🔰گفتوگو با دامون افضلی مترجم کتاب «تصورات رقیب از خاورمیانه»؛
خاورمیانه محصول درهمتنیدگی دانش و قدرت
دانش غربی از خاورمیانه و اسلام بیارتباط با سیاست نیست
🔸بهگفته افضلی: «نکتهی مهمی که باید بر آن تأکید شود این است که اساساً خود کلمهی Middle East یا خاورمیانه مفهوم یا سازهای است اساساً اروپایی یا، بهبیان دقیقتر، اروپای غربیانه. همانطورکه لاکمن میگوید منطقهای که امروزه به خاورمیانه معروف شده است صرفاً از منظر اروپای غربی چیزی خاوری و میانی محسوب میشود.
🔸همانطورکه لاکمن در این کتاب نشان میدهد دانش غربی از خاورمیانه و اسلام از آغاز بیارتباط با سیاست نبوده است. سوای ارتباطهای نهادی بسیاری از شرقشناسان بهنام با نهادهای تصمیمگیر در غرب، اساساً تصویری که از ”دیگری“ (یا در اینجا: فرد مسلمان) در این نوع دانش تولید میشود استوار بر نگاه فرادستِ ”غربی“ به ”دیگری“ است که لاکمن ردش را تا افلاطون پی میگیرد. مسئله این است که خود همین نگاه نه امری ابژکتیو یا عینی و بیطرفانه، بلکه تفسیری عمیقاً خاص و جهتگیرانه است
🔸تمام مسئله بر سر فاصلهگرفتن از نگاه فرادستی است که مردمان منطقهی خاورمیانه را بری از هر نوع عاملیتی میبنند و همین را بهانهای برای توجیه مداخلات امپریالیستی فاجعهبارشان در این منطقه قرار میدهند. مسئله بر سر این است که هر کدام از کشورهای این منطقه، سنّتها، تاریخها، فرهنگها و پیشنیههای متفاوتی دارند که در دل آنها مردمانی زندگی میکنند که با ساختارها و وضعیتهای خاص خودشان درگیر مبارزهای بطئی، روزمره و گاه حاد هستند. مقصودم تأکید بر خاصبودگی یا استثناییبودنِ این منطقه و مردمانش نیست، بلکه مرادم این است که باید اصل را بر دینامیسمها و پویشهای درونی این مناطق و سنّتهای متفاوت هر کدام از مردمان آنها گذاشت، بهجای اینکه ”از چشم غربی“ دانش یا نسخهی واحدی برای آنان تولید کرد و سپس با مداخلهی نظامی برای واردکردن این کشورها به مدار توسعه و تاریخ برآمد.
ibna.ir/x6Hvp
@ibna_official
🔰رمان «مه و شب» و شکلگیری جهان سریال «کلاغ»؛
ردپای احمت اومیت در «کلاغ» مهدویان
🔸رمان «مه و شب» اثر احمت اومیت که در سال ۱۹۹۶ منتشر شد، یکی از مهمترین آثار پلیسی ـ سیاسی ادبیات معاصر ترکیه به شمار میرود و بسیاری از منتقدان و کارشناسان، آن را نقطه عطفی در کارنامه اومیت میدانند.
🔸یکی از مهمترین درسهایی که «مه و شب» به نویسندگان و فیلمنامهنویسان میدهد، این است که کشش سناریو، الزاماً از حوادث بزرگ و ویرانگر به وجود نمیآید. بسیاری از نویسندگان گمان میکنند برای نگه داشتن مخاطب باید مدام اتفاقهای تازه خلق کنند؛ قتلهای بیشتر، تعقیب و گریزهای بیشتر یا پیچشهای داستانی غافلگیرکنندهتر. اما اومیت نشان میدهد که گاهی یک فقدان، یک غیبت یا یک سؤال بیپاسخ میتواند نیرویی بسیار قدرتمندتر برای پیش راندن روایت باشد.
🔸️موفقیت نسبی «کلاغ» در جلب مخاطبان بار دیگر اهمیت اقتباس ادبی را در تولیدات شبکه نمایش خانگی یادآوری میکند. ظرفیتی که هنوز به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است. تجربههای موفق جهانی نشان میدهد که بسیاری از سریالهای ماندگار، از رمانها و داستانهای شناختهشده یا حتی کمتر شناختهشده ادبیات جهان الهام گرفتهاند. ادبیات، در واقع، مخزنی عظیم از شخصیتها، موقعیتهای دراماتیک و جهانهای داستانی است که طی سالها توسط نویسندگان آزموده و پرداخت شدهاند. در شرایطی که تولید مستمر محتوا در پلتفرمهای نمایش خانگی نیازمند داستانهای تازه و پیچیده است، رجوع به ادبیات میتواند راهی مطمئن برای عبور از فقر ایده و تکرار روایتهای مشابه باشد.
🔸️از سوی دیگر، توجه به ادبیات دیگر کشورها این امکان را فراهم میکند که شبکه نمایش خانگی ایران به سراغ تجربهها و دغدغههای انسانی مشترکی برود که محدود به جغرافیا و فرهنگ خاصی نیستند. رمانی مانند «مه و شب» اگرچه در بستر سیاسی و اجتماعی ترکیه روایت میشود، اما مضامینی چون عشق، قدرت، فساد، وجدان و جستوجوی حقیقت را مطرح میکند. موضوعاتی که برای مخاطب ایرانی نیز قابل درک و همذاتپنداری هستند. اقتباس از چنین آثاری، در صورت بومیسازی هوشمندانه، میتواند هم به غنای دراماتیک آثار ایرانی کمک کند و هم پنجرهای به ادبیات و فرهنگهای دیگر بگشاید.
ibna.ir/x6HvM
@ibna_official
🔰در سالگرد شهادت مصطفیساداتی ارمکی، دانشمند هستهای؛
در مرز ملاحظه و مستندسازی؛ دشواری روایت از جهان هستهای
🔸الناز عباسی پژوهشگر گفت: درباره دسترسی به اطلاعات باید یادآوری کنم نگارش کتاب و انجام کار پژوهشی در حوزه هستهای با محدودیتها و ملاحظات خاصی همراه است و به همین دلیل دسترسی ما به اسناد و اطلاعات رسمی بسیار محدود بود. با این حال، از طریق مکاتباتی که با سازمان صنایع دفاع انجام شد، اطلاعات محدودی در اختیار ما قرار گرفت.
🔸پس از جنگ دوازدهروزه، بهعنوان روزنامهنگار روزنامه «همشهری» و دبیر سرویس شهدا، متوجه شدم خانوادهای خاص در محله نارمک بهصورت دستهجمعی به شهادت رسیدهاند؛ موضوعی که از نظر انسانی بسیار جانگداز بود. این خانواده، از سادات بودند و در روز عید غدیر در یک جشن خانوادگی حضور داشتند
🔸شخصیتهای اصلی این کتاب عبارتاند از: شهید سید مصطفی ساداتی ارمکی، دانشمند هستهای و شخصیت محوری اثر؛ شهیده فهیمه مقیمی، دبیر دبیرستان و همسر شهید ساداتی؛ شهید حمید مقیمی، پدر همسرش و شهیده ربابه عزیزی، مادر همسر شهید. همچنین فرزندان خانواده شامل شهیده ریحانه سادات، فاطمه سادات و سیدعلی ساداتی ارمکی نیز از شخصیتهای این زندگینامه به شمار میروند.
ibna.ir/x6qjh
@ibna_official
🔰ایبنا مجموعه «اعجوبههای جهان» را معرفی میکند
با نیوتون، بکام و آرمسترانگ در جهان مفاخر
🔸شناختن زندگی این افراد توسط کودکان و نوجوانان باعث میشود به این درک برسیم که موفقیت اگرچه به عوامل مختلفی مانند خانواده و جغرافیا بستگی دارد، اما آنچه که بیشتر از همه حائز اهمیت است، انقلاب درونی فرد و عزم و ارادهٔ اوست. این هدفی است که تلاش شده در مجموعه «اعجوبههای جهان» دنبال شود. در این مجموعه، زندگینامهٔ مفاخر بزرگ را میخوانیم: آیزاک نیوتون، دیوید بکام و نیل آرمسترانگ. این سه شخصیت هستند.
🔸در این کتابها، داستان زندگی فرد به شکل یک قصه برای نوجوانان تعریف شده است و تصاویر جالبی از زندگی این افراد نیز در کتابها وجود دارد. بیوگرافی آنان نیز به شکل کامل و جامع در کنار پرداخت داستانی تعریف شده است. اساسیترین نکتهای که این کتابها دنبال میکنند، تصویر زندگی ساده و معمولی آنها در دوران کودکی و نوجوانیشان است تا مخاطب تفاوت خود را با این افراد هرچه کمتر ببیند و درک کند که برای موفقیت باید به خود اتکا داشت و بیشتر از همه این است که اهمیت دارد.
ibna.ir/x6HqB
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «پویایی هویت و میراث ناملموس زرتشتیان»؛
پلی میان گذشته و حال ایران
🔸تمرکز اصلی کتاب بر «میراث ناملموس» است؛ مفهومی که توسط یونسکو در سال ۲۰۰۳ به عنوان بخشی از کنوانسیون حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس تعریف شد و شامل سنتهای شفاهی آیینهای نمایشی، دانشهای سنتی، صنایع دستی و غیره است. در میان زرتشتیان این میراث نه تنها ابزار حفظ هویت است. بلکه پلی میان گذشته و حال میسازد.
🔸کتاب «پویایی هویت و میراث ناملموس زرتشتیان» به بررسی عمیق فرهنگ زرتشتی ایران، در بافت دوگانه جغرافیایی-فرهنگی شهر تهران (به عنوان مرکزی مدرن و پراکنده) و استان یزد (بهعنوان خاستگاهی تاریخی و متمرکز) میپردازد. این پژوهش با بهرهگیری از رهیافت مردمشناختی، در پی واکاوی پرسشی اساسی است که هویت قومی زرتشتیان در مواجهه با چالشهای جهان مدرن چگونه بازتعریف، بازتولید و تداوم مییابد و میراث فرهنگی ناملموس بهعنوان عنصری کلیدی در این فرایند چه نقشی ایفا میکند. مطالعه حاضر با استفاده از روششناسی کیفی و با تکیه بر تکنیکهای میدانی همچون مشاهده مشارکتی در آیینها، محافل و نهادهای زرتشتی و نیز مصاحبههای عمیق با سیف متنوعی از (راویان) شامل موبدان، پیشکسوتان، جوانان، والدین، فعالان فرهنگی و غیره در هر دو منطقه انجام شده است.
🔸جامعه زرتشتی ایران به عنوان یکی از کهنترین جوامع مذهبی و فرهنگی ایران حافظ گنجینهای غنی از میراث ناملموس است. این میراث که در قالب آیینها و مراسم دانش سنتی، موسیقی هنر و غیره تجلی مییابد هویت جمعی این قوم را طی هزاران سال تشکیل داده است. آیین و باورها جزء عناصر جداییناپذیر فرهنگها به شمار میروند که فرهنگشناسان آن را به همراه ترانهها، مثلها، قصهها، شوخیها، لطیفهها و پندارها در زیر گروه ادبیات شفاهی دستهبندی میکنند که سینه به سینه، نسل به نسل و از والدین به فرزندان انتقال پیدا میکند. آیینها در واقع قاعده و هنجارهایی است که هر جامعه بر اساس اساطیر و گذشته خود به گونهای خاص آن را اجرا میکند.
ibna.ir/x6Gkp
@ibna_official
🔰مروری بر کتاب «صلح گرم؛ نظریه ای برای گذار از صلح سرد»؛
از جنگ همه علیه همه تا صلح گرم نهادینه شدهٔ چند پایه
🔸حسین امامی نوشت:«نویسنده در این کتاب در دو طرفِ یک طیف، دو وضعیت «صلح سرد» و «صلح گرم» را برای جوامع بشری تصویر می کند و به تبیین ویژگی های هر کدام می پردازد. او سپس تلاش می کند راه های گذارِ جامعه از صلح سرد به صلح گرم را نشان دهد.»
🔸کدام از این دو وضعیت، ویژگیها و پیامدهای علّی خاص خودشان را در تمامی ابعاد از جمله زندگی مردم و رشد و توسعهٔ کشور دارند و جامعه روی یک طیف به هر سمتی حرکت کند پیامدها به ضرر طرف دیگر خواهد بود.
🔸مسئلهٔ اصلیِ «نظریهٔ صلح گرم» این است که وضعیت جاریِ جوامعِ دارای «صلح سرد» را به عنوان جوامع هدف بشناسد، در مرحله بعد وضعیت «صلح گرم» را که یک شرایط مطلوبِ دست یافتنی است تصویر کند و در مرحلهٔ سوم در جهت گذار از وضعیت «صلح سرد» به وضعیت «صلح گرم»؛ مبانی، اصول و راهبردهایی ارائه دهد.
🔸نویسنده معتقد است فرهنگ عمومی که انسانها در آن میبالند جوهرهٔ شخصیت آن را شکل میدهد و این ویژگیهای شخصیتی عمدتاً به صورت ناخودآگاه و پنهان، در نگرشها، اندیشهها و عملکردِ سیاستگذاران، تصمیمگیران و بازیگرانِ اصلیِ صلح سرد وجود دارد که کتاب از آن با عنوان مبانی فرهنگی-شخصیتی نام می برد.
ibna.ir/x6HvX
@ibna_official
🔰مزیتهای صادراتی صنعت چاپ ایران - ۷
خودتحریمی درد صنعت چاپ است
🔸هاشم احمدی، فعال صنعت چاپ کشور، معتقد است؛ باوجود اینکه کشور توانسته بسیاری از محدودیتهای ناشی از تحریمهای خارجی را پشت سر بگذارد، متأسفانه با نوعی خودتحریمی مواجه هستیم.
🔸متأسفانه در بسیاری از موارد، بخش دولتی به جای تسهیل امور، به مانعی برای فعالیت صادرکنندگان تبدیل شده است.
🔸احمدی، با اشاره به تجربه صادرات کتابهای درسی به کشورهای همسایه افزود: در یکی از موارد، فرآیند چاپ بدون مشکل انجام شد، اما در مرحله ارسال، به دلیل مشکلات گمرکی و بروکراسی اداری، زمان تحویل از دست رفت و خسارتهای سنگینی به مجموعه وارد شد.
ibna.ir/x6Hn8
@ibna_official
🔰نگاهی به «عذر تقصیری برای تنآسایی»
ستایش ایستادن در جهان شتابزده
🔸یکی از جذابیتهای اصلی این مجموعه، تعادل کمنظیر میان خرد و لذت است. استیونسون هرگز خود را در مقام فیلسوفی جدی و عبوس نمینشاند. جستارهای او سرشار از شوخیهای ظریف، تصاویر زنده و لحنی گفتوگومحورند. او خواننده را نصیحت نمیکند، بلکه دعوت میکند: دعوت به آهستهزیستن، به دیدن آدمها نه بهعنوان «کارکرد»، بلکه بهعنوان موجوداتی پیچیده و آسیبپذیر.
🔸خواندن این کتاب پس از بیش از یک قرن، تجربهای شگفتانگیز است. در دورانی که «پرکاری» فضیلت مطلق شمرده میشود و فراغت اغلب با احساس گناه همراه است، صدای استیونسون تازه و حتی رهاییبخش به نظر میرسد. او یادآوری میکند که انسان، پیش از آنکه نیروی کار باشد، موجودی اندیشنده و احساسمند است. جستارهای او بهطرزی غریب با دغدغههای امروز همخواناند: فرسودگی شغلی، اضطراب دائمی و فقدان معنا.
ibna.ir/x6HqF
@ibna_official
🔰مهدی مهریزی در رونمایی از مجموعه چهارده جلدی «روزشمار سیره نبوی»؛
نگاه ایدئولوژیک آفت سیرهنویسی است
🔸حجتالاسلام و المسلمین مهدی مهریزی گفت: آفت دیگر سیرهنویسی مشتمل بودن به مطالب افسانهای است. نگاه ایدئولوژیک نیز آفت سیرهنویسی است. بر اساس آفتهای سیرهنویسی باید چند کار بنیادی انجام بگیرد. باید همه مطالب موافق و مخالف و معارض گردآوری شود و اعتبارسنجی شود.
🔸پرداختن به سیره پیامبر(ص) در طول تاریخ در بین شیعه و سنت رواج داشت. در سدههای اخیر نیز فراوان بر روی سیره پیامبر کار شده است. اهمیت سیره به چند جهت است؛ سیره پشتوانه سخن است، کسی که فعلش قول او را تصدیق نکند او سالم نیست. سیره پشتوانه سخنی است که فاعل بیان کرده است. سیره میتواند جنبه الگوسازی داشته باشد.
ibna.ir/x6Hw4
@ibna_official
🔰تأملی بر کتاب چگونه به آبادانی ایران فکر کنیم؟ اثر علی میرسپاسی؛
اندیشیدن به آینده ایران
دعوتی به گفتوگو درباره ایران
🔸مصطفی بستانی نوشت:« ارزش کتاب بیش از آنکه در ارائه پاسخهای نهایی باشد، در طرح پرسشهایی نهفته است که امروز بیش از هر زمان دیگری در فضای فکری ایران موضوعیت یافتهاند. نویسنده به درستی بر محدودیتهای گفتمانهای انحطاط و عقبماندگی در گشودن افقهای جدید تأکید میکند و توجه ما را به ضرورت اندیشیدن به آینده معطوف میسازد.»
🔸میرسپاسی با بهرهگیری از مباحث جامعهشناسی تاریخی و ارجاع به اندیشه ماکس وبر استدلال میکند که اندیشیدن به جامعه نیک و ایران آباد مستلزم بهرهگیری انتقادی از دستاوردهای علوم اجتماعی مدرن است. از نظر او، پروژه آبادانی را نمیتوان با زبان اسطوره، افسانه یا روایتهای هویتگرایانه پیش برد، بلکه باید با نگاهی خلاقانه و نقادانه از سنت اندیشه اجتماعی مدرن برای فهم مسائل ایران و تصور آینده آن بهره گرفت.
🔸️میرسپاسی به درستی استثناگرایی ایرانی، نگاههای فروبسته و روایتهای هویتگرایانه را نقد میکند و در بحث علوم اجتماعی نیز بر ضرورت گفتوگو و تعامل خلاقانه با سنت اندیشه اجتماعی مدرن تأکید دارد. با این حال، هنگامی که تصویری از ایران آباد ترسیم میشود، جایگاه ایران در منطقه و جهان چندان روشن نیست.
ibna.ir/x6HvY
@ibna_official
🔰گزارش ایبنا از وضعیت نشر استان مرکزی؛
ناشران در برزخ قیمتگذاری/ وقتی معادله نشر بههم میریزد
🔸 ناشران استان مرکزی میگویند که مواد اولیه بهویژه کاغذ و هزینههای چاپ، بر اساس دلار آزاد محاسبه و خریداری میشود ولی در پایان مسیر چاپ، مجبوریم محصول نهایی را به ریال بفروشیم و این شکاف عمیق، ما را در یک برزخ قیمتگذاری گیر انداخته است.
🔸تکنرخی شدن ارز تصمیمی کلان و حاکمیتی است و تجربههای گذشته در حوزههای مختلف، از جمله بخش کاغذ و چاپ، نشان داده که چندنرخی بودن ارز میتواند زمینهساز ایجاد رانت شود. با این حال، آنچه در این میان اهمیت بیشتری دارد، حفظ ثبات در قیمت ارز یا دستکم ایجاد تغییرات متعادل و منطقی در آن است.
🔸برخی سیاستگذاریها در حوزه ارز و صنعت نشر، این اقدام را نه یک شوک اقتصادی بلکه ضربهای نابودکننده برای ناشران کوچک و متوسط توصیف کردند ناشران کوچک امروز در تناقضی فلجکننده میان هزینههای ارزی و فروش ریالی گرفتار شدهاند.
🔸افزایش نرخ ارز در بازههای زمانی کوتاه به طور مستقیم قیمت کاغذ را تحت تاثیر قرار میدهد و در برخی مقاطع حتی موجب کمیاب شدن این کالای راهبردی میشود.
🔸تکنرخی شدن ارز نهتنها تهدیدی برای صنعت نشر محسوب نمیشود، بلکه در بلندمدت میتواند به فرصتی برای ساماندهی این حوزه تبدیل شود و به رشد و رونق ناشران واقعی بینجامد.
ibna.ir/x6G4T
@ibna_official
🔰گزارش ایبنا از تغییر جریان چاپ کتاب در ایران؛
انقلاب POD؛ خداحافظی با واژه «نداریم» در کتابفروشی
🔸️کارشناسان معتقدند، تعداد عناوینی که به دلیل شرایط اقتصادی دیگر امکان چاپ ۵۰۰ یا هزار نسخهای آنها وجود ندارد، بیش از دو برابر شده، بنابراین استقبال کتابفروشیها از این پنلها در ماههای اخیر افزایش یافته است.
🔸گفتوگو با فعالان حوزه نشر همچنین بررسی روندهای جاری نشان میدهد که افزایش هزینههای تولید و کاهش صرفه اقتصادی چاپهای پُرتیراژ، صنعت نشر ایران را به سمت مدلهای منعطفتر سوق داده است؛ مدلی که به اعتقاد بسیاری از فعالان این حوزه، در سالهای آینده جایگاه پررنگتری در زنجیره تولید و توزیع کتاب خواهد داشت.
🔸️هرچند چاپ بر اساس تقاضا در سالهای اخیر مورد توجه ناشران قرار گرفته، اما سرعت پذیرش این مدل در همه بخشهای صنعت نشر یکسان نبوده است. تفاوت در ماهیت آثار، هزینههای تولید و میزان تقاضای بازار باعث شده برخی حوزهها زودتر از دیگر بخشها به سمت این شیوه حرکت کنند. از سوی دیگر، ویژگیهای فنی برخی کتابها، بهویژه آثار رنگی، هنوز مانع از فراگیر شدن این مدل شده است. در حوزه کودک و نوجوان، هزینه بالای چاپ دیجیتال رنگی همچنان یکی از موانع اصلی توسعه POD محسوب میشود.
🔸️فشارهای اقتصادی بر ناشران موجب شده شمار بیشتری از عناوین کتاب، بدون تجدید چاپ باقی بمانند. در نتیجه، کتابفروشیها نیز بیش از گذشته با درخواست مخاطبانی روبهرو هستند که به دنبال آثاریاند که دیگر در بازار به شکل سنتی در دسترس نیست. این وضعیت، نقش سامانههای چاپ براساس تقاضا را در زنجیره تأمین کتاب پُررنگتر کرده است؛ سامانههایی که میتوانند دسترسی به کتابهای چاپتمام را برای کتابفروشان و مخاطبان امکانپذیر کنند.
ibna.ir/x6HvG
@ibna_official