🔰به مناسبت صدمین زادروز ستاره هالیوود؛ هفت کتابی که مرلین مونرو عاشقشان بود 🔸امروز، اول ژوئن ۲۰۲۶، یک‌صدمین سالگرد تولد مرلین مونرو، اسطورۀ جاودان سینمای هالیوود است. به همین مناسبت، ملیسا دانیزه، نویسندهٔ نشریهٔ «دنیای زنان» در مقاله‌ای فهرست ۷ کتاب محبوب این بازیگر نامدار را منتشر کرده است. کتاب‌هایی که نشان می‌دهد مرلین، فراتر از چهره‌ای جذاب و بازیگری تحسین‌شده، کتابخوانی مشتاق با کتابخانه‌ای شخصی شامل بیش از ۴۰۰ جلد بود. در ادامه، گزارش این کتاب‌ها را از نگاه دانیزه مرور می‌کنیم. 🔸دانیزه در ابتدای نوشته‌اش تأکید می‌کند که مریلین مونرو فراتر از چهره‌ای جذاب و بازیگری درخشان، کتابخوانی مشتاق بود. به گفته یکی از کارگردانانش، او در تمام مکان‌ها، در سفر، پشت صحنه و خانه، کتاب می‌خواند. نقل است که وقتی از او پرسیدند چرا «نامه‌ها به یک شاعر جوان» اثر راینر ماریا ریلکه را خریده، پاسخ داد: «شب‌هایی که کار دیگری ندارم، می‌روم به کتابفروشی پیکویک در بلوار هالیوود و تصادفی کتابها را باز می‌کنم. وقتی به صفحه یا پاراگرافی برمی‌خورم که دوست دارم، آن کتاب را می‌خرم.» 🔸نویسنده همچنین به کتابخانه شخصی مونرو با بیش از ۴۰۰ جلد کتاب در ژانرهای گوناگون اشاره می‌کند و می‌نویسد که گیل کراتر به زودی رمانی با عنوان «مریلین و کتاب‌هایش: زندگی ادبی مریلین مونرو» منتشر خواهد کرد. ibna.ir/x6HhM @ibna_official

🔰نگاهی به «تصورات رقیب از خاورمیانه » اثر زکری لاکمن؛ هیچ تصویری از خاورمیانه بی‌طرف نیست 🔸کتاب نشان می‌دهد هیچ تصویری از خاورمیانه بی‌طرف نیست. هر تصویری، همزمان نوعی موضع‌گیری سیاسی و فرهنگی است. در جهانی که هنوز خاورمیانه اغلب از خلال جنگ، تروریسم و بحران دیده می‌شود. 🔸از نظر سبک نگارش، کتاب نسبتاً روشن و آموزشی است. برخلاف برخی متون سنگین نظری، لاکمن تلاش کرده زبانش برای دانشجویان و مخاطبان غیرمتخصص هم قابل فهم باشد. همین ویژگی یکی از نقاط قوت کتاب است؛ به‌خصوص برای خواننده فارسی‌زبان که ممکن است برای نخستین بار با مباحث شرق‌شناسی آشنا شود. با این حال یکی از نقدهایی که می‌توان به آن وارد کرد، غلبه نگاه دانشگاهی آمریکایی بر تحلیل‌هاست. هرچند لاکمن تلاش می‌کند روایت‌های غربی را نقد کند، اما چارچوب بحث همچنان عمدتاً درون سنت آکادمیک غربی باقی می‌ماند. صدای خود خاورمیانه یا روایت‌های بومی، گاهی در حاشیه می‌مانند و بیشتر موضوع مطالعه‌اند تا فاعل روایت. 🔸از سوی دیگر، کتاب در برخی بخش‌ها چنان درگیر تاریخ مفاهیم و روایت‌های فکری می‌شود که از واقعیت‌های عینی سیاسی و اجتماعی فاصله می‌گیرد. برای مثال، نقش استعمار اقتصادی یا مداخلات نظامی غرب در شکل‌گیری تصویر خاورمیانه، نسبت به مباحث فرهنگی و فکری کمتر برجسته می‌شود. با وجود این، «تصورات رقیب از خاورمیانه» کتاب مهمی است؛ چون به خواننده یادآوری می‌کند آنچه ما درباره «شرق» یا «غرب» بدیهی تصور می‌کنیم، در واقع محصول قرن‌ها روایت‌سازی، قدرت و تخیل است. کتاب از ما می‌خواهد به مفاهیمی که هر روز به کار می‌بریم شک کنیم؛ به واژه‌هایی مثل تمدن، غرب، شرق، اسلام و اروپا. ibna.ir/x6HcT @ibna_official

🔰نگاهی به داستان کوتاه «شکارچیان در برف»، نوشته‌ی توبیاس وُلف؛ آدم باید به یکی اعتماد کُنه! 🔸«شکارچیان در برف» داستان حیرت‌انگیزی‌ست که با ضرباهنگ کُند و آرامی شروع می‌شود و به‌تدریج خواننده را غافلگیر و هیجان‌زده می‌کند. کل ماجرا در یک روز سرد برفی می‌گذرد که سه دوست قدیمی، با یکدیگر قرار شکار گوزن گذاشته‌اند. 🔸 «شکارچیان در برف» می‌تواند یادآور بسیاری از فیلم‌های مطرح سینمای آمریکا باشد؛ با همان شخصیت‌پردازی‌های ساده و درعین‌حال عجیب و پیچیده از مردم و سبک زندگی آمریکایی. این‌جا با سه شخصیت خوب، بد، زشت (تاب، فرانک، کِنی) طرفیم که می‌توانیم به درک درستی از روحیات هر کدام برسیم و انتخاب بکنیم دوست‌شان داشته باشیم یا از آن‌ها متنفر باشیم. این داستان کوتاه، می‌تواند گزینه‌ی بسیار جذابی برای تولید یک فیلم کوتاه باشد؛ داستانی که خواندن آن بیش از بیست دقیقه وقت‌تان را نمی‌گیرد اما تاثیرش تا مدت‌ها و چه‌بسا برای همیشه بر ذهن و دیدگاه شما باقی می‌مانَد. پس این لذت را از خود دریغ نکنید و هرچه سریع‌تر «شکارچیان در برف» را بخوانید. شاید شما هم به یکی از علاقه‌مندان آثار توبیاس وُلف تبدیل شدید. ibna.ir/x6H9p @ibna_official

🔰انتشارات پژوهشگران پارسه در قالب کتاب بررسی کرد؛ مرزهای مالکیت فکری در عصر AI 🔸محمدحسین امین ابراهیم‌آبادی در کتاب «هوش مصنوعی و صنعت چاپ و نشر» به فرصت‌ها، تهدیدها، چالش‌ها و سیاست‌گذاری فرهگی در این حوزه پرداخته است. 🔸در فصول مختلف این کتاب آمده است که هوش مصنوعی صنعت چاپ را نیز دگرگون کرده است و نقش زیادی در بهینه‌سازی زنجیره تامین، کاهش خطاهای تولید، تنظیم رنگ و طراحی هوشمند دارد. مباحث مطرح شده در این اثر نشان می‌دهد که در جهانی که سرعت نوآوری از سرعت تطبیقی پیشی گرفته است، بازخوانی نقش هوش مصنوعی در چاپ و نشر نه یک انتخاب بلکه یک ضرورت برای زیستن در آینده‌ای آگاهانه‌تر است. 🔸نویسنده در هر یک از فصول ضمن واکاوی مباحث و مطالب مرتبط با هر بخش به سیر تحول هوش مصنوعی، کاربردهای آن و خطرات به کارگیری آن در حوزه‌های مختلف نیز پرداخته است. 🔸هوش مصنوعی می‌تواند موتور محرک تحول پایدار و هوشمندسازی صنعت نشر باشد آن هم در صورتی که با سیاست‌گذاری هوشمندانه و چارچوب‌های قانونی مناسب همراه شود؛ موضوعاتی چون چارچوب‌های حقوقی و اخلاقی، حمایت از نوآوری و توسعه استارتاپ‌ها، تنظیم‌گیری هوشمند، آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی، تشویق به پژوهش و توسعه و پایش و ارزیابی مستمر. ibna.ir/x6Ft5 @ibna_official

🔰سکوی پرش به سوی نوبل؛ چگونه «بوکر بین‌المللی» ویترین ادبیات جهان شد؟ 🔸در جهانی که تک‌زبانه بودن به معنای از دست دادن نیمی از مکالمات بشری است، جایزه بوکر بین‌المللی در ۱۰ سال اخیر توانسته به پلی استوار میان فرهنگ‌های گوناگون تبدیل شود. این جایزه با حمایت از جسارت ناشران مستقل و پیوند زدن نام نویسنده به مترجم، نقشه ادبیات معاصر را بازطراحی کرده و به معتبرترین سکو برای پرتاب آثار درخشان به سوی جایزه نوبل تبدیل شده است. 🔸اعتبار جهانی این جایزه زمانی بیش از پیش رخ می‌نماید که بدانیم در همین یک دهه، چهار تن از نویسندگان برگزیده یا تحسین‌شده توسط بوکر بین‌المللی، راهی استکهلم شده و جایزه نوبل ادبیات را دریافت کرده‌اند. نام‌هایی چون هان کانگ، اولگا توکارچوک، آنی ارنو و یون فوسه نشان می‌دهند که رادارهای بوکر، با دقتی خیره‌کننده، نوابغ ادبی را پیش از آنکه جهان کاملاً کشفشان کند، شناسایی می‌کنند. ibna.ir/x6HcQ @ibna_official

🔰مترجم «با ناظم حکمت در زندان» در گفت‌وگو با ایبنا پاسخ داد؛ ناظم حکمت چگونه سرنوشت ادبی اورهان کمال را تغییر داد؟ 🔸مجتبا مسعودی، مترجم کتاب «با ناظم حکمت در زندان» نوشته اورهان کمال گفت: اورهان کمال با شعر وارد دنیای ادبیات می‌شود و خود تصور می‌کرده شاعر خوبی است؛ اما شانس با او یار بوده که با ناظم حکمت برخورد می‌کند و ناظم که همان زمان هم شاعری مطرح و سرشناس بوده است با دیدن شعرهای او بدون رو دربایستی و ملاحظه به او می‌گوید که شاعر موفقی نخواهد شد. 🔸متاسفانه به علت عدم آشنایی با زبان ترکی هیچ اطلاعی از سبک نوشتاری او ندارم اما همچنان که در کتاب نقل شده «داستان‌ها و رمان‌های اورهان کمال زندگی اقشار فقیر و محروم جامعه و کارگرانی که در تلاش برای حفظ شرافت خود در شرایط فقر و محرومیت هستند را به تصویر می‌کشد. 🔸کاشف و پرورش‌دهنده اورهان کمالِ داستان‌سرا و قصه‌گو، شخص ناظم حکمت است. در ادبیات جهان کم نبوده‌اند داستان‌نویسان مشهوری که با شعر وارد دنیای ادبیات شده و پس از مدتی متوجه شده‌اند مسیر را اشتباه رفته‌اند. در ایران خودمان «هوشنگ گلشیری» و کم و بیش «غلامحسین ساعدی» از این زمره‌اند. 🔸در ادبیات امروز ترکیه اورهان کمال همیشه به عنوان داستان‌نویس مطرح بوده است نه شاعر. در ایران شاید بتوان حال و هوای داستان‌های او را با داستان‌های بزرگ علوی و تا حدودی محمود دولت‌آبادی مقایسه کرد با این تفاوت که شخصیت‌های داستان‌های او عمدتا شهرنشینان و کارگران هستند و نه روستائیان و کشاورزان. 🔸اینکه ناظم حکمت در رهنمودهای خود به اورهان کمال می‌گوید: «معیار در زبان، مردم‌اند. باید مواظب باشیم از کلماتی استفاده نکنیم که مردم آنها را به کار نمی‌برند و در مکالمات روزانه با آنها راحت نیستند.» قطعا خود او بر این باور بوده و این سخن از عمق جانش می‌آید و یکی از دلایل اقبال عمومی ترک‌زبانان به شعر او ناشی از همین نکته است که می‌توانند با آن راحت ارتباط برقرار کنند چرا که زبان اشعار ناظم برایشان آشناست و نسبت به آن بیگانه نیستند. ibna.ir/x6GZX @ibna_official

🔰ایبنا گزارش می‌دهد؛ توقف قانون؛ چرا حمایت از پدیدآورندگان ناکارآمد است؟ 🔸قانون حمایت از مؤلفان و مصنفان، اگرچه هنوز پابرجاست، اما نه در بازدارندگی موفق عمل می‌کند، نه با تحولات جدید حوزه فرهنگ و فناوری همگام شده و نه از پشتوانه اجرایی کافی برخوردار است. 🔸از منظر شرعی و قانونی، اصل حمایت از پدیدآورندگان تا حد زیادی تثبیت شده است. «رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز رعایت حقوق خالقان آثار را تأیید کرده و رعایت حقوق مؤلفان و ارزش‌گذاری برای پدیدآورندگان آثار را امری منطقی دانستند.» اما به باور حیدری، مسئله اصلی نه اصل شناسایی حقوق مؤلفان، بلکه نحوه اجرای قانون و ضمانت‌های اجرایی آن است. 🔸یکی از مهم‌ترین نقاط ضعف قانون فعلی، نبود تناسب مجازات‌ها با شرایط اقتصادی و اجتماعی امروز است. کارشناسان حقوقی معتقدند: لازم است ضمانت‌های اجرایی متناسب با نیازهای روز بازبینی شود و تا زمان تصویب مجدد لایحه، برخی از مفاد قانون فعلی نیز اصلاح شود. برای مثال، مبالغ تعیین‌شده برای جرایم و همچنین سایر مجازات‌ها باید متناسب با شرایط امروز بازنگری شود. ibna.ir/x6Hh3 @ibna_official

🔰بررسی میدانی ایبنا از وضعیت مطالعه نسل جدید در کردستان؛ علایق مطالعاتی نسل صفحه‌نمایش چیست؟/ لزوم بازنگری در ارائه محتوا به نوجوانان 🔸 افزایش حضور رسانه‌های دیجیتال در زندگی روزمره نوجوانان، الگوی مطالعه این گروه سنی را با تغییرات جدی مواجه کرده است؛ تغییری که کتاب را در رقابتی نابرابر با محتوای سریع و متنوع فضای مجازی قرار داده است. 🔸️بسیاری از نوجوانان امروز ترجیح می‌دهند اطلاعات و سرگرمی را در قالب محتواهای کوتاه، سریع و متنوع دریافت کنند. سرعت بالای گردش محتوا در فضای مجازی باعث شده حوصله و تمرکز برای مطالعه آثار طولانی کمتر از گذشته باشد و بسیاری از نوجوانان ترجیح دهند در مدت کوتاهی به حجم زیادی از اطلاعات و سرگرمی، دسترسی پیدا کنند. 🔸اگر کتاب‌ها متناسب با دغدغه‌های واقعی نوجوانان نوشته یا انتخاب شوند، همچنان ظرفیت زیادی برای جذب این گروه سنی دارند. موضوعاتی مانند دوستی، هویت، آینده شغلی، چالش‌های دوران نوجوانی و حتی مسائل مرتبط با فضای مجازی می‌تواند نوجوانان را به مطالعه ترغیب کند، به شرط آنکه نویسنده با زبان و ذهنیت نسل جدید آشنا باشد. 🔸این تغییرات را کتابفروش‌ها بیش از دیگران درک کرده‌اند زیرا انتخاب و خرید کتاب توسط نوجوانان، سلیقه آنها را به خوبی به نمایش می‌گذارد. برخی نوجوانان همچنان کتاب را فضایی برای آرامش و فاصله‌گرفتن از هیاهوی دیجیتال می‌دانند. آن‌ها معتقدند مطالعه کتاب، تجربه‌ای متفاوت از مصرف محتوای آنلاین است و می‌تواند به درک عمیق‌تر مفاهیم کمک کند؛ موضوعی که نشان می‌دهد ظرفیت بازگشت نسل جدید به کتاب همچنان وجود دارد ibna.ir/x6Gxt @ibna_official

🔰گفت‌وگو با «اعظم‌السادات سیادت»، به بهانه انتشار چهار اثر تازه؛ ایده بصری برای من، جدا از متن نیست 🔸اعظم‌السادات سیادت، نویسنده و تصویرگر کتاب کودک: در تصویرسازی برای کتاب کودک‌ونوجوان، ایده اجرایی معمولاً از دلِ خودِ متن، حال‌وهوای روایت و شخصیت‌ها شکل می‌گیرد. من معمولاً پیش از هر چیز سعی می‌کنم اثر را خوب مطالعه کنم و جهان درونی آن را بشناسم؛ این‌که متن چه ریتمی دارد، چه فضایی می‌سازد، لحن آن شاعرانه است یا طنزآمیز و مخاطب قرار است از چه دریچه‌ای وارد این جهان بشود. در واقع، ایده بصری برای من چیزی جدا از متن نیست، بلکه نوعی خوانش و تفسیر دوباره آن است. 🔸به نظرم کیفیت تصویرگری کتاب‌های کودک‌ونوجوانِ حاضر در نمایشگاه امسال، مثل هر سال، رو به جلو و امیدوارکننده است؛ هم از نظر تنوع سبک‌ها و هم از نظر جسارت در انتخاب رنگ، ترکیب‌بندی و طراحی شخصیت. با این‌حال، همچنان یک چالش جدی در برخی کتاب‌ها به چشم می‌خورد و آن، عجله در تولید و پایین‌بودن کیفیت اجراست، مثل مشکل چاپ و کاغذی که رنگ‌ها را کدر و جزییات را کم‌اثر می‌کند. به نظرم برای رسیدن به استانداردهای بالاتر، هنوز به زمان، سرمایه‌گذاری دقیق‌تر ناشران و احترام بیش‌تر به فرایند حرفه‌ای تصویرگری نیاز داریم. 🔸برای ارتقای کیفیت تصویرسازی کتاب در ایران، به نظرم بیش از هر چیز باید به فرایند حرفه‌ای تولید کتاب توجه شود، یعنی تصویرگری به عنوان بخش اصلی کتاب دیده شود، نه مرحله‌ای فرعی و شتاب‌زده. حمایت جدی ناشران از زمان کافی برای کار، انتخاب آگاهانه تصویرگر متناسب با متن و توجه به کیفیت چاپ می‌تواند سطح کار را بالاتر ببرد. ibna.ir/x6HhY @ibna_official

🔰درباره‌ «حقیقت و آزادی» نوشته‌ ریمون آرون؛ توکویل مقدم بر مارکس 🔸توکویل مثل مارکس به ارجحیت اقتصاد بر سیاست معتقد نبود. او نظام‌ سیاسی را تحلیل می‌کرد و باور داشت یکی از خصیصه‌های نظام دموکراتیک دنبال کردن رفاه مادی است. آرون معتقد است آن‌چه تحلیل توکویل را بر تحلیل مارکس برتری می‌دهد پیش‌بینی درست او در درازمدت بود که بر پایه‌ی احتمالات و نه مانند ماتریالیسم تاریخی بر پایه حکم تقدیر تاریخی صورت گرفته بود. 🔸دو مفهوم کلیدی کتاب آزادی صوری و آزادی واقعی هستند که اولی نوعی از آزادی است که توکویل پشتیبان آن است و دومی زاده‌ تفکرات مارکس. آزادی صوری آزادی‌های معمول یک لیبرال دموکراسی مثل آزادی‌های فردی، مراجعه به آرای عمومی و رقابت احزاب هستند که برگزاری انتخابات و اتکا به قانون اساسی را نیز شامل می‌شوند. آزادی‌های صوری از نظر مارکس تا زمانی که قدرتی صاحب ابزار تولید و با قانون مالکیت خصوصی پابرجاست، صرفاً آزادی‌های لوکس بورژوایی جلوه می‌کند و موجب برقراری آزادی واقعی نمی‌شود. این آزادی همانا رهایی پرولتاریا از نظام سرمایه‌داری، برپایی مالکیت جمعی و عمومی ابزار تولید، برچیده شدن پول و مالکیت خصوصی است، و درنهایت به همانندسازی جامعه و دولت می‌انجامد. ریمون آرون معتقد است آن‌چه بعد از به‌وجود آمدن نظام شوروی پدید آمد نشان داد که آزادی‌های صوری با صرف کوشش در جهت برقراری آزادی واقعی، به‌خطر می‌افتند و حتی تغییرات اصلاحی در جهت برآوردن حقوق کارگران مثل کاهش ساعت کار، تشکیل سندیکا و برقراری روابط تقریباً برابر کارگر و کارفرما در قالب قرارداد در نظام‌های لیبرال دموکراسی تحقق پیدا کردند. هم‌چنین مزایای خاص سالمندان، بازنشستگی، حقوق بیکاری و بیمه درمانی همه در قالب اصلاحاتی در لیرال دمکراسی‌ها محقق شدند. رؤیای برابری و مساوات و کاهش نابرابری که هم در نظرات توکویل متجلی‌ست و هم در نظریات مارکس نه در شوروی بلکه در لییرال دموکراسی نمود یافته است. ibna.ir/x6Hjm @ibna_official

🔰نگاهی به نقد و نظرها درباره تنهایی استراتژیک ایران؛ امکان عبور از روایت تنهایی به سوی راهبرد تعامل 🔸پس از تأمل در آرای منتقدان و واکاوی تحلیل‌های ارائه‌شده پیرامون جایگاه ایران در نظام بین‌الملل با تکیه بر مفهوم تنهایی استراتژیک جمهوری اسلامی ایران، واقعیتی درخور توجه آشکار می‌شود؛ اینکه دو اثر شاخص و تأثیرگذار در تبیین مفهوم «تنهایی استراتژیک ایران» و نسبت آن با جهت‌گیری‌های سیاست خارجی جمهوری اسلامی، به قلم پژوهشگرانی نگاشته شده‌اند که خارج از ایران به فعالیت‌های علمی و دانشگاهی اشتغال دارند. 🔸کوروش احمدی، دیپلمات پیشین:قائلان به تنهایی استراتژیک این است که ایران ناچار است به درون تکیه کند؛ اما نیاز به تکیه به درون و کسب توانایی، کارآمدی و مقبولیت در داخل امری عمومی برای همه کشورها و پیش‌شرط یک سیاست خارجی موفق است. رابطه منطقی و تعاملی بین دولت و ملت در همه کشورها سنگ‌بنای امنیت هر کشوری و یک سیاست خارجی موفق است و اختصاص به ایران ندارد. هر کشوری تنها در صورتی می‌تواند انتظار برخورداری از روابطی مفید و باثبات با قدرت‌های خارجی را داشته باشد که به عنوان پیش‌شرط لازم، حکمرانی خوب، نهادهای خوب و سیاست‌گذاری خوب را در داخل نهادینه کرده و به قدرتی باثبات با شاخصه‌های تعریف‌شده بر مبنای منافع ملی تبدیل شده باشد. 🔸مصطفی بستانی، پژوهشگر سیاست بین‌الملل: ایران در موقعیتی قرار دارد که از نظر ژئوپلیتیکی بسیار اثرگذار است، اما از نظر شبکه اتحادها در وضعیت «تنهایی نسبی راهبردی» قرار دارد؛ یعنی نه منزوی کامل است و نه دارای ائتلاف‌های پایدار، بلکه در وضعیتی میان این دو قرار گرفته است. 🔸ولی نصر توضیح می‌دهد که ایران پس از انقلاب با پارادوکسی اساسی روبه‌رو شد: میل به استقلال حداکثری در جهانی که بر وابستگی متقابل و نظم تحت رهبری آمریکا استوار است. تجربه جنگ ایران و عراق، تحریم‌ها، تهدیدهای نظامی و حضور گسترده آمریکا در پیرامون ایران، به شکل‌گیری نگاهی انجامید که جهان را تهدیدآمیز و امنیت را مسئله‌ای وجودی می‌بیند. در نتیجه، استراتژی کلان ایران بر بقا، بازدارندگی و خوداتکایی متمرکز شد و امنیت به چارچوب اصلی سیاست داخلی و خارجی تبدیل گردید. 🔸علی اکبر صالحی: ایران را نمی‌توان صرفاً در قالب یک بازیگر امنیتی یا ژئوپلیتیکی توضیح داد، زیرا این کشور علاوه بر مؤلفه‌های نظامی و سیاسی، بر سرمایه فرهنگی، تمدنی و تاریخی خود نیز تکیه دارد. صالحی با استناد به برخی گزارش‌های رسانه‌ای از جمله نیویورک تایمز، ایران را نه یک کشور منزوی، بلکه بازیگری اثرگذار در منطقه معرفی می‌کند که توانایی‌های نامتقارن نظامی و ظرفیت‌های تمدنی آن نقش مهمی در جایگاه بین‌المللی‌اش دارند. ibna.ir/x6Hgb @ibna_official

🔰«سیاست‌های عشایری در ایران» در گفت‌وگوی محمود مقدس با ایبنا؛ حلقه‌ای بنیادین در ایدئولوژی ناسیونالیسم سکولار ایرانی 🔸محمود مقدس گفت:‌ تصور بر این بوده که رضاشاه عشایر را مطیع ساخت تا اصلاحات خود را کلید بزند در حالی که نویسنده معتقد است اساسا سیاست‌های عشایری خود مولفه‌ای مهم در برنامه اصلاحی حکومت بود و حلقه‌ای بنیادین در ایدئولوژی ناسیونالیسم سکولار ایرانی به شمار می‌رفت. 🔸یکی از یافته‌های جالب نویسنده کتاب سیاست‌های عشایری واکنش عشایر به سیاست‌های حکومت است. اثر حاضر این دیدگاه مرسوم را که کلیت جامعه عشایری ایران با دولت جدید مخالف و از هژمونی فزاینده آن آسیب‌دیده بودند، رد می‌کند. نویسنده کتاب در شرح واکنش واقعی نخبگان ایلی به وضعیت پیش‌آمده در پی به قدرت رسیدن رضاشاه و نحوه تعامل آنها با نهادهای دولت جدید، استدلال می‌کند که اتفاقاً استقرار موفقیت‌آمیز نظم جدید با این واقعیت تسهیل شد که بسیاری از مهم‌ترین رهبران عشایری با رغبت و اشتیاق از رژیم جدید حمایت کردند. 🔸در سطح توده عشایر هم باید گفت در کل نویسنده معتقد است سیاست اسکان در نهایت به خشم و انزجار عشایر از سلسله پهلوی منجر شد و این بهای سنگینی بود که حکومت جدید پرداخت. اساسا قیام‌های عشایری سال ۱۳۰۸ و اتخاذ راهبردهایی چون راهزنی را باید واکنش مهم توده عشایر به این سیاست‌ها دانست که حکومت را به طور جدی به چالش کشید. 🔸در خصوص تغییر از الگوی دامداری کوچ‌رو به سکونت یکجانشین در الگوهای معیشتی عشایر نویسنده معتقد است اسکان اجباری به طرز چشمگیری زمینه‌ساز قطبی‌شدن هرچه ‌بیشتر تضادهای اجتماعی جامعه عشایری را فراهم آورد. عشایر عادی بیشترین آسیب را دیدند. مقامات به بسیاری از عشایر دستور می‌دادند در مناطقی ساکن شوند که به لحاظ آب‌وهوایی و زیستی نامناسب و عمداً انتخاب شده بودند. 🔸سیاست‌های عشایری در دستان زمامداری خودکامه به ابزاری برای سرکوب و کنترل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی تبدیل شد. علاوه بر این، با ورود رژیم به دهه دوم حیات خود، سیاست‌های عشایری آن به طور جدایی‌ناپذیری با برخی دغدغه‌ها و حتی وسواس‌ها، که ذهن شاه را به خود مشغول کرده بود، گره خورد و رهبران عشایر جنوب در شکل‌گیری این وسواس‌ها نقش داشتند. به لحاظ روانشناختی، قیام‌های عشایری باعث افزایش نگرانی شاه درباره امنیت خود و دودمان نوپایش ‌شد، سوءظن او را نسبت به حامیان کلیدی‌اش که از همدستی‌شان با قدرت نظامی ایلات می‌ترسید، برانگیخت و توسلش به شیوه‌های ارعاب سیاسی را تسریع نمود. ibna.ir/x6Hj4 @ibna_official