🔰در آستانه صدمین سالگرد ناپدید شدن؛ ماجرای گم‌شدن مرموز آگاتا کریستی فیلم می‌شود 🔸در آستانه صدمین سالگرد ناپدید شدن مرموز آگاتا کریستی، نویسنده نامدار داستان‌های جنایی، هالیوود فیلمی درباره این واقعه تولید می‌کند. 🔸این فیلم بر پایه یکی از رازآلودترین وقایع ادبی قرن بیستم ساخته می‌شود؛ ناپدید شدن ۱۱ روزه آگاتا کریستی در سال ۱۹۲۶؛ رخدادی که در زمان خود افکار عمومی بریتانیا را به شدت درگیر کرد و هنوز نیز محل گمانه‌زنی و بحث است. کریستی که خالق شخصیت‌های مشهوری چون هرکول پوآرو و خانم مارپل بود، در سوم دسامبر ۱۹۲۶، اندکی پس از مشاجره‌ای شدید با همسرش، سرهنگ آرچیبالد کریستی، خانه را ترک کرد و ناپدید شد. گفته می‌شود همسر او در آن زمان خواهان طلاق بود و با زنی جوان‌تر به نام نانسی نیل رابطه داشت. ibna.ir/x6H69 @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «فرزندان غیرقانونی هایک» نوشته «ترامپیسم» آخر و عاقبت هایک 🔸در کتاب «فرزندان نامشروع هایک»، ترامپ جایی ظاهر می‌شود که چند خط فکری به هم می‌رسند: بی‌اعتمادی به دولت، بدبینی به برابری‌خواهی، دفاع از سلسله‌مراتب طبیعی، ترس از مهاجرت، و این تصور که بازار، حقیقت انسان‌ها را آشکار می‌کند. 🔸اسلوبودیان نشان می‌دهد که در ترامپیسم، ثروت فقط یک موقعیت اقتصادی نیست؛ نوعی نشانه ارزش انسانی نیز تلقی می‌شود. موفقیت مالی به‌تدریج به زبان شایستگی طبیعی ترجمه می‌شود و شکست اقتصادی، به زبان ضعف یا ناکارآمدی. به همین دلیل است که در فضای فکری‌ای که کتاب توصیف می‌کند، همدلی با فقرا یا دفاع از بازتوزیع ثروت، نه یک وظیفه اخلاقی، بلکه نوعی دخالت خطرناک در «نظم طبیعی» تلقی می‌شود. 🔸کتاب تازه‌ی کوئین اسلوبودیان، در همان هفته‌های نخست انتشار، به یکی از بحث‌برانگیزترین آثار تاریخ اندیشه سیاسی معاصر تبدیل شد؛ اثری که هم‌زمان ستایش، مخالفت و سوءبرداشت‌های گسترده‌ای را برانگیخت. منتقدان از یک‌سو آن را «روایت‌گر و روشنگر» دانسته‌اند و از سوی دیگر، برخی آن را بیش از حد «تفسیرگرایانه و تقلیل‌دهنده» تلقی کرده‌اند. ibna.ir/x6Hcf @ibna_official

🔰مسئول امور فرهنگی نمایشگاه مجازی کتاب به ایبنا خبر داد؛ برگزاری ۳۱ نشست تخصصی در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب 🔸مسئول امور فرهنگی هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب، گفت:‌ روزانه سه نشست برگزار و در مجموع میزبان ۱۰۶ سخنران بودیم؛ که مولفان، استادان دانشگاه، داوران رویدادهای ادبی و منتقدان حوزه‌های مختلف را تشکیل می‌دادند. 🔸اقتصاد نشر، کتابخوانی، زنان، بازی‌های دیجیتال، کتاب‌های هنر، فرهنگ و تمدن، تحول دیجیتال در صنعت نشر، توسعه بازار کتاب ایران در جهان، وضعیت نقد ادبی، چالش‌های زبان فارسی، رهبر شهید، راهکارهای ترجمه، فرشته‌های میناب، کرامت انسانی، کتاب‌های الکترونیکی، دیجیتال‌سازی حوزه نشر، اقتضاد نشر و کتابخوانی، هوش مصنوعی، کتاب‌های دانشگاهی و آموزشی، پژوهش‌های روزنامه‌نگاری، شعر کودکان و مستندنگاری جنگ، ازجمله موضوعاتی است که در نشست‌ها به آن‌ها پرداخته شد. تعدادی از کتاب‌های برگزیده جایزه «کتاب سال»، جشنواره بین‌المللی «شعر فجر» و جایزه ادبی «جلال آل‌احمد» نیز نقد و بررسی شدند. ibna.ir/x6Hc8 @ibna_official

🔰در خرم‌آباد؛ نخستین سفرنامه یک حاجی بختیاری منتشر شد/ روایتی ۱۰۰ ساله از مشقت‌های حج 🔸«سفرنامه حاج‌نظر بختیاری»؛ دریچه‌ای نو به تاریخ اجتماعی و مذهبی ایران در یک سده پیش با پژوهش و تصحیح حیات‌اله سرلک منتشر شد. 🔸علاوه بر سفرنامه‌های سیاسی و تفریحی، تعلقات مذهبی رجال و زنان ایل بختیاری، آنان را به سوی سفر به حرمین شریفین و عتبات عالیات سوق می‌داد. حضور پررنگ واژه «حاجی» و «حاجیه» پیش از نام بسیاری از خان‌ها و بی‌بی‌های بختیاری در متون تاریخی، گواهی بر این مدعاست. 🔸در روزگاری که سفر به خانه خدا، مسیرهای صعب‌العبور و مخاطرات بی‌شماری داشت، چهره‌هایی چون حاجی ایلخانی، ضرغام‌السلطنه، حاجیه بی‌بی نیلوفر و حاجیه بی‌بی کوکب، رنج سفر را بر آسایش ترجیح داده و با عشقی وافر به این مناسک مذهبی مبادرت ورزیدند. ibna.ir/x6HbW @ibna_official

🔰مروری بر خاطرات حسین علایی؛ ملاقات با هئیت پاکستانی در کاخ قجری 🔸امنیت ملی و سرنوشت پاکستان و ایران به هم گره خورده است 🔸ظهر روز جمعه ۳۰ دی ماه ۱۳۶۷ در معیت وزیر سپاه آقای شمخانی با هواپیمای اختصاصی اشرف خواهر شاه که یک بوئینگ ۷۲۷ بود و اسم قدس بر آن گذاشته شده بود، عازم پاکستان شدیم. 🔸...با سفر ما به پاکستان، رفت و آمد فرماندهان عالی ارتش پاکستان به ایران آغاز شد و آنها برای پاسخ به سفر ما به ترتیب به ایران می‌آمدند از جمله ژنرال میرزا اسلم‌بیگ، فرمانده ارتش پاکستان در روز دوشنبه ۳۰ بهمن ماه ۱۳۶۸ به ستاد نیروی دریایی آمد و حدود سه ساعت با هم مذاکره کردیم. این رفت و آمدها باعث شده بود که روابط دوستانه‌ای بین فرماندهان نیروهای مسلح ایران و پاکستان برقرار شود. 🔸مطالب این کتاب، بخش‌هایی مهم و کمتر گفته‌شده از تاریخ معاصر ایران پس از جنگ تحمیلی را توصیف و تحلیل می‌کند. نویسنده با نگاهی واقع‌گرایانه، به بررسی تحولات سیاسی، مدیریتی و ساختاری کشور در دوره‌ای حساس می‌پردازد که مسیر جدیدی را برای جمهوری اسلامی ایران رقم زد. 🔸مهم‌ترین موضوعات مطرح شده در کتاب «راه رفته» شامل: رحلت امام خمینی (ره) و پیامدهای آن، تغییر رهبری و آغاز دوره جدید سیاسی، سیاست‌ها و رویکردهای رهبر جدید، پایان جنگ تحمیلی و آثار آن بر ساختار کشور، تغییر شیوه حکمرانی در ایران، انتخاب رئیس‌جمهور و تحولات مدیریتی و شکل‌گیری تدریجی شرایط و وضعیت جدید در کشور است. ibna.ir/x6GY4 @ibna_official

🔰روایت ریچارد باوکِم از مردی که از دل تاریخ به متن ایمان رسید؛ مسیح(ع)‌ به روایت شاهدان 🔸«عیسی؛ مقدمه‌ای بسیار کوتاه» نوشته ریچارد باوکِم، کتابی است درباره این پرسش ساده اما قدیمی: عیسی واقعاً که بود؟ باوکِم به‌جای ورود به دعواهای پیچیده دانشگاهی، سراغ اناجیل می‌رود و سعی می‌کند عیسی را در زمانه خودش نشان دهد؛ در فلسطین قرن اول، زیر سلطه روم، میان سنت یهودی و انتظار ظهور منجی. 🔸یکی از مهم‌ترین نقاط قوت کتاب، بیرون آوردن عیسی از فضای انتزاعی و قراردادن او در متن جهان واقعی قرن اول است. باوکِم اصرار دارد که عیسی را باید در بستر یهودیت آن دوره فهمید؛ در فلسطینی که زیر سلطه روم بود، در جامعه‌ای که انتظار ظهور مسیحا، بحران سیاسی و جدال‌های دینی در آن جریان داشت. او عیسی را معلمی یهودی معرفی می‌کند که دقیقاً از دل همان سنت سخن می‌گوید، اما در عین حال، آن را به شکلی تازه تفسیر می‌کند. این بخش‌های کتاب برای خواننده فارسی‌زبان اهمیت زیادی دارد، چون بسیاری از تصویرهای رایج از عیسی، او را از زمینه تاریخی‌اش جدا می‌کنند و به چهره‌ای صرفاً اخلاقی یا کاملاً اسطوره‌ای تبدیل می‌کنند. باوکِم سعی می‌کند این فاصله را از میان بردارد. 🔸باوکِم تلاش می‌کند نشان دهد چرا بعضی رفتارهای عیسی در آن زمان این‌قدر بحث‌برانگیز بوده‌اند. او فقط یک واعظ مذهبی نبود؛ نوع حضورش در جامعه، نوع مواجهه‌اش با قانون، و حتی شیوه غذا خوردنش با مردم، بار سیاسی و دینی داشت. برای همین، کتاب موفق می‌شود عیسی را دوباره به جهان واقعی برگرداند؛ به خیابان‌ها، روستاها، معبد و فضای پرتنش فلسطین قرن اول. 🔸ساختار کتاب هوشمندانه طراحی شده است. باوکِم بلافاصله سراغ این سؤال نمی‌رود که «عیسی که بود؟» او اول زمینه تاریخی، منابع و مضمون پیام عیسی را توضیح می‌دهد و بعد به فصل «پرسش هویت» می‌رسد. نویسنده می‌خواهد هویت عیسی از دل روایت بیرون بیاید، نه اینکه از ابتدا به‌صورت یک برچسب آماده به متن تحمیل شود. ibna.ir/x6H9v @ibna_official

🔰اصطلاحات کتابی -۱۸ سانسور: تفتیش عقاید یا اعمال ممیزی؟ 🔸دخالت سانسور موجب می‌شود که پیام پس از فرستاده شدن عینا همان نباشد که گرفته می‌شود. 🔸برای واژه «سانسور» مترادف‌های صریحی مانند «تفتیش عقاید» و «تقتیش افکار» در فارسی به کار رفته است. در قانون جمهوری اسلامی ایران، عبارت «تفتیش عقاید» به‌عنوان اصطلاحی اعم، که سانسور را هم در بر می‌گیرد، به کار رفته است. اما از آنجایی که در قانون اساسی سابق و در قانون اساسی جمهوری اسلامی، هرگونه تفتیش عقاید منع شده است، در کاربردهای رسمی در برابر واژه سانسور، یا برای عملی که از مصادیق عمل سانسور است، از واژه‌های دیگری که ابهام آن‌ها از صراحت آن‌ها بیشتر است، استفاده کرده‌اند، مانند ممیزی، بررسی نظارت و مانند آن‌ها. 🔸دخالت سانسور موجب می‌شود که پیام پس از فرستاده شدن عینا همان نباشد که گرفته می‌شود. تغییر درمحتوای پیام ولو حذف حتی یک کلمه، تغییر در اثر کسی بدون اجازه و بدون رضایت اوست. حال این عمل در زمان صلح رخ می‌دهد یا در دوره جنگ بااجازه قانون صورت می‌گیرد یا نه، به خیر و صلاح جامعه است یا خیر، نکته‌هایی است که در جای خود محل بحث است. سانسور در هر صورت، مداخله عاملی خارجی است در پیام، چه با مجوز قانون و چه بدون آن، چه به‌حق و چه ناحق. ibna.ir/x6Hcs @ibna_official

🔰در میزگرد نقد و بررسی رمان «شفانامه» مطرح شد؛ ادبیات باید به «قصه» برگردد 🔸یوریک کریم مسیحی گفت: قصه باید کشش داشته باشد تا خواننده حتی با وجود این «دست‌اندازهای زبانی» نیز راه را ادامه دهد. برای من که بر زبان‌پرستی تأکید ویژه‌ای دارم، مهم است که زبان دقیق، حساب‌شده و درست باشد. من از هرگونه ابهام یا بی‌دقتی که ممکن است ذهن خواننده را منحرف کند، پرهیز می‌کنم. 🔸به عقیده من، هر اثر هنری باید فرم داشته باشد. آثار کلاسیک و خوب، فرمی دارند که آنقدر با محتوا در آمیخته است که ما متوجه آن نمی‌شویم. من ابتدا این اثر را به صورت فیلمنامه نوشتم، چون فکر می‌کردم قرار است فیلم شود. وقتی نظرم تغییر کرد و آن را به رمان تبدیل کردم، طبیعتاً فرم و نثر نیز تغییر کرد. 🔸مصطفی انصافی: چیزی که در شفانامه تحسین‌برانگیز است نثر داستان است. واقعاً آقای کریم‌مسیحی نثر پاکیزه‌ای دارند. در شفانامه با روایتی روان و نثری یکدست و پاکیزه مواجه‌ایم. پاگردهایی که در آن زاویه‌ی دید تغییر می‌کند هم بدون دست‌اندازند. خب وقتی به کلانِ روایت نظر می‌اندازیم زاویه‌ی دید دانای کلی است که جا به جا خودش را محدود می‌کند به یکی از شخصیت‌ها و با او همراه می‌شود. در چنین روایت‌هایی پاگردها اهمیت زیادی پیدا می‌کنند و نویسنده باید بسیار مراقب باشد که تغییر در زاویه‌ی دید نرم و بدون سکته اتفاق بیفتد. 🔸علی شروقی: منطق داستان حول محور یک «کتاب خطی» و یک نسخه مکتوب می‌چرخد؛ یعنی عامل پیش‌برنده پیرنگ، خودِ آن کتاب است. بنابراین، حضور نثر و زبان به این شکل، تصادفی یا تزیینی نیست، بلکه معنای منطقی دارد. این ترکیبِ زبان کلاسیکِ داستان و زندگی روزمره، ضرورتی ساختاری است، نه صرفاً تزیین نویسنده. ibna.ir/x6Hbt @ibna_official

🔰واکاوی روابط قدرت در اصفهانِ دوره سلجوقی؛ چرا اصفهان در مقابل حمله مغول‌ها تاب نیاورد؟ 🔸نگین سادات طباطبایی مترجم کتاب «نخبگان ایرانی و حکمرانان ترک» با اشاره به کم‌توجهی پژوهش‌ها به تاریخ سلجوقی اصفهان گفت: کتاب «نخبگان ایرانی و حکمرانان ترک؛ تاریخ اصفهان در دوره سلجوقی»، یکی از مهم‌ترین دوره‌های مغفول تاریخ ایران را با رویکردی علمی و مبتنی بر منابع اصلی بازخوانی می‌کند. 🔸واقعیت این است که اغلب مردم، حتی بسیاری از پژوهشگران، اصفهان را با دوره صفوی می‌شناسند؛ در حالی‌که بخش مهمی از هویت تاریخی این شهر در دوره سلجوقی شکل گرفته است. کتاب داوید دوران گدی برای من از این جهت جذاب بود که نویسنده با دقت و تسلط فوق‌العاده‌ای به سراغ منابع رفته بود. بسیاری از منابع این دوره به زبان عربی هستند و طبیعتاً کمتر مورد توجه پژوهشگران ایرانی قرار گرفته‌اند، اما او تقریباً تمام متون اصلی را بررسی کرده و تصویری بسیار دقیق از اصفهان آن دوره ارائه داده است. 🔸یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب، پرداختن به تنش‌ها و تقابل‌های درونی ساختار قدرت در عصر سلجوقی است. وقتی ترکان سلجوقی وارد ایران شدند، ابتدا ری را به‌عنوان پایتخت انتخاب کردند و بعد در دوره ملکشاه، اصفهان به مرکز حکومت تبدیل شد. سلجوقیان همراه خود گروهی از نخبگان خراسانی را هم به ایران مرکزی آوردند که چهره شاخص آن‌ها خواجه نظام‌الملک طوسی بود. 🔸تعبیر «اصفهان نصف جهان» فقط متعلق به عصر صفوی نیست و ریشه‌های آن را باید در دوره سلجوقی جست‌وجو کرد. اصفهان در آن زمان در حال رقابت مستقیم با بغداد بود و حتی در برخی زمینه‌ها توانست از آن پیشی بگیرد. ibna.ir/x6H9H @ibna_official

🔰هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران به پایان رسید؛ نمایشگاه مجازی کتاب؛ کامیابی فرهنگی در میانه طوفان اقتصادی 🔸هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، با وجود تشدید فشارهای اقتصادی و سایه نگران‌کننده جنگ بر فضای کشور، موفق شد با فروش صدها هزار نسخه کتاب، جایگاه خود را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رویدادهای فرهنگی دهه‌های اخیر ایران تثبیت کند. 🔸کارشناسان فرهنگی معتقدند اگرچه این نمایشگاه به‌تدریج از کارکرد صرفاً «بازرگانی-نمایشگاهی» خود فاصله گرفته، اما با افزودن نشست‌های تخصصی، رویدادهای علمی و برنامه‌های فرهنگی، هویت جدیدی یافته و به پاتوقی دانش‌محور تبدیل شده است. 🔸نمایشگاه مجازی کتاب تهران، با حذف مرزهای جغرافیایی، امکان دسترسی عادلانه به منابع فرهنگی را برای تمامی اقشار جامعه فراهم کرد.از منظر اقتصادی هم می‌توان گفت که نمایشگاه مجازی با حذف هزینه‌های ایاب و ذهاب، اسکان و صرفه‌جویی در زمان، مشارکت در این رویداد بزرگ فرهنگی را برای همه اقشار مقرون‌به‌صرفه‌تر کرده است. 🔸هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران ثابت کرد که فرهنگ مطالعه در ایران نه‌تنها زنده است، بلکه با هوشمندی در بستر دیجیتال و حمایت از زنجیره تولید تا توزیع، می‌تواند در سخت‌ترین شرایط نیز تاب‌آوری خود را حفظ کند. ibna.ir/x6Hcq @ibna_official

🔰با نگاهی به کتاب «اورتورهای سینمایی»؛ فرهادی و معمای تردید؛ واکاوی سکانس آغازین «جدایی نادر از سیمین» 🔸در میان فیلم‌هایی که اینسدورف بررسی می‌کند، «جدایی نادر از سیمین» ساخته اصغر فرهادی جایگاهی ویژه دارد. نویسنده در فصل مربوط به «قهرمان جمعی» به تحلیل دقیق سکانس افتتاحیه این فیلم می‌پردازد و آن را نمونه‌ای درخشان از پیوند فرم و مضمون می‌داند. 🔸اینسدورف درباره «جدایی نادر از سیمین» می‌نویسد که این فیلم یکی از نمونه‌های کم‌نظیر سینمای معاصر است که تقریبا تمام شخصیت‌هایش می‌توانند همدلی مخاطب را برانگیزند. فیلمی که در سال ۲۰۱۱ برنده جایزه اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی‌زبان شد، داستان دو خانواده تهرانی را روایت می‌کند و در لایه‌های زیرین خود به شکاف‌های طبقاتی، جنسیتی و اخلاقی جامعه ایران می‌پردازد. عنوان فیلم نیز به شکلی هوشمندانه تنها به طلاق نادر و سیمین اشاره ندارد، بلکه به جدایی‌های گسترده‌تر میان طبقات، نسل‌ها و حتی حقیقت و دروغ دلالت می‌کند. 🔸اینسدورف در ادامه توضیح می‌دهد که فیلم به تدریج موقعیت پیچیده هر شخصیت را آشکار می‌کند و مانع از قضاوت آسان تماشاگر می‌شود. هیچ‌کس در فیلم کاملا مقصر یا کاملا بی‌گناه نیست. نادر، سیمین، راضیه و حتی حجت، هر یک دلایل قابل فهم خود را دارند. به تعبیر نویسنده، فرهادی عامدانه از جانب‌داری پرهیز می‌کند، زیرا در جهان او حقیقت مطلق وجود ندارد. ibna.ir/x6HcZ @ibna_official

🔰سفر به ایران سده پنجم هجری با ناصرخسرو قبادیانی، حکیم جهانگرد؛ ما سفر برگذشتنی گذرانیم 🔸ناصرخسرو در سفر خود ابوالعلاء معری را دیده و نوشته:‌« در آن شهر مردی بود که وی را ابوالعلاء معرّی میگفتند، نابینا بود و رئیس شهر او بود، نعمتی بسیار داشت و بندگان و کارگزاران فراوان و خود همه شهر او را چون بندگان بودند و خود طریق زهد پیش گرفته بود، گلیمی پوشیده و در خانه نشسته، نیم من نان جوین را به نُه گِرده کرده، شبانه‌روز بگِرده‌یی قناعت کند و جز آن هیچ نخورد.» 🔸در صفحه ۹۹ در توصیف کعبه می‌خوانیم: «صفت گشودن در کعبه شرفهاالله تعالی- کلید خانه کعبه گروهی از عرب دارند که ایشان را بنی شیبه گویند و خدمت خانه را ایشان کنند و از سلطان مصر ایشان را مشاهره و خلعت بود و ایشان را رئیسی است که کلید بدست او باشد و چون او بیاید پنج شش کس دیگر با او باشند، چون بدانجا رسند از حاجیان مردی ده بروند و آن نردبان که صفت کرده‌ایم برگیرند و بیاورند و پیش در نهند و آن پیر بر آنجا رود و بر آستانه بایستد و دو تن دیگر بر آنجا روند و جامه و دیبای در را باز کنند، یکسر از آن یکی ازین دو مرد بگیرد و سری مردی دیگر، همچون لباده‌یی که آن پیر را بپوشند که درمیگشاید، و او قفل بگشاید و از آن حلقه‌ها بیرون کند و خلقی از حاجیان پیش در خانه ایستاده باشند و چون در باز کنند ایشان دست بدعا برآرند و دعا کنند و هر که در مکه باشد چون آواز حاجیان بشنود داند که در حرم گشودند همه خلق بیکبار بآوازی بلند دعا کنند چنانکه غلغه‌یی عظیم در مکه افتد، پس آن پیر در اندرون شود و آن دو شخص همچنان آن جامه می‌دارند، او دو رکعت نماز کند و بیاید و هر دو مصراع در باز کند و بر آستانه بایستد و خطبه برخواند بآوازی بلند و بر رسول‌الله صلوات فرستد و بر اهل بیت او، آنوقت آن پیر و یاران او بر دو طرف در خانه بایستند و حاج دررفتن گیرند و بخانه در میروند و هر یک دو رکعت نماز می‌کنند و بیرون میآیند، تا آنوقت که نیمروز نزدیک آید، و در خانه که نماز کنند رو بدر کنند، و بدیگر جوانب نیز رواست. وقتیکه خانه پر مردم شده بود که دیگر جای نبود که درروند، مردمرا شمردم هفتصد و بیست مرد بودند. مردم یمن که بحج آیند عامه آن چون هندوان هر یک لنگی بربسته و مویها فروگذاشته و ریشها بافته و هر یک کتاره قطیفی چنانکه هندوان در میان زده و گویند اصل هندوان از یمن بوده است و کتاره(غداره) قتاله بوده است، معرب کرده‌اند و در میان شعبان و رمضان و شوال روزهای دوشنبه و پنجشنبه و آدینه در کعبه بگشایند و چون ماه ذی‌القعده درآید دیگر در کعبه باز نکنند.» ibna.ir/x6GXb @ibna_official