🔰واکاوی روابط قدرت در اصفهانِ دوره سلجوقی؛ چرا اصفهان در مقابل حمله مغول‌ها تاب نیاورد؟ 🔸نگین سادات طباطبایی مترجم کتاب «نخبگان ایرانی و حکمرانان ترک» با اشاره به کم‌توجهی پژوهش‌ها به تاریخ سلجوقی اصفهان گفت: کتاب «نخبگان ایرانی و حکمرانان ترک؛ تاریخ اصفهان در دوره سلجوقی»، یکی از مهم‌ترین دوره‌های مغفول تاریخ ایران را با رویکردی علمی و مبتنی بر منابع اصلی بازخوانی می‌کند. 🔸واقعیت این است که اغلب مردم، حتی بسیاری از پژوهشگران، اصفهان را با دوره صفوی می‌شناسند؛ در حالی‌که بخش مهمی از هویت تاریخی این شهر در دوره سلجوقی شکل گرفته است. کتاب داوید دوران گدی برای من از این جهت جذاب بود که نویسنده با دقت و تسلط فوق‌العاده‌ای به سراغ منابع رفته بود. بسیاری از منابع این دوره به زبان عربی هستند و طبیعتاً کمتر مورد توجه پژوهشگران ایرانی قرار گرفته‌اند، اما او تقریباً تمام متون اصلی را بررسی کرده و تصویری بسیار دقیق از اصفهان آن دوره ارائه داده است. 🔸یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کتاب، پرداختن به تنش‌ها و تقابل‌های درونی ساختار قدرت در عصر سلجوقی است. وقتی ترکان سلجوقی وارد ایران شدند، ابتدا ری را به‌عنوان پایتخت انتخاب کردند و بعد در دوره ملکشاه، اصفهان به مرکز حکومت تبدیل شد. سلجوقیان همراه خود گروهی از نخبگان خراسانی را هم به ایران مرکزی آوردند که چهره شاخص آن‌ها خواجه نظام‌الملک طوسی بود. 🔸تعبیر «اصفهان نصف جهان» فقط متعلق به عصر صفوی نیست و ریشه‌های آن را باید در دوره سلجوقی جست‌وجو کرد. اصفهان در آن زمان در حال رقابت مستقیم با بغداد بود و حتی در برخی زمینه‌ها توانست از آن پیشی بگیرد. ibna.ir/x6H9H @ibna_official

🔰هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران به پایان رسید؛ نمایشگاه مجازی کتاب؛ کامیابی فرهنگی در میانه طوفان اقتصادی 🔸هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، با وجود تشدید فشارهای اقتصادی و سایه نگران‌کننده جنگ بر فضای کشور، موفق شد با فروش صدها هزار نسخه کتاب، جایگاه خود را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رویدادهای فرهنگی دهه‌های اخیر ایران تثبیت کند. 🔸کارشناسان فرهنگی معتقدند اگرچه این نمایشگاه به‌تدریج از کارکرد صرفاً «بازرگانی-نمایشگاهی» خود فاصله گرفته، اما با افزودن نشست‌های تخصصی، رویدادهای علمی و برنامه‌های فرهنگی، هویت جدیدی یافته و به پاتوقی دانش‌محور تبدیل شده است. 🔸نمایشگاه مجازی کتاب تهران، با حذف مرزهای جغرافیایی، امکان دسترسی عادلانه به منابع فرهنگی را برای تمامی اقشار جامعه فراهم کرد.از منظر اقتصادی هم می‌توان گفت که نمایشگاه مجازی با حذف هزینه‌های ایاب و ذهاب، اسکان و صرفه‌جویی در زمان، مشارکت در این رویداد بزرگ فرهنگی را برای همه اقشار مقرون‌به‌صرفه‌تر کرده است. 🔸هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران ثابت کرد که فرهنگ مطالعه در ایران نه‌تنها زنده است، بلکه با هوشمندی در بستر دیجیتال و حمایت از زنجیره تولید تا توزیع، می‌تواند در سخت‌ترین شرایط نیز تاب‌آوری خود را حفظ کند. ibna.ir/x6Hcq @ibna_official

🔰با نگاهی به کتاب «اورتورهای سینمایی»؛ فرهادی و معمای تردید؛ واکاوی سکانس آغازین «جدایی نادر از سیمین» 🔸در میان فیلم‌هایی که اینسدورف بررسی می‌کند، «جدایی نادر از سیمین» ساخته اصغر فرهادی جایگاهی ویژه دارد. نویسنده در فصل مربوط به «قهرمان جمعی» به تحلیل دقیق سکانس افتتاحیه این فیلم می‌پردازد و آن را نمونه‌ای درخشان از پیوند فرم و مضمون می‌داند. 🔸اینسدورف درباره «جدایی نادر از سیمین» می‌نویسد که این فیلم یکی از نمونه‌های کم‌نظیر سینمای معاصر است که تقریبا تمام شخصیت‌هایش می‌توانند همدلی مخاطب را برانگیزند. فیلمی که در سال ۲۰۱۱ برنده جایزه اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی‌زبان شد، داستان دو خانواده تهرانی را روایت می‌کند و در لایه‌های زیرین خود به شکاف‌های طبقاتی، جنسیتی و اخلاقی جامعه ایران می‌پردازد. عنوان فیلم نیز به شکلی هوشمندانه تنها به طلاق نادر و سیمین اشاره ندارد، بلکه به جدایی‌های گسترده‌تر میان طبقات، نسل‌ها و حتی حقیقت و دروغ دلالت می‌کند. 🔸اینسدورف در ادامه توضیح می‌دهد که فیلم به تدریج موقعیت پیچیده هر شخصیت را آشکار می‌کند و مانع از قضاوت آسان تماشاگر می‌شود. هیچ‌کس در فیلم کاملا مقصر یا کاملا بی‌گناه نیست. نادر، سیمین، راضیه و حتی حجت، هر یک دلایل قابل فهم خود را دارند. به تعبیر نویسنده، فرهادی عامدانه از جانب‌داری پرهیز می‌کند، زیرا در جهان او حقیقت مطلق وجود ندارد. ibna.ir/x6HcZ @ibna_official

🔰سفر به ایران سده پنجم هجری با ناصرخسرو قبادیانی، حکیم جهانگرد؛ ما سفر برگذشتنی گذرانیم 🔸ناصرخسرو در سفر خود ابوالعلاء معری را دیده و نوشته:‌« در آن شهر مردی بود که وی را ابوالعلاء معرّی میگفتند، نابینا بود و رئیس شهر او بود، نعمتی بسیار داشت و بندگان و کارگزاران فراوان و خود همه شهر او را چون بندگان بودند و خود طریق زهد پیش گرفته بود، گلیمی پوشیده و در خانه نشسته، نیم من نان جوین را به نُه گِرده کرده، شبانه‌روز بگِرده‌یی قناعت کند و جز آن هیچ نخورد.» 🔸در صفحه ۹۹ در توصیف کعبه می‌خوانیم: «صفت گشودن در کعبه شرفهاالله تعالی- کلید خانه کعبه گروهی از عرب دارند که ایشان را بنی شیبه گویند و خدمت خانه را ایشان کنند و از سلطان مصر ایشان را مشاهره و خلعت بود و ایشان را رئیسی است که کلید بدست او باشد و چون او بیاید پنج شش کس دیگر با او باشند، چون بدانجا رسند از حاجیان مردی ده بروند و آن نردبان که صفت کرده‌ایم برگیرند و بیاورند و پیش در نهند و آن پیر بر آنجا رود و بر آستانه بایستد و دو تن دیگر بر آنجا روند و جامه و دیبای در را باز کنند، یکسر از آن یکی ازین دو مرد بگیرد و سری مردی دیگر، همچون لباده‌یی که آن پیر را بپوشند که درمیگشاید، و او قفل بگشاید و از آن حلقه‌ها بیرون کند و خلقی از حاجیان پیش در خانه ایستاده باشند و چون در باز کنند ایشان دست بدعا برآرند و دعا کنند و هر که در مکه باشد چون آواز حاجیان بشنود داند که در حرم گشودند همه خلق بیکبار بآوازی بلند دعا کنند چنانکه غلغه‌یی عظیم در مکه افتد، پس آن پیر در اندرون شود و آن دو شخص همچنان آن جامه می‌دارند، او دو رکعت نماز کند و بیاید و هر دو مصراع در باز کند و بر آستانه بایستد و خطبه برخواند بآوازی بلند و بر رسول‌الله صلوات فرستد و بر اهل بیت او، آنوقت آن پیر و یاران او بر دو طرف در خانه بایستند و حاج دررفتن گیرند و بخانه در میروند و هر یک دو رکعت نماز می‌کنند و بیرون میآیند، تا آنوقت که نیمروز نزدیک آید، و در خانه که نماز کنند رو بدر کنند، و بدیگر جوانب نیز رواست. وقتیکه خانه پر مردم شده بود که دیگر جای نبود که درروند، مردمرا شمردم هفتصد و بیست مرد بودند. مردم یمن که بحج آیند عامه آن چون هندوان هر یک لنگی بربسته و مویها فروگذاشته و ریشها بافته و هر یک کتاره قطیفی چنانکه هندوان در میان زده و گویند اصل هندوان از یمن بوده است و کتاره(غداره) قتاله بوده است، معرب کرده‌اند و در میان شعبان و رمضان و شوال روزهای دوشنبه و پنجشنبه و آدینه در کعبه بگشایند و چون ماه ذی‌القعده درآید دیگر در کعبه باز نکنند.» ibna.ir/x6GXb @ibna_official

🔰«روان‌شناسی اخلاقی تحسین» در گفت‌وگو با فاطمه مهرزاد؛ مواجهه اصیل با دیگری 🔸عواطف تضمین‌کننده‌ بقای جامعه و حفظ نظم آن هستند 🔸به‌گفته فاطمه مهرزاد: «مواجهه‌ اصیل با دیگری و تحسین کردن فضایل او بستری برای گفت‌وگو و نزدیک شدن افراد به یکدیگر فراهم می‌کند، برخلاف خشم که معطوف به حذف است. اما وجود این پتانسیل مثبت در تحسین، مانع از آن نمی‌شود که هشدار دهیم تحسین کردن دیگری نباید از او بت بسازد و وارد وادی تملق‌گویی غیرانتقادی شود.» 🔸در قدم نخست، تلاش شده ماهیت تحسین در فلسفه و روان‌شناسی به‌صورت توامان مورد بررسی قرار گیرد، یعنی از منظری میان‌رشته‌ای. در قدم بعدی و در پدیدارشناسی این عاطفه، مرزبندی روشنی میان تحسین و عواطف دیگری مثل شگفتی و احترام، که نزدیکی مفهومی با آن دارند، ایجاد شده است. برای تکمیل، این مرزبندی به کاوش در تاریخ این مفهوم نزد فیلسوفان برجسته‌ی دوره روشنگری می‌پردازد و سپس از تعریف این فیلسوفان از ماهیت تحسین، به نقش آن در پرورش اخلاقی انسان و تسهیل تغییرات اجتماعی و سیاسی می‌رسد. در آخر، برای تکمیل تمام این‌ها، ابعاد تاریک تحسین و تأثیری که می‌تواند در اثر استفاده‌ی نابه‌جا در نابودی اخلاقی شخص داشته باشد، پیش چشم مخاطب می‌گذارد. 🔸معمولاً وقتی صحبت از تغییرات سیاسی و اجتماعی می‌شود، ذهن به سمت عواطفی مثل خشم می‌رود. اما پتانسیل عاطفه‌ی تحسین را نباید در این زمینه از دیده دور نگه داشت. محقق شدن تغییرات اجتماعی و سیاسی علاوه بر نظریه، به الگوهای ملموس هم نیاز دارد. تحسین می‌تواند این الگوها را مقابل چشمان ما بگذارد و تخیل اخلاقی و سیاسی افراد جامعه را فعال کند. از طرفی، تحسین ذاتاً حالت روان‌شناختی ناظر به «دیگری» است. مواجهه‌ی اصیل با دیگری و تحسین کردن فضایل او بستری برای گفت‌وگو و نزدیک شدن افراد به یکدیگر فراهم می‌کند، برخلاف خشم که معطوف به حذف است. اما وجود این پتانسیل مثبت در تحسین، مانع از آن نمی‌شود که هشدار دهیم تحسین کردن دیگری نباید از او بت بسازد و وارد وادی تملق‌گویی غیرانتقادی شود. ibna.ir/x6H8B @ibna_official

🔰رئیس بنیاد ایران‌شناسی در نقد و بررسی کتاب «در لبه تنهایی» : ایرانِ پس از انقلاب، «تنهایی استراتژیک» را به یک بلوک تمدنی بدل کرده است 🔸رئیس بنیاد ایران‌شناسی در نقد تمدی به کتاب جدید ولی نصر گفت: ایرانِ پس از انقلاب، «تنهایی استراتژیک» را به یک بلوک تمدنی بدل کرده است. 🔸صالحی با ورود به بخش‌های مربوط به مذاکرات هسته‌ای در کتاب، برخی استدلال‌ها را برگرفته از مستندات آمریکایی دانست و با اشاره به نادرستی‌های فنی در توضیح رآکتور آب سنگین اراک و نحوه مذاکرات، گفت: «در کتاب به گونه‌ای استدلال شده که گویی بار اصلی اختلاف و عداوت میان ایران و آمریکا بر دوش ایران است، حال آن‌که واقعیت تاریخی چیز دیگری است. آمریکا از ابتدا انقلاب اسلامی را مخل نظم جهانی خود می‌دید و به همین دلیل خیلی زود درصدد مهار آن برآمد. این تصویر ناقص، شایسته اثری نیست که به‌دنبال روایتی عینی و مستند است.» او ابراز امیدواری کرد این موارد با تأمل بیشتر در چاپ‌های بعدی اصلاح شوند. ibna.ir/x6Hd3 @ibna_official

🔰ایبنا از نمایشگاه کتاب کانون پرورش فکری گزارش می‌دهد؛ پاتوق سرگرمی و فرهنگی کودکان و نوجوانان 🔸نمایشگاه «میناب ۱۶۸» تا ۱۲ خرداد هر روز از ساعت ۱۵ تا ۲۱ دایر است. اگرچه فضای غرفه‌ها محدود است و ناشران از کمبود تبلیغات می‌گویند، اما حضور خانواده‌ها و کیفیت برنامه‌های جانبی نشان می‌دهد که استقبال قابل قبول است. 🔸تنوع کتاب‌های عرضه‌شده در نمایشگاه چشمگیر است. نکته جالب توجه، توجه ناشران به توان اقتصادی خانواده‌هاست. 🔸نبود تبلیغات کافی و برگزاری‌های غیرحضوری می‌تواند به آسیب جدی در حوزه نشر منجر شود. معرفی بهتر قهرمانان ملی مثل شاهنامه، گرایش نوجوانان به الگوهای وارداتی را کاهش می‌دهد.» ibna.ir/x6Hcr @ibna_official

🔰وقتی مهم‌ترین وجه رمان قربانی زیبایی بصری می‌شود؛ هشدار برای اقتباس‌ها در هالیوود 🔸وقتی اقتباس‌های سینمایی، شخصیت‌های رنج‌دیده و ناآرام رمان‌ها را به چهره‌هایی بی‌نقص و براق بدل می‌کنند. 🔸ماریس کرایزمن، منتقد و نویسنده آمریکایی، در مقاله‌ای تند و تامل‌برانگیز به یکی از روندهای مسلط هالیوود امروز حمله کرده است؛ روندی که به باور او، روح آثار ادبی را در فرآیند اقتباس از میان می‌برد. او برای توصیف این وضعیت اصطلاح «خوشگل‌شویی» را به کار می‌برد؛ وضعیتی که در آن، پیچیدگی، زخم، آشفتگی و حتی زشتی انسانیِ شخصیت‌های ادبی، زیر نور چهره‌های بیش از حد جذاب و صیقل‌خورده سینمای تجاری محو می‌شود. ibna.ir/x6H6h @ibna_official

🔰مدیرکل بازاریابی و فروش شرکت ملی پست به ایبنا خبر داد: ۱۱۹ هزار مرسوله نمایشگاه کتاب به خانه خریداران رسید 🔸مدیرکل بازاریابی و فروش شرکت ملی پست از توزیع ۱۱۹ هزار و ۶۰۷ مرسوله پستی هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران خبر داد. ibna.ir/x6Hd2 @ibna_official

🔰نمی‌خواهیم گروگان یک جنگ ایدئولوژیک باشیم! بحران در نشر فرانسه؛ شورش نویسندگان علیه میلیاردر محافظه‌کار فرانسوی 🔸بیش از صدها نویسنده فرانسوی پس از برکناری اولیویه نورا، مدیر باسابقه انتشارات گراسه، این ناشر معتبر را ترک کردند؛ رخدادی که به یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های تاریخ نشر فرانسه تبدیل شده و بحث درباره استقلال فرهنگی و نفوذ سیاسی در صنعت کتاب را دوباره شعله‌ور کرده است. 🔸اعتراض‌ها فقط به نویسندگان محدود نماند. بیش از ۲۰۰ ناشر و فعال صنعت کتاب نیز در مقاله‌ای مشترک هشدار دادند که ماجرا صرفا یک اختلاف مدیریتی نیست، بلکه نشانه «جنگی فرهنگی و ایدئولوژیک» در قلب صنعت نشر فرانسه است. آنها تاکید کردند تمرکز رسانه‌ها و ناشران بزرگ در دست یک جریان سیاسی، تهدیدی برای تنوع فکری و دموکراسی فرهنگی به شمار می‌رود. ibna.ir/x6GSB @ibna_official

🔰روش‌های جدید شکل‌گیری داستان؛ واسطه‌های ادبی چگونه ادبیات آمریکا را شکل می‌دهند؟ 🔸در مقاله‌ای درباره کتاب تازه «واسطه‌ها: واسطه‌های ادبی و شکل‌گیری داستان آمریکایی»، نقش واسطه‌های ادبی به‌عنوان حلقه میان نویسنده و ناشر بررسی می‌شود؛ حلقه‌ای که نه فقط بر اقتصاد نشر، بلکه بر این‌که چه نوع ادبیاتی تولید و دیده می‌شود اثر می‌گذارد. 🔸ماجرا از تلاش برای ادغام دو ناشر بزرگ، پنگوئن رندوم هاوس و سایمون اند شوستر، آغاز شد. وزارت دادگستری آمریکا با این ادغام مخالفت کرد و آن را عامل شکل‌گیری یک «مونوپسونی» دانست؛ بازاری که در آن به جای چند خریدار، تنها یک خریدار غالب باقی می‌ماند. به باور دولت، چنین وضعی رقابت برای خرید دست‌نوشته‌های تازه را کاهش می‌دهد و در نهایت به ضرر نویسندگان تمام می‌شود. 🔸نویسنده کتاب «واسطه‌ها» در تحلیل خود نشان می‌دهد که این گروه در نقطه‌ای حساس ایستاده‌اند؛ جایی میان هنر و تجارت. هر تصمیم آن‌ها درباره فروش یک دست‌نوشته می‌تواند تعیین کند چه نوع داستانی منتشر شود و چه صدایی به بازار ادبی راه پیدا کند. با وجود این ابهام، بسیاری از واسطه‌ها معتقدند حتی در شرایطی که تنها یک ناشر باقی بماند، همچنان قدرت خود را حفظ خواهند کرد؛ زیرا به گفته یکی از آن‌ها: «ما آن چیزی را داریم که ناشر به آن نیاز دارد؛ یعنی نویسنده.» ibna.ir/x6GLG @ibna_official

🔰مترجم «گاوها و آدم‌ها» در گفت‌وگو با ایبنا: مایا مردها را از فیلتر ذهن زنانه رد نمی‌کند 🔸عطیه شیرخدایی، مترجم «گاوها و آدم‌ها» گفت: آنا پائولا مایا با اینکه زن است، اصلا مردها را از فیلتر ذهن زنانه رد نمی‌کند. 🔸اولین بار که این کتاب را خواندم، یاد «فارست گامپ» افتادم، چون دیالوگ‌ها را مشخصاً می‌گفت: «من یک دانه آدم نکشتم. من خیلی زیاد آدم کشتم، ولی آدم‌هایی که لازم بوده کشته بشوند.» این صراحت را در گامپ هم می‌دیدیم؛ او هم خیلی احساسی بود و هم خیلی مشخص و واضح حرف می‌زد. 🔸برای من در این کار مایا این جذاب بود که احتمالاً اگر مردی را در کشتارگاه ببینیم، همان است که در داستان آمده و شخصیتش چندان دور نیست. یعنی اصلاً با کسی که گاو را ذبح کرده بود که برخورد کردم؛ وقتی من رسیدم، مثلاً گوش و دم و پاچه‌ها را مجزا کنار گذاشته بود که ببرند برای استفاده‌های دیگر. آن کارگر به سؤال‌های من دقیقاً جواب‌هایی را می‌داد که ادگار می‌دهد: موجز و خیلی ساده جواب می‌داد. سرش هم شلوغ نبود؛ گاو را ذبح کرده بود و داشت گوشت‌ها را تقسیم می‌کرد، ولی انگار خود این کار سدی می‌شود برای اینکه آن آدم هرقدر هم که احساسی باشد، به این راحتی بروزش ندهد. و مایا در نوشتن این اثر این را خیلی خوب درک کرده بود. ibna.ir/x6GBq @ibna_official