🔰در بخش پایانی میزگرد «اصفهان در ویترین نشر ایران» مطرح شد؛ کتاب نیازمند طراحی مسیر مصرف است/ لزوم تدوین الگوهای هوشمند برای پیوند نمایشگاه به شبکه فروش محلی 🔸 فعالان حوزه کتاب و نشر بر ضرورت بازتعریف نسبت نمایشگاه کتاب با زیرساخت‌های محلی نشر تاکید کردند و در عین حال این موضوع نیز مطرح شد که کتاب نیز مانند هر محصول فرهنگی دیگر، نیازمند معرفی، بازاریابی و طراحی مسیر مصرف است. 🔸اگر نمایشگاه واقعا توانسته بود به‌طور پایدار در تقویت زیرساخت نشر نقش‌آفرینی کند، اکنون باید در اصفهان چندین بنگاه نشر با ثبات اقتصادی بیشتر، امکان سرمایه‌گذاری در تولید و امنیت حرفه‌ای بالاتر وجود می‌داشت. 🔸مشکل اصلی آن است که در ساختار سیاست‌گذاری کشور، کتاب هنوز به‌عنوان ابزار توسعه دیده نمی‌شود. تا زمانی که کتاب و مطالعه در منظومه تصمیم‌گیری‌های دولت، جایگاه واقعی خود را پیدا نکند، نمی‌توان انتظار داشت یک نمایشگاه، هرچند ملی و پرمخاطب، به تنهایی گرهی از مشکلات مزمن نشر باز کند. 🔸کتاب قرار نیست صرفا نشانه‌ای از فرهیختگی ظاهری باشد یا در سطح یک ابزار تزئینی و پرستیژ فرهنگی فروکاسته شود، از طرفی آنچه به کتاب معنا می‌دهد، توان آن در ایجاد فهم، پاسخ دادن به مسئله، برانگیختن اندیشه و ورود به زندگی واقعی فرد و جامعه است. 🔸کتابفروشی‌هایی که بر پایه علاقه، هویت فرهنگی و ارتباط واقعی با مخاطب شکل گرفته‌اند، سرمایه‌های فرهنگی شهر هستند و حذف یا تضعیف آنها به معنای از دست رفتن یک لایه مهم از حیات فکری جامعه است. 🔸 این روند برای شهری مانند اصفهان که سنت کتابفروشی و ارتباط فرهنگی چهره‌به‌چهره در آن اهمیت دارد، خطری جدی‌تر به شمار می‌رود. ibna.ir/x6Hhw @ibna_official

🔰گفت‌وگو با نویسنده کتاب «نخستین گام‌های تاریخ سینمای ایران»؛ ایران از نخستین کشورهای دنیا بود که سینما وارد آن شد سینما فقط سه سال بعد از تولدش به ایران رسید 🔸علیرضا قاسم خان، نویسنده‌ی کتاب «نخستین گام‌های تاریخ سینمای ایران» از نقش اولین تصاویر تاریخی در آغاز تاریخ سینمای ایران می‌گوید. 🔸ایران برای خارجی‌ها تصویری «اگزوتیک» داشت؛ نگاهی شرق‌شناسانه که می‌گفت «این‌ها چقدر عجیب و غریب‌اند!» این همان نگاه استعمارزده‌ای است که سال‌ها نسبت به شرق وجود داشت. 🔸اما برای خود ما، این تصاویر باید هم نقاط ضعف و هم قوت جامعه ایرانی را نشان دهند. اگر از این زاویه به تصاویر قاجار نگاه کنیم، می‌توانند حامل شناخت‌های مهمی درباره‌ی جامعه ایران باشند. 🔸البته تعداد این تصاویر زیاد نیست. من در این کتاب همان ۳۶ قطعه‌ بازسازی‌شده را بررسی کردم. ممکن است در آینده قطعات دیگری پیدا شود؛ هرچند بعید می‌دانم، اما هیچ احتمالی را نمی‌توان کاملا رد کرد. اگر چنین چیزی رخ دهد، ما تصویر کامل‌تری از جامعه‌ی ایرانی در دوره‌های مختلف به دست خواهیم آورد؛ تصویری که باید در کنار دیگر اسناد تاریخی قرار بگیرد تا شناخت تازه‌ای از جامعه ایران شکل بگیرد. 🔸سعی کردم به این پرسش پاسخ دهم که ریشه‌ نگاه ایرانیان به سینما از کجا آغاز می‌شود. این نگاه از همان فیلم‌های اولیه شکل می‌گیرد. حتی در همان فیلم‌های مستند اولیه نیز نوعی داستان‌گویی وجود دارد و می‌توان ریشه‌های روایت و داستان را در سینمای ایران، در همان قطعات ابتدایی دنبال کرد. ibna.ir/x6HhK @ibna_official

🔰نگاهی به زندگی و زمانه احمد آرام در مروری بر «یادگار عمر»؛ حیات آرام آقای مترجم 🔸«احمد آرام» در عمر طولانی خود حدود ۱۱۰ اثر را از انگلیسی، فرانسوی و عربی به فارسی بازگردانی کرده است. بسیاری از فارسی‌زبانان، آثار عالمان برجسته‌ای مانند آلبرت اینشتین، کارلو آلفونسو نیلنو، ژرژ گاموف، ماکس پلانک، جرج سارتون، ویل دورانت، اروین شرودینگر، توشیهیکو ایزوتسو و بسیاری دیگر از نویسندگان و دانشمندان دیگر را به لطف ترجمه‌های وی مطالعه کردند. 🔸تعامل «پیروز سیار» با زندگی «احمد آرام» و گفت و گوی آنان با هم از سال شصت و نه آغاز و یک سال بعد یعنی در سال هفتاد به اتمام رسید. حاصل آن، کتاب «یادگار عمر» است که به طور گسترده به زندگی و پیشینه فرهنگی این استاد تحصیلکرده و فرهیخته می‌پردازد. 🔸کتاب «یادگار عمر» بعد از یادداشت جدید کتاب، سایه‌روشن یک زندگی و کتاب‌شناسی احمد آرام به شرح کالسکه آتشی، درس و مشق، نخستین آثار، آغاز معلمی و سفر اصفهان، مدرسه فلاحت کرج، سفر شیراز، سفر دوم به شیراز و اصفهان، کفالت فرهنگ فارس، بازگشت به تهران، یوسف‌آباد و قنات مستوفی، ماموریت به عراق و سوریه و انتشارات فرانکلین می‌پردازد. ibna.ir/x6H3L @ibna_official

🔰اکرم شکرزاده در گفت‌وگو با ایبنا: مطالعه، ابزاری برای آشنایی با فرهنگ‌های مختلف است 🔸اکرم شکرزاده گفت: استراتژی هوشمندانه‌ای که در این مانگا استفاده شده، پنهان‌کردن مسائل جدی در دل دنیایی فانتزی، بدون ساده‌سازی یا تحریف است. مثلا اگر مستقیم با نوجوان درباره انزوای اجتماعی یا بی‌مسئولیتی حرف بزنی، مقاومت می‌کند و خسته می‌شود، ولی وقتی غیرمستقیم و در قالب تصاویر این مفاهیم به او نشان داده شود، در ناخودآگاهش اثر می‌گذارد. نوجوانان نیاز دارند بدانند احساسات پیچیده‌شان (خشم، ترس از آینده، بی‌اعتمادی به دیگران) «غیرعادی» یا «بد» نیستند و هیچ تغییری سریع اتفاق نمی‌افتد. 🔸تفاوت اصلی مانگاها با کتاب‌های غیرمانگایی مثل کتاب‌های مصور غربی یا کمیک شامل این موارد می‌شود: جهت خواندن کتاب که از راست به چپ است، استفاده از پنل‌های پیوسته و کوچک به‌جای پنل‌های کامل و جداگانه برای القای حس خوانش سریع و سینمایی‌گونه‌ی کتاب و گاهی حذف قاب‌ها، تنوع در سایز و شکل پنل‌ها که اغلب نامنظم هستند و نحوه نمایش متن و دیالوگ‌ها که اغلب به‌شکل بیضی یا ابری‌ هستند نه منظم و خطی. افکت‌های صوتی هم بخشی از نقاشی کتاب به حساب می‌آیند و گاهی با قاب ادغام می‌شوند. 🔸 این کتاب به مخاطب نشان می‌دهد که مشکلات و موانع هر چقدر بزرگ و غیرقابل حل به‌نظر برسند، ذهن خلاق و پویای نوجوان و جوان می‌تواند راه‌حلی برای آن‌ها پیدا کند. البته همیشه هدف ما از انتخاب کتاب پرداختن به دغدغه‌های روزمره نیست. مطالعه ابزاری برای آشنایی با فرهنگ‌های مختلف و لذت بردن از اوقات فراغت است. ibna.ir/x6Hf2 @ibna_official

🔰جامعه‌شناسی و جنگ در گفت‌وگو با سینا باستانی؛ از کار انداختن ماشین خشونت سازمان‌یافته تقریباً محال است 🔸به‌گفته باستانی: «ویسنده معتقد است که از کار انداختن ماشین خشونت سازمان‌یافته تقریباً محال است. دلیلش هم خصلت انباشتی قدرت سازمان‌های دیوان‌سالار است. هر کوششی برای تاراندن این قدرت انباشتی به استفاده از همین قدرت‌های سازمانی وابسته است و این به کشت‌وکشتارهای بیشتر می‌انجامد». 🔸هر سازمان اجتماعی برای توجیه خشونت و واداشتن کنشگران به خشونت‌ورزی باید سازوبرگی مشروعیت‌بخش داشته باشد. در دوران پیشامدرن، دین و اسطوره این نقش را بازی می‌کردند. ضمناً با توجه به فرهنگ سلسله‌مراتبی جوامع سنتی، توجیه خشونت با مشکل چندانی مواجه نبود؛ طبیعی بود که اگر برده از فرمان ارباب تمرد می‌کرد با مجازات سختی مواجه می‌شود. اما در دوران مدرن و هژمونی فرهنگی روشنگری، انسان‌ها برابر شناخته شدند، جان یک‌یک انسان‌ها مقدس انگاشته شد، صلح‌طلبی به ارزشی والا بدل شد و خشونت و جنگ خصلت جوامع بدوی و پیشامدرن تلقی شد. 🔸همچنین به‌قول نیچه، عصر ما عصر مرگ خداست و دین دیگر جایگاهی را که زمانی داشت ندارد. خصلت به همان اندازه مهم دیگر عصر مدرن از میان رفتن یا سست شدن تعاملات چهره‌به‌چهره و مبتنی بر آشنایی است. در این وضعیت آشفته، ایدئولوژی پا به میدان می‌گذارد تا بار دیگر به زندگی آدمیان معنا دهد و نیز انسان‌های بی‌نام و ناآشنا برای هم را با ریسمانی نامرئی به هم پیوند دهد. در ضمن، با توجه به آرمان فراگیر خشونت‌ستیزی و صلح‌طلبی سازمان‌ها خصوصاً دولت مدرن نیازمند سازوکاری برای توجیه خشونت و جنگ است. این سازوکار را ایدئولوژی دست‌وپا می‌کند. صفت مرکزگریز هم بدین معناست که ایدئولوژی پیوسته از هسته‌ای که از آن شکل گرفته دامنه گسترده‌تری می‌یابد و به جمعیت وسیع‌تری سرایت پیدا می‌کند. 🔸برخلاف تصور بسیاری، خاستگاه ایدئولوژی جنگ نیست، بلکه بنیان‌های ساختاری دیگری دارد و فرآورده مشترک دولت دیوان‌سالار و عقل‌گرا، رواج و گسترش آموزش همگانی و زبان واحد، رشد نرخ سواد و سکولاریزاسیون است. این ایدئولوژی به‌سبب خصلت عامش می‌تواند در خدمت بسیج عمومی گسترده قرار گیرد. همین است که مرگبارش می‌کند. ibna.ir/x6H3c @ibna_official

🔰نصرالله پورجوادی در «هشتادمین سالگرد تأسیس انجمن ایران‌شناسی»؛ ایرانشهر؛ مظهر وحدت در کثرت 🔸نامورمطلق: آرش، اسطوره‌ای برای زیستن و تاب‌آوری است 🔸نصرالله پورجوادی در آیین نکوداشت «هشتادمین سالگرد تأسیس انجمن ایران‌شناسی گفت: ایرانشهری‌ها افرادی هستند که وارثان تمدن بابل بوده و در غرب و جبال مسکن داشتند و خراسانی‌ها هم از ناحیه خراسان بزرگ. بنابراین یک تصور واحدی از ایران وجود ندارد هر چند که وحدت رویه در نوع نگاه آنها موجود است. 🔸بهمن نامورمطلق: ایران فرای نام و نشان و مکان است و در واقع یک مفهوم معنوی است. اسکندر با فتح ایران و کشف آن دلبسته ایران شد. در بابل ماند و در همانجا درگذشت. پوشیدن لباس‌های ایرانی و به جای آوردن فرایض ایرانی و... ازین دسته‌اند. از سوی دیگر ترک‌ها و هندی‌ها به ایرانیان بدهکارند که زبانشان عربی نشد. بنابراین با مطالعه آثار اسطوره‌ای به معنای دیگر شبکه‌ای اسطوره‌ای فرهنگ‌ها و دستگاه بسیار پیشرفته اسطوره‌ای ایران در قیاس با سایر ملت‌ها پی خواهیم برد. دستگاه کامل اسطوره‌ای ایرانی که پیش متن‌های فرهنگی یک جامعه را تغذیه کرده‌اند. همانگونه که فردوسی در بیت معروفی گفته است «تو این را دروغ و فسانه مدان» ناظر به دستگاه کامل اسطوره‌ای ایرانی و بر جای مانده در حافظه تاریخی ایرانیان است. ibna.ir/x6Hht @ibna_official

🔰پرفروش‌ترین کتاب‌های هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب؛ از خون دلی که لعل شد تا هندسه نبرد 🔸پرفروش‌ترین کتاب‌های هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران مشخص شد. در فهرست منتشر شده از سوی موسسه خانه کتاب و ادبیات ایران، آثاری که مرتبط با رهبر شهید هستند، بیشترین آمار فروش را به خود اختصاص دادند. 🔸در صدر این فهرست، کتاب «خون دلی که لعل شد: خاطرات حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) از زندان‌ها و تبعید دوران مبارزات انقلاب اسلامی» از نشر انقلاب اسلامی در گروه بزرگسال با ۴,۵۲۷ نسخه فروخته‌شده، قرار دارد. پس از آن، کتاب «در آغوش نیل: مروری جامع بر موضوع سنت‌های الهی در اندیشه‌ حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید خامنه‌ای (رضوان‌الله‌علیه)» از نشر انقلاب اسلامی در گروه بزرگسال با ۴,۱۵۹ نسخه رتبه دوم را به خود اختصاص داده است. 🔸خون دلی که لعل شد، حاوی خاطرات حضرت آیت‌الله العظمی سیّد علی خامنه‌ای(مدّظلّه‌العالی) از زندانها و تبعید دوران مبارزات انقلاب اسلامی است. ترجمه‌ فارسی این کتاب «إنّ مع الصّبر نصراً» است که پیش از این به زبان عربی در بیروت منتشر و توسط سیّد حسن نصرالله معرّفی شد.‌ 🔸سوژه‌ کتاب «روایت آقا» یعنی مرحوم آیت‌الله حاج سیدجواد خامنه‌ای، پدر رهبر معظم انقلاب، شخصیتی است که در بسیاری از این فراز و فرودها شاهد و ناظر عینی بوده است. ibna.ir/x6G8b @ibna_official

🔰وقتی کتاب‌ها دوباره بوی هنر می‌دهند بازگشت جلدهای نقاشی‌شده کتاب 🔸موج تازه‌ای در صنعت نشر آمریکا، جلد کتاب‌ها را به گالری‌های کوچک هنری تبدیل کرده است. ناشران بیش از گذشته به سراغ نقاشی‌های کلاسیک و معاصر رفته‌اند. 🔸امروز روی جلد بسیاری از رمان‌های تازه، به‌جای تصاویر دیجیتال صیقلی، نقاشی‌هایی دیده می‌شود که بوی رنگ، زمان و لمس هنرمند را با خود حمل می‌کنند؛ گویی کتاب‌ها می‌خواهند دوباره همچون اشیایی زنده و انسانی دیده شوند، نه صرفا کالاهایی برای عبور سریع از مقابل چشم. 🔸در این موج تازه، آثار نقاشانی چون «هیلما اف کلینت»، نقاش و عارف سوئدی، یا «شانون کارتیه لوسی»، هنرمند آمریکایی معاصر، روی جلد رمان‌ها ظاهر می‌شوند. استفاده از چنین آثاری فقط انتخابی زیبایی‌شناسانه نیست؛ نوعی اعلام موضع فرهنگی هم هست. حمل کردن رمانی با جلدی برگرفته از نقاشی مدرن یا کلاسیک، برای بسیاری از خوانندگان نشانه سلیقه هنری و فاصله گرفتن از جهان مصرف سریع دیجیتال تلقی می‌شود. ibna.ir/x6HdK @ibna_official

🔰به مناسبت صدمین زادروز ستاره هالیوود؛ هفت کتابی که مرلین مونرو عاشقشان بود 🔸امروز، اول ژوئن ۲۰۲۶، یک‌صدمین سالگرد تولد مرلین مونرو، اسطورۀ جاودان سینمای هالیوود است. به همین مناسبت، ملیسا دانیزه، نویسندهٔ نشریهٔ «دنیای زنان» در مقاله‌ای فهرست ۷ کتاب محبوب این بازیگر نامدار را منتشر کرده است. کتاب‌هایی که نشان می‌دهد مرلین، فراتر از چهره‌ای جذاب و بازیگری تحسین‌شده، کتابخوانی مشتاق با کتابخانه‌ای شخصی شامل بیش از ۴۰۰ جلد بود. در ادامه، گزارش این کتاب‌ها را از نگاه دانیزه مرور می‌کنیم. 🔸دانیزه در ابتدای نوشته‌اش تأکید می‌کند که مریلین مونرو فراتر از چهره‌ای جذاب و بازیگری درخشان، کتابخوانی مشتاق بود. به گفته یکی از کارگردانانش، او در تمام مکان‌ها، در سفر، پشت صحنه و خانه، کتاب می‌خواند. نقل است که وقتی از او پرسیدند چرا «نامه‌ها به یک شاعر جوان» اثر راینر ماریا ریلکه را خریده، پاسخ داد: «شب‌هایی که کار دیگری ندارم، می‌روم به کتابفروشی پیکویک در بلوار هالیوود و تصادفی کتابها را باز می‌کنم. وقتی به صفحه یا پاراگرافی برمی‌خورم که دوست دارم، آن کتاب را می‌خرم.» 🔸نویسنده همچنین به کتابخانه شخصی مونرو با بیش از ۴۰۰ جلد کتاب در ژانرهای گوناگون اشاره می‌کند و می‌نویسد که گیل کراتر به زودی رمانی با عنوان «مریلین و کتاب‌هایش: زندگی ادبی مریلین مونرو» منتشر خواهد کرد. ibna.ir/x6HhM @ibna_official

🔰نگاهی به «تصورات رقیب از خاورمیانه » اثر زکری لاکمن؛ هیچ تصویری از خاورمیانه بی‌طرف نیست 🔸کتاب نشان می‌دهد هیچ تصویری از خاورمیانه بی‌طرف نیست. هر تصویری، همزمان نوعی موضع‌گیری سیاسی و فرهنگی است. در جهانی که هنوز خاورمیانه اغلب از خلال جنگ، تروریسم و بحران دیده می‌شود. 🔸از نظر سبک نگارش، کتاب نسبتاً روشن و آموزشی است. برخلاف برخی متون سنگین نظری، لاکمن تلاش کرده زبانش برای دانشجویان و مخاطبان غیرمتخصص هم قابل فهم باشد. همین ویژگی یکی از نقاط قوت کتاب است؛ به‌خصوص برای خواننده فارسی‌زبان که ممکن است برای نخستین بار با مباحث شرق‌شناسی آشنا شود. با این حال یکی از نقدهایی که می‌توان به آن وارد کرد، غلبه نگاه دانشگاهی آمریکایی بر تحلیل‌هاست. هرچند لاکمن تلاش می‌کند روایت‌های غربی را نقد کند، اما چارچوب بحث همچنان عمدتاً درون سنت آکادمیک غربی باقی می‌ماند. صدای خود خاورمیانه یا روایت‌های بومی، گاهی در حاشیه می‌مانند و بیشتر موضوع مطالعه‌اند تا فاعل روایت. 🔸از سوی دیگر، کتاب در برخی بخش‌ها چنان درگیر تاریخ مفاهیم و روایت‌های فکری می‌شود که از واقعیت‌های عینی سیاسی و اجتماعی فاصله می‌گیرد. برای مثال، نقش استعمار اقتصادی یا مداخلات نظامی غرب در شکل‌گیری تصویر خاورمیانه، نسبت به مباحث فرهنگی و فکری کمتر برجسته می‌شود. با وجود این، «تصورات رقیب از خاورمیانه» کتاب مهمی است؛ چون به خواننده یادآوری می‌کند آنچه ما درباره «شرق» یا «غرب» بدیهی تصور می‌کنیم، در واقع محصول قرن‌ها روایت‌سازی، قدرت و تخیل است. کتاب از ما می‌خواهد به مفاهیمی که هر روز به کار می‌بریم شک کنیم؛ به واژه‌هایی مثل تمدن، غرب، شرق، اسلام و اروپا. ibna.ir/x6HcT @ibna_official

🔰نگاهی به داستان کوتاه «شکارچیان در برف»، نوشته‌ی توبیاس وُلف؛ آدم باید به یکی اعتماد کُنه! 🔸«شکارچیان در برف» داستان حیرت‌انگیزی‌ست که با ضرباهنگ کُند و آرامی شروع می‌شود و به‌تدریج خواننده را غافلگیر و هیجان‌زده می‌کند. کل ماجرا در یک روز سرد برفی می‌گذرد که سه دوست قدیمی، با یکدیگر قرار شکار گوزن گذاشته‌اند. 🔸 «شکارچیان در برف» می‌تواند یادآور بسیاری از فیلم‌های مطرح سینمای آمریکا باشد؛ با همان شخصیت‌پردازی‌های ساده و درعین‌حال عجیب و پیچیده از مردم و سبک زندگی آمریکایی. این‌جا با سه شخصیت خوب، بد، زشت (تاب، فرانک، کِنی) طرفیم که می‌توانیم به درک درستی از روحیات هر کدام برسیم و انتخاب بکنیم دوست‌شان داشته باشیم یا از آن‌ها متنفر باشیم. این داستان کوتاه، می‌تواند گزینه‌ی بسیار جذابی برای تولید یک فیلم کوتاه باشد؛ داستانی که خواندن آن بیش از بیست دقیقه وقت‌تان را نمی‌گیرد اما تاثیرش تا مدت‌ها و چه‌بسا برای همیشه بر ذهن و دیدگاه شما باقی می‌مانَد. پس این لذت را از خود دریغ نکنید و هرچه سریع‌تر «شکارچیان در برف» را بخوانید. شاید شما هم به یکی از علاقه‌مندان آثار توبیاس وُلف تبدیل شدید. ibna.ir/x6H9p @ibna_official

🔰انتشارات پژوهشگران پارسه در قالب کتاب بررسی کرد؛ مرزهای مالکیت فکری در عصر AI 🔸محمدحسین امین ابراهیم‌آبادی در کتاب «هوش مصنوعی و صنعت چاپ و نشر» به فرصت‌ها، تهدیدها، چالش‌ها و سیاست‌گذاری فرهگی در این حوزه پرداخته است. 🔸در فصول مختلف این کتاب آمده است که هوش مصنوعی صنعت چاپ را نیز دگرگون کرده است و نقش زیادی در بهینه‌سازی زنجیره تامین، کاهش خطاهای تولید، تنظیم رنگ و طراحی هوشمند دارد. مباحث مطرح شده در این اثر نشان می‌دهد که در جهانی که سرعت نوآوری از سرعت تطبیقی پیشی گرفته است، بازخوانی نقش هوش مصنوعی در چاپ و نشر نه یک انتخاب بلکه یک ضرورت برای زیستن در آینده‌ای آگاهانه‌تر است. 🔸نویسنده در هر یک از فصول ضمن واکاوی مباحث و مطالب مرتبط با هر بخش به سیر تحول هوش مصنوعی، کاربردهای آن و خطرات به کارگیری آن در حوزه‌های مختلف نیز پرداخته است. 🔸هوش مصنوعی می‌تواند موتور محرک تحول پایدار و هوشمندسازی صنعت نشر باشد آن هم در صورتی که با سیاست‌گذاری هوشمندانه و چارچوب‌های قانونی مناسب همراه شود؛ موضوعاتی چون چارچوب‌های حقوقی و اخلاقی، حمایت از نوآوری و توسعه استارتاپ‌ها، تنظیم‌گیری هوشمند، آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی، تشویق به پژوهش و توسعه و پایش و ارزیابی مستمر. ibna.ir/x6Ft5 @ibna_official