🔰گزارش تصویری نشست خواهر کوچک در برابر برادر بزرگ: امکان مصالحه افقی؟ 📸عکاس: شیوا زابلی‌پور 🔸پنجمین نشست از سلسله نشست‌هایی که با عنوان دیدار نویسندگان و خوانندگان از سوی مجله سیاست‌نامه برگزار می‌شود، سه‌شنبه (۵ خرداد ۱۴۰۵ ) با حضور مریم‌ نصر اصفهانی استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و جمعی از علاقه‌مندان در کتابفروشی وزن دنیا برگزار شد. ibna.ir/x6Hf4 @ibna_official

🔰حمیدرضا ساعتچی درگذشت 🔸حمیدرضا ساعتچی، نویسنده، کارگردان و تهیه‌کننده باسابقه تئاتر کمدی ایران، در سن ۵۹ سالگی از دنیا رفت. 🔸از جمله آثار شاخص کارنامه هنری او می‌توان به نمایش‌های «داماد فرنگی»، «هتل پنج شش ستاره»، «گراند هتل»، «دلاک‌باشی»، «تانگوی سه‌نفره»، «دلقک‌باشی»، «ساعت خوش»، «جزیره عشق»، «سمفونی عشق» و «هشتک عمه» اشاره کرد. ibna.ir/x6HfS @ibna_official

🔰گلیژه گل‌آرا از رمان «برهوت» اثر پدرش امیر گل‌آرا می‌گوید؛ رنج امروز، دردهای فراموش‌شده‌ی گذشته را بیدار می‌کند 🔸گلیژه گل‌آرا، دختر امیر گل‌آرا، گفت: در برهوت، اوهام و تخیلاتِ راوی، از خلالِ تداعیِ معانی، تجربه‌های زمانِ حال را به گذشته پیوند می‌دهند.نقشِ حوادثِ امروز، بازتابی از الگوها و زخم‌های کهنه‌ی تاریخ است. رنجِ امروز، دردهای فراموش‌شده‌ی گذشته را بیدار می‌کند. 🔸بی‌شک، آشناییِ عمیقِ گل‌آرا با اندیشه‌های سیاسی و اجتماعیِ زمانه، به غنای آثارِ ادبیِ او کمک کرد؛ اما نه به این معنا که آثارش به بیانیه‌های سیاسی تبدیل شوند. او پس از تجربه‌های تلخِ جوانی، از سیاستِ حزبی و فضای شعارزده‌ی آن فاصله گرفت و بیشتر در پیِ شناختِ ریشه‌های فکری، تاریخی و انسانیِ بحران‌های جامعه بود. کنجکاویِ گسترده‌ی او نسبت به فلسفه، علومِ انسانی، تاریخ و زیست‌شناسیِ رفتارِ انسان، نگاهِ او را پیچیده‌تر و عمیق‌تر کرد. همین جست‌وجوی فکری، به آثارِ او—و به‌ویژه «برهوت»—ابعادی گسترده‌ای بخشید. گل‌آرا مسائلِ سیاسی را نه به‌صورتِ شعار، بلکه در قالبِ تجربه‌ی زیسته‌ی انسان‌ها، روابطِ عاطفی، ترس‌ها، امیدها و بحران‌های درونیِ آنان می‌نگرد. 🔸صدا و نثر گل‌آرا در تمامی داستان بلند و بخش‌های چاپ‌نشده‌ی «برهوت» قابل شناسایی است و الگویی منسجم را دنبال می‌کند. اما رفت‌وآمد و پیوند زمان حال و گذشته در بقیه داستان خفیف‌تر است. شاید این نشانه‌ای‌ست از روش کار نویسنده که در تدوین جلد فعلی «برهوت» با هدف و توجه آگاهانه‌ای ساختار زمانی این روایت را تدوین کرده. ibna.ir/x6HfW @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ ناشران آماده‌خور علیه ناشران واقعی! 🔸رشد ناشران آماده‌خور و گسترش کتاب‌های کپی، زنگ خطری برای صنعت نشر است؛ پدیده‌ای که به گفته فعالان صنفی، انگیزه تولید و سرمایه‌گذاری فرهنگی را تضعیف می‌کند. 🔸فعالان نشر معتقدند بخشی از کتابفروشی‌ها که زیر فشار هزینه‌های سنگین و رکود بازار قرار گرفته‌اند، به سمت عرضه این کتاب‌ها کشیده شده‌اند. تصور آن‌ها این است که تخفیف‌های چشمگیر می‌تواند بقای اقتصادی‌شان را تضمین کند، اما نتیجه بلندمدت این انتخاب، تضعیف کل زنجیره نشر است. 🔸مسئله دیگری که در سخنان فعالان صنفی برجسته است، ضعف ابزارهای اجرایی برای مقابله با این پدیده است. اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران بارها موضوع قاچاق کتاب و کتاب‌سازی را در جلسات مختلف با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، شهرداری و اتاق اصناف مطرح کرده است. با این حال، به گفته اعضای اتحادیه، مشکل اصلی نبود قدرت اجرایی است. 🔸کتابفروشی‌های محلی نیز روزهای دشواری را پشت سر می‌گذارند. نفس بسیاری از آن‌ها به شماره افتاده است. حتی کتابفروشی‌های بزرگ که با ایجاد کافه، فروش نوشت‌افزار و عرضه کالاهای جانبی تلاش کرده‌اند منابع درآمدی جدیدی ایجاد کنند، همچنان زیر فشار هزینه‌های جاری قرار دارند. در خیابان انقلاب نیز کتابفروشان بارها گلایه کرده‌اند که حضور بساط‌گستران نه‌تنها فروش آن‌ها را کاهش داده، بلکه مانعی برای ورود مشتریان به فروشگاه‌ها شده است. ibna.ir/x6GSP @ibna_official

🔰گزارش ایبنا از سهرورد؛ سهرورد در مسیر پایتختی حکمت ایران/ عملیات اجرایی مرکز «سهروردی‌شناسی» آغاز می‌شود 🔸 ایجاد مجموعه‌ای فرهنگی و پژوهشی با محوریت حکمت سهروردی در استان زنجان و شهر سهرورد به عنوان زادگاه این فیلسوف بزرگ، گامی مهم در مسیر پاسداشت میراث فکری او به شمار می‌رود. اقدامی که اشراق را از سطح کتابخانه‌ها به متن زندگی و فرهنگ عمومی خواهد آورد و سهرورد را در مسیر پایتختی حکمت ایران قرار می‌دهد. 🔸بازخوانی و ترویج فلسفه شیخ اشراق از چند جهت می‌تواند برای نسل جدید مفید باشد. نخست اینکه فلسفه‌ای که از متن فرهنگ خود ما برخاسته، با هویت ما سازگارتر است. یک انسان شرقی می‌تواند با فلسفه‌های برآمده از فرهنگ شرقی ارتباط عمیق‌تری برقرار کند؛ در حالی‌که فلسفه‌های غربی خاستگاه، دغدغه‌ها و مسائل متفاوتی دارند. فلسفه‌ای که از متن فرهنگ و هویت ما برخاسته باشد، می‌تواند پاسخ‌گوی نیازهای هویتی و فرهنگی ما باشد؛ به‌ویژه فلسفه شیخ اشراق که در کنار فرهنگ اسلامی، تأکید خاصی بر فرهنگ ایرانی دارد و توجه ویژه‌ای به ایران باستان نشان می‌دهد. 🔸ایجاد بنیاد شیخ اشراق در شهر سهرورد را اقدامی خجسته است این اتفاق بسیار لازم بود. همان‌طور که در همدان بنیاد ابن‌سینا را داریم، ایجاد چنین مرکزی در سهرورد نیز جای خود را داشت تا در کنار افتخاری که مردم شریف استان زنجان و به‌ویژه سهرورد به این عالم بزرگ دارند، این افتخار با عمق، شعور و خودآگاهی نسبت به این میراث همراه شود. ibna.ir/x6Hgq @ibna_official

🔰آزادی از وابستگی‌های غیرضرور در گفت‌وگو با شبنم سمیعیان؛ کم، زیاد است 🔸مینیمالیسم پایدار، ابزار آزادی است به‌گفته شبنم سمیعیان: «مخاطبان این کتاب عمدتاً افرادی‌اند که از مصرف‌گرا بودن و آشفتگی ناشی از انباشتگی خسته شده‌اند، دغدغۀ مسائل زیست‌محیطی و پسماندها را دارند، به ساده‌زیستی علاقه‌مندند و یا می‌خواهند با هزینه‌های کمتر، زندگی منظم‌تر و پایدارتری داشته باشند.» 🔸در کتاب «مینیمالیسم پایدار» نویسنده با به اشتراک گذاشتن صادقانه و صمیمانۀ تجربه‌های زندگی خودش، راه‌کارهای روزمره، تجربه‌های مخاطبانش در پادکستی که دارد، چک‌لیست‌ها و غیره، به توضیح، آموزش و ترویج سبک زندگی مینیمالیسم پایدار می‌پردازد. کتاب با یک ساختار مرحله‌به‌مرحله و بسیار عملی، مینیمالیسم را نه به‌عنوان «کمینه‌گرایی افراطی» بلکه به‌عنوان رویکردی آگاهانه برای داشتن یک زندگی سازگار با محیط‌زیست معرفی می‌کند. ساختار کتاب بر سه محور اصلی استوار است: بازتعریف مینیمالیسم، ایجاد عادت‌های پایدار ماندگار و نمایش پیوند مینیمالیسم با محیط‌زیست. در واقع، جوهرۀ اصلی کتاب این است که »مصرف آگاهانه و هوشمندانۀ کمتر: می‌تواند هم در کاهش پسماند نقش کلیدی داشته باشد و هم از فشار روانی و مالی زندگی مدرن بکاهد. 🔸درست است که این کتاب بر بستر فرهنگ و اقتصاد غربی نوشته شده است و همۀ توصیه‌هایش مستقیماً قابل اجرا نیست، اما برخی جنبه‌های مینیمالیسم پایدار در ایران به‌علت ریشه‌های قدیمی فرهنگی قابل اجراتر هستند مثل: نگه داشتن و تعمیر وسایل، استفادۀ چندباره از اشیا، پخت غذای خانگی، خرید فله‌ای از بازارها و فرهنگ «دورریز کم». در واقع، بسیاری از خانواده‌های ایرانی پبش از رایج شدن اصطلاحاتی همچون پسماند صفر، بخشی از این سبک زندگی را تجربه کرده‌اند، هرچندکه از نظر اقتصادی هم این گرانی‌ها باعث شده که خریدها کمتر شوند، وسایل به‌مدت طولانی‌تری مورد استفاده قرار بگیرند و تعمیر، جایگزین تعویض شود. ibna.ir/x6H8G @ibna_official

🔰گزارش نشست نقد و بررسی دو نمایشنامه «آدم‌کش» و «پیچ خطرناک»؛ محمد چرمشیر: شفر، دیکتاتوری خوش‌آیندی را بر متن جاری می‌کند 🔸نشست نقد و بررسی دو نمایشنامه «آدم‌کش» و «پیچ خطرناک» که در انتشارات رایبد منتشر شده‌اند، با حضور شهرام زرگر و امین حسینیون، مترجمان آثار، اصغر نوری، مدیر جلسه و محمد چرمشیر و فرهاد مهندس‌پور به‌عنوان منتقدان این نشست برگزار شد. 🔸شهرام زرگر، مترجم «آدم‌کش»، با اشاره به پیشینه آشنایی خود با آنتونی شفر گفت: «حدود ۲۵ سال پیش، به جای نگارش پایان‌نامه، اجازه داشتیم ترجمه کنیم. من «بازرس» از آنتونی شفر را ترجمه کردم که توسط انتشارات نیلا چاپ شد. «آدم‌کش» دومین کار من از این نویسنده است و سومین کار «قاتل کیه» نام دارد که توسط ناشر دیگری چاپ شده.» 🔸مهندس‌پور به تأمل نظری عمیق‌تری پرداخت و «آدم‌کش» را در عین داستانی پلیسی، روایتی از «فردیت‌یافتن کاراکترها» توصیف کرد. او با ارجاع به کتاب «آزادی، آزاد بودن» از هانا آرنت و «نظریه رهایی» از کریستوف منکه توضیح داد: «کسانی که زیر فشار ترس و فقر هستند هرگز نمی‌توانند به رهایی برسند. فرد برای فرد شدن باید آزاد باشد. آن بازی که کاراکترها می‌کنند و یک جایی صریح ابراز می‌کنند که داریم بازی می‌کنیم، در واقع بازی فردیت پیدا کردن است. کاراکتر اصلی «آدم‌کش» دارد برای قتل تمرین می‌کند؛ سپس کاراکتر دیگری وارد می‌شود و بازی را ادامه می‌دهد. وقتی ما فردیت پیدا می‌کنیم، زمینه را برای فردیت دیگران هم فراهم می‌کنیم. من بازی را شروع می‌کنم، اما به محض اینکه با دیگران شروع می‌کنم، دیگر نمی‌توانم پایان بازی را پیش‌بینی کنم؛ چون دیگران فعال می‌شوند.» 🔸چرمشیر در بخش مربوط به «پیچ خطرناک» نیز به دشواری تبدیل رمان جنایی به نمایشنامه اشاره کرد و گفت: «تا رمان جنایی شکل خود را تغییر نداد و وارد فضای نمایشی نشد، با انواع مختلف روبرو نشدیم. در رمان، نویسنده فرصت دارد هم قاتل را پنهان کند و هم ما را از برابر او عبور دهد. اما در فضای نمایشی، فرم انتخاب‌شده بسیار مهم است. فرم دایره‌ای«پیچ خطرناک» یک انتخاب درخشان است؛ داستان کهنه است، اما تکنیک درخشان است. نمایشنامه‌های این ژانر از خود مدل‌های رمان جلوترند، چون برای حفظ تعلیق مجبور به پیچیده‌کردن روایت می‌شوند.» ibna.ir/x6Hgh @ibna_official

🔰گفت‌وگو با یاسمین مشرف،‌ مترجم کتاب «جهان به روایت اقتصاد»؛ اقتصاد؛ موتور تغییرات تاریخی در جهان 🔸یاسمین مشرف مترجم کتاب «جهان به روایت اقتصاد» گفت: از دید کتاب، اقتصاد عملاً موتور اصلی تغییرات تاریخی در جهان بوده است، از افزایش تولید و تقسیم کار گرفته تا گسترش تجارت، شکل‌گیری شهرها و دولت‌ها و بعدتر انقلاب صنعتی و جهانی‌ شدن. نویسنده نشان می‌دهد که هرجا نوآوری اقتصادی و فناورانه رخ داده، ساختارهای اجتماعی و سیاسی هم تغییر کرده‌اند. 🔸از دید کتاب، اقتصاد عملاً موتور اصلی تغییرات تاریخی در جهان بوده است، از افزایش تولید و تقسیم کار گرفته تا گسترش تجارت، شکل‌گیری شهرها و دولت‌ها و بعدتر انقلاب صنعتی و جهانی‌ شدن. نویسنده نشان می‌دهد که هرجا نوآوری اقتصادی و فناورانه رخ داده، ساختارهای اجتماعی و سیاسی هم تغییر کرده‌اند؛ یعنی اقتصاد فقط مسئله‌ پول و بازار نبوده بلکه بر نحوه‌ زندگی، قدرت، رفاه، نابرابری و حتی واکنش بشر به بحران‌هایی مثل جنگ‌ها یا همه‌گیری‌ها اثر مستقیم داشته است. 🔸براساس روایت کتاب خیر؛ رفاه حاصل از انقلاب صنعتی به‌طور یکسان به همه‌ مردم نرسید. انقلاب صنعتی تولید را افزایش داد، کالاها را ارزان‌تر کرد و سطح زندگی را در بلندمدت بالا برد، اما این به معنی بالا رفتن فوری و برابرِ سطح زندگی همه مردم نبود. در آغاز، بسیاری از کارگران با دستمزدهای پایین، ساعات کار طولانی و شرایط سخت کارخانه‌ها روبه‌رو بودند. بنابراین هرچند انقلاب صنعتی درنهایت رشد اقتصادی و رفاه عمومی بیشتری ایجاد کرد، اما توزیع این رفاه نابرابر بود. ibna.ir/x6H9R @ibna_official