🔰مهدی مهریزی در رونمایی از مجموعه چهارده جلدی «روزشمار سیره نبوی»؛ نگاه ایدئولوژیک آفت سیره‌نویسی است 🔸حجت‌الاسلام و المسلمین مهدی مهریزی گفت: آفت دیگر سیره‌نویسی مشتمل بودن به مطالب افسانه‌ای است. نگاه ایدئولوژیک نیز آفت سیره‌نویسی است. بر اساس آفت‌های سیره‌نویسی باید چند کار بنیادی انجام بگیرد. باید همه مطالب موافق و مخالف و معارض گردآوری شود و اعتبارسنجی شود. 🔸پرداختن به سیره پیامبر(ص) در طول تاریخ در بین شیعه و سنت رواج داشت. در سده‌های اخیر نیز فراوان بر روی سیره پیامبر کار شده است. اهمیت سیره به چند جهت است؛ سیره پشتوانه سخن است، کسی که فعلش قول او را تصدیق نکند او سالم نیست. سیره پشتوانه سخنی است که فاعل بیان کرده است. سیره می‌تواند جنبه الگوسازی داشته باشد. ibna.ir/x6Hw4 @ibna_official

🔰تأملی بر کتاب چگونه به آبادانی ایران فکر کنیم؟ اثر علی میرسپاسی؛ اندیشیدن به آینده ایران دعوتی به گفت‌وگو درباره ایران 🔸مصطفی بستانی نوشت:‌« ارزش کتاب بیش از آنکه در ارائه پاسخ‌های نهایی باشد، در طرح پرسش‌هایی نهفته است که امروز بیش از هر زمان دیگری در فضای فکری ایران موضوعیت یافته‌اند. نویسنده به درستی بر محدودیت‌های گفتمان‌های انحطاط و عقب‌ماندگی در گشودن افق‌های جدید تأکید می‌کند و توجه ما را به ضرورت اندیشیدن به آینده معطوف می‌سازد.» 🔸میرسپاسی با بهره‌گیری از مباحث جامعه‌شناسی تاریخی و ارجاع به اندیشه ماکس وبر استدلال می‌کند که اندیشیدن به جامعه نیک و ایران آباد مستلزم بهره‌گیری انتقادی از دستاوردهای علوم اجتماعی مدرن است. از نظر او، پروژه آبادانی را نمی‌توان با زبان اسطوره، افسانه یا روایت‌های هویت‌گرایانه پیش برد، بلکه باید با نگاهی خلاقانه و نقادانه از سنت اندیشه اجتماعی مدرن برای فهم مسائل ایران و تصور آینده آن بهره گرفت. 🔸️میرسپاسی به درستی استثناگرایی ایرانی، نگاه‌های فروبسته و روایت‌های هویت‌گرایانه را نقد می‌کند و در بحث علوم اجتماعی نیز بر ضرورت گفت‌وگو و تعامل خلاقانه با سنت اندیشه اجتماعی مدرن تأکید دارد. با این حال، هنگامی که تصویری از ایران آباد ترسیم می‌شود، جایگاه ایران در منطقه و جهان چندان روشن نیست. ibna.ir/x6HvY @ibna_official

🔰گزارش ایبنا از وضعیت نشر استان مرکزی؛ ناشران در برزخ قیمت‌گذاری/ وقتی معادله نشر به‌هم می‌ریزد 🔸 ناشران استان مرکزی می‌گویند که مواد اولیه به‌ویژه کاغذ و هزینه‌های چاپ، بر اساس دلار آزاد محاسبه و خریداری می‌شود ولی در پایان مسیر چاپ، مجبوریم محصول نهایی را به ریال بفروشیم و این شکاف عمیق، ما را در یک برزخ قیمت‌گذاری گیر انداخته است. 🔸تک‌نرخی شدن ارز تصمیمی کلان و حاکمیتی است و تجربه‌های گذشته در حوزه‌های مختلف، از جمله بخش کاغذ و چاپ، نشان داده که چندنرخی بودن ارز می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد رانت شود. با این حال، آنچه در این میان اهمیت بیشتری دارد، حفظ ثبات در قیمت ارز یا دست‌کم ایجاد تغییرات متعادل و منطقی در آن است. 🔸برخی سیاست‌گذاری‌ها در حوزه ارز و صنعت نشر، این اقدام را نه یک شوک اقتصادی بلکه ضربه‌ای نابودکننده برای ناشران کوچک و متوسط توصیف کردند ناشران کوچک امروز در تناقضی فلج‌کننده میان هزینه‌های ارزی و فروش ریالی گرفتار شده‌اند. 🔸افزایش نرخ ارز در بازه‌های زمانی کوتاه به طور مستقیم قیمت کاغذ را تحت تاثیر قرار می‌دهد و در برخی مقاطع حتی موجب کمیاب شدن این کالای راهبردی می‌شود. 🔸تک‌نرخی شدن ارز نه‌تنها تهدیدی برای صنعت نشر محسوب نمی‌شود، بلکه در بلندمدت می‌تواند به فرصتی برای سامان‌دهی این حوزه تبدیل شود و به رشد و رونق ناشران واقعی بینجامد. ibna.ir/x6G4T @ibna_official

🔰گزارش ایبنا از تغییر جریان چاپ کتاب در ایران؛ انقلاب POD؛ خداحافظی با واژه «نداریم» در کتابفروشی 🔸️کارشناسان معتقدند، تعداد عناوینی که به دلیل شرایط اقتصادی دیگر امکان چاپ ۵۰۰ یا هزار نسخه‌ای آن‌ها وجود ندارد، بیش از دو برابر شده، بنابراین استقبال کتابفروشی‌ها از این پنل‌ها در ماه‌های اخیر افزایش یافته است. 🔸گفت‌وگو با فعالان حوزه نشر همچنین بررسی روندهای جاری نشان می‌دهد که افزایش هزینه‌های تولید و کاهش صرفه اقتصادی چاپ‌های پُرتیراژ، صنعت نشر ایران را به سمت مدل‌های منعطف‌تر سوق داده است؛ مدلی که به اعتقاد بسیاری از فعالان این حوزه، در سال‌های آینده جایگاه پررنگ‌تری در زنجیره تولید و توزیع کتاب خواهد داشت. 🔸️هرچند چاپ بر اساس تقاضا در سال‌های اخیر مورد توجه ناشران قرار گرفته، اما سرعت پذیرش این مدل در همه بخش‌های صنعت نشر یکسان نبوده است. تفاوت در ماهیت آثار، هزینه‌های تولید و میزان تقاضای بازار باعث شده برخی حوزه‌ها زودتر از دیگر بخش‌ها به سمت این شیوه حرکت کنند. از سوی دیگر، ویژگی‌های فنی برخی کتاب‌ها، به‌ویژه آثار رنگی، هنوز مانع از فراگیر شدن این مدل شده است. در حوزه کودک و نوجوان، هزینه بالای چاپ دیجیتال رنگی همچنان یکی از موانع اصلی توسعه POD محسوب می‌شود. 🔸️فشارهای اقتصادی بر ناشران موجب شده شمار بیشتری از عناوین کتاب، بدون تجدید چاپ باقی بمانند. در نتیجه، کتابفروشی‌ها نیز بیش از گذشته با درخواست مخاطبانی روبه‌رو هستند که به دنبال آثاری‌اند که دیگر در بازار به شکل سنتی در دسترس نیست. این وضعیت، نقش سامانه‌های چاپ براساس تقاضا را در زنجیره تأمین کتاب پُررنگ‌تر کرده است؛ سامانه‌هایی که می‌توانند دسترسی به کتاب‌های چاپ‌تمام را برای کتاب‌فروشان و مخاطبان امکان‌پذیر کنند. ibna.ir/x6HvG @ibna_official

🔰گفت‌وگو با سعید متین درباره کتاب «خون روی تیر دروازه»؛ جام جهانی دیکتاتوری سیاست هرگز نمی‌تواند فوتبال را به طور کامل در اختیار بگیرد 🔸سعید متین گفت: شاید مهم‌ترین درس کتاب خون روی تیر دروازه این باشد که فوتبال هرگز کاملاً از سیاست جدا نیست، اما سیاست نیز هرگز نمی‌تواند فوتبال را به طور کامل در اختیار خود بگیرد. امروز جام جهانی ۱۹۷۸ را هم با قهرمانی آرژانتین به یاد می‌آوریم و هم با سرکوب، ناپدیدسازی و نقض حقوق بشر در دوران حکومت نظامی. این دو روایت در حافظه تاریخی کنار یکدیگر باقی مانده‌اند و هیچ‌یک نتوانسته دیگری را به طور کامل محو کند. 🔸ریس ریچاردز در این کتاب، مانند دوربین فیلمی مستند روایت‌های این واقعه مهم تاریخی را بازگو می‌کند. او از یک سو تب و تاب بازی‌ها و پیروزی‌های پی‌درپی تیم ملی آرژانتین را شرح می‌دهد و از طرف دیگر آرژانتینی را را توصیف می‌کند که روزهای سخت خفقان را پشت سر می‌گذاشت. او روزهایی را روایت می‌کند که تلویزیون، رادیو و نشریات آرژانتینی همگی در انحصار و کنترل حکومت دیکتاتوری بودند. جام‌جهانی برای چنین مردمی بلندگویی روبه دنیا بود. مردم آرژانتین یک ماه فرصت داشتند تا جهان را با چهره‌ی واقعی حاکم دیکتاتور کشورشان آشنا کنند. در این میان تیم ملی آرژانتین وسط بازی‌های سیاسی مخالفان حکومت و دیکتاتور دست و پا می‌زد و هر دو طرف تیم را متعلق به خود می‌دانستند. 🔸آرژانتین در زمان جام جهانی ۱۹۷۸ تحت حکومت یک خونتای نظامی راست‌گرا بود که پس از کودتای ۱۹۷۶ به رهبری ارتشبد خورخه رافائل بیدِلا قدرت را در دست گرفت. این دوره هم‌زمان با چیزی بود که بعدها به «جنگ کثیف» معروف شد و به ربایش و شکنجه و قتل و ناپدیدشدن هزاران هزار مخالف سیاسی انجامید. در چنین فضایی، جام جهانی برای حکومت نه فقط یک رویداد ورزشی، که پروژه‌ای تبلیغاتی بود. رژیم می‌خواست به جهان نشان دهد آرژانتین کشوری باثبات و منظم و متحد است. به همین دلیل، موفقیت تیم ملی و شور خیابانی مردم برای حکومت ارزش سیاسی داشت. نظامیان حاکم بر این کشور، جام جهانی را فرصتی برای «برندسازی ملی»، نمایش قانون و نظم، و کنارزدن تصویر سرکوب و بحران می‌دیدند. 🔸یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این کتاب این است که جام جهانی ۱۹۷۸ را نه صرفاً یک رویداد ورزشی، بلکه صحنه‌ای می‌بیند که در آن سه نیرو به هم گره می‌خورند: فوتبال، قدرت سیاسی و حقوق بشر. نویسنده نشان می‌دهد که حکومت آرژانتین فوتبال را ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به خود می‌دانست و امیدوار بود که شور ملی ناشی از موفقیت تیم ملی، توجه مردم و افکار عمومی جهان را از سرکوب سیاسی منحرف کند. در این نگاه، ورزش فقط ورزش نیست؛ بلکه به بخشی از سیاست تبدیل می‌شود. 🔸اگر جام جهانی ۱۹۷۸ را با جام‌های جهانی امروز مقایسه کنیم، نخستین تفاوت بزرگ در این است که جهان امروز بسیار شفاف‌تر و به‌هم‌پیوسته‌تر شده است. در سال ۱۹۷۸، دولت‌ها هنوز تا حد زیادی می‌توانستند جریان اطلاعات را کنترل کنند. اگر خبرنگاری به آرژانتین نمی‌رفت یا روزنامه‌ای موضوع ناپدیدشدگان را پوشش نمی‌داد، بسیاری از مردم جهان هرگز از آنچه در آن کشور می‌گذشت باخبر نمی‌شدند. ibna.ir/x6Hwg @ibna_official

🔰«ذهن جباران» در گفت‌وگو با محسن عسکری‌جهقی؛ عصر بازگشت هیولای قدرت مطلق زور آخرین ابزار است، نه نخستین 🔸محسن عسکری جهقی گفت:‌ قرن بیستم عصر بازگشت هیولای قدرت مطلق، اما این بار در لباس ایدئولوژی‌های سکولار و توتالیتر بود. دیکتاتورها دیگر به‌نام نیروهای پنهانی سخن نمی‌گفتند، بلکه به‌نام نژاد، طبقه کارگر یا ملت برتر ادعای انحصار حقیقت داشتند. 🔸نخستین بازتاب‌های خودکامگی را باید در اسطوره‌ها و روایت‌های دینی جست‌وجو کرد؛ جایی‌که بشر پیش از آن‌که ابزارهای تحلیلی و سیاسی پیشرفته داشته باشد، ترس عمیق و درعین‌حال شیفتگی خود نسبت به قدرت مطلق را به‌صورت نمادین و روایی بیان کرده است. نمرود در روایت‌های خاورمیانه باستان و کتاب مقدس، نماد بارز این میل سیری‌ناپذیر انسانی است: فرمانروایی جاه‌طلب که با ساخت برج بابل می‌خواست مرز میان خالق و مخلوق را درنوردد، بر آسمان چیره شود و خود قانون و مرجع نهایی باشد. 🔸افلاطون در کتاب «جمهوری» با طرح الگوی «فیلسوف-شاه»، قدرت را به معرفت حقیقی و فضیلت گره زد. او حاکمی آرمانی را تصور می‌کرد که فقط به عدالت می‌اندیشد. با این‌حال، همین الگوی والا خطر بزرگی در خود نهفته دارد؛ زیرا فیلسوف-شاه به هیچ نهاد مهارکننده‌ای پایبند نیست و خود منبع عدالت تلقی می‌شود. بسیاری از متفکران بعدی، این را نوعی خودکامگی روشنفکرانه دانسته‌اند که اگر تعادل و نظارت وجود نداشته باشد، به‌راحتی به سلطه فردی بدل می‌شود. 🔸هیتلر استبدادش را بر پایه اسطوره نژادی و بیولوژیک بنا کرد و اراده پیشوا را آشکارا برتر از هر قانون مکتوبی قرار داد. استالین با رویکرد بوروکراتیک و حفظ ظاهر قانونی عمل می‌کرد، اما در عمل قانون را به ابزاری برای اراده شخصی تبدیل کرده بود. موسولینی بیشتر بر جنبه نمایش، بسیج توده‌ای و کیش شخصیت تکیه داشت و سرکوب در ایتالیا نسبت به آلمان و شوروی ملایم‌تر بود. با وجود این تفاوت‌ها، هر سه در ویژگی‌های روان‌شناختی مشترک بودند: خودشیفتگی مخرب، بدگمانی شدید و عطش کنترل مطلق که کتاب «ذهن جباران» به‌تفصیل به آن پرداخته است. ibna.ir/x6Hwc @ibna_official

🔰وقتی نام کتاب‌ها در حافظه جمعی از نام نویسندگان‌شان جلو می‌زند؛ پنج کتابی که از نویسندگان‌شان مشهورتر شدند 🔸گاهی یک رمان از مرز ادبیات عبور می‌کند و وارد زندگی روزمره می‌شود؛ در نقل‌قول‌ها، فیلم‌ها، خاطره‌ها و حتی سوءتفاهم‌های جمعی. در این مسیر، کتاب‌ها بزرگ‌تر از خالقانشان دیده می‌شوند و نامشان بیشتر از نویسنده در ذهن می‌ماند. این گزارش روایتی است از پنج کتابی که به جای نویسنده، در حافظه جهان ماندگار شدند. 🔸شازده کوچولو را میلیون‌ها نفر می‌شناسند، اما زندگی پرماجرای آنتوان دو سنت‌اگزوپری کمتر شناخته شده است. فرانکنشتاین به یکی از مشهورترین چهره‌های فرهنگ عامه تبدیل شده، اما نام مری شلی برای بسیاری از مخاطبان ناآشناست. این سرنوشت فقط به ادبیات جهان محدود نمی‌شود و در ایران نیز نمونه‌های مشابهی دارد. 🔸شازده کوچولو متعلق به همه کسانی بود که آن را خوانده بودند، نقل کرده بودند یا حتی فقط تصویری از آن دیده بودند. در این نقطه، کتاب تبدیل به چیزی فراتر از ادبیات شد، تبدیل شد به یک نشانه فرهنگی. 🔸فرانکنشتاین از مرزهای ادبیات عبور کرده است، هم یک شخصیت فرهنگی است، هم یک استعاره، و هم موضوع سوءبرداشتی که هنوز ادامه دارد و شاید دقیقاً همین سوءتفاهم است که باعث شده از نویسنده‌اش جلو بزند. 🔸«بامداد خمار» نشان می‌دهد که شهرت همیشه در امتداد نویسنده حرکت نمی‌کند، گاهی از او جدا می‌شود و در مسیر خودش ادامه می‌دهد، در حافظه جمعی، مستقل و بی‌نیاز از خالق اولیه‌اش حرکت می‌کند و حتی سال‌ها بعد تبدیل به سریال می‌شود. ibna.ir/x6Hts @ibna_official

🔰گفت‌وگو ایبنا با کاوه مهدوی، کارگردان نمایش «کشتارگاه»: «عروسی خون» لورکا کهنه نشده چون مسئله‌هایش هنوز زنده‌ است 🔸کارگردان نمایش «کشتارگاه» گفت: معضلات اجتماعی هنوز در جامعه ما وجود دارند. اگر وجود نداشتند، نمایشنامه‌ای مانند «عروسی خون» نباید امروز در هیچ جای دنیا اجرا می‌شد. اما همچنان روی صحنه می‌رود، چون مسئله‌هایش کهنه نشده‌اند. همانطور که «هملت» هم هیچ‌وقت کهنه نمی‌شوند. 🔸اینکه هنوز در بسیاری از خانواده‌ها نوعی نگاه از بالا به پایین وجود دارد که می‌گویند: «تو عقلت نمی‌رسه. تو نمی‌فهمی، ما بهتر می‌دانیم.» گاهی این توصیه می‌تواند درست باشد، اما در بسیاری مواقع به تصمیم‌گیری به جای دیگران تبدیل می‌شود. درحالی‌که ما از طریق اشتباهاتمان پخته‌تر می‌شویم. 🔸جامعه ما هنوز به سمت مدرنیته نرفته است و به همین دلیل مفاهیم عرفانی و عاشقانه همچنان برای ما اهمیت دارند. حافظ، شعر و عرفای ایرانی از زندگی مردم حذف نشده‌اند و فقط در لایه‌های زیرین جامعه پنهان شده‌اند. وقتی یک اثر اسپانیایی را به زبان و فرهنگ خودمان منتقل می‌کنید، طبیعی است که برخی مفاهیم تغییر کنند. ممکن است آنجا بیشتر از فلسفه صحبت شود، اما در اینجا عرفان پررنگ‌تر باشد. ibna.ir/x6Hwy @ibna_official

🔰در جست‌وجوی نسبت کودک، تصویر و تخیل؛ احمد عربانی: دوست دارم کودک دنیا را بی‌عقده ببیند 🔸احمد عربانی در مواجهه با نوجوانی که تصویرگری کودک را بچگانه می‌داند، صادقانه می‌گوید: اینجا برای این پاسخ باید جهت تصویر آن فکر شود. فی‌البداهه در قدرت من نیست. 🔸او می‌گوید اگر کودکی به او بگوید شخصیتی که کشیده شبیه او نیست، طرح را پاک می‌کند و دوباره می‌کشد. این نگاه را از سال‌های فعالیتش در مجله گل‌آقا به یاد دارد؛ جایی که برای طراحی چهره شخصیت‌ها بارها از دیگران نظر می‌خواست و اگر شباهت کافی وجود نداشت، طراحی را از نو آغاز می‌کرد. 🔸عربانی از نحوه تصویر کردن دختران در بخشی از کتاب‌های کودک و کتاب‌های درسی انتقاد می‌کند و معتقد است در بسیاری از این آثار، روسری به شکلی نامتناسب بر سر کودکان قرار می‌گیرد و نتیجه، تصویری غیرطبیعی از کودک است. ibna.ir/x6HmL @ibna_official

🔰هالیوود علیه اورول؛ روایت هالیوود از «مزرعه حیوانات» با وارونه کردن پیام جرج ارول 🔸اقتباس جدید انیمیشنی از «مزرعه حیوانات» به‌جای نقد کمونیسم، سرمایه‌داری را هدف گرفته است؛ منتقدان می‌گویند هالیوود پیام اصلی جرج اورول را وارونه کرده است . 🔸این فیلم انیمیشنی که به کارگردانی و تهیه‌کنندگی «اندی سرکیس» ساخته شده، به‌جای تمرکز بر فساد و استبداد خوک‌ها ــ که در داستان اصلی نمادی از حکومت استالینی هستند ــ سرمایه‌داران و شرکت‌های بزرگ را به‌عنوان دشمن اصلی معرفی می‌کند. در روایت جدید، تهدید اصلی علیه حیوانات مزرعه، یک میلیاردر حریص و یک شرکت بزرگ است که قصد تعطیل کردن مزرعه را دارند. 🔸نویسنده مقاله تاکید می‌کند که پیام اصلی رمان اورول، نقد مستقیم انقلاب بلشویکی روسیه و دیکتاتوری استالینی بود. او به مقدمه اورول بر نسخه اوکراینی کتاب در سال ۱۹۴۷ اشاره می‌کند؛ جایی که نویسنده تصریح کرده بود وقایع «مزرعه حیوانات» مستقیما از تاریخ انقلاب روسیه الهام گرفته شده‌اند. ibna.ir/x6HdP @ibna_official

🔰کتابی درباره مرگ و زندگی زبان‌ها؛ هشدار درباره نابودی تنوع زبانی در عصر جهانی‌سازی 🔸کتاب تازه روزنامه‌نگار بریتانیایی نشان می‌دهد چگونه جهانی‌سازی، سیاست و اقتصاد به سمت همسان‌سازی زبانی پیش می‌روند؛ روندی که به گفته نویسنده، نه فقط یک مسئله فرهنگی بلکه تهدیدی برای هویت و سلامت جوامع انسانی است. 🔸کتاب به شکل میدانی به نقاط مختلف جهان از جمله عمان، غنا و کردستان سفر می‌کند و وضعیت زبان‌های در معرض خطر را بررسی می‌کند. نویسنده برای توصیف روند نابودی زبان‌ها از اصطلاح «زبان‌کشی» استفاده می‌کند؛ فرایندی که می‌تواند از سیاست‌های دولتی و فشارهای اقتصادی تا سلطه اینترنت و بازار جهانی را شامل شود. ibna.ir/x6HbC @ibna_official

🔰حافظه تاریخی یا تخیل پیشاعلمی؟ دانته، دوزخ و پیش‌بینی فاجعه‌ای کیهانی 🔸پژوهشی تازه نشان می‌دهد شاعر بزرگ ایتالیایی، پنج قرن پیش از تولد علم مدرن، برخورد یک جرم عظیم آسمانی با زمین را در «دوزخ» تصویر کرده بود. 🔸پژوهش بربری نشان می‌دهد که ساختار حلقه‌وار و پلکانی دوزخ دانته، شباهتی چشمگیر با دهانه‌های چندحلقه‌ای برخوردی در اجرام منظومه شمسی دارد؛ ساختارهایی که امروزه در ماه، مریخ و سیاره زهره مشاهده می‌شوند. به این ترتیب، «نه حلقه دوزخ» را می‌توان نه فقط مراتبی اخلاقی، بلکه بازتابی ادبی از هندسه دهانه‌های برخوردی دانست. ibna.ir/x6H2t @ibna_official