🔰روزی که بقعه شیخ‌ صفی‌الدین اردبیلی بی‌کتاب شد؛ قصه غم‌انگیز یک کتابخانه 🔸️کتابخانه بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی یکی از کتابخانه‌های کهن ایران است که طی جنگ‌ها و دوره‌های مختلف تاریخ، مورد تاراج قرار گرفت و به این ترتیب، این مجموعه غنی، قصه غم‌انگیزی را لابه‌لای قفسه‌های خود جای داد. 🔸شرح تاراج این کتابخانه را نخستین بار «عبدالعزیز جواهر» در کتاب خود آورده که نوشته است: ژنرال «سوشتلن» که فرماندهی قشون روس را بر عهده داشت، فکر کرد اگر برای تملک کتابخانه شیخ صفی به زور متوسل شود، ممکن است سبب عکس‌العمل و دردسر شود، بنابراین نقشه‌ای طراحی کرد. وقتی ۲۵ ژانویه ۱۸۲۸ به اردبیل رسید. مستقیم عازم بقعه شد و قشون خود را خارج از حصار بقعه نگهداشت. او تمام علما و بزرگان شهر را به بقعه دعوت کرد در حضور آنها به علامت احترام به مزار شیخ صفی تعظیم کرد و بعد یک قالی خراسانی و یک پرده زر دوزی را که از تبریز آورده بودند در صحن مقبره شیخ گستراند و ۸۰۰ منات زر روسی نیز بر روی مزار قرار داد. 🔸به گفته خانم «اولگا واسیلیوا»، رئیس بخش نسخ خطی کتابخانه ملی روسیه، بنا بر اسناد تاریخی که در جلد ششم یا هفتم مجموعه اسناد مربوط به قفقاز آمده است؛ حکایت از آن دارد، با اینکه این کتب غنایم حنگی محسوب می‌شده‌اند؛ دولت روسیه تزاری برای ابراز حسن نیت در مقابل آن دست‌نویس‌ها به دولت ایران طلا پرداخته و آن را داخل پاکتی روی مقبره شیخ صفی‌الدین در اردبیل نهاده است. ibna.ir/x6HZp @ibna_official

🔰ایبنا به بهانه دور جدید فعالیت کارگروه صیانت گزارش می‌دهد؛ ۱۰ سالگی کارگروه صیانت؛ قانون به گرد پای قاچاقچیان کتاب می‌رسد؟ 🔸️با ازسرگیری فعالیت کارگروه صیانت از حقوق ناشران و کتابفروشان، این پرسش پیش می‌آید که آیا مقابله با تکثیر و عرضه غیرقانونی کتاب وارد مرحله‌ای جدید می‌شود یا خلأهای قانونی، همچنان میدان را به متخلفان می‌دهد. 🔸️تشکیل این کارگروه را می‌توان نخستین اقدام منسجم صنف نشر برای مقابله با پدیده‌ای دانست که تا پیش از آن، بیشتر، موردی و با شکایت‌های پراکنده ناشران پیگیری می‌شد. در آن مقطع، بسیاری از ناشران معتقد بودند که نبود یک مرجع مشخص برای هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، موجب شده بود برخوردها با قاچاق کتاب مقطعی و کم‌اثر باشد. 🔸️هم‌زمان با توسعه فناوری‌های چاپ دیجیتال و گسترش فروش اینترنتی، شیوه فعالیت سودجویان نیز تغییر کرد. اگر در گذشته انبارهای بزرگ، حلقه اصلی شبکه قاچاق بودند، امروزه تولید محدود و براساس تقاضا، فعالیت در شبکه‌های اجتماعی و استفاده از قابلیت فروش برخط، امکان ردیابی متخلفان را دشوارتر کرده است. به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان معتقدند که ابزارهای نظارتی نیز باید متناسب با این تغییرات به‌روز شوند. 🔸در سال‌های گذشته، بسیاری از ناشران معتقد بودند که برخورد با ناشران متخلف نباید تنها به جریمه‌های مالی محدود شود. از نگاه آن‌ها، زمانی که یک ناشر با استفاده از مجوز رسمی، حقوق پدیدآورندگان و ناشران دیگر را نقض می‌کند، لغو یا تعلیق پروانه نشر می‌تواند پیام روشنی برای کل بازار نشر داشته باشد و نقش بازدارنده مؤثرتری ایفا کند. 🔸کارشناسان حوزه نشر معتقدند مقابله با قاچاق کتاب، نیازمند نگاهی فراتر از اقدامات مقطعی است، اصلاح قوانین، بهره‌گیری از فناوری، حمایت از ناشران، همکاری پلتفرم‌های فروش کتاب و افزایش آگاهی عمومی درباره حقوق مالکیت فکری، مجموعه اقداماتی است که در کنار یکدیگر می‌تواند به کاهش این پدیده منجر شود. ibna.ir/x6J7c @ibna_official

🔰گفت‌وگو با غزاله حجتی درباره چالش‌های معرفتی جهان چنددینی امروز؛ راه سوم اندیشه اختلاف‌نظر فرصتی معرفتی است 🔸️به‌گفته حجتی: «یکی از خطاهای رایج در مواجهه با اختلاف‌نظر این است که گمان می‌کنیم تنها دو راه پیش رو داریم: یا باید از باور خود دست برداریم، یا باید مخالفان را نادیده بگیریم. درحالی‌که راه سومی نیز وجود دارد؛ اینکه هم به باورهای خود پایبند بمانیم و هم از وجود دیدگاه‌های رقیب برای سنجش و ارزیابی دوباره مبانی فکری خود بهره ببریم. من اختلاف‌نظر را نه تهدیدی برای ایمان و نه نشانه شکست عقلانیت، بلکه بخشی طبیعی از وضعیت انسانی می‌دانم.» به گمان من، یکی از دلایل اصلی کم‌توجهی به مسئله اختلاف‌نظر در جامعه علمی ما این است که این موضوع نسبتاً جدید است و بخش عمده ادبیات آن در دو دهه اخیر در معرفت‌شناسی تحلیلی شکل گرفته است. درحالی‌که بسیاری از مباحث کلاسیک فلسفه دین، مانند براهین وجود خدا یا مسئله شر، سابقه‌ای طولانی در فضای دانشگاهی ما دارند، بحث اختلاف‌نظر هنوز به اندازه کافی وارد برنامه‌های آموزشی و پژوهشی نشده است. 🔸️مطالعه اختلاف‌نظر صرفاً یک بحث انتزاعی فلسفی نیست؛ بلکه مستقیماً با گفت‌وگوی بین‌دینی، هم‌زیستی مسالمت‌آمیز، مدارا، و حتی شیوه دفاع از باورهای دینی در جهان معاصر ارتباط دارد. یکی از انگیزه‌های نگارش این کتاب نیز همین بوده است که این خلأ پژوهشی را تا حدی جبران کند و مخاطب فارسی‌زبان را با یکی از مهم‌ترین مباحث فلسفه دین و معرفت‌شناسی معاصر آشنا سازد. 🔸️در کتاب «تجربه دینی و اختلاف‌نظر دینی» تلاش شده است این مسئله از زاویه‌ای کمتر بررسی‌شده تحلیل شود؛ یعنی از منظر تجربه دینی. بسیاری از باورهای دینی افراد بر پایه تجربه‌هایی شکل می‌گیرد که برای خودشان بسیار قانع‌کننده و اطمینان‌بخش است. اما همین تجربه‌ها در سنت‌های دینی مختلف به نتایج متفاوت و گاه متعارض منجر می‌شوند. بنابراین این پرسش پدید می‌آید که تجربه دینی در مواجهه با اختلاف‌نظر چه جایگاهی دارد؟ آیا می‌تواند همچنان توجیه‌کننده باور دینی باشد یا باید در پرتو وجود مخالفان، اعتبار آن را بازنگری کرد؟ 🔸️من در این کتاب تلاش کرده‌ام از موضعی دفاع کنم که می‌توان آن را «پایبندی همراه با فروتنی معرفتی» نامید. به نظر من، مواجهه با اختلاف‌نظر دینی نباید ما را به دو افراط بکشاند: نه به این نتیجه که چون اختلاف وجود دارد پس هیچ حقیقتی در کار نیست، و نه به این نتیجه که چون ما خود را بر حق می‌دانیم، پس می‌توانیم همه دیدگاه‌های دیگر را نادیده بگیریم. ibna.ir/x6J97 @ibna_official

🔰مترجم «شعر درباری فارسی در سده‌های میانه» تاکید کرد؛ تلاش جولی اسکات در اتهام‌زدایی از چهره شعر درباری ایران 🔸️سعید مزروعیان، مترجم «شعر درباری فارسی در سده‌های میانه» نوشته جولی اسکات میثمی که در نشر مروارید منتشر شده گفت: این کتاب توانسته سوء تفاهم‌های تاریخی و اتهام‌های واردشده در راستای تقلیل شعر درباری ایران را برطرف کند. 🔸️این کتاب یک نقطه عطف در مطالعات شرق‌شناسی و ادبیات تطبیقی به شمار می‌رود. اهمیت و وجوه امتیاز اصلی این اثر را می‌توان در چهار مؤلفه خلاصه کرد. یک مولفه شکستن کلیشه‌های استشراقی و سنتی درباره شعر مدحی است؛ بزرگ‌ترین امتیاز کتاب، اصلاح یک سوءتفاهم تاریخی است. پیش از میثمی، بسیاری از خاورشناسان غربی و حتی منتقدان داخلی، شعر درباری و قصاید مدحی را آثاری متصنع، خشن، فاقد اصالت هنری و برخاسته از چاپلوسی برای کسب صله می‌دانستند. میثمی با رویکردی همه‌جانبه اثبات می‌کند که دربار در قرون وسطی، کانون اصلی تولید فرهنگ و گفتمان سیاسی و اخلاقی جامعه بوده است. 🔸️نویسنده استدلال‌های خود را بر پایه تحلیل متنیی شبکه وسیعی از متون اصیل قرون وسطی بنا کرده است از جمله شعرای قصیده‌سرا و غزل‌سرا؛ تمرکز اصلی او بر دیوان شاعران شاخص سبک خراسانی و عراقی است؛ از جمله قصاید مدحی و ساختارگرایانه فرخی سیستانی، منوچهری دامغانی، مسعود سعد سلمان، انوری و خاقانی و همچنین غزل‌های حافظ شیرازی در تحلیل آرمان‌های عشق. از منظومه‌های داستانی و رمانس‌ها هم استفاده کرده و به عنوان نمونه آثار و داستان‌های عاشقانه نظامی گنجوی به عنوان متون کلیدی در تبیین نمادهای اخلاقی و تمثیل‌های پادشاهی و عدالت مورد بررسی دقیق قرار گرفته‌اند 🔸تکیه بر عنصر عشق که دارای جذابیت و تعمیم‌پذیری است کلید اصلی ماندگاری غزل درباری است. جولی اسکات این تعمیم‌پذیری را از چند منظرِ ساختاری تحلیل می‌کند. غزل درباری به گونه‌ای طراحی می‌شد که به دلیل ماهیت استعاری زبان عشق، می‌توانست هم‌زمان چند سطح از مخاطب را راضی کند. کلمه «معشوق» در غزل درباری واجد ابهامی تعمدی بود؛ این معشوق می‌توانست یک محبوب زمینی، یک ممدوح سیاسی یا در خوانش‌های بعدی، معبودی عرفانی باشد. ibna.ir/x6J5b @ibna_official

🔰از کتاب‌های تاریخ تا پرده سینما؛ اکبر عبدی، بازیگری که تاریخ مکتوب را به تصویر کشید 🔸️یکی از بخش‌های کمتر دیده‌شده کارنامه او، حضور مستمر در فیلم‌ها و سریال‌های تاریخی است. آثاری که بنیان آنها بر کتاب‌های تاریخ، اسناد، خاطرات، سفرنامه‌ها و پژوهش‌های تاریخی استوار بود. 🔸️کارنامه عبدی از همان ابتدا با همکاری با مهم‌ترین فیلمسازان سینمای ایران گره خورد. همکاری‌هایی که به‌ تنهایی جایگاه او را در تاریخ سینمای ایران تثبیت می‌کند. 🔸️در میان این همکاری‌ها، حضور او در آثار علی حاتمی جایگاهی ویژه دارد. عبدی در «مادر» و «دلشدگان» از قالب کمدی فاصله گرفت و ظرفیت‌های دراماتیک خود را به رخ کشید. بازی در نقش «غلامرضا» در فیلم «مادر» برای او سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر را به همراه آورد و بسیاری از منتقدان آن را از ماندگارترین بازی‌های تاریخ سینمای ایران می‌دانند.این موفقیت نشان داد که عبدی فقط در نقش‌های کمدی موفق نیست و در اصل بازیگری کامل است که می‌تواند پیچیده‌ترین احساسات انسانی را روی پرده نشان دهد. 🔸️اکبر عبدی اگرچه تنها یک اقتباس مستقیم ادبی، یعنی «تحفه هند» را در کارنامه سینمایی خود دارد، اما بخش قابل توجهی از فعالیت حرفه‌ای‌اش در آثاری گذشته که از دل تاریخ مکتوب، اسناد، خاطرات و پژوهش‌های تاریخی بیرون آمده‌اند و شاید به همین دلیل بتوان او را بازیگر تاریخ مکتوب ایران نامید. هنرمندی که بارها لباس شخصیت‌ها و دوره‌هایی را بر تن کرد که پیش از رسیدن به پرده سینما، سال‌ها در صفحات کتاب‌ها زندگی کرده بودند. ibna.ir/x6J9K @ibna_official

🔰نگاهی به «نبرد طولانی با ایران؛ رویدادهای جدید، سوالات قدیمی»؛ غرور امپریالیستی آمریکا 🔸️تبریزی به این جمع­‌بندی می­‌رسد که ساختار سیاسی آمریکا درک درستی از تحولات داخلی ایران نداشته و ندارد و با تکیه بر باورهای غیر واقعی، از ایران اهریمن­‌سازی کرده و نتیجه معکوس سیاست­‌های اشتباه خود را به چشم دیده است. 🔸تبریزی معتقد است که ایران آن طور که در رسانه‌ها و در میان سیاستگذاران خارجی در امریکا معمول شده کشوری با مردمان و حاکمان یک‌دست نیست؛ بلکه ایران دارای جامعه‌ای با جنبش‌های خواهان عدالت اجتماعی، جنبشهای فکری و فرهنگی است که سیاست‌گذاران آمریکایی کمتر به آن توجه می‌کنند. قمری تبریزی معتقد است که ایران نه یک رژیم توتالیتر یکدست، یک بازیگر دیوانه و ایدئولوژیک، بلکه جامعه پیچیده، پویا و مدرن است که در واکنش به فشارهای خارجی، سیاست‌های منطقه‌ای خود را انتخاب و دنبال می‌کند. تبریزی معتقد است یکی از مهم‌ترین فشار خارجی، سیاست‌های مداخله‌جویانه آمریکا است که به سیاست‌های منطقه‌ای ایران شکل و جهت می‌دهد. خصومت آمریکا با ایران در چهار دهه اخیر از تحریمهای مداوم، عملیات‌های مخفی، حمایت از صدام حسین در حمله عراق به ایران تا حملات اخیر در ۲۰۲۵ تنها بخشی از این دشمنی است. 🔸️به زعم تبریزی سوالاتی ثابت وجود دارد مبنی بر این که چرا آمریکا در نیم قرن اخیر از فرصتهای پیش آمده استفاده نکرده است؟ چرا از جنگ ۸ ساله با حمایت‌های غیرمستقیم از صدام تا رویدادهای پس از ۱۱ سپتامبر و طرح ایده محور شرارت و همین جنگ دوازده روزه و سیاست فشار حداکثری همواره فرصتسوزی کرده است؟ قمری تبریزی معتقد است که دستگاه سیاست‌گذاری خارجی آمریکا دچار غرور امپریالیستی (hubris imperialist) شده است. در اثر این غرور، جمهوری اسلامی توانسته شبکه‌ای از متحدان منطقه‌ای از لبنان و عراق تا سوریه و یمن برای خود ایجاد کند. شبکه‌ای به بیان تبریزی لزوما به دنبال سلطه منطقهای نبوده و بیشتر در پی تقویت بازدارندگی خود و حفاظت از حاکمیت ملی است. انگیزه‌ی اصلی ایجاد این شبکه «استقلال سیاسی و اقتصادی در داخل» است (Ghamari-Tabrizi, ۲۰۲۶ :۱۳۵). هر چند که باعث تشدید تهدید خارجی نیز می‌شود. ibna.ir/x6J98 @ibna_official

🔰چرا اکنون بهترین زمان برای خواندن «اودیسه» است؟ بازگشت حماسه جاودانه هومر هم‌زمان با فیلم نولان 🔸اکران قریب‌الوقوع فیلم «اودیسه» به کارگردانی کریستوفر نولان، شاهکار ۲۸۰۰ ساله هومر را بار دیگر به صدر توجه دوستداران ادبیات و سینما آورده است؛ اثری که نه‌تنها یکی از بزرگ‌ترین حماسه‌های تاریخ به شمار می‌رود، بلکه ریشه بسیاری از روایت‌های ماندگار دنیای مدرن را در خود جای داده است. 🔸نویسنده مقاله معتقد است «اودیسه» الگویی برای شکل‌گیری بسیاری از شخصیت‌های محبوب ادبیات، سینما و فرهنگ عامه بوده است. قهرمان زیرک اما خطاکاری که با نبوغ خود از بحران می‌گریزد، اما بارها قربانی تکبر و تصمیم‌های نادرست خود می‌شود؛ الگویی که هنوز هم در آثار داستانی معاصر دیده می‌شود. ibna.ir/x6HX7 @ibna_official

🔰مروری بر «قصه دلبری» ؛ قهرمانش را از روی زمین برنمی‌دارد؛ همان‌جا، میان شلوغی زندگی نگهش می‌دارد 🔸حس می‌کردم چند روزی مهمان خانه‌ دو آدم بوده‌ام که عاشق شدند، ساختند، خندیدند، رنج کشیدند و درست همان‌طور که زندگی کردند، به مقصدشان هم رسیدند؛ چون گاهی دل را، کسی می‌بَرَد؛ کسی که پیش از هر چیز، شبیه خود ماست. 🔸️کتاب، مثل یک رود، جاری است. نقطه اوج ندارد چون روایتش خطی است. اما این نقطه‌ ضعف در برابر شیرینی و طنز خاطرات «مرجان» و «محمدحسین»، به چشم نمی‌آید و وقتی خواندش را شروع کردم، تا آخرین صفحه دلم نمی‌آمد که زمینش بگذارم. چون روایتِ راوی ما را با گذر روزهایی از زندگی مشترکشان مواجه می‌کرد که شاید در لحظاتی، دقیقا و عینا، برشی از زندگی ما بود؛ به خاطر همین، مخاطب، در یک همذات‌پنداری دلچسب تلاش می‌کند تا خودش را بخشی از قصه دلبری ببیند. «صندلی بقیه عوض می‌شد، اما صندلی من نه. از دستش حسابی کفری بودم، می‌خواستم دق دلم را خالی کنم. کفشش را درآورد که پایش را دراز کند، یواشکی آن را از پنجره اتوبوس انداختم بیرون! ibna.ir/x6J8L @ibna_official

🔰کارگردان تئاتر مطرح کرد؛ تئاتر «اسفندیار رعد خون» تلفیقی از شاهنامه و «پدرخوانده» در دهه ۴۰ 🔸️ کارگردان تئاتر «اسفندیار رعد خون» گفت: این نمایش در مورد خانواده گشتاسب‌شاه و فرزندانش در شاهنامه است، این داستان را با اندکی تغییر روی داستان «پدرخوانده» اثر ماریو پوزو پیاده‌سازی کردم. 🔸یزدان‌پناه متن فیلمنامه «پدرخوانده» را به لحاظ قصه‌پردازی و درام، متنی قوی دانست و اظهار کرد: از سویی باتوجه به اینکه شاهنامه به کلیات می‌پردازد و جزییات کمتری دارد، تصمیم گرفتم این داستان از شاهنامه را روی قصه «پدرخوانده» سوار کنم تا بهتر دیده شود ibna.ir/x6J4p @ibna_official

🔰مدیرگروه علمی کتابخانه‌های دیجیتال مرکز نور عنوان کرد؛ مقالات نورمگز سه‌زبانه می‌شوند 🔸 مدیرگروه علمی کتابخانه‌های دیجیتال مرکز نور گفت: با سه ‌زبانه شدن مقالات پایگاه نورمگز گامی تازه برای افزایش دسترسی و دیده‌شدن تولیدات علمی ایران در سطح بین‌المللی برداشته می‌شود. 🔸️یکی از پروژه‌هایی که در حال اجرا داریم، استفاده از هوش مصنوعی برای ترجمه مقالات به زبان‌های دیگر است. هدف این است که در آینده نزدیک تمام مقالات نورمگز به‌صورت سه‌زبانه ارائه شوند؛ به این معنا که اگر مقاله‌ای به زبان فارسی نوشته شده باشد، ترجمه عربی و انگلیسی آن نیز ارائه شود و اگر مقاله‌ای به زبان عربی باشد، نسخه فارسی و انگلیسی آن نیز در دسترس قرار گیرد. 🔸در کنار ترجمه مقالات فارسی، مجلات عربی جهان اسلام نیز ترجمه می‌شود تا پژوهشگران داخلی بتوانند از تولیدات علمی این کشورها مطلع شوند. ibna.ir/x6HBs @ibna_official

🔰وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی: پیوند تمدنی ایران و آذربایجان موجب ارتقای امنیت ملی و روابط ملت‌ها می‌شود 🔸️وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: پیوند تمدنی، تاریخی و زبانی میان ایران و جمهوری آذربایجان، نقشه راهی برای تعمیق روابط دو دولت و دو ملت است. 🔸️وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به تأخیر در برخی برنامه‌های فرهنگی دو کشور به‌دلیل شرایط جنگی، تأکید کرد که تلاش‌ها برای احیای هفته‌های فرهنگی مشترک با جدیت دنبال می‌شود. 🔸️صالحی در ادامه با پرداختن به برنامه‌های اجرایی در استان اردبیل، از امضای تفاهم‌نامه ۳ ساله با استانداری اردبیل خبر داد و افزود: این تفاهم‌نامه در حوزه‌های مختلف فرهنگی، هنری، رسانه‌ای و دینی، نقشه‌ای راه برای مبادلات ملی با استان ترسیم می‌کند. ibna.ir/x6J9t @ibna_official

🔰ترجمه فارسی «بدن و دموکراسی» منتشر شد؛ روایتی نو از نقش بدن در سیاست 🔸️ماچین در این کتاب، این پرسش بنیادین را مطرح می‌کند که آیا سیاست را می‌توان صرفاً از خلال نهادها، قوانین و گفت‌وگوهای عقلانی فهمید یا آنکه بدن انسان نیز در متن سیاست حضور دارد و در شکل‌گیری حیات دموکراتیک نقش‌آفرین است. 🔸«بدن و دموکراسی» در شش فصل تنظیم شده و ضمن مرور مهم‌ترین نظریه‌های معاصر درباره بدن، می‌کوشد تصویری تازه از دموکراسی ارائه دهد؛ تصویری که در آن، تجربه زیسته، احساسات، حضور فیزیکی و کنش‌های بدنی، در کنار استدلال و گفت‌وگو، بخشی جدایی‌ناپذیر از سیاست دموکراتیک محسوب می‌شوند. به همین دلیل، این اثر را می‌توان یکی از منابع جدید در حوزه نظریه سیاسی، مطالعات بدن، جامعه‌شناسی سیاسی و فلسفه دموکراسی دانست. ibna.ir/x6J9P @ibna_official