🔰واکاوی بحران نقد ادبی در ایران؛ چگونه «آیین‌نامه‌ها» قاتل نقد ادبی شده‌اند؟ 🔸عدم انتخاب نامزد برای بخش نقد ادبی در جایزه‌ی ادبی جلال، سیگنال هشداردهنده‌ای برای وضعیت تولید محتواست. اگرچه ریشه‌های این بحران می‌تواند پیچیده و چندوجهی باشد اما در یک نگاه کاربردی و ساده، مستقیم‌ترین عامل بازدارنده، همان آیین‌نامه‌های نمره‌دهی دانشگاهی است. 🔸وقتی داوران اعلام می‌کنند که آثار موجود، بیشتر شبیه به پایان‌نامه‌های دانشگاهی یا گزارش‌های نظریِ خشک هستند تا نقدهای ادبیِ زنده و جریان‌ساز، درواقع دارند صدای سیستمی را تکرار می‌کنند که سال‌هاست پژوهشگر را در تله‌ی «کمیت‌گرایی» به دام انداخته است. اگرچه می‌توانستیم به ریشه‌های جامعه‌شناختی، فلسفی یا اقتصادی این بحران بپردازیم، اما در یک نگاه صریح و کاربردی، براساس گفته عیسی امن‌خانی پژوهشگر و عضو هیئت علمی دانشگاه، نوک تیر این مشکل به همین «آیین‌نامه‌های نمره‌دهی» ختم می‌شود. 🔸وقتی پژوهشگر مجبور شود موضوعات را خرد کند تا در قالب استانداردهای خشک مجلات بگنجد، آن نگاه جامع و بین‌رشته‌ای که ویژگی تعریف‌کننده‌ی نقد خوب است، از میان می‌رود. ما با آثاری روبرو هستیم که به‌جای ایجاد گفت‌وگوی زنده با متن، صرفاً نظریه‌ها را تکرار می‌کنند. این «گزارشگری خشک»، نقد را از نیروی مداخله‌گر خود تهی کرده است. 🔸بحران نقد ادبی در ایران، یک بحران فردی نیست که با سرزنش نسل جدید منتقدان قابل حل باشد. این یک بحران ساختاری است که ریشه‌های آن در آیین‌نامه‌های ارزیابی دانشگاهی و شرایط زیستی پژوهشگران نهفته است. سیستم ما به‌طور سیستماتیک پژوهشگر را به سمت «کمیتِ سطحی» می‌راند و از «کیفیت عمیق» باز می‌گرداند. ibna.ir/x6Hb5 @ibna_official

🔰یادداشت اختصاصی حکمت‌الله ملاصالحی به مناسبت هفته میراث فرهنگی؛ فردای تاریخ، فردای سنت 🔸حکمت‌الله ملاصالحی نوشت:‌ آن قوم، آن مردم، آن جامعه و جهانی که تن به خاطره‌زدایی و خاطره‌سوزی عصر و عالم مدرن نداده است و در ورطه‌های تنگ و ننگ و تاریک فراموشی و بی‌خویشی و بی‌خانمانی و بی‌خاستگاهی و بی‌ریشگی فرو نغلتیده، فردای تاریخ، فردای سنت و میراث اوست. 🔸تاریخ‌ها و فرهنگ‌ها و جامعه‌هایی که همچنان گذشته برایشان تجربه زیسته است؛ همچنان فروغ سنت‌ها و مواریث معنوی و متعالی و خاطرات ازلی در جانشان روشن است؛ همچنان در روشنگاه سنت و میراث معنوی و متعالی خود زندگی می‌کنند و جهان را می‌بینند و در جهان زندگی می‌کنند؛ در جهان سکنا دارند؛ آسان تن به فروکاستن تاریخ و فرهنگ و سنت و مواریث زنده و زیسته و جاری خود، به تاریخ گذشته، به تاریخ روزگاران گذشته نمی‌دهند. 🔸تاریخ‌ها، فرهنگ‌ها، جامعه‌ها و جهان‌های زنده، مواریث فرهنگی، مدنی و معنوی زنده و زیسته و جاری در جان، در روان و رفتار مردمانِ چنین فرهنگ‌ها و جامعه‌هایی، در رویارویی با تحولاتی که در درون و بیرون مرزها و جغرافیای تاریخی و فرهنگی و زیست‌اقلیم و عالم مدنی و معنوی‌شان رخ داده است، علی‌المعمول هم تواناتر و ستبرتر و مقاوم‌تر، در آوردگاه دست‌پنجه فشردن با چالش‌ها بوده‌اند، هم در گذار از چالش‌ها و کوره‌پیچ‌ها و بزنگاه‌های خطرخیز و خطرناک تاریخ و فراز آمدن بر کشمکش‌ها و بحران‌ها و عبور از گسست‌ها و مغاک‌ها، دست اندیشه و حکمت و خِرَد و هنر و علم و عمل و مهارت تدبیرشان گشوده‌تر بوده است و کارنامه میراثشان درخشان‌تر و ماناتر و به‌یادماندنی‌تر برای نسل‌های سپسین بوده است. ibna.ir/x6Hbj @ibna_official

🔰مروری بر کتاب «گیاهان چه می‌دانند؟» گیاهان کَر هستند و تفاوتی بین موسیقی باخ و راک قائل نیستند! 🔸بنا بر داده‌های آزمایش‌های دامنه‌دار، گیاهان عملاً کر هستند! برخلاف آنچه دوروتی رتالک در کتاب «صدای موسیقی و گیاهان» ادعا کرده است، گیاهان نه‌تنها تفاوتی بین موسیقی باخ و راک قائل نیستند بلکه به‌کلی نسبت به اصوات غیرمرتبط با حیاتشان بی‌اعتنایند. یافته‌های اخیر تنها این شک را برانگیخته که گیاهان نسبت به ارتعاشات صوتی حشرات گرده‌افشان و نیز صدای حرکت آب، با فعل و انفعال‌هایی چون تولید قند برای جذب حشرات و حرکت به سمت منبع آب واکنش نشان می‌دهند. 🔸برای تشریح حس بینایی در گیاهان ما را به آزمایش نورگرایی چارلز داروین و پسرش با جوانه‌ی علف قناری ارجاع می‌دهد. همچنین به مقایسه‌ی سلول‌های گیرنده‌ی نور و رنگ در شبکیه‌ی چشم انسان با نحوه‌ی تشخیص نور آبی، قرمز و فراسرخ در گیاهانی چون زنبق و رشادی می‌پردازد. چنین یافته‌هایی ما را در درک سازکار گل‌دهی گیاهان روزبلند و روزکوتاه یاری می‌دهد. 🔸در فصل لامسه، نگارنده ضمن اثبات وجود حس لمس در گیاهان توضیح می‌دهد که گیاهان به تعبیر غیرعلمی تمایلی به لمس‌شدن ندارند و در تعبیر علمی لمس‌شدن موجب واکنش‌هایی در آنها می‌شود که رشدشان را مختل می‌کند. گیاه زردینه بنا به کشف فرانک سالزبِری با لمس‌شدن برگ‌هایش توسط انسان پژمرده می‌شود. گیاهان گوشتخواری مثل مگس‌گیر ونوس برای به دام‌انداختن حشرات بر حس لامسه‌ی خود متکی هستند و باز و بسته‌شدن برگ‌های گل قهر و آشتی در واکنش به لمس گواهی بر وجود لامسه در گیاهان است. ibna.ir/x6H9X @ibna_official

🔰نگاهی به تعدادی از رمان‌های پرفروش نمایشگاه مجازی کتاب تهران؛ رمان‌های ترجمه محبوب‌ترند 🔸از میان کتاب‌های حوزه ادبیات هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران بیشترین فروش به آثار ترجمه اختصاص داشته است. 🔸هفتمین نمایشگاه مجازی رو به پایان است و آثار ادبی همچون دوره‌های گذشته بیشترین فروش را در میان کتابخوانان به خود اختصاص داده‌اند. همچنین از میان ناشران حوزه ادبیات در نمایشگاه مجازی کتاب تهران تاکنون چشمه، سوره مهر و نیلوفر فروش بیشتری داشته‌اند. 🔸رمان مرگ ایوان ایلیچ،که به عنوان یکی از برترین شاهکارهای ادبیات در رابطه با موضوع مرگ در نظر گرفته می‌شود، به داستان قاضی‌ای می‌پردازد که در طول زندگی خود، به اجتناب‌ناپذیری مرگ، تنها در حد فکری گذرا اندیشیده است. اما یک روز، مرگ حضور خود را اعلام می‌کند و او با حیرت و سرگشتی فراوان مجبور است که با میراییِ خود روبه‌رو شود. 🔸کتاب مرگ ایوان ایلیچ، نگاهی بسیار جذاب و گاهی اوقات دلهره‌آور به پرتگاه مرگ است و علاوه بر این، به مخاطبین نوید می‌دهد که می‌توان در هر لحظه از زندگی به آرامش روحی و معنوی رسید. 🔸جین آستین در اثر جاودان «غرور و تعصب»با هنرمندی تمام بر موضوع ازدواج از روی عشق و علاقه تأکید می‌کند و با طنزی درخشان، به موضوعاتی چون چگونگی رفتار انسان ها، تحصیلات، ازدواج و پول در زمانه خود می پردازد. 🔸«عربیکا» کتابی نوشته وحید یامین‌پور، فعال رسانه‌ای است. این اثر در دسته ادبیات سفرنامه‌ای قرار می‌گیرد و به تجربه‌های نویسنده در سفر به کشور لبنان در سال ۲۰۲۴ و در میان حمله‌های نظامی اسرائیل به لبنان و غزه و پس از شهادت سیدحسن نصراله، دبیرکل حزب الله لبنان اختصاص دارد. ibna.ir/x6H9T @ibna_official

🔰رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران به ایبنا گفت؛ کتابفروشی برای مردم از خرید مجازی جذاب‌تر است 🔸نمایشگاه مجازی کتاب؛ نفس‌گیری ناشران در شرایط تورمی 🔸رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران با اشاره به برگزاری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، این رویداد را فرصتی برای ایجاد نقدینگی در صنعت نشر دانست و گفت: خرید از کتابفروشی برای مردم از نمایشگاه مجازی کتاب جذاب‌تر است. 🔸اینکه مردم کتاب می‌خرند و می‌خوانند، جای خوشحالی دارد؛ اما ناشران نگرانند، با تورمی که متأسفانه با آن مواجه هستیم و افزایش شدید قیمت کاغذ، شرایط تولید برایشان بسیار سخت شده است. 🔸 ناشران به میزانی که از کتاب‌هایشان فروش می‌رود، توان تولید مجدد ندارند و این موضوع جای نگرانی است، امیدواریم کاغذ، با قیمت ارزان‌تر و به هر نحوی که ممکن است، در اختیار ناشران قرار بگیرد. ibna.ir/x6H7c @ibna_official

🔰واکنش روابط عمومی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ به خبرسازی‌ها؛ تکذیب خبر نهایی شدن زمان و مکان برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب ۱۴۰۵ 🔸روابط‌عمومی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ضمن تأکید بر برگزاری نمایشگاه کتاب حضوری در سال ۱۴۰۵، اخبار منتشر شده در برخی رسانه‌ها مبنی بر تعیین زمان و مکان قطعی سی‌وهفتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران را تکذیب کرد. 🔸در همین راستا، روابط عمومی معاونت امور فرهنگی، به‌عنوان مجرای رسمی اطلاع‌رسانی این مجموعه، یادآور می‌شود که اعلام زمان و مکان برگزاری چنین رویداد بزرگ و ملی، موضوعی حساس و کلیدی است که فراتر از گفت‌وگوهای حاشیه‌ای یا برداشت‌های غیردقیق از صحبت‌های غیررسمی است. انتشار انحصاری چنین خبر مهمی در یک رسانه خاص، با اصول حرفه‌ای اطلاع‌رسانی همخوانی ندارد و طبیعتا این کار از سوی یک نهاد فرهنگی مانند معاونت امور فرهنگی انجام نمی‌شود. شایسته است اصحاب رسانه ضمن ارج نهادن به مؤلفه سرعت در کار خبری، التزام به دو اصل بنیادین «دقت» و «صحت» را که ضامن اعتماد عمومی است، سرلوحه فعالیت خود قرار دهند ibna.ir/x6HbG @ibna_official

🔰حمید مرعشی در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛ کتاب‌هایی که کودکان می‌خواهند و کتابفروشان نه! 🔸حمید مرعشی، مدیر انتشارات لوح دانش و شاعر حوزه کودک و نوجوان گفت: کتاب‌های ارزشمند تالیفی در حوزه کودک و نوجوان خواننده و طرفدار زیادی دارند ولی به دلیل مشکلات چرخه نشر و عدم استقبال کتابفروشان و موزعان به دست مخاطبان اصلی خود نمی‌رسند. 🔸 با اینکه در میان شاعران، نویسندگان و ناشران حوزه کودک و نوجوان علاقه‌مندی و اهتمام کافی برای تولید و عرضه تالیف‌های ارزشمند با محتوای بومی فولکلور کشورمان و تصویرگری زیبا به قلم تصویرگران هنرمند ایرانی وجود دارد، عدم استقبال کتابفروشان و موزعان از این آثار مانع رسیدن این آثار به دست مخاطبان واقعی‌شان و چاپ‌های مکرر آنها شده است. 🔸اگر مشکلات و معضل‌های چرخه نشر برطرف شود و ناشران و نویسندگان از حمایت جدی برخوردار شوند شاهد خلق و انتشار آثار بسیار خوب و قابل رقابت با آثار مطرح شده بین‌المللی خواهیم بود. ibna.ir/x6Hbn @ibna_official

🔰آسیب‌شناسی نشر بومی- ۲۴ ضعف جدی شبکه توزیع کتاب در کرمان/ ناشران کرمانی قدرت ریسک ندارند 🔸 نشر بومی در استان‌ کرمان سال‌هاست با چالش‌هایی مزمن دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ ضعف شبکه توزیع و کمبود امکانات حرفه‌ای، تمرکز رسانه و بازار در پایتخت، نداشتن قدرت ریسک مالی ناشران از جمله این چالش‌ها است. 🔸 یکی از مهم‌ترین مشکلات ناشران خارج از تهران، ضعف در شبکه توزیع و پخش کتاب است، سیستم‌های مشخصی برای توزیع کتاب در کشور وجود دارد اما بسیاری از ناشران شهرستانی به این شبکه‌ها متصل نیستند و در این مناسبات حضور ندارند. 🔸وقتی در استان امکانات حرفه‌ای و شبکه توزیع گسترده فراهم نباشد، طبیعی است که نویسنده برای دیده‌شدن اثر خود به سمت ناشران بزرگ‌تر تهران حرکت کند. 🔸توان مالی و قدرت ریسک ناشران شهرستانی نسبت به ناشران بزرگ پایتخت کمتر است، همچنین کمبود امکانات حرفه‌ای در استان‌ها نیز از دیگر آسیب‌هاست؛ نبود ویراستاران حرفه‌ای، طراحان جلد و صفحه‌آرایان متخصص و همچنین چاپخانه‌های درجه‌یک، موجب می‌شود کیفیت تولید کتاب تحت تأثیر قرار گیرد یا توجیه اقتصادی انتشار اثر دشوار شود. ibna.ir/x6G9d @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با مترجم کتاب «چنگیزخان در جست‌وجوی خدا» جهانگشای دموکرات 🔸چنگیزخان به روایت جک ودرفورد 🔸مهرشید متولی، مترجم کتاب «چنگیزخان در جست‌وجوی خدا» گفت: چنگیزخان قوانین دموکراتیک مهمی وضع کرده بود ولی نوادگانش لزوما آنها را عیناً رعایت نکردند. به لطف چنگیزخان و چهار ملکه مقتدر بعد از او امپراتوری مغول صاحب بنیانی شد که اینهمه سال دوام آورد. تقریبا هیچکدام از جانشینان به درایت او نبودند. 🔸چنگیز به کشورهایی حمله کرد که از حکمرانان خود ناراضی بودند و فساد گسترده‌ای در آن کشورها وجود داشت. به قول تاریخدانان، فساد بوی شیرینی دارد که کشورگشایان را به خود جذب می‌کند. از آن جایی که چنگیز در ابتدای پیروزی با علمای دینی دیدار و گفت‌وگو می‌کرد، متوجه شد که همه ادیان پیروان را به راه راست هدایت می‌کنند اما این پیروان هستند که مطابق دستورات دینی خود عمل نمی‌کنند. در نبرد خوارزم به مردم آنجا گفت شما گناهکار بودید و خدا مرا فرستاد که شما را به راه راست بکشانم ولی گناه اصلی بر گردن علمای دینی شماست... 🔸هر سرزمینی که چنگیزخان اشغال می‌کرد، بعد از علمای دینی، متخصصان را به حضور می‌پذیرفت و از تخصصشان در اداره ممالک خود استفاده می‌کرد، از مهندسان چینی، حسابداران ایرانی و غیره. تنها صنعت مغول‌ها همان ساخت و استفاده از نمد بود. صنعت نساجی نداشتند، به هیچ وجه کشاورزی نمی‌کردند و محصولات کشاورزی را نمی‌شناختند، ساختمان‌سازی نداشتند و حتی به دلیل کم عمق بودن رودهای مغولستان، پل هم ندیده بودند. ظرف و قابلمه ندیده بودند، گوشت را در پوست گوسفند می‌گذاشتند، آب می‌ریختند و روی آتش می‌پختند. منظورم این است که چنگیز از سرزمین‌های فتح شده برای بهبود بخشیدن به وضع خود و امپراتوری مغول سود می‌برد. سیستم‌های مملکت‌داری آنها را یاد می‌گرفت و ترکیبی از این سیستم‌ها را در اداره امپراتوری خود به کار می‌برد. آشنایی با دین و مذهب و علمای دینی سرزمین‌های جدید در اولویت بود. ibna.ir/x6H92 @ibna_official

🔰وقتی نویسنده‌ها از مرز جنون به زندگی عادی رسیدند؛ خداحافظی دنیای تصویر با زندگی رازآلود نویسندگان 🔸در فیلم‌ها و سریال‌های جدید، نوشتن دیگر نشانه نبوغ مرموز یا جنون نیست و بخشی از زندگی روزمره شخصیت به حساب می‌آید. نویسندگان دیگر آدم‌هایی دور از دسترس نیستند که در اتاق‌های تاریک زندگی کنند و با ارواح ذهنی حرف بزنند. آن‌ها حالا بیشتر شبیه آدم‌های اطراف ما شده‌اند، با همان اضطراب‌ها، همان ضعف‌ها و همان زندگی معمولی. 🔸این تغییر، احتمالاً فقط نتیجه تحول در روایت‌های سینمایی نیست؛ بلکه به تغییر نگاه خودِ نویسندگان به زندگی‌شان هم مربوط می‌شود. در دهه‌های اخیر، بسیاری از نویسندگان مشهور جهان شروع به نوشتن زندگی‌نامه‌ها، خاطرات و روایت‌های شخصی کرده‌اند. آثاری که تصویری واقعی‌تر و زمینی‌تر از زندگی نویسندگی ارائه می‌دهند. 🔸هاروکی موراکامی در کتاب‌های خاطره‌گونه‌اش به‌ جای ساختن چهره‌ای رازآلود از خود، از دویدن، نظم روزانه، خستگی و عادت‌های ساده زندگی‌اش حرف می‌زند. او نویسندگی را الهامی جادویی نمی‌داند و آن را بیشتر کاری شبیه تمرین مداوم می‌بیند. 🔸استیون کینگ نیز تصویری کاملاً واقعی از زندگی نویسندگی ارائه می‌دهد. او در کتابش از اعتیاد، شکست‌ها، کار روزمره و دشواری نوشتن سخن می‌گوید. در کتاب او، نویسنده دیگر نابغه‌ای اسرارآمیز نیست، بیشتر شبیه کارگری است که هر روز باید پشت میز بنشیند و کار کند. نویسندگان معاصر دیگری نیز با نوشتن آثار اتوبیوگرافی، زندگی و حرفه‌شان را از هاله اسطوره‌ای خارج کردند و آن را به تجربه‌ای عادی، روزمره و ملموس تبدیل کردند. 🔸حتی اولگا توکارچوک، نویسنده برنده جایزه نوبل ادبیات نیز به تازگی در مصاحبه‌ای فاش کرد که در نگارش جدیدترین رمان خود از هوش مصنوعی استفاده کرده است. رفتاری کاملا شبیه به دیگر اعضای جامعه! 🔸شاید به همین دلیل است که تصویر نویسنده در سینما و سریال‌های امروز هم تغییر کرده است. جهان معاصر دیگر چندان علاقه‌ای به نابغه منزوی و مرموز ندارد. مخاطب امروز بیشتر می‌خواهد بداند نویسنده چگونه زندگی می‌کند، چگونه شکست می‌خورد، عاشق می‌شود، خسته می‌شود و مثل بقیه آدم‌ها با بحران‌های معمولی روبه‌رو می‌شود ibna.ir/x6HbZ @ibna_official

🔰خوانشی از کتاب ورزش و رزمش؛ به یاد شهدای ورزشکار نوجوان لامِرد؛  مشخص نبودن اثرگذاری ورزش و سازمان‌های ورزشی در دفاع مقدس 🔸 ۵ هزار شهید ورزشکار شاخص در جنگ تحمیلی 🔸مهدی کاموس، پژوهشگر و نویسنده در یادداشتی به معرفی نقاط قوت کتاب «ورزش و رزمش» تالیف رضا جهانفر پرداخته است. 🔸«ورزش و رزمش»، پژوهشی با مسئله نقش ورزش در دوران دفاع مقدس است که پیوند سیاست، فرهنگ و جامعه با ورزش را در جنگ تحمیلی ۸ سالۀ عراق با ایران کاویده است. 🔸این پژوهش با رویکرد جامعه‌شناسی در نقش سازمان‌های ورزشی در دوران دفاع مقدس براساس نظریۀ «فرهنگ ملی و سلطه هژمونی» گِرامشی در چارچوب تضاد و نظریه «گروه‌های مرجع» مِرتون در چارچوب کارکردگرایی عمل کرده است. زیرا، نویسنده «ورزش و رزمش» طبق نظریه نوربرت الیاس اعتقاد دارد که شناخت ورزش کلید شناخت جامعه است و چنانچه سی. رایت میلز در تخیل جامعه‌شناسی می‌گفت «ادراک ورزشی» در کنار تاریخی، فرهنگی، ساختاری و انتقادی یکی از انواع ادراک جامعه شناختی است. 🔸درواقع، ورزشکاران به‌عنوان گروه‌های مرجع در چارچوب نقشه راه سیاست‌مداران، تصمیم‌سازان و تصمیم‌گیران نقش محوری خود را در راستای تبلیغات و جذب مشارکت مردم در جنگ به ثمر می‌رسانند. 🔸«ورزش و رزمش» نشان می‌دهد که در دوران دفاع مقدس با ورزشکارانی مواجه‌ایم که به‌عنوان رزمنده وارد جنگ ایران و عراق شدند و اقدام آن‌ها (به عنوان گروه مرجع) منجر به تشویق حضور سایر افراد برای حضور در جبهه‌ها شد. ibna.ir/x6H8S @ibna_official

🔰وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات به ایبنا گفت؛ تعامل پست و وزارت فرهنگ، الگوی ملی است 🔸پست آماده نمایشگاه کتاب سی‌وهفتم وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، بر آمادگی شرکت ملی پست برای ارائه خدمات در جریان برگزاری سی‌وهفتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تاکید کرد. 🔸 تعامل بین شرکت ملی پست و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، هم‌افزار، موفق و البته قابل تکرار در دیگر حوزه‌ها است؛ به‌عبارت دیگر تجربه زیسته‌ای محسوب می‌شود و امیدواریم، عرصه‌های مختلف کشور به آن توجه داشته باشند. ibna.ir/x6HbM @ibna_official