوالی ۲۹ سال پیش و در حاشیه بازدید رهبر شهید از دهمین نمایشگاه کتاب تهران، پیشنهاد تبدیل کتابخوانی به یک واحد درسی در مدارس مطرح شد؛ پیشنهادی که مورد توجه ایشان قرار گرفت اما تا به امروز رد و نشانی از حضور کتاب غیردرسی در برنامه رسمی مدارس در سطح بومی و ملی دیده نمی‌شود. 🔸رحمت‌الله رجایی پژوهشگر گرگانی : تشکیل امور تربیتی از نخستین تلاش‌ها برای انجام کارهای فوق‌برنامه و سوق دادن دانش آموزان به فعالیت‌های فرهنگی ورای مطالعات کتاب‌های درسی بود؛ اما در برهه‌ای امور تربیتی بیشتر به فعالیت‌های مختص به آن زمان پرداخت و نیز شاهد حضور برخی معلمان امور تربیتی ضعیف هم بودیم. 🔸 تمام این مسائل در سیری تا امروز منجر شده که به پاسخی قطعی درباره جایگاه کتاب و کتاب‌خوانی در آموزش‌وپرورش برسد که در ابتدای سخنانش به آن اشاره داشت، سیستم جذب معلمان به‌خصوص در مراکز تربیت‌معلم نیز سبب شد تا معلمان نه‌فقط دانش، بلکه انگیزه برای مطالعه نداشته باشند که من خودم در مرکز تربیت‌معلم که درس ‌خواندم شاهدش بوده‌ام. 🔸معاون پرورشی و فرهنگی اداره کل آموزش و پرورش استان گلستان در بخش دیگری از سخنانش به نبود برنامه درسی مستقل برای کتاب از گذشته تا به امروز علی‌رغم تاکیدات و پیشنهادهای ارائه شده اشاره کرد و گفت:کتاب‌خوانی هنوز به عنوان یک «درس مهارتی» رسمی و ارزیابی‌شونده وارد ساختار آموزشی نشده است؛ هر چند کتابخوانی در اسناد رسمی آموزش و پرورش، جایگاه مهمی دارد. 🔸سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، برنامه‌های معاونت پرورشی، جشنواره‌های فرهنگی، کتابخانه‌های مدارس مثال‌هایی بر این مدعا است اما باز با این‌ حال و در عمل، اگر بخواهم صادقانه عرضه کنم جایگاه آن هنوز «حاشیه‌ای» است. یعنی بیشتر جنبه مناسبتی دارد و به نمره و ارزشیابی رسمی متصل نیست و در رقابت با دروس کنکوری، اولویت پایین‌تری پیدا می‌کند. ibna.ir/x6H83 @ibna_official

🔰به نقل از گاردین: تمرکز بی‌وقفه بر سوادآموزی، لذت خواندن را به حاشیه برد 🔸گزارش تازه هارپرکالینز نشان می‌دهد اصرار مدارس بر سنجش مهارت‌های سوادآموزی، «خواندن برای لذت» را تضعیف کرده است؛ سهم کودکانی که هر روز برای لذت کتاب می‌خوانند از ۳۹٪ در سال ۲۰۱۲ به ۲۵٪ در ۲۰۲۵ رسیده است. 🔸گزارش تأکید می‌کند کتاب خواندن برای کودک در سراسر دوران کودکی نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری عادت مطالعه دارد. آلیسون دیوید، مدیر بینش مصرف‌کننده هارپرکالینز، می‌گوید کودکانی که هر روز برایشان کتاب خوانده می‌شود، سه برابر بیش از کودکانی که تنها به صورت هفتگی این تجربه را دارند، احتمال دارد خودشان نیز روزانه و مستقل مطالعه کنند. 🔸آلیسون دیوید پیشنهاد می‌کند والدین کتاب خواندن را به زمان پیش از خواب محدود نکنند و «اغلب و در هر جایی» برای کودکان کتاب بخوانند: در پارک، در اتوبوس یا حتی در یک کافه. او می‌گوید می‌توان هنگام حمام کردن کودک یا زمان ناهار نیز کتاب خواند، یا فضایی دنج ساخت و با ایجاد هیجان درباره ادامه داستان، کودکان را درگیر روایت کرد. ibna.ir/x6GLr @ibna_official

🔰قهرمانان سالمند در ادبیات؛ هفت رمان درباره زنان کهنسال 🔸ادبیات پر از مردان سالخورده فراموش‌نشدنی است، اما شخصیت‌های زن واقعاً پیر کمتر در مرکز روایت قرار می‌گیرند. لوری فرانکل در این یادداشت به این خلأ اشاره می‌کند و هفت کتاب را معرفی می‌کند که در آن‌ها زنان سالمند نقش اصلی داستان را بر عهده دارند. 🔸در ادبیات کلاسیک و مدرن، مردان سالخورده حضوری پررنگ دارند؛ شخصیت‌هایی مانند شاه لیر (King Lear)، ابنزر اسکروج یا دراکولا. در مقابل، داستان‌هایی که زنان سالمند را در مرکز روایت قرار دهند بسیار کمترند. بسیاری از کتاب‌هایی که درباره «زنان مسن‌تر» معرفی می‌شوند در واقع درباره شخصیت‌هایی در میانه عمر هستند؛ زنانی در دهه چهل یا پنجاه زندگی. حتی کلاریسا دالووی در رمان خانم دالووی تنها ۵۱ سال دارد. 🔸این تفاوت تا حدی بازتاب نگاه فرهنگی گسترده‌تری است که ارزش اجتماعی زنان را به جوانی پیوند می‌زند. در چنین فضایی، شخصیت‌های زن پس از میانسالی کمتر دیده می‌شوند و اغلب از روایت کنار می‌روند. با این حال، در برخی رمان‌ها زنان واقعاً سالخورده نه در حاشیه، بلکه در قلب داستان قرار دارند و تجربه سالمندی را با پیچیدگی و عمق نشان می‌دهند. 🔸تابستانی کوچک با مادربزرگی متفاوت کتاب تابستان (The Summer Book) اثر تووه یانسون مجموعه‌ای از روایت‌های کوتاه است که در جزیره‌ای دورافتاده در خلیج فنلاند می‌گذرد. ما همراه با سوفیای شش‌ساله و مادربزرگ هشتادساله‌اش هستیم. 🔸مادربزرگی که از آن‌سوی مرگ روایت می‌کند در کتاب هیچ‌کس این را به تو نمی‌گوید جز من (Nobody Will Tell You This But Me) نوشته بس کالب، مادربزرگ نویسنده داستان زندگی خود را برای نوه‌اش روایت می‌کند. از داخل قبر. مادربزرگ بابی، زنی اهل مطالعه و سفر، جذاب و صاحب‌نظر است. ibna.ir/x6GZc @ibna_official

🔰ردپای گاوچران شاعر در رم؛ کشف قدیمی‌ترین شعر انگلیسی در یک نسخه خطی کهن 🔸نسخه‌ای نایاب از نخستین شعر شناخته‌شده به زبان انگلیسی، پس از دهه‌ها پنهان ماندن در قفسه‌های کتابخانه ملی رم، با تلاش پژوهشگران و بهره‌گیری از فناوری دیجیتال بازشناسی شد. این اثر که به سرود کدمون (Caedmon’s Hymn) شهرت دارد، حدود ۱۳۰۰ سال پیش توسط گله‌داری به نام کدمون سروده شده و اکنون در دل یک نسخه خطی قرن نهمی از کتاب معروف «بید والامقام» پیدا شده است. 🔸این نسخه خطی که تا سال ۱۹۷۲ در کلکسیون‌های شخصی بود، به دلیل ضعف در فهرست‌نویسی و اطلاعات نادرست مسئولان وقت کتابخانه، سال‌ها از دید محققان پنهان مانده بود. اکنون با دیجیتالی شدن این اثر، پژوهشگران موفق شدند اصالت و اهمیت آن را تایید کنند. این یافته نه تنها میراثی ارزشمند برای تاریخ بریتانیاست، بلکه نشان‌دهنده عمق پیوندهای فرهنگی میان انگلستان و ایتالیا در سده‌های نخستین میانه است. ibna.ir/x6H6v @ibna_official

🔰«ماجراجویان و جنگل پرمخاطره» منتشر شد؛ داستانی که مرز هیجان و ماجراجویی را به نوجوانان نشان می‌دهد 🔸کتاب «ماجراجویان و جنگل پرمخاطره» نوشته جما هت داستان تعدادی نوجوان است که در دل اتفاقاتی که در جنگل برای آنها رخ می‌دهد با تفاوت هیجان همراه با بی‌احتیاطی و ماجراجویی واقعی آشنا می‌شوند. ibna.ir/x6GPK @ibna_official

🔰رئیس نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران خبر داد: نمایشگاه مجازی کتاب تمدید شد 🔸با توجه به استقبال گسترده مردم کتابخوان ایران و درخواست ناشران، مدت زمان برگزاری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران دو روز تمدید شد. جوادی برگزاری این نمایشگاه را گامی مهم در مسیر عدالت دسترسی به کتاب توصیف کرد و افزود: داده‌های حاصل از این دوره، مبنای ارزشمندی برای برنامه‌ریزی‌های آتی در بسترهای مجازی و فیزیکی خواهد بود ibna.ir/x6H8F @ibna_official

🔰کتاب «کارل مارکس و سنت اندیشه سیاسی در غرب» نوشته هانا آرنت؛ ترجمه جدید عزت‌الله فولادوند منتشر شد 🔸کتاب «کارل مارکس و سنت اندیشه سیاسی در غرب» نوشته هانا آرنت با ترجمه عزت‌الله فولادوند به همت نشر ماهی منتشر شد. 🔸آرنت در این اثر کوشیده نشان دهد که مارکس را نمی‌توان جدا از تاریخ اندیشه‌ی سیاسی غرب فهمید؛ بلکه او ادامه‌ای از سنتی است که از افلاطون و ارسطو تا هابز، روسو و هگل امتداد دارد. با این حال، آرنت معتقد است مارکس در این سنت تغییری بنیادی ایجاد می‌کند: او به‌جای آن‌که سیاست را بر آزادی و کنش انسانی استوار بداند، آن را به مسئله‌ی کار، تولید و نیازهای مادی پیوند می‌زند. ibna.ir/x6H9d @ibna_official