🔰انتشارات علمی و فرهنگی عرضه کرده است؛
شاهکارهای ادبیات روس از نویسندگان و مترجمان نامدار
🔸شاهکارهای ادبیات روسیه همواره از پرفروشترین کتابها در ایران بودهاند. این یادداشت نگاهی دارد به کتابهای انتشارات علمی و فرهنگی که هفت اثر کلاسیک از تورگنیف و داستایفسکی را با ترجمه مترجمان نامداری چون محمد قاضی، محمدجعفر محجوب، مهری آهی و یلدا بیدختینژاد منتشر کرده است. این مجموعه شامل «خاک بکر»، «نیه توچکا»، «یادداشتهای زیرزمینی»، «خاطرات خانهٔ مردگان»، «داستایفسکی به آنا»، «نازنین و بوبوک» و «پدران و پسران» است.
🔸ادبیات روسیه همواره یکی از تأثیرگذارترین و پرمخاطبترین جریانهای ادبی در جهان بوده است. در ایران نیز، از دوران نهضت ترجمه در سده چهاردهم هجری، آثار نویسندگان بزرگ روسی با استقبالی بینظیر روبهرو شدهاند. بررسیهای میدانی در کتابفروشیهای تهران، گزارشهای آمار نمایشگاه مجازی کتاب تهران، حاکی از آن است که شاهکارهای ادبیات روسیه، بهویژه آثار فئودور داستایفسکی و لئو تولستوی، همواره در صدر فهرست پرفروشها قرار دارند. یکی از دلایل این محبوبیت پایدار، نزدیکی جغرافیایی و پیوندهای فرهنگی دیرینه میان ایران و روسیه و نیز انطباق مضامین عمیق انسانی و اجتماعی این آثار با فضای فکری و فرهنگی جامعه ایرانی است.
🔸انتشارات علمی و فرهنگی سالهاست با درک این نیاز و استقبال، مجموعهای ارزشمند از شاهکارهای ادبیات کلاسیک روسیه را با برگردانی از مترجمان نامدار و صاحبسبک ایرانی منتشر میکند. این آثار از نظر ادبی دارای اعتباری جهانی هستند و به واسطه ترجمههای دقیق و ادبیِ این پیشکسوتان، به گنجینهای بیبدیل برای علاقهمندان به ادبیات داستانی در ایران تبدیل شدهاند.
ibna.ir/x6Hdz
@ibna_official
🔰ایبنا گزارش میدهد؛
زنجیره نشر زیر فشار مواد اولیه/هشدار فعالان صنعت از کمبود زینک
🔸بازار مواد اولیه صنعت چاپ حاکی از نوسان قیمت کاغذ تحریر و گلاسه، افزایش قیمت مرکبهای خارجی و هشدار فعالان این حوزه نسبت به کمبود و نوسان شدید قیمت زینک در هفته جاری است.
🔸کارشناسان فرهنگی تأکید میکنند که نوسانات قیمت و کمبود مواد اولیه مانند کاغذ، مرکب و زینک، نهتنها هزینههای تولید را افزایش میدهد، بلکه موجب تأخیر در انتشار آثار، کاهش شمارگان کتاب و در نهایت گرانتر شدن محصول نهایی برای مصرفکننده میشود. این روند در بلندمدت میتواند به کاهش سرانه مطالعه و محدود شدن دسترسی اقشار کمدرآمد به منابع آموزشی و فرهنگی منجر شود.
🔸فعالان صنعت چاپ و نشر خواستار تدوین سیاستهای حمایتی هدفمند از سوی نهادهای متولی هستند؛ ازجمله این راهکارها میتوان به تخصیص ارز ترجیحی برای واردات مواد اولیه ضروری، تسهیل فرآیندهای گمرکی، ایجاد صندوق تضمین قیمت برای تولیدکنندگان داخلی و تقویت همکاریهای منطقهای برای تأمین پایدار مواد اولیه اشاره کرد.
ibna.ir/x6Hdy
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «تاریخ فشرده مصر» نوشته رابرت لی.تیگنور؛
از روزگار فراعنه تا انقلاب قاهره
🔸نخستین گزارش از اهرام مصر را هرودوت نوشت
🔸کتاب «تاریخ فشرده مصر» روایت اجمالی اما همهجانبهای از سرگذشت این کشور از آغاز سکونت انسان در دره رود نیل، در ۵۰۰۰ سال پیش، تا امروز است. رابرت تیگنور، که در طول پنجاه سال بارها در مصر زندگی کرده، همه حوزههای مهم تاریخ باستان و نوین و کنونی مصر را در این اثر کاویده است.
🔸اوصافی که او از مصر در کتاب جنگهای ایران آورده است بیشتر برگرفته از گفتوگوهایش با کاهنان مصری در سفرهایش به ممفیس و هلیوپولیس و تبس در سده پنجم پ م است. کاهنان به او اطمینان دادهاند که مصر دیار «کهنترین مردم جهان» است. بیگمان این سرزمین و مردمانش هوش از سر وی ربودهاند. هرودوت مصر را کشوری توصیف میکند که «شگفتیهای بسیار دارد. هیچ کشور دیگری به این اندازه آثار وصفناپذیر ندارد. نه تنها آب و هوای مصر با همه جای دنیا تفاوت دارد و رودخانهاش با هیچ رودخانه دیگری قابل مقایسه نیست، بلکه بیشتر آداب و رسوم مردمش هم درست برعکس راه و رسم دیگر مردمان جهان است.» او میبیند آنجا زنان برای خرید از خانه بیرون میروند و مردان در خانه پارچه میبافند. فقط مردان میتوانند روحانی شوند، ولی نه تنها موی سرشان را بلند نمیکنند- در حالی که در زادگاه هرودوت بلند میکردند- بلکه از ته میتراشند. نکته عجیبتر از نظر هرودوت این است که مصریها بیرون غذا میخورند و در اندرونی قضای حاجت میکنند.
ibna.ir/x6GzG
@ibna_official
🔰نگاهی به فیلم مستند «شکوفههای زمستان»؛
کارکرد اجتماعی هنر
🔸مهندسی اطلاعات در «شکوفههای زمستان» از نظم و منطق مشخصی پیروی نمیکند. پس از گذشت نیم ساعت از فیلم، اتصال این گروه به حوزه هنری و جایگاه آنها در شکل گیری حلقه اولیه حوزه هنری مشخص نمیشود. علیرغم اطلاعات و حضور کارشناسان و منابع دست اول در روایت اتفاقات تاریخی فعالیتهای هنری در مسجد جواد الائمه (ع) تصویر دقیق از اتصال این حلقه با گروههای اولیه شکلگیری حوزه هنری به دست نمی دهد.
🔸فیلم مستند «شکوفههای زمستان» به کارگردانی تورج کلانتری، روایتی از تاسیس و شکل گیری فعالیتهای فرهنگی و هنری مسجد جواد الائمه (ع) است. مسجدی نه چندان بزرگ و مطرح در دل محله سی متری جی که با تایید و نظر امام جماعتش، فعالیتهای فرهنگی را به شکل گسترده آغاز میکند. وقتی فضای جامعه در دهه ۵۰ در دو قطبی شدید قرار میگیرد، عموم جامعه پیوند و ارتباط چندانی با فضاهای هنری مسلط ندارند.
🔸گسترش فعالیتهای بچههای مسجد از کتابخوانی تا قصهخوانی و سپس گرایش به تئاتر و موسیقی و هنرهای تجسمی، به خوبی در فیلم بسط پیدا نمیکند. آنچه بیش از هر چیزی می توانست نقش و جایگاه این فعالیتهای را در مقابله با هنر مسلط و جریانساز مورد علاقه رژیم تبیین کند، نوع شکل گیری و رسیدن به ایده هنر انقلابی و متعهد بود که در این زمینه چندان روایتی از دل این مستند مطرح نمیشود.
ibna.ir/x6Hf3
@ibna_official
🔰مولوی پژوه قزوینی در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
مفهوم «مرگ» از نگاه مولانا/ گذری باشکوه به سوی کمال هستی
🔸مهدی پرپینچی مولوی پژوه قزوینی گفت: اندیشیدن درباره مرگ و معنای زندگی و رابطه این دو، پیوسته همراه انسان بوده و از آغاز خلقت بشر تاکنون وجود داشته است. در طول تاریخ ادبیات کشورمان چه کسی را بهتر از مولانا میتوان یافت که درباره مرگ و زندگی سخن گفته باشد؟
🔸از نگاه مولوی به یاد مرگ بودن، به معنی غرق در غم و غصه شدن و تحرک نداشتن و افسردگی نیست. بلکه به عکس باید در انسان تحرک و پویایی و جنب و جوش برای زندگی بهتر و سالمتر ایجاد کند.
🔸مولوی در بیان مرگ اندیشی و به یاد مرگ بودن، نقطه مقابل آن، یعنی بحث غفلت را مطرح میکند و آن را به دو قسمت غفلت ممدوح و غفلت مذموم تقسیم میکند. غفلت و فراموشی از نعمتهای بزرگ خدادادی است که به بشر عطا شده و فواید بسیاری دارد و برای فهم و درک درست از مرگ اندیشی در بیان مولوی آمده است.
🔸از منظر مولوی رجوع و بازگشت به اصل، دو گونه است. یکی رجوع اختیاری و دیگری رجوع اجباری. رجوع اختیاری آن است که سالک با ارشاد انسان کامل، طریق تصفیه را پیماید و به تهذیب نفس رسد و حقیقت را شهود کند، ولی رجوع اجباری فقط با مرگ و فنای کالبد عنصری تحقق مییابد.
ibna.ir/x6GSC
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «سرداران ایرانی»؛
مخلصترین افسر ارتش از دیدگاه امام خمینی (ره)/ نگاهی به حماسه صیاد شیرازی
🔸صیاد شیرازی، در آخرین ماههای ریاست جمهوری بنی صدر به دلیل روحیه انقلابی مقابله با خیانتها و سستیهای او از کار برکنار شد و تا زمان فرار بنی صدر، به دعوت یوسف کلاهدوز در ستاد مرکزی سپاه پاسداران خدمت میکرد.
🔸مرزهای این سرزمین با خون سرداران و سربازانی ترسیم شده است که در هر دوره مسئولیت حفظ و نگهداری پرچم ایران را بر دوش گرفتهاند. این پرچم، نماد هویت، استقلال و شکوه این سرزمین است که در طول تاریخ، نسل به نسل، از دست سردار به سردار و از شانه به شانه قهرمانان، جابهجا شده است. هر سرداری در ایران، حلقهای از یک زنجیره مقاومت بوده است که با فداکردن جان خود، اجازه نداده است این پرچم از میان دستان ملت بیرون برود.
یکی از حلقههای این زنجیره مقاومت سپهبد علی صیاد شیرازی است.
🔸در سال ۱۳۶۰ به فرمان امام خمینی به فرماندهی نیروی زمینی ارتش منصوب شد و در این سمت با مشارکت سپاه پاسداران در بسیاری از عملیاتها از جمله ثامن الائمه ، طریق القدس، مطلع الفجر، فتحالمبین، بیتالمقدس، رمضان، مسلمبنعقیل شرکت کرد و پیروزیهای بزرگی را برای ایران اسلامی به ارمغان آورد. او در سال ۱۳۶۵ با توجه به خدمات ارزشمند خود در امر جنگ از سوی امام خمینی به عضویت شورای عالی دفاع منصوب شد. امام خمینی، در پیام خود خطاب به فرمانده جدید نیروی زمینی بیان داشت: «با تقدیر از زحمات طاقتفرسای سرکار سرهنگ صیاد شیرازی که با تعهد کامل به اسلام و جمهوری اسلامی در طول دفاع مقدس از هیچگونه خدمتی خودداری نکرده و امید است در آینده نیز در هر مقامی باشد موفق به ادامه خدمتهای ارزنده خود شود».
ibna.ir/x6GVW
@ibna_official
🔰در بررسی ایبنا مشخص شد؛
ردپای یک گرگانی در انتشار کلیات صائب تبریزی/ چه کسی دیوان را به بیژن ترقی رساند؟
🔸 در میان خاطرات بیژن ترقی از سالهای جستوجو برای تصحیح «دیوان صائب تبریزی»، رد پای مردی ناشناس از گرگان دیده میشود؛ فردی که با آوردن نسخهای خطی از اشعار صائب، مسیر انتشار این اثر مهم را تغییر داد. این گزارش تلاشی برای یافتن نام و هویت آن مرد گرگانی است.
🔸برای آگاهی از نام آن مرد گرگانی اهداکننده نسخه اصلی کلیات صائب تبریزی (میرزا محمدعلی صائب تبریزی زادهٔ ۱۰۰۰ هجری/۱۵۹۲ میلادی در تبریز و درگذشتهٔ ۷–۱۰۸۶ هجری/۱۶۷۶ میلادی در اصفهان و بزرگترین غزلسرای سده یازدهم هجری و نامدارترین شاعر زمان صفویه)، به سراغ جمعی از پژوهشگران بومی آشنا با فرهنگ و ادب کهن دیار گرگان رفتم تا بتوانم رد و نشانی پیدا کنم.
🔸بایزیدی :در این مدتی که به پاسخ پرسش شما فکر میکردم بهزعم من نشانه دیگری که در متن مرحوم ترقی مستتر شده بود، اینکه آن مرد گرگانی که دیوان خطی صائب را در اختیار داشته، قطعاً خودش هم میبایست فردی باذوق ادبی و حال و هوای شعر و ادبیات فارسی باشد، اما ازآنجاییکه نسخه را به اهلفن واگذار کرده، از دیگر سو نمیتوانسته در این حوزه کارشناس یا کار بلد باشد و صرفاً یکجور علاقهمندی و دلبستگی به ادبیات در میان بوده است، خب با این مشخصاتی که هم از ظاهر و هم باطن متن مرحوم ترقی برمیآید، بازهم نظر بنده بهعنوان یک تاریخپژوه بر روی دکتر خلیل فلسفی بود.
🔸با نگاهی مجدد به روایت مرحوم بیژن ترقی و گمانههای ارائهشده خصوصاً توسط علی بایزیدی، به نظر میرسد باز باید برای یافتن پاسخ دقیق و درست همچنان پژوهش کرد؛ مثلاً کتاب هدیه شده به بیژن ترقی ساکن تهران با امضای خلیل فلسفی چطور سر از جمعهبازار کتاب گرگان درآورده؟ یا اینکه خلیل فلسفی باتجربه نمایندگی مجلس به چه واسطهای سر از بازار حلبیسازها درآورده و بیژن ترقی او را نشناخته است؟
ibna.ir/x6GVX
@ibna_official
🔰رئیس کتابخانه ملی در گفتوگو با ایبنا تشریح کرد؛
پاسخهای رد شهرداری به کتابخانه ملی/امیرخانی: ۱۴ سال است منتظریم
🔸غلامرضا امیرخانی با انتقاد از بلاتکلیفی پروژههای دسترسی به کتابخانه ملی، از ۱۴ سال انتظار برای احداث پارکینگ و رد برخی درخواستهای این مجموعه از سوی شهرداری گفت.
🔸رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی، در بخشی از گفتوگو با ایبنا، ریشه بسیاری از مشکلات فعلی کتابخانه ملی را کمبود کتابخانههای استاندارد در تهران میداند که موجب شده بخش بزرگی از نیازهای عمومی مطالعه و پژوهش به سمت کتابخانه ملی هدایت شود.
🔸در میان خبرهای مربوط به کتابخانه ملی، ساختمان تاریخی سیتیر جایگاه ویژهای دارد. امیرخانی از پیشرفت عملیات مرمت این ساختمان خبر داده اما تأکید میکند که هدف، صرفاً بازگشایی یک بنا نیست.
ibna.ir/x6HcK
@ibna_official
🔰مصطفی ملکیان در جلسه بررسی و نقد کتاب «ستیز قدرت»؛
قانون اساسی مشروطه دموکراتیک نبود
🔸ملکیان در جواب به این سوال که «به طور کلی آیا قانون اساسی مشروطه را دموکراتیک میدانید و چرا؟» گفت: نه، دموکراتیک نیست. قانون اساسی مشروطه مطلقاً با دموکراسی ربط و پیوندی ندارد. چون دموکراسی غیر از عدالتخواهی است.
🔸وقتی یک قانون اساسی بخواهد دموکراتیک باشد باید تمام آنچه در قانون اساسی آمده، بر اساس اصول دموکراتیک باشد. وقتی بر اساس اصول دموکراتیک باشد دیگر نمیشود مثلاً گفت که مصوبات باید حتماً به تصویب پنج مجتهد برسد چون این حکومت را تئوکراتیک میکند. نمیشود گفت مصوبات مجلس با چیزی غیر از اراده مردم سازگاری داشته باشد. این یک مورد آشکار است. مورد دوم اینکه چگونه میشود در یک حکومت دموکراتیک حرف از دین رسمی مملکت زد. در قانون دموکراتیک همه ادیان و مذاهب در کنار هم زندگی میکنند. بله، قانون اساسی مشروطه را مشروطهخواهان سعی میکردند به گمان خودشان عدالتخواهانه باشد اما دموکراتیکبودن با عدالتخواهانهبودن خیلی خیلی تفاوت دارد. تفاوتاش هم در این است که در یک حکومت دموکراتیک مصادیق عدالت را و مصادیق بسیاری از مفاهیم دیگر را مثل آزادی و برابری و صلح و امثال و ذالک را مردم تعیین میکنند. اگر یک قانون عدالتخواهانه باشد فقط از عدالت حرف میزند اما نمیگوید تعیینکننده این عدالت کیست. از این جهت، به نظر من قانون اساسی مشروطه علاوه بر اینکه دموکراتیک نبود عدالتخواهانهبودن آن هم محل شک و شبهه است ولی با اینهمه میشود گفت که تمام اهتمامشان به این بود که عدالت در قانون اعمال شود. اما این عدالت فقط وقتی دموکراتیک میشود که مصادیقاش را مردم تعیین کنند ولی وقتی بعضی از مصادیقاش را مردم تعیین کنند و اکثرش را مردم تعیین نکنند حکومت به معنای دموکراتیک آن عادلانه نخواهد بود بلکه عادلانه غیردموکراتیک خواهد بود.
ibna.ir/x6Hfw
@ibna_official
🔰در گفتوگو با اسدالله امرائی و مهدی غبرائی، بررسی شد؛
رمز محبوبیت رمان «کوری» ساراماگو چیست؟
🔸رمان «کوری» مشهورترین اثر ژوزه ساراماگو، نویسنده صاحبنام اهل پرتغال سال ۱۹۹۵ میلادی منتشر شد و نویسنده سه سال بعد از نوشتن این کتاب جایزه نوبل را دریافت کرد. این کتاب با گذشت حدود ۳۰ سال از اولین ترجمههای فارسی آن هنوز در ایران بازنشر میشود و از پرفروشترین آثار حوزه ادبیات است.
🔸در ایران ۲۶ ناشر «کوری» را منتشر کردهاند و بیشترین چاپ از این کتاب به ۵۸ نوبت،ترجمه مهدی غبرایی، نشر مرکز، ۴۲ نوبت، ترجمه اسدالله امرایی، نشر مروارید، ۲۷ نوبت به ترجمه مینو مشیری، انتشارات علم و ۲۱ نوبت نیز به ترجمه محمدصادق سبطالشیخ انتشارات چلچله اختصاص دارد.
🔸اسدالله امرایی رمز پرفروششدن کتاب ساراماگو را اعطای جایزه نوبل به این اثر و شیوه خاص روایت داستان کوری عنوان کرد و گفت: ما قبل از این اثر نیز نمونههایی از داستانهای آخرالزمانی و آرمانشهری را در امثال آلبرکامو داشتهایم ولی ویژگی خاص کوری اثر ساراماگو بکر بودن شیوه روایت نویسنده است که در استقبال و محبوبیت کتاب تاثیر زیادی دارد.
🔸غبرایی رمز ماندگاری و محبوبیت آثار ساراماگو را جهانبینی انسانگرایانه این نویسنده عنوان کرد و افزود: در جهانبینی ساراماگو افراد انسانی بر هر ارزشی ارجحیت دارند و وی در کوری تاکید دارد که وقتی حقوق دیگران را نبینیم دچار کوری تمثیلی هستیم و فاجعه به بار میآوریم. ژوزه ساراماگو زیاد علاقهای به استفاده از علائم سجاوندی ندارد و در این کتاب میبینیم که شخصیتها اسم ندارند و همین امر باعث شده که داستان جهانشمول و قابل تعمیم به هر جا و هر مکان باشد.
ibna.ir/x6H4G
@ibna_official
🔰گفتوگو با امیر میرحاج درباره کتاب «آزادی: یک تاریخ سرکش»؛
آزادی به مثابه سلاح ایدئولوژیک
🔸آزادی در طول تاریخ دچار گسست و تضادهای بنیادین شد
🔸امیر میرحاج گفت: آزادی مفهومی ذاتاً «مبهم» و مورد مناقشه است، زیرا معنای آن در طول تاریخ دچار گسست و تضادهای بنیادین شده است. این ابهام از آنجا ناشی میشود که آزادی صرفاً یک آرمان انتزاعی نیست، بلکه یک «سلاح ایدئولوژیک» قدرتمند است که گروههای مختلف برای مشروعیتبخشی به اهداف سیاسی خود آن را بازتعریف کردهاند.
🔸متفکران باستان معتقد بودند که یک جامعه تنها زمانی آزاد است که شهروندانش خود بر خود حکومت کنند و امنیت و استقلال فردی را پدیدهای میدانستند که تنها در چارچوب یک دولت دموکراتیک و خودگردان امکانپذیر است؛ چرا که حتی تحت حاکمیت یک پادشاه مهربان، جان و مال مردم همچنان به هوس حاکم بستگی داشت و آنها در واقع «برده» محسوب میشدند.
🔸تعدد ابعاد آزادی بر پیچیدگی این واژه افزوده است. بدین ترتیب، آزادی از یک آرمان جمعی برای تعیین سرنوشت، به ابزاری برای محافظت از حریم خصوصی فرد در برابر مداخلات دولت تبدیل شده است.
🔸رابطه میان دموکراسی و آزادی در طول تاریخ از یک پیوند جدانشدنی به یک تقابل نگرانکننده تغییر شکل یافته است. در جهان باستان، پاسخ به این پرسش که «آیا دموکراسی متضمن آزادی است؟» یک «آری» قاطع بود؛ چرا که در آن دوران، آزادی دقیقاً به معنای خودگردانی دموکراتیک و حق مشارکت در قدرت درک میشد.
ibna.ir/x6Hdc
@ibna_official
🔰نگاهی به زندگی و زمانه یحیی دهقانپور، عکاس برجسته ایرانی؛
عکاسی خلق زیبایی از طریق نور است
🔸دهقانپور یکی از چهرههای شاخص و اثرگذار در تاریخ عکاسی معاصر ایران محسوب میشود و نامش با عکسهایی از مراسم تشییع جنازه فروغ فرخزاد آنهم زمانی که فقط ۲۶ ساله بود، گره خورده است.
🔸عکسهای یحیی دهقانپور تکهتکهاند؛ ابرها سیمهای برق آجرها علف درخت آب دریا برچسبهای تخلیهی چاه همگی تکه تکه شدهاند. به اعتقاد مهاجر، که بار دیگری درباره این موضوع یادداشتی منتشر کرده است، تکهتکهگی منطق بنیادین این عکسهاست: «تکهتکه کردن، منطق بنیادین عکاسی نیز هست و به گفتهی لیندا ناچلین تاریخنگار استعارهای است از مدرنیته، اشارهای به از کف رفتن کلیت و کمال و گسستن پیوندها و فروپاشی ارزشهای مطلق.»
🔸از دیگر ویژگیهای برجسته آثار دهقانپور میتوان به رویکرد نوگرایانه و همراه با کنایه در مستندنگاری خردهفرهنگهای ایرانی و همچنین تجربهگری مداوم در روشهای عکاسی اشاره کرد. بعضی بین عکاسی شخصی و عکاسی مستند او تفاوت قائل شدهاند. بااینحال خودش در گفتوگویی دراینباره توضیح داده بود: «من دوست دارم عکس بگیرم و عکاسی کنم. حالا شما اسمش را مستند میگذارید یا عکاسی شخصی. چون من معتقدم هدف هنر قضاوت کردن نیست، فهمیدن است.»
🔸دهقانپور از نسل پیشگامانی بود که عکاسی ایران، میراثدار و وامدار نگاه اوست. او که شاگردانش درباره معلمیاش هم میگفتند در بدترین عکسهایشان نیز نکتههایی را میدید که آنها را سر شوق میآورد.
ibna.ir/x6Hfs
@ibna_official