🔰درباره کتاب «روبندهپوش مسندنشین» نوشته پریسا کدیور؛
حُسن جهان خانم، والیه قاجار
🔸حُسن جهان خانم شاهزاده قاجار و دختر فتحعلیشاه قاجار بود. او چند بار مستقلاً حکومت کردستان را برعهده داشت و از معدود زنانی بود که در دوره قاجار به مسند حکومت رسیدند. او زنی فرهیخته با ذوق خوش و با استعداد اهل سیاست و مملکتداری بود.
🔸کتابهای هما تکنگاریهایی درباره زنان حکمران و بانفوذ تاریخ ایران هستند که از سوی نشر اگر به بازار کتاب میآیند و کمتر شناخته شدهاند. آنان در حالی صاحب نفوذ و اقتدار سیاسی بودند که زنان همدورهشان در چهاردیواری اندرونیها پنهان نگاه داشته میشدند.
🔸یکی از سیاحان اروپایی که در دوره فتحعلیشاه از ایران گذر کرده بود در سفرنامهاش آورده است:
«ایرانیان داشتن دختر را برای خود ننگ میدانند. وقتی که زن بارداری فارغ میشود، اگر نوزاد پسر باشد بر خود میبالد، ولی اگر دختر باشد غرق غم و اندوه میشود. هنگامی که دختر به دنیا میآید، کمتر درباره تولدش صحبت میکنند، اما اگر پسری به دنیا آید، عدهای شتابان خود را به پدر نوزاد رسانیده و کلاه از سر وی میربایند و میگویند سرتان سلامت، خدا پسری به شما داد.»
🔸در سفرنامهای از دوره فتحعلیشاه، به این موضوع چنین اشاره شده است: «ایرانیان هرگز از زنان و دختران خود سخن به میان نمیآورند. در این کشور، بدترین تعارفات آن است که انسان از حال و احوال زنان و دختران کسی جویا شود.» در آن دوره، مردان بیرون از خانه و با نامحرمان در مورد زنان خود صحبت نمیکردند. حتی اگر برحسب ضرورت ناگزیر به زبان آوردن نام آنها میشدند، از عنوان «مادرِ پسرِ ارشدشان» استفاده میکردند. این رسم در اواخر دوره قاجار از سوی برخی رجالِ تجددخواه مورد سوال و نکوهش قرار گرفت.
ibna.ir/x6HtB
@ibna_official
🔰از مجموعه مشاهیر کتابشناسی معاصر ایران بازخوانی شد؛
زندگی و زمانه مهدی آذر یزدی؛ پدر قصههای خوب
🔸مهدی آذریزدی، نویسنده نامآشنای ادبیات کودک، از دل زندگی ساده در یزد برخاست و با عشق به کتاب، به یکی از اثرگذارترین چهرههای فرهنگ و نشر ایران تبدیل شد.
🔸وی کـه از دوران زندگـی در یـزد و پـس از آن در تهـران بـا خوانـدن نشـریات فکاهـی، گرایـش بـه سـرودن ایـن نـوع شـعر را پیـدا کـرده بـود، همـکاری خـود را بـا نشـریۀ آشـفته (بـه مدیریـت عمـاد عصـار) آغـاز کـرد و ضمـن چـاپ اشـعار خـود بـا نامهای مسـتعار: الـف. مفـرد و تماشـاچی، بـه چـاپ مطالبـی بـا امضـای پروفسـور مـارچ در جایـگاه «خطشـناس و پیشـگو» بـه نامههـای خواننـدگان پاسـخ مـیداد.
🔸هرچنـد حیـات کتابشناسـی آذر از زمـان کار در کتابفروشـی یـزد بـه سـالهای ۱۳۱۹ تـا ۱۳۲۱ ش آغـاز شـده بـود، زیـرا او در آنجـا نهتنهـا بـا دنیـای کتـاب و نویسـندگانش آشـنا شـده بـود، بلکه نقـش راهنما را بـرای مشـتریان کتابفروشـی هـم بـر عهـده داشـت، امـا ایـن حیـات بـه صـورت جـدی در آذر ۱۳۲۵ ش و بـا گـردآوری و چـاپ «مجموعـۀ راهنمـای کتـاب» آغـاز شـد.
🔸آثـار او را میتـوان بـه دو دسـتۀ عمـدۀ کتابهـای داسـتانی و غیرداسـتانی تقسـیم کـرد. در میـان ۳۹ اثـر برجایمانـده از وی تنهـا ۱۳ عنـوان کتاب غیرداسـتانی اسـت که دو کتاب تذکرۀ شـعرای معاصر و مثنوی معنـوی در زمینـۀ ادبیـات و عاشـق کتـاب در زمینـۀ خاطـرات کتابـی اسـت.
🔸بیگمـان نقشـی کـه آذریـزدی در پیریـزی نثـر روان و کـودکان در نثـر معاصـر از لحـاظ آشـنایی کـودکان و نوجوانـان بـا ادب غنـی و پربـار فارسـی داشـته، انکارناپذیـر اسـت.
🔸کار مانـدگار دیگـر آذر در زمینـۀ بازنویسـی داستانهای کهـن، دورۀ دهجلـدی « قصههـای تـازه از کتابهـای کهـن» اسـت کـه نقـش بسـیار خوبـی در آشـنایی کـودکان بـا کتابهـای کهـن وادبیـات پربـار فارسـی داشـت. آذر در ایـن مجموعـه داستانهایی از خمسـۀ نظامـی، سیاس ـتنامه، جوامـع الحکایـات و مقـالات شـمس را بازنویسـی کـرده اسـت.
ibna.ir/x6HzD
@ibna_official
🔰با نگاهی به «جاسوسی که سقوط کرد»؛
کتابی که جاسوسی را به دردسر انداخت
🔸کتاب را به اهداییهای برای مروان داخل پاکت گذاشتم: «برای اشرف مروان، قهرمان مصر.» بسته را با پست سفارشی فرستادم تا مطمئن شوم به دستش میرسد. همچنین شماره تلفن و نشانی خانهام را هم برایش نوشتم تا اگر مایل بود، با من تماس بگیرد.
🔸برگمان در روایت خود نشان میدهد که مروان فردی بسیار باهوش، محتاط و علاقهمند به کنترل تصویری بود که از او در تاریخ باقی میماند. از نگاه نویسنده، مروان هرگز بهطور کامل راز خود را فاش نکرد. او در دیدارها و گفتوگوها سرنخهایی ارائه میکرد، اما هیچگاه پاسخ نهایی این پرسش را نداد که آیا واقعاً جاسوس اسرائیل بوده یا یک عامل دوجانبه در خدمت مصر.به همین دلیل، ماجرای ارسال آن کتاب اهمیت نمادین پیدا میکند؛ زیرا اگر آن کتاب به دست مروان نمیرسید، احتمالاً رابطهای میان او و برگمان شکل نمیگرفت و بخش مهمی از اطلاعاتی که امروز درباره زندگی، شخصیت و روزهای پایانی اشرف مروان میدانیم، هرگز ثبت نمیشد. این رویداد در واقع آغاز سفری پژوهشی بود که به یکی از مشهورترین کتابهای تاریخ جاسوسی خاورمیانه انجامید.
🔸مهمترین دلیل سوءظن برگمان به مروان، عملکرد او در آستانهٔ Yom Kippur War در سال ۱۹۷۳ است. مروان چند ساعت پیش از آغاز جنگ به موساد هشدار داد که مصر و سوریه حمله خواهند کرد، اما زمان حمله را حدود شش ساعت دیرتر از زمان واقعی اعلام کرد. منتقدان معتقدند این اشتباه موجب شد اسرائیل نتواند بهطور کامل نیروهای خود را بسیج کند و در ساعات نخست جنگ غافلگیر شود. برگمان استدلال میکند که چنین اشتباه بزرگی از سوی فردی که به حساسترین اطلاعات نظامی مصر دسترسی داشت، میتواند نشانهای از یک عملیات فریب عمدی باشد.
ibna.ir/x6HBj
@ibna_official
🔰در انتشارات به نشر،
مشت ایران منتشر شد
🔸کتاب «مشت ایران» به قلم فائضه غفار حدادی و میثم امیری از سوی انتشارات بهنشر منتشر شد.
🔸«مشت ایران» اثری است مشتمل بر روایتهایی کوتاه و خوشخوان که نگاهی تازه به زندگی و مبارزات رهبر شهید انقلاب اسلامی را ارائه میدهد. کتاب در دو بخش تنظیم شده است. بخش اول با نام «یک مشت صدا دارد» به قلم فائضه غفار حدادی شامل ۹ روایت کوتاه از زندگی مبارزاتی رهبر شهید انقلاب اسلامی است.
🔸«مشت ایران» با تکیه بر منابع دستاول و معتبری چون دایرةالمعارف زندگی شهید سیدعلی خامنهای(رضوانالله تعالی علیه) و کتاب پرمخاطب «خوندلی که لعل شد» اثر محمدعلی آذرشب نوشته شده، اما هرگز بوی پژوهشزده یا آکادمیک نمیدهد.
ibna.ir/x6HBm
@ibna_official