🔰نگاهی به کتاب ترور در تهران/1 ترورهایی که در بایگانی‌ها محو شدند 🔸کتاب «ترور در تهران» اثری که بیش از آنکه یک روایت داستانی باشد، به مجموعه‌ای از مستندات تصویری و خبری شباهت دارد که در کنار هم چیده شده‌اند تا تصویری کلی از آن مقطع تاریخی ارائه دهند. 🔸️در طراحی جلد کتاب، عنوان «ترور در تهران» با فونت مشکی برجسته بر زمینه‌ای از بریده‌های روزنامه قرار گرفته است. این بریده‌ها شامل اخبار مهمی همچون شهادت مرتضی مطهری، شهادت ۱۴ پاسدار، جزئیات حادثه بمب‌گذاری نیاوران، شهادت رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر (رجایی و باهنر) و همچنین خبر مربوط به سوءقصد نافرجام به آیت‌الله خامنه‌ای است. 🔸در صفحات ابتدایی، پیش از شناسنامه کتاب، تصویری بزرگ از بمب‌گذاری خیابان ناصرخسرو در شهریور ۱۳۶۱ دیده می‌شود که عنوان کتاب با رنگ سفید بر آن قرار گرفته است. 🔸در چهار فصل کتاب، ساختار روایت به‌صورت مرحله‌به‌مرحله پیش می‌رود؛ ابتدا با یک گاه‌شمار از فعالیت‌های سازمان مجاهدین خلق آغاز می‌شود و سپس به سراغ ریشه‌ها و چگونگی شکل‌گیری این سازمان می‌رود؛ جایی که نویسنده تلاش می‌کند مسیر پیدایش آن را در بستر تحولات سیاسی و اجتماعی ترسیم کند. ibna.ir/x6sbw @ibna_official

🔰پکن میزبان گفت‌وگوی نویسندگان و ناشران بین‌المللی؛ ادبیات چین در جست‌وجوی مخاطبان جهانی 🔸افزایش علاقه مخاطبان خارجی به روایت‌های معاصر، تاریخی و تخیلی چین، زمینه را برای گسترش نفوذ ادبیات ژانری این کشور در بازارهای جهانی فراهم کرده است. نویسندگان، ناشران و مترجمان از بیش از ۲۰ کشور در نشستی بین‌المللی در پکن بر ظرفیت‌های فزاینده رمان‌های فانتزی تاریخی، ادبیات اینترنتی و داستان‌های معمایی چین برای جذب خوانندگان سراسر جهان تاکید کردند. 🔸این رویداد که با همکاری انجمن نویسندگان چین و شرکت بین‌المللی تجارت کتاب چین برگزار شد، به بررسی ظرفیت‌های جهانی ادبیات فانتزی تاریخی، داستان‌های اینترنتی، آثار معمایی و رمان‌های تعلیقی چین اختصاص داشت. 🔸در بخش «تخیل تاریخی و فانتزی شرقی»، شماری از شناخته‌شده‌ترین نویسندگان ادبیات آنلاین چین از جمله ما بویونگ، تانگ جیا سان‌شائو، آی ایت تومیتوز، کاتلفیش دت لاوز دایوینگ و تاکینگ البو درباره رشد مخاطبان خارجی رمان‌های اینترنتی چینی سخن گفتند. ibna.ir/x6HtW @ibna_official

🔰اگر قبلاً کتاب‌خوان حرفه‌ای بودید؛ چگونه می‌توانید دوباره به مطالعه برگردید؟ 🔸بسیاری از کسانی که زمانی با کتاب‌ها زندگی می‌کردند، امروز می‌گویند تمرکز برای خواندن یک رمان یا حتی چند صفحه کتاب سخت‌تر از گذشته شده است. پژوهشگران و فعالان حوزه کتاب می‌گویند بازگشت به عادت کتاب‌خوانی ممکن است، اما نیازمند تغییر نگاه به «زمان خواندن»، انتخاب کتاب مناسب و بازسازی تدریجی تمرکز است. 🔸یکی از دلایلی که بسیاری از خوانندگان سابق از کتاب فاصله گرفته‌اند، تغییر الگوی توجه در عصر دیجیتال است. 🔸در میان توصیه‌هایی که برای بازگشت به عادت مطالعه مطرح می‌شود، یکی از نکات تکرارشونده ترجیح کتاب کاغذی است. هرچند کتاب‌های الکترونیکی و تلفن‌های همراه دسترسی به متن را آسان کرده‌اند، اما بسیاری از پژوهشگران معتقدند صفحه‌نمایش‌ها تمرکز خواننده را کاهش می‌دهند. 🔸مهم‌ترین نکته برای بازگشت به کتاب‌خوانی کنار گذاشتن انتظار برای شرایط ایده‌آل است. چند صفحه خواندن در زمان‌های کوتاه، انتخاب کتابی که واقعاً جذاب باشد و ایجاد عادت‌های کوچک اما پیوسته می‌تواند به تدریج همان لذت قدیمی را بازگرداند. ibna.ir/x6HxL @ibna_official

🔰قطبی‌زاده: بیضایی از شاهنامه و هیچکاک تاثیر پذیرفته بود 🔸برنامه «کلاسیک‌های کانون» به همت کانون کارگردانان سینمای ایران و موزه سینمای ایران و با همکاری فیلمخانه ملی ایران در سالن سینماتوگراف موزه سینمای ایران برگزار شد و مولفه‌های سینمایی آثار بهرام بیضایی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. 🔸نگاه دیگری که در سینمای بیضایی وجود دارد و کشف دیرهنگام من از سینمای او است، نگاه ژانری او به زنان است. بیضایی تسلط قابل توجهی بر سینما دارد و منظورم از سینما، تاریخ سینماست. بهرام بیضایی عاشق فیلم دیدن بود به طوری که می‌توانستی ساعت‌ها با او راجع به فیلم‌سازان مختلف حرف زد. هر توضیح ایشان راجع به هر گوشه تاریخ سینما یک درس بزرگ بود و مصداقش هم همان کتاب «هیچکاک در قاب» است. این کتاب برگرفته از یک سخنرانی بهرام بیضایی بود که به حالت مکتوب درآمده و می‌توان آن را در کنار بهترین منابع هیچکاک شناسی قرار داد. در «سگ کشی»، شخصیت زن همان شخصیت امیدوار، کوشا و غمگین فیلم نوآر است . ibna.ir/x6Hz4 @ibna_official

🔰در سالروز درگذشت شاعر بخوانید؛ توصیف نصرت رحمانی از زبان خودش 🔸نصرت رحمانی در گفت‌وگوهایی که با وی انجام شده و در کتاب «آیینه‌دار رابطه» به یادگار مانده تعریفی جالب و خواندنی از خود دارد. 🔸رحمانی جست‌وجوگری امیدوار به آینده بود و تأکید می‌کرد که با او از فردا بگویند، چراکه به گذشته نمی‌اندیشید. او در این باره می‌گوید: «من زندگی را هر لحظه تجربه کردم، چنان که باید گذراند، گذراندم؛ دربه‌در، بی‌هدف و لبالب از دلهره. فکر می‌کنم کارنامهٔ زندگی من به آیینهٔ شکسته و پرترک می‌ماند که هر لحظه، شکاف‌های آن عمیق‌تر می‌شود.» 🔸رحمانی دربارهٔ خودش نیز چنین نظر داده است: «من این مرد را می‌شناسم؛ شعر هم نگوید، شاعر است. امید به سرودن و بهتر سرودن، او را زنده نگه داشته است. به هر حال، او بهترین شاعر زمان است، چون خودپسندی لازمهٔ شاعری است و او نیز شیرینی‌اش را دارد. بزرگ‌ترین عیب رحمانی این است که حافظ اصلاح نمی‌کند.» ibna.ir/x6H73 @ibna_official

🔰مروری بر کتاب «رهیافتی نو به رخداد عاشورا»؛ سرمشق رهایی‌بخش نهضت حسینی 🔸ما نیازمند آن هستیم که نظام علوی را و نهضت حسینی را از منظر یک الگو و یک سرمشق نگاه کنیم، نه به‌عنوان یک موضوع عبرت، زیرا آن نگاه نتایج و پیامدهای بسیار شومی به بار خواهد آورد که دقیقا در مقابل منطق امامان قرار می‌گیرد. 🔸مولف کتاب «رهیافتی نو به رخداد عاشورا؛ پنجره‌ای به اندیشه‌ی امروز» را با عنوان «عاشورا، تقابل دو فلسفه سیاسی» آغاز می‌کند و این معنا را متذکر می‌شود که نگاه ما به امام حسین(ع)، نگاه به یک موضوع عبرت است یا یک اسوه هدایت و رهایی؟ در دیدگاه اسلام راستین و رهایی‌بخش، امامان ما سرمشق و الگوهای رهایی هستند و همان‌طور که از سخن پیامبر گرامی شنیدیم، حسین به عنوان یکی از امامان، مشعل هدایت است و کشتی نجات. 🔸کتاب «رهیافتی نو به رخداد عاشورا؛ پنجره‌ای به اندیشه‌ی امروز» در شش فصل به شرح «عاشورا، تقابل دو فلسفه سیاسی»، «مبانی مشروعیت، حکومت با نگاه ویژه به سه مرحله حرکت حسینی»، «امر به معروف و نقد قدرت»، «امام حسین(ع) مقابل مردم نبود»، «حادثه عاشورا، زمزمه آزادگی است نه خشونت» و «پویایی جامعه و دگرگونی در گفتمان عاشورا» می‌پردازد. البته دو فصل «امام حسین(ع) مقابل مردم نبود»، «حادثه عاشورا، زمزمه آزادگی است نه خشونت» در قالب پرسش و پاسخ آورده شده است و نویسنده نظر خود را در قالب پاسخ به پرسش‌هایی که از او مطرح شد، بیان کرد. ibna.ir/x6Hxf @ibna_official

🔰از سوی پژوهشکده تاریخ اسلام منتشر شد؛ مورخان محافظه‌کارند «دوره‌بندی تاریخ» به روایت تاریخ‌پژوهان 🔸دوره‌بندی اروپامحور، یک دوره‌بندی است که با ناسیونالیسم و نیز با غرب‌گرایی عجین است. حتا با دارالفنون و تأسیس دانشگاه در کشور ما مرتبط است. دانش تاریخ یک دانش بسیار محافظه‌کار است و مورخان معمولاً عالمان محافظه کاری‌اند و خیلی قائل به تغییر نیستند. 🔸️این نخستین متن منسجم و مبسوط در این زمینه است که با انتشار این مجموعه، اندکی از خلأ پژوهشی در این حوزه کاسته خواهد شد. بی‌تردید، ایده‌ها و نظرهایی که در این کتاب آمده است، به بسط و اشاعه مباحث در موضوع یادشده بیشتر دامن خواهد زد و به‌طور طبیعی بر غنای علمی آثار بعدی خواهد افزود. 🔸️محتوای این مجموعه برآیند تلاش و مساعدت استادان و پژوهشگران صاحب‌نظر در موضوع دوره‌بندی است که در شکل جستار، سخنرانی و یا گفت‌وگوی علمی به ارائه دیدگاه‌های خود پرداخته‌اند. برگزاری چند نشست علمی در دانشگاه‌های تهران، تربیت مدرس، پژوهشگاه علوم انسانی، پژوهشکده تاریخ اسلام و نیز برگزاری همایش دو روزه «دوره‌بندی در تاریخ» به همت گروه مطالعات میان‌رشته‌ای پژوهشکده تاریخ اسلام در ۳۰ آبان و اول آذر۱۴۰۳، محتوای‌ اثر حاضر را تشکیل داده است. 🔸️به رغم توجه ویژه پژوهشگاه‌های دنیای غرب به اسلام، به علت ناتوانی ذاتی آنها از شناخت اسلام ناب و حقیقی-به دلیل عدم دسترسی مستقیم و به دور از تحریف به منابع اصیل، و لاجرم اطلاع محدود پژوهشگران از زمینه ها و پس زمینه‌های یک تحقیق علمی جامع، آغاز حرکتی اساسی و همه جانبه از سوی دانشمندان اسلامی به منظور تصحیح و تکمیل تلاش‌های گذشته ضروری است. اگر این حرکت گسترده غنی و متکی بر پیشرفته‌ترین روش‌های پژوهشی آغاز شود، بی‌شک تغییرات بنیادی در مسیر این گونه مطالعات در پژوهشگاه‌های مهم دنیا در زمینه تاریخ اسلام و مسائل مختلف آن دور از دسترس نخواهد بود. ibna.ir/x6HyN @ibna_official

🔰انتشار ترجمه فارسی «صد سال فلسفه» اثر جان پاسمور؛ یک قرن منازعه فلسفی در جهان انگلیسی‌زبان 🔸«صد سال فلسفه» را می‌توان بیش از تاریخ یک سنت فلسفی، روایتی از دگرگونی اولویت‌های اندیشه در جهان مدرن دانست؛ روایتی که نشان می‌دهد فلسفه، بیش از آنکه انبوهی از پاسخ‌های قطعی باشد، تاریخ پرسش‌هایی است که هر نسل دوباره آن‌ها را صورت‌بندی می‌کند. 🔸یکی از وجوه متمایز کتاب، پرهیز نویسنده از اسطوره‌سازی از فیلسوفان است. پاسمور به‌جای آنکه شخصیت‌هایی مانند راسل، ویتگنشتاین یا اعضای حلقه وین را به چهره‌هایی استثنایی و فراتر از نقد تبدیل کند، آن‌ها را در متن مجادلات فلسفی زمانه خود قرار می‌دهد و نقش و محدودیت‌های هر یک را نشان می‌دهد. ibna.ir/x6Hz6 @ibna_official

🔰ایبنا از بازار ملزومات چاپ و نشر گزارش می‌دهد؛ ریزش قیمت کاغذ ادامه دارد 🔸قیمت کاغذ در بازار مواد اولیه چاپ و نشر پس از ماه‌ها نوسان، بار دیگر به کانال زیر ۵میلیون تومان رسید؛ اتفاقی که در پی کاهش نرخ ارز رخ داده که می‌تواند زمینه‌ساز کاهش بیشتر قیمت‌ها در هفته‌های پیش‌رو باشد 🔸فعالان بازار معتقدند در صورت تداوم ثبات نرخ ارز و کاهش نوسانات اقتصادی، بازار مواد اولیه صنعت چاپ و نشر در کوتاه‌مدت همچنان با روندی متعادل و کاهشی همراه خواهد بود. انتظار می‌رود کاغذ، مقوا و برخی اقلام وارداتی همچنان تحت تأثیر کاهش هزینه‌های تأمین، با افت تدریجی قیمت مواجه شوند. ibna.ir/x6Hzh @ibna_official

🔰یادداشت محسن الویری امکان یک خوانش جدید از نهضت حسینی؛ عاشورا؛ از رویداد تاریخی تا اسطوره‌گونگی تمدنی 🔸محسن الویری نوشت:‌ عاشورا حقیقتی تاریخی است، اما در تاریخ متوقف نمی‌شود. این واقعه در عین رویداد بودن، واجد ظرفیت‌های تمدنی و اسطوره‌گون نیز هست. تحلیل عاشورا در سطح تمدنی، ما را با ابعاد گسترده تأثیرگذاری آن آشنا می‌کند و نگاه اسطوره‌گون افق‌های تازه‌ای برای فهم معنا، هویت، هنر، مناسک و انسان‌شناسی عاشورایی می‌گشاید. 🔸به نظر می‌رسد عاشورا چنان ژرفا و گستره‌ای دارد که نمی‌توان آن را صرفاً در حد یک رویداد تاریخی محدود کرد. از این رو، دو پیشنهاد برای بازخوانی این نهضت قابل طرح است: نخست، تحلیل عاشورا در سطح تمدنی و دوم، مطالعه آن از منظر اسطوره‌گونگی. 🔸اگر عاشورا را از منظر تمدنی بنگریم، درمی‌یابیم که این واقعه تنها متعلق به سال ۶۱ هجری نیست. عاشورا توانسته است در طول قرن‌ها الهام‌بخش جنبش‌های آزادی‌خواهانه، نهضت‌های عدالت‌طلب، جریان‌های فرهنگی و حرکت‌های معنوی باشد. از این رو می‌توان گفت عاشورا واجد نوعی «تمدن‌وارگی» است؛ یعنی ظرفیت‌هایی در خود دارد که معمولاً در سطح تمدن‌ها مشاهده می‌شود. 🔸چرا انسان امروز همچنان به اسطوره نیاز دارد؟ یکی از خطاهای رایج دوران مدرن این بود که تصور می‌شد با پیشرفت علم، اسطوره‌ها از زندگی بشر حذف خواهند شد، اما تجربه قرن بیستم و بیست‌ویکم نشان داد که چنین اتفاقی رخ نداده است. 🔸نگاه اسطوره‌گون به عاشورا نیز می‌تواند افق‌های جدیدی برای هنر بگشاید. ادبیات، شعر، سینما، تئاتر، نقاشی، موسیقی و هنرهای نمایشی می‌توانند از این ظرفیت بهره ببرند و روایت‌هایی تازه از مفاهیم عاشورایی خلق کنند. ibna.ir/x6HzC @ibna_official

🔰محرم به روایت آیین و ادبیات/ خوزستان؛ حماسه و سوگ؛ محور اصلی ادبیات آیینی خوزستان/ آیین‌هایی که از سنت‌های شفاهی شکل گرفته‌اند 🔸نویسنده و پژوهشگر حوزه ادبیات آیینی با تاکید بر اینکه سوژه‌های قالب در ادبیات آیینی خوزستان عمدتاً معطوف به حماسه و سوگ است، گفت: اگرچه ادبیات عاشورایی همچنان بر مرثیه و روایت‌های سنتی متمرکز است، اما نشانه‌هایی از حرکت به سمت تحلیل اجتماعی، معرفت افزایی و پرداختن به شخصیت‌های کمتر دیده شده واقعی کربلا نیز مشاهده می‌شود. 🔸این پژوهشگر خوزستانی در توضیح اینکه با وجود تداوم محوریت حماسه و سوگ در ادبیات آیینی، نشانه‌هایی از تغییر رویکرد نیز دیده می‌شود، تصریح کرد: برای نمونه، آثاری همچون رحمت واسعه به بُعد عرفانی و رحمت الهی در عاشورا پرداخته و مجموعه‌هایی نظیر کآشوب و رستخیز به تجربه زیسته مردم امروز از محرم توجه نشان داده‌اند. در برخی آیین‌ها نیز شخصیت‌های کمتر پرداخته‌شده عاشورا مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ از جمله آیین «عرس‌القاسم» در خوزستان یا بزرگداشت حضرت علی‌اکبر(ع) در شب نهم محرم که نشان‌دهنده توجه بیشتر به چهره‌های جوان واقعه کربلا است. 🔸حسن زاده عرب با بیان اینکه فاصله گرفتن از مضامین سنتی به‌صورت یکسان در سراسر کشور رخ نداده است، گفت: در شهرهایی مانند یزد، زنجان و قم، آیین‌هایی نظیر نخل‌برداری، مشعل‌گردانی و تجمع‌های عاشورایی همچنان بر روایت‌های کلاسیک عاشورا و مرثیه‌های شناخته‌شده استوارند. ibna.ir/x6HxG @ibna_official

🔰نگاهی به ریشه‌ها و خاستگاه‌های آیین سوگ سیاوش؛ اکنون ابدی و نگاه تقدس‌گونه بشر به مسئله «شهادت» 🔸آیین سوگ سیاوش در عزاداری‌های محرم در ایران بازتاب‌های بسیاری داشته است و گویی هر سال سیاوش همانند ققنوس از خاکستر خویش سربرمی‌آورد، زنده می‌شود و باز می‌میرد و باید به سوگش نشست. 🔸️علی بلوکباشی بر این باور است که آیین سوگواری پیش‌زمینه‌هایی داشته است. وی می‌گوید: «با گرویدن ایرانیان به اسلام و پذیرش مذهب تشیع، بسیاری از رفتارها و باورهای فرهنگی و آیینی کهن ایرانی که با ساختار فرهنگی و انگاره‌های دینی ـ مذهبی جدید در تقابل بودند، کم‌کم از یادها رفتند و رفتارها و باورهایی که با تصورات اجتماعی و فرهنگی ـ آیینی تازه تعارض نداشتند، با آنها درآمیختند و یا با صبغه‌ای تازه به حیات اجتماعی خود ادامه دادند. یکی از این آیین‌ها که زمینه‌ساز و شکل‌دهنده ذهنیت مذهبی و رفتارهای آیینی ـ نمایشی ایرانیان شیعی در مراسم عزاداری حسینی شد، به احتمال فراوان شکل آیینی ـ نمایشی سوگواری مردم بخارا در سالگرد کشته‌شدن سیاوش بود که قرن‌ها در ژرفای فرهنگ و ذهنیت جامعه ایرانی حضور داشت. برخی مناسک آیینی در نمایش «مصائب میترا» را نیز در شکل اجرایی مراسم عزاداری مصائب امام‌حسین(ع) بی‌تأثیر ندانسته‌اند. برخی دیگر هم میان دسته‌گردانی‌های محرم و نمایش مصائب امام‌حسین(ع) با نمایش شمایل مصائب مسیح(ع) در اروپای قرون وسطی و مراسم هفته مصائب مسیح(ع) در برخی از سرزمین‌های مسیحی شباهت‌هایی یافته‌اند و فاجعه شهادت امام‌حسین(ع) در تاریخ شیعه را نیز مانند مصلوب کردن حضرت مسیح(ع) در تاریخ مسیحیت نقطه عطفی بزرگ دانسته‌اند.» 🔸سیاوش یکی از بارزترین کسانی است که شخصیت مقدس گونه‌اش، سبک متفاوتی از سوگواری را در مرگش بوجود آورد که تا به امروز از آن تاثیر بسیاری گرفته‌اند. چنانچه شاهد وجود عناصر یکسانی میان سوگ سیاوش و سوگواری «چمر» در مناطق غربی ایران هستیم. در این میان ممکن است شخصیت‌ها تغییر شکل یابند اما اجزای تشکیل‌دهنده غالبا مفهوم یکسانی را منتقل می‌کنند. چمر، مراسمی است که امروزه در نقاط معدودی از کشور ایران، به‌ویژه در روستاها و شهرهای کوچک، به هنگام درگذشت برخی از افراد شاخص، بزرگان و جوانان یک طایفه، به منظور نکوداشت آنان برگزار می‌شود. در این مراسم به قصد تاثیرگذاری بیشتر، از عناصر نمایش و اشعار و موسیقی و نیز فضاسازی خاص، استفاده می‌شود که شباهت‌های بسیای به عناصر و اجزای داستان سوگ سیاوش دارند. عناصری چون کتل بستن، خاک بر سر ریختن، گیس بریدن، روی خراشیدن که می‌توان آن‌ها را متاثر از سوگواری‌های شاهنامه و به‌ویژه اسطوره سیاوش دانست. ibna.ir/x6Hz8 @ibna_official