🔰آینهای در شرق:
روایت سه نویسنده بزرگ آمریکای لاتین از هند
🔸از ریودوژانیرو تا مکزیکوسیتی، هند برای نویسندگان آمریکای لاتین نه یک مقصد گردشگری، بلکه آزمایشگاهی برای بازشناسی هویت خویش بوده است. سسیلیا میرلس، اوکتاویو پاز و خولیو کورتاسار در قرن بیستم راهی شبهقاره شدند تا در میانه تضادهای شرق و غرب، معنای واقعی «خویشتن» را در آینه تمدنی دیگر جستوجو کنند.
🔸میرلس در اول ژانویه وارد شد و بلافاصله در یادداشتی نوشت که زندگی هندی برای او «چنان آشناست که گویی همیشه اینجا زندگی کردهام». این حسِ بازشناسیِ عمیق، در تمام سفر همراهش بود. سالها پس از این بازدید، او هنوز هند را مکانی توصیف میکرد که در آن «بیش از هر جای دیگری در دنیای درونی خودش» بوده است.
🔸در مقابل نگاه حسی میرلس، هندِ اوکتاویو پاز (Octavio Paz) کاملاً روشنفکرانه بود. پاز در کتابهای شیب شرقی (Ladera Este) و میمون دستورشناس (El mono gramático)، از هند برای اندیشیدن درباره زبان و زمان استفاده کرد. او که شش سال سفیر مکزیک در دهلی بود، همواره هند را با مکزیک مقایسه میکرد: دو تمدن باستانی که استعمار آنها را شکل داده و هر دو میراثی پیشااستعماری را حمل میکنند که مدرنیته نتوانست محوشان کند.
🔸خولیو کورتاسار (Julio Cortázar) رادیکالترین مواجهه فرمی را داشت. کتاب نثر رصدخانه (Prosa del Observatorio) تلفیقی از متن و عکسهای او از رصدخانههای جانتار مانتار است. کورتاسار که به عنوان مترجم سازمان ملل در دهلی حضور داشت و مهمانِ خانه پاز بود، در نامههایش خود را «ناراحت» نشان میداد.
ibna.ir/x6Hp7
@ibna_official
🔰ضیافت کلمات در سه پرده؛
برترین سهگانههایی که قرن ۲۱ را تسخیر کردند
🔸یک سهگانه موفق، فراتر از سه جلد کتاب ساده، هنرِ مهندسیِ روایت است؛ جایی که داستان باید دقیقاً در میانه راه قطع شود تا عطش خواننده برای ادامه باقی بماند. در این گزارش، به معرفی پنج قله ادبی قرن بیست و یکم میپردازیم که توانستند با رعایت این «تعادلِ طلایی»، نام خود را در تاریخ ادبیات فانتزی و علمیتخیلی حک کنند.
🔸مارگارت اتوود دههها پس از شاهکار سرگذشت ندیمه، با سهگانه مادآدام (MaddAddam) بازگشت تا دوباره زنگ خطر را برای بشریت به صدا درآورد. کتابهای اوریکس و کریک (Oryx and Crake)، سال سیل (The Year of the Flood) و مادآدام، تصویری هولناک از سلطه شرکتهای بزرگ، مهندسی ژنتیک و فروپاشی محیط زیست را ترسیم میکنند. اتوود با طنزی سیاه به ما یادآوری میکند که تمام فجایعِ این کتابها، همین حالا در دنیای ما ریشه دواندهاند و یک پاندمی جهانی میتواند آخرین میخ بر تابوت تمدن باشد.
🔸 اگر میخواهید ذهنتان توسط یک نویسنده حرفهای بازنشانی شود، سراغ سهگانه زاده مه (Mistborn) اثر برندون سندرسون بروید. این مجموعه با کتابهای آخرین امپراتوری (The Final Empire)، چاه معراج (The Well of Ascension) و قهرمان اعصار (The Hero of Ages)، سیستمی جادویی به نام «آلومانسی» را معرفی میکند که در آن قدرت از بلعیدن فلزات سرچشمه میگیرد. سندرسون در این دنیای مهآلود، مضامین فسادِ قدرت و ایمان را با چنان مهارتی در هم میتند که شما را وادار میکند تا آخرین قطره از خاکستر اسکاریال را در ذهن خود تجسم کنید.
ibna.ir/x6HmH
@ibna_official
🔰یادداشت؛
مطالعه ابزار قدرتمند روانشناختی برای کاهش استرس و تقویت ذهن
🔸 مطالعه ابزاری روانشناختی برای افزایش تابآوری، کاهش استرس و تقویت ذهن است؛ کتابخوانی به رشد فردی، آرامش روان و توانایی مقابله با چالشهای زندگی کمک میکند.
محمدرضا مقدسی، مدیر و مؤسس خانه تابآوری:
🔸️یکی از مهمترین تأثیرات مطالعه بر روان انسان، افزایش قدرت تحلیل است. افرادی که عادت به کتاب خواندن دارند معمولاً مسائل را از زوایای مختلف بررسی میکنند و در برخورد با مشکلات عجولانه عمل نمیکنند این مهارت ذهنی در افزایش تابآوری بسیار مؤثر است. زمانی که فرد بتواند بحرانها را تحلیل کند و راهحلهای مختلف را ببیند، احتمال فروپاشی روانی کاهش پیدا میکند. مطالعه ذهن را از واکنشهای هیجانی شدید دور میکند و به سمت تفکر منطقی هدایت میسازد.
🔸مطالعه همچنین میتواند احساس معنا را در زندگی افزایش دهد. انسان زمانی که هدف و معنا داشته باشد، در برابر مشکلات مقاومتر میشود. کتابهای فلسفی، عرفانی و انگیزشی میتوانند نگاه عمیقتری نسبت به زندگی ایجاد کنند و به فرد کمک کنند ارزشهای شخصی خود را بهتر بشناسد. این شناخت در زمان بحران نقش مهمی ایفا میکند، زیرا انسان معناگرا توانایی بیشتری برای تحمل سختیها دارد.
🔸مطالعه یک ابزار روانشناختی قدرتمند است که میتواند ذهن انسان را بازسازی کند و قدرت مقابله با دشواریهای زندگی را افزایش دهد. کتاب خواندن باعث رشد فکری، آرامش روانی، تقویت امید و افزایش انعطافپذیری ذهنی میشود. در پسِ هر صفحه کتاب، فرصتی برای یادگیری، خودشناسی و رشد نهفته است. افرادی که مطالعه را به بخشی از سبک زندگی خود تبدیل میکنند، معمولاً در برابر بحرانها استوارتر هستند و توانایی بیشتری برای حفظ تعادل روانی دارند.
ibna.ir/x6Hqf
@ibna_official
🔰آیت حسینی، درباره یکی از مهمترین آثار کلاسیک ژاپن میگوید؛
«کتاب بالش»؛ اینستاگرام یک بانوی ژاپنی در هزار سال پیش
🔸سید آیت حسینی: با وجود آنکه این «کتاب بالش» بیش از هزار سال پیش نوشته شده، همچنان بسیار زنده و تازه به نظر میرسد. دغدغههای یک زن درباری در هزار سال پیش، آنقدرها هم از دغدغههای ما دور نیست. چیزهایی که او را خوشحال، خسته، شگفتزده یا منزجر کردهاند، برای ما نیز قابل درک و ملموساند. از سوی دیگر، کوتاه و مستقل بودن پارههای کتاب، مخاطب امروز را به یاد پستهای شبکههای اجتماعی میاندازد.
🔸با وجود آنکه این کتاب بیش از هزار سال پیش نوشته شده، همچنان بسیار زنده و تازه به نظر میرسد. دغدغههای یک زن درباری در هزار سال پیش، آنقدرها هم از دغدغههای ما دور نیست. چیزهایی که او را خوشحال، خسته، شگفتزده یا منزجر کردهاند، برای ما نیز قابل درک و ملموساند. از سوی دیگر، کوتاه و مستقل بودن پارههای کتاب، مخاطب امروز را به یاد پستهای شبکههای اجتماعی میاندازد. انگار در حال ورق زدن اینستاگرام یا ایکسِ یک کاربر ژاپنی از هزار سال پیش هستید؛ حسی که بسیار جذاب و منحصربهفرد است. این کتاب یکی از مهمترین آثار ادبیات کلاسیک ژاپن به شمار میرود. اهمیت آن کمتر از «داستان گنجی» نیست؛ اثری که از آن به عنوان نخستین رمان جهان یاد میشود. نویسندگان این دو کتاب همعصر بودند و یکدیگر را در دربار میشناختند. «کتاب بالش» به زبانهای بسیاری ترجمه شده و در سطح جهان اثری شناختهشده و تأثیرگذار است.
🔸️در «کتاب بالش» آن مینیمالیسمی را که امروز با فرهنگ ژاپن پیوند میدهیم، نمیبینید؛ زیرا این کتاب متعلق به دورهای است که اشیای فاخر، باشکوه، رنگارنگ و تجملی ستایش میشدند. خود نویسنده نیز شیفته چیزهای زیبا و گرانبهاست. مینیمالیسم بعدها و تحت تأثیر آیین ذن، در سدههای سیزدهم و چهاردهم میلادی، رواج پیدا کرد.
ibna.ir/x6Hjp
@ibna_official
🔰گزارش ایبنا از بازار کتاب در مرکز کهگیلویهوبویراحمد؛
یاسوج، شهری با ۳ کتابفروشی/ ناشران از توزیع گفتند، کتابفروشان از هزینهها
🔸شهر یاسوج در استان کهگیلویه و بویراحمد فقط سه کتابفروشی فعال دارد و فعالان حوزه کتاب، این وضعیت را ناشی از تمرکز نشر در تهران و ضعف در توزیع میدانند.
🔸در بسیاری از پروژهها، سهم قابلتوجهی از هزینههای نگارش، ویرایش و چاپ بر دوش مؤلف قرار میگیرد و همین مسئله، مسیر انتشار را به سمت کانالهایی میبرد که شانس توزیع و فروش بیشتری داشته باشد.
🔸اصلاح زنجیره توزیع و فروش ضروری است تمرکز توزیع در چند مرکز محدود در یاسوج، مانع از دسترسی عادلانه مخاطبان و شکلگیری بازاری پویا است.توسعه مراکز توزیع و افزایش نقاط فروش، پیششرط رقابت سالم و تقویت بازار کتاب است.
ibna.ir/x6Hr2
@ibna_official
🔰گفتوگو با احسان اژدری درباره «تقلای اراده در عصر لذتگرایی»؛
اراده در زندگی روزمره
🔸بهگفته اژدری: «هدفِ فلسفه پرداختن به مسائل اساسی انسان است. اما گاهی نظریهپردازی فیلسوفان و اندیشمندان در این حوزه چنان پیچیده میشود که از فهم مخاطبان عادی فاصله میگیرد و آنان را با این نظریهها و مفاهیم بیگانه میکند. گاهی پیدا کردن ارتباطی مستقیم میان این پیچیدگیها با نیازمندیهای افراد عادی دشوار میشود. هدف ما کاستن از این پیچیدگی، و ملموس و عینی کردن مفهوم «اراده» برای استفاده در زندگی روزمره است.
🔸️ ما سعی کردهایم اراده را از امری انتزاعی و مبهم به امری کاربردی تبدیل کنیم و به توصیفی ملموس و قابلدرک از آن برسیم. این روند با تعاریف شعاری که برای موفقیت افراد، احساسات آنها را تحریک میکنند و شور و هیجان ایجاد مینمایند فرق دارد. در واقع سعیمان بازتعریف این مفهوم و زمینی کردن آن است بدون آنکه در دام شعارهای انگیزشیِ بیش از حد سادهسازیشده بیفتیم.
🔸️نکتهی مهمی که در فهم نقش عادتها باید به آن توجه کنیم این است که استفاده از اراده و مهارتهای تحقق آن برای رسیدن به اهداف، مثل استفاده از عضلههای بدن محدودیت دارد و ما را دچار خستگی میکند. این روند در یک فرایند تصمیمگیری و برنامهریزی آگاهانه انجام میشود و انرژی زیادی از ما میگیرد. اگر بخواهیم برای هر هدف بزرگ یا کوچکی اینقدر انرژی صرف کنیم، از انجام بسیاری از کارهای عادی روزمره هم باز میمانیم.
🔸️عادتهایی که برای خود میسازیم بخش مهمی از زندگی روزمرهی ما را تشکیل میدهند و دستاوردهای ما تا حد زیادی مرهون عادتهای ماست. روتینهایی مثل ورزش مداوم، مسواکزدن، رعایت غذایی، مطالعهکردن و ... که سلامتی و موفقیت ما را در درازمدت تضمین میکنند از این دسته عادتها هستند؛ برای مثال، اگر هر روز برای ورزش کردن بخواهیم نیروی اراده را بهکار بگیریم و با مشقت تلاش کنیم، مدت زیادی در انجام آن دوام نخواهیم آورد؛ مگر آنکه تبدیل به عادتمان شود.
ibna.ir/x6Hjy
@ibna_official
🔰مدیر انتشارات طراحان تین در گفتوگو با ایبنا؛
اولویت ناشر در طراحی جلد هزینه برای درخشیدن کتاب است
🔸هوش مصنوعی خلاق نیست
🔸مدیر انتشارات طراحان تین، گفت: ناشران ترجیح میدهند برای زیبایی ویترین کارشان هزینه کنند و با کمک طراحان، کتابهایی منتشر کنند که در قفسه کتابفروشیها مثل یک اثر هنری بدرخشند.
🔸 وقتی این فناوری جدید وارد شده بود، دیدیم که بسیاری از بیلبوردها در خیابانها در مناطق مختلف شبیه به هم شده بودند. کارهایی خالی از تفکر و ایده که هر کسی با نگاه کردن به آنها متوجه میشد با هوش مصنوعی ساخته شدهاند.
🔸مخاطب امروز، بسیار هوشمند است. کسی که اهل کتاب باشد به راحتی متوجه میشود که آیا طرح جلد یک کتاب، با فکر و خلاقیت طراحی شده یا خروجی هوش مصنوعی است.
🔸با اینکه برخی میگویندحتی میتوان صفحهآرایی کتاب را هم به هوش مصنوعی سپرد، اما ناشرانی که کتابهای تخصصی منتشر میکنند، تمایلی به این کار ندارند. ناشری که به شکل حرفهای کارمیکند، برای کتابها هویت و تعریفی خاص دارد.نمیخواهد ازقالبی که تعریف کرده است خارج شود و به هوش مصنوعی و آثار تکراری رو بیاورد.
ibna.ir/x6Hb7
@ibna_official
🔰خوانشی از نمایشنامه «سیاهکل» نوشته محمد رضاییراد؛
عاشقان حاشیهنشین تاریخ
🔸«سیاهکل، نوزدهم بهمن هزار و سیصد و چهلونه» نوشته محمد رضاییراد که نشر بیدگل به تازگی منتشر کرده، نمایشنامهای است درباره همان لحظهای که میبایست دو عاشق به هم برسند اما نرسیدند و این تقدیر عاشقانه نیست، «جرم تاریخ» است. با این همه از دل همین نرسیدن جهانی از معنا میآفریند.
🔸محمد رضاییراد در نمایشنامه «سیاهکل» نه طرف ساواک است نه طرف چریکها. نه روایت مأموران را تکرار میکند، نه مرثیه قهرمانهای کشتهشده را مینویسد. او آمده داستان آدمهایی را تعریف کند که تاریخ آنها گیر میاندازد. «سیاهکل» یک نمایشنامه تاریخی به معنای معمولش نیست. تأملی فلسفی است درباره «جرم تاریخ» و «زمان خمیده» و «باطل اباطیل» که در قالب یک عاشقانه ناتمام روایت میشود.
🔸«سیاهکل» نمایشنامهای است درباره همان لحظهای که میبایست دو عاشق به هم برسند اما نرسیدند. و این تقدیر عاشقانه نیست، «جرم تاریخ» است. با این همه از دل همین نرسیدن جهانی از معنا میآفریند، حاشیهنشینان را به متن میکشاند، فیزیک را به تمثیلی از گرانش قدرت تبدیل میکند و «باطل اباطیل» در عین فرجام، نقطه عزیمتی است برای همدردی و عبور از بحران.
🔸در پایان نمایشنامه هیچ حکم نهایی امید یا یأس صادر نمیشود. فقط با زبانی شاعرانه و ارجاعی به ترانهای از پینک فلوید، تصویری از دو روح گمگشته در کنار هم به دست میدهد. ترانهای که میگوید: «... و آیا تو را واداشتند/ که قهرمانانت را تاخت بزنی با اشباح؟...» و همین، برای یک نمایشنامه پس از سیاهکل، کافی است. غمانگیز است. زیباست.
ibna.ir/x6Hn4
@ibna_official
🔰نسیم خلیلی از«فرودستان در تاریخ ایران» گفت؛
در جستوجوی طردشدگان
🔸روایت تاریخ از خلال تجربههای زیسته و سکوت مردم
🔸نسیم خلیلی گفت: من در این پژوهش به دنبال فرودستانی بودهام که حتی گاه افزون بر آنکه جایی در ساحت ثبت تاریخنگارانه نداشتهاند، طرد و نفی هم میشدهاند از آن جمله مجانین و زندانیان و روسپیان که گاه در انزوا میمردند و هیچ کس نمیدانست که چنین آدمهایی هم در کنار متن باشکوه حیات سیاسی یک دوره به رنج و استیصال زیستهاند.
🔸فرودستان از نگاه نسیم خلیلی آنهایی هستند که نه شاه بودهاند، نه وزیر، نه قهرمان جنگ و نه بانی صلح، نه قدرتی داشتهاند که ردشان در اسناد بماند، نه ثروتی که عکسی از آنها در آلبومی جا خوش کند. زندگیشان ساده بوده، بیخبر از دوربین و دستگاه و مرگشان در سکوت و بیخبری. تاریخِ رسمی، نامشان را فراموش کرده و اگر هم گاهی در میان سطور کتابی پیدا شدهاند، نه برای آنکه بخشی از تاریخ باشند، بلکه برای آنکه با مرگشان چیزی ثابت شود، یا برای آنکه شکست بخورند تا پیروزی کسی دیگر روایت شود.
🔸برای من فرودستان فقط یک موضوع پژوهشی نبودند درواقع باید بگویم از نگاه من چیزی که مهم است آنکه آنها بخش بزرگی از جامعه هستند که در روایتهای رسمی در هیچ ساحتی آنطور که باید و شاید دیده نمیشوند. این موضوع البته تنها معطوف به مطالعات و دغدغههای تاریخپژوهانه من نبوده و آن را به شکلی ملموس و غمانگیز در زندگی امروز نیز شاهدیم.
🔸هرچه بیشتر تاریخ معاصر را میخواندم بیشتر متوجه میشدم فاصلهای جدی میان تاریخ نوشته شده و زندگی زیسته وجود دارد یعنی درباره تصمیمها، ساختارها و نهادها یا حتی احزاب و مبارزات زیاد میدانیم، اما از تجربه روزمره مردمی که بار اصلی کار، فقر، مهاجرت، بیماری، بیثباتی و حتی امید و تابآوری را به دوش میکشیدهاند، کمتر میخوانیم. ایده این کتاب از همین پرسش شکل گرفت: اگر تاریخ را فقط از بالا روایت کنیم، چه بخشهایی از حقیقت یک دوره از تاریخ را از دست میدهیم؟ به ویژه در عصر پهلوی که پروژههای نوسازی و دولتسازی پررنگ بود، میخواستم ببینم این تغییرات در سطح زندگی فرودستان چگونه لمس میشد؛ چه فرصتهایی ساخت، چه فشارهایی آورد و چه شکلهایی از زیست و مقاومت و سازگاری پدید آورد مخصوصا اینکه در همان روزها هم با ادبیات داستانی متاثر از چنین تحولاتی زندگی میکردم. این شد که مسیر پژوهش را به سمت شناخت بنمایههای زندگی فرودستان بردم؛ یعنی راههایی که بتوان به کمک آنها از دل اسناد، روایتها و نشانههای پراکنده، تجربههای تاریخی گروههای خاموش را بازسازی کرد. باشد که این دادههای تاریخی در آسیبشناسی بحرانهای مشابه در زمان حال نیز مددرسان باشد.
🔸نقشی که فرودستان در تاریخ بر عهده دارند هم ثابت است و هم متغیر. ثابت از این جهت که در هر دورهای، بخش بزرگی از کار و تولید و بازتولید زندگی روزمره و حتی حفظ پیوستگی جامعه بر دوش طبقات فرودست است یعنی همان کسانی که چرخ زندگی را میچرخانند اما معمولا کمتر دیده میشوند و کمتر در روایت رسمی تاریخ صدا دارند.
ibna.ir/x6HjB
@ibna_official
🔰۳ کتاب کوتاه برای شروع؛
چگونه در عصر حواسپرتی کلاسیکها را بخوانیم؟
🔸دانشجویان امروز بیش از گذشته از خواندن کتابهای طولانی فاصله گرفتهاند؛ تغییری که پژوهشگران آن را به فرهنگ دیجیتال و کاهش تمرکز نسبت میدهند. با این حال، آثار کلاسیک هنوز میتوانند تمرکز، همدلی و درک عمیقتر از تجربه انسانی را تقویت کنند. در کنار چند راهکار برای نزدیک شدن به این کتابها، سه اثر کلاسیک کوتاه نیز برای شروع پیشنهاد شده است.
🔸پژوهشهایی درباره «اثر ضعف خواندن از صفحه نمایش» نشان میدهد خواندن روی کاغذ معمولاً به درک عمیقتر متن منجر میشود و حافظه و یادآوری اطلاعات نیز قویتر است. همین موضوع یکی از دلایلی است که بازگشت به مطالعه کتابهای کلاسیک را همچنان ارزشمند میکند.
🔸کنار گذاشتن عوامل حواسپرتی نیز اهمیت زیادی دارد. اختصاص روزانه ۲۰ تا ۳۰ دقیقه مطالعه بدون تلفن همراه یا دستگاههای دیجیتال میتواند تمرکز را بهتدریج بازگرداند. پژوهش مؤسسه Mindlab International نشان داده تنها شش دقیقه مطالعه میتواند سطح استرس را تا ۶۸ درصد کاهش دهد.
ibna.ir/x6GTT
@ibna_official
🔰رئیس بنیاد ایرانشناسی لرستان خبر داد؛
اهدای ۱۵۰۰ عکس تاریخی؛ گام تازه سیدفرید قاسمی برای صیانت از حافظه فرهنگی لرستان
🔸 رئیس بنیاد ایرانشناسی لرستان از اهدای گنجینهای شامل ۱۵۰۰ قطعه عکس تاریخی توسط سید فرید قاسمی به این نهاد خبر داد و گفت: این مجموعه با اولویت دیجیتالسازی، بهزودی در دسترس پژوهشگران قرار میگیرد.
🔸این یکهزار و ۵۰۰ قطعه عکس تنها چند تصویر تاریخی نیستند؛ بلکه اسناد هویتی و شناسنامههای مستندی هستند که روایتگر بخشی از گذشته لرستاناند و میتوانند برای نسلهای آینده منبعی قابل اتکا باشند.
🔸بنیاد ایرانشناسی لرستان فرآیند دیجیتالسازی، مستندسازی و اشتراکگذاری این گنجینه را در اولویت قرار خواهد داد تا در کوتاهترین زمان ممکن امکان بهرهبرداری پژوهشی و عمومی از این آثار فراهم شود.
ibna.ir/x6HqS
@ibna_official
🔰معرفی کتاب «در جستجوی ماهی غولپیکر اقیانوس»؛
قدمبهقدم با جستوجوگران و کاوشگران
🔸این کتاب، همانگونه که از نامش پیداست، تلاش جستجوگران برای پیدا کردن موجودات غولپیکر اقیانوس است و این کار را با استفاده از ابزارهای تکنولوژی و وسایل پیشرفتهٔ جستجو در دریا انجام میدهند. آشنایی با این ابزارها و تکنولوژیها از طریق تصویرهای جذاب و پررنگولعاب پرداخته شده و میتوان دقیقاً مشاهده کرد که برای پیدا کردن موجوداتی که دور از دسترس ما زندگی میکنند، باید چقدر با احتیاط، با آگاهی و اصولی عمل کرد.
🔸تصور کنید که قرار است قدمبهقدم با رفتارهای دانشمندان و کاوشگران همراه شویم و ببینیم که اصلاً آنها چگونه میتوانند به این اطلاعات دست پیدا بکنند؛ مسیری که قطعاً میتواند برای کودکان و نوجوانان شگفتانگیز و جذاب باشد. این مسیری است که در کتاب «در جستجوی ماهی غولپیکر اقیانوس» دنبال شده است تا کودکان بتوانند در مسیر یک کشف با کاوشگران همراه باشند.
ibna.ir/x6HpQ
@ibna_official