🔰نگاهی به تغییر نقش پدرها در قصههای کودک؛
چرا پدر الفی اتکینز یکی از محبوبترین پدرهای ادبیات کودک است؟
🔸در بسیاری از قصههای کودک، پدرها یا غایباند یا نقشی حاشیهای دارند؛ اما در مجموعه «الفی اتکینز»، پدر یکی از مهمترین شخصیتهای داستان است. در این نوشته نگاهی داشتیم به نقش او در دنیای قصه و در دنیای واقعی کودکان.
🔸نکته عجیب اینجاست که در داستانهای الفی تقریباً هیچ اتفاق خارقالعادهای رخ نمیدهد. خبری از جادو، سفرهای هیجانانگیز یا نبرد با اژدها نیست. ماجراها درباره ترس از تاریکی، مرتب کردن اتاق، پیدا کردن یک دوست، حسادت، دروغ گفتن یا خوابیدن به موقع است. با این حال، نسلهای مختلف کودکان با این کتابها ارتباط برقرار کردهاند. یکی از مهمترین دلایل این موفقیت، شخصیتی است که شاید در نگاه اول اصلاً ستاره داستان به نظر نرسد، پدر الفی.
🔸️شاید راز محبوبیت پدر الفی فقط به شخصیت او مربوط نباشد. این مجموعه درست در زمانی منتشر شد که تصویر خانواده در حال تغییر بود. پدرها بیش از گذشته در تربیت فرزندان نقش داشتند و ادبیات کودک نیز آرامآرام این تغییر را بازتاب داد. امروز پژوهشهای مربوط به رشد کودک بارها نشان دادهاند که حضور فعال پدر در زندگی روزمره ــ از بازی و قصهخوانی گرفته تا گفتوگو و مراقبت ــ میتواند بر رشد زبانی، اعتمادبهنفس، مهارتهای اجتماعی و احساس امنیت کودک اثر مثبت بگذارد. شاید به همین دلیل است که در سالهای اخیر، پدرهای داستانها هم بیشتر از گذشته بلکه بهعنوان همراهانی که کنار کودک راه میروند دیده میشوند.
ibna.ir/x6Jc7
@ibna_official
🔰به مناسبت ثبت جهانی «دژ الموت و استحکامات وابسته»؛
آشیانه عقاب؛ قلعهای ایستاده بر بلندای تاریخ جهانی
🔸نمادی از شکوه گذشته، سرمایهای برای آینده
علیرضا ایزدی در گفتوگوی اختصاصی با ایبنا گفت: الموت ریشه در تاریخ این سرزمین دارد. این منطقه در سدههای آغازین و میانی تاریخ خود، بهویژه در دوران شکوفایی اسماعیلیان، یکی از مهمترین مراکز سیاسی، فرهنگی و دفاعی ایران بود. این رویداد نقطه عطفی در تاریخ استان قزوین و منطقه تاریخی الموت است؛ گویی این سرزمین، همچون ققنوسی که از خاکستر خود برمیخیزد، بار دیگر جایگاه واقعی خود را در عرصه جهانی بازمییابد.
🔸️به گفته حمیده چوبک، مدیر پایگاه میراث فرهنگی قلعه الموت، این پرونده شامل هفت قلعه است. اصلیترین آنها «قلعه الموت»، مرکز فرمانروای نزاریان اسماعیلی بوده است. قلعه اصلی دیگر «لمسر» است که بزرگترین قلعه این مجموعه محسوب میشود و محل استقرار نایبالحکومه یا جانشین فرمانروای اصلی بوده و اقامتگاه زمستانی محسوب میشده است. قلعه «نویذر شاه» نیز در این پرونده قرار دارد که آخرین سنگر مقاومت در برابر حمله مغولها بوده و مرتفعترین و در عین حال صعبالعبورترین قلعه مجموعه است و نیاز زیادی به کارهای زیرساختی و حفاظتی دارد. همچنین قلعه شمسکلایه در معلمکلایه، قلعه شیرکوه، قلعه ایلان و قلعه قسطینلار نیز از دیگر اجزای این پرونده هستند، که مجموعه مدیریتی و دفاعی سرزمین یکپارچه الموت را شکل میدهند. این مجموعه از نظر معماری، مهندسی، سازگاری با اقلیم کوهستانی و شیوههای مدیریت منابع، بهویژه آب، از نمونههای شاخص میراث فرهنگی ایران به شمار میرود.
🔸علیرضا ایزدی: به باور من، این رویداد نقطه عطفی در تاریخ استان قزوین و منطقه تاریخی الموت است؛ گویی این سرزمین، همچون ققنوسی که از خاکستر خود برمیخیزد، بار دیگر جایگاه واقعی خود را در عرصه جهانی بازمییابد. امروز باید این فرصت را به فال نیک گرفت و با همدلی و همکاری جامعه محلی، مدیریت ارشد استان، پژوهشگران، متخصصان، دانشگاهیان، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و سایر دستگاههای مسئول، زمینه تحقق توسعهای پایدار، متوازن و ارزشمند را برای منطقه الموت فراهم کرد؛ توسعهای که بر پایه واقعیتهای تاریخی، ظرفیتهای فرهنگی و ارزشهای جهانی این میراث کمنظیر استوار باشد.
🔸ثبت جهانی «قلعه الموت و استحکامات وابسته» بهعنوان سیامین اثر فرهنگی ملموس ایران، علاوه بر تثبیت جایگاه تمدنی و تاریخی کشور در منظومه میراث جهانی، نقطه عطفی در تقویت دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و توسعه همکاریهای علمی، حفاظتی و پژوهشی با نهادهای بینالمللی در حوزه میراثفرهنگی بهشمار میآید
ibna.ir/x6JbQ
@ibna_official
🔰خوانشی از کتاب «بلندپروازی اخلاقی» نوشته روتگر برگمن؛
جاهطلبی برای خیر عمومی
آرمانگرایی بدون نتیجه، فضیلت نیست
🔸«بلندپروازی اخلاقی» تازهترین اثر روتگر برگمن، این پرسش را پیش میکشد که آیا موفقیت را باید با میزان ثروت و موقعیت سنجید یا با اثری که انسان بر جهان پیرامون خود میگذارد؛ پرسشی که در روزگار بحرانهای جهانی، بیش از هر زمان دیگری به مسئلهای عمومی تبدیل شده است.
🔸برگمن در این کتاب نه نسخهای برای خوشبختی فردی میپیچد و نه وعده آرامش روان میدهد. دغدغه او چیز دیگری است: بازگرداندن مفهوم «وظیفه اخلاقی» به مرکز زندگی حرفهای انسان معاصر. به زعم او استعداد، دانش، سرمایه و زمان، هنگامی معنا پیدا میکنند که در خدمت کاهش رنج انسانها و حل مسائل واقعی جهان قرار گیرند. همین جابهجایی نقطه تمرکز، کتاب را از انبوه آثار موفقیت فردی و خودیاری جدا میکند و آن را به مانیفستی درباره مسئولیت اجتماعی نخبگان تبدیل میسازد.
🔸️یکی از جذابترین ویژگیهای کتاب، نقطه عزیمت متفاوت آن است. برگمن آگاهانه در برابر موج کتابهایی قرار میگیرد که خوشبختی را در مراقبه، افزایش اعتمادبهنفس، مدیریت ذهن یا رشد فردی خلاصه میکنند. نماد این نقد، همان داستان آغازین کتاب است؛ روایت مشهور «متیو ریکار»، راهب بودایی که رسانهها او را «شادترین مرد جهان» نامیدند. برگمن با اشاره به دهها هزار ساعت مراقبه او، پرسشی غیرمنتظره مطرح میکند: اگر تمام این زمان صرف حل یکی از مشکلات جهان میشد، آیا نتیجه ارزشمندتری به دست نمیآمد؟
🔸یکی از بحثبرانگیزترین ایدههای کتاب، حمله به چیزی است که برگمن آن را «اسطوره بازنده شریف» مینامد؛ این تصور که نیت خوب، خود بهتنهایی ارزش اخلاقی کافی دارد، حتی اگر هیچ تغییری در جهان ایجاد نکند. او استدلال میکند که اخلاق را باید با نتایج نیز سنجید. اگر هدف کاهش رنج انسانهاست، کارآمدی، برنامهریزی، سازماندهی و حتی پیروزی، بخشی از مسئولیت اخلاقی به شمار میروند. به همین دلیل، برگمن از بسیاری از جنبشهای اجتماعی موفق، از جنبش لغو بردهداری گرفته تا تحریم اتوبوسهای مونتگمری، بهعنوان نمونههایی یاد میکند که میان آرمان و عمل تعادل برقرار کردند.
🔸یکی از نقاط قوت بلندپروازی اخلاقی این است که حتی خواننده مخالف را نیز وادار به فکر کردن میکند. بسیاری از استدلالهای کتاب قانعکنندهاند، اما برخی ادعاهای آن نیز محل بحث باقی میمانند. نخست آنکه برگمن مخاطب اصلی خود را عمدتاً از میان تحصیلکردگان، متخصصان و افرادی انتخاب میکند که امکان انتخاب مسیر شغلی دارند. این فرض، در بسیاری از جوامع توسعهیافته شاید واقعبینانه باشد، اما در کشورهایی که بخش بزرگی از نیروی کار برای تأمین معیشت با محدودیتهای جدی روبهرو هستند، دامنه کاربرد این توصیهها محدودتر میشود. اخلاق، هرچند جهانی است، همیشه در شرایط نابرابر اقتصادی تجربه میشود.
ibna.ir/x6Jbr
@ibna_official
🔰اقتباس ادبی از نویسندگان ترک در گفتوگو با پری اشتری، مترجم؛
ادبیات ترکیه هنوز در ایران جدی گرفته نشده است
🔸️سریال «کلاغ» اقتباسی از رمان «مه و شب» است. پیشتر از این کتاب در ترکیه فیلم بلند ساخته شده. اساسا اقتباس از رمانی که پیشتر فیلمنامه شده یا فیلم از آن ساخته شده، مسیر را برای نویسنده تغییر میدهد. نویسنده باید دقت کند که فضا چقدر به نسخه قبلی نزدیک است.
🔸️تبدیل یک رمان به فیلمنامه یا سناریوی سریال، به مراتب کار سختتر و پیچیدهتری از تبدیل یک رمان به فیلم سینمایی است. در سریال، شما باید جهان داستانی را بسط دهید و لایههای جدیدی اضافه کنید. اینجاست که مهارت تیم نویسندگی برای اینکه اثر را «ایرانیزه» کنند و هویت خودشان را به آن بدهند، اهمیت پیدا میکند.
🔸️زبان روایی در ادبیات ترکیه و نوع روایتها، خیلی قابلیت تصویری دارند. مثلاً من خودم کتابی ترجمه کردهام به نام «خاموش» که این کتاب خودش در ترکیه فیلم شده بود. خیلی از آثار ترکیه همین ویژگی را دارند و از روی رمانهایشان فیلم میسازند. حتی خود احمد امید هم سناریوی فیلم دارد. فکر میکنم نامش «سلام، وطن زیبای من» بود. یعنی این اتفاق در خود ترکیه خیلی طبیعیتر و رایجتر است.
ibna.ir/x6JbL
@ibna_official
🔰هوش مصنوعی و روزنامهنگاری؛
روزنامهنگاران در عصر هوش مصنوعی چگونه ماندگار میشوند؟
🔸اندرو تاک، سردبیر مجله «موناکل»، در یادداشتی با بررسی تأثیر روزافزون هوش مصنوعی بر روزنامهنگاری تأکید میکند که این فناوری نمیتواند جای روزنامهنگاران حرفهای را بگیرد؛ اما در دورانی که تولید محتوا آسانتر از همیشه شده است، خبرنگاران و نویسندگان بیش از گذشته باید اصالت، خلاقیت و ارزش کار خود را به مخاطبان ثابت کنند.
🔸تاک نتیجه میگیرد که هوش مصنوعی الزاماً جای روزنامهنگاران خوب را نخواهد گرفت، اما نویسندگان، خبرنگاران و دیگر فعالان حوزه رسانه برای حفظ جایگاه خود باید نشان دهند که هنوز توانایی تولید آثاری را دارند که از تجربه، مشاهده، قضاوت حرفهای و صدای شخصی سرچشمه میگیرد؛ ویژگیهایی که به باور او، ماشینها هنوز قادر به بازآفرینی آنها نیستند.
🔸او معتقد است آینده روزنامهنگاری نه در کنار گذاشتن هوش مصنوعی، بلکه در حفظ ارزشهایی نهفته است که این فناوری قادر به تقلید کامل از آنها نیست؛ ارزشهایی مانند خلاقیت، اصالت، تجربه زیسته و نگاه انسانی به جهان.
ibna.ir/x6J78
@ibna_official
🔰متیو هیگ و کتابفروشی «گلدن» در برایتون؛
نویسنده «کتابخانه نیمهشب» کتابفروشی باز میکند
🔸متیو هیگ، نویسنده پرفروش کتاب «کتابخانه نیمهشب» و «دلایل زنده ماندن»، قرار است تا کریسمس کتابفروشی تازهای به نام Golden را در محله «سِوِن دایلز» برایتون راهاندازی کند؛ محلهای که فعلاً هیچ کتابفروشی ندارد. او میگوید کسی که در شهری بدون کتابفروشی بزرگ شده، خوب میفهمد چرا هر جامعهای به چنین جایی نیاز دارد.
🔸️نگاهی به دو کتاب کلیدی مت هیگ، عمق تفکر او را نشان میدهد. رمان کتابخانه نیمهشب با محوریت شخصیت نورا سید، داستان زنی در آستانه تسلیم را روایت میکند که خود را در کتابخانهای بین زندگی و مرگ مییابد. هر کتاب، فرصت زیستن یکی از انتخابهای نکردهاش را به او میدهد. هیگ در این اثر با بهرهگیری از نظریه جهانهای موازی، به جای پیچیدگیهای علمی، بر ابعاد روانشناختی، مواجهه با حسرتها و ستایش زندگی روزمره تمرکز میکند.
🔸️از سوی دیگر، کتاب دلایلی برای زنده ماندن روایتی خودزندگینامهای، صریح و در عین حال آمیخته با طنز تلخ از نبرد هشتساله نویسنده با افسردگی و اضطراب شدید از ۲۴ تا ۳۲ سالگی است. هیگ در این اثر نشان میدهد چگونه کتاب، عشق، دویدن و زمان توانستند او را از تاریکترین نقاط بحران روحی نجات دهند. او با طنزی ظریف، فهرستهایی از افکار زمان پانیک و ناآگاهی جامعه در قبال سلامت روان را به تصویر میکشد و صلح درونی در دنیای مدرن را یک «اقدام انقلابی» مینامد.
ibna.ir/x6J9F
@ibna_official
🔰میراث هنر اسلامی در جده؛
روایت ۱۵ قرن هنر اسلامی در نخستین موزه تخصصی جده
🔸️نخستین موزه تخصصی هنر اسلامی عربستان سعودی در جده با نمایش بیش از هزار اثر نفیس از ۱۵ قرن تاریخ و تمدن اسلامی، روایتی از سیر تحول هنر، خوشنویسی، سکهشناسی و میراث فرهنگی جهان اسلام را به بازدیدکنندگان ارائه میدهد.
🔸️یکی از شاخصترین بخشهای موزه به هنر خوشنویسی عربی اختصاص دارد؛ بخشی که نسخههای کمیاب قرآن کریم در آن نگهداری میشود و سیر تحول خوشنویسی را از یک ابزار نگارش به هنری معنوی و قدسی به تصویر میکشد.
🔸️از مهمترین آثار این بخش میتوان به پارچهای ۲.۶ متری اشاره کرد که یکسوم قرآن کریم با خطی بسیار ریز (میکروسکوپی) بر آن نگاشته شده است. همچنین نسخهای خطی در این مجموعه وجود دارد که درون هر یک از حروف آن، یکی از اسماء الحسنی نوشته شده است.
ibna.ir/x6Jc5
@ibna_official
🔰استقبال چینیها از ادبیات کارگری؛
یک پیک موتوری برنده یکی از مهمترین جوایز ادبی چین شد
🔸«وانگ جیبینگ»، راننده ۵۶ ساله پیک موتوری، با مجموعه شعر «پرواز در ارتفاع پایین» موفق به کسب جایزه معتبر ادبی «لو شون» شد؛ موفقیتی که از رشد ادبیات کارگران در چین و توجه روزافزون جامعه به روایتهای زندگی طبقه کارگر حکایت دارد
🔸️موفقیت این شاعر، نمادی از افزایش محبوبیت آثار نویسندگان کارگر و مهاجر در چین به شمار میرود. پیش از او نیز کتاب «من در پکن بسته تحویل میدهم» نوشته «هو آنیان» و خاطرات «شیائو های» با عنوان «سرگردان در جنوب» با استقبال گسترده مخاطبان چینی و حتی خوانندگان خارجی روبهرو شده بودند.
🔸️به گفته «لیزی لی»، پژوهشگر مرکز تحلیل چین در مؤسسه سیاستگذاری انجمن آسیا، افزایش شمار کارگران یقهآبی که اکنون حدود ۴۰۰ میلیون نفر برآورد میشوند، باعث شده روایتهای این قشر برای طبقه متوسط نیز ملموستر شود؛ بهویژه در شرایطی که اقتصاد چین با رشد کندتر و نااطمینانی بیشتری مواجه است.
ibna.ir/x6Jbg
@ibna_official
🔰بررسی جنبههای دیگر مطالعه؛
چرا تا کردن گوشه صفحات کتاب نشانه بیاحترامی نیست؟
🔸️روانشناسان و پژوهشگران رفتارهای روزمره میگویند عادت تا کردن گوشه صفحات کتاب به جای استفاده از نشانکتاب، برخلاف تصور رایج، نشانه بیاحترامی به کتاب نیست؛ بلکه بازتابی از پیوند عاطفی عمیق با متن و تلاشی ناخوداگاه برای ثبت لحظهای است که کتاب بر خواننده تاثیر گذاشته است.
🔸کتابهای پر از خطکشی، یادداشت و گوشههای تاخورده، لزوما کتابهای آسیبدیده نیستند، بلکه اغلب کتابهایی هستند که بیش از همه خوانده، لمس و زندگی شدهاند. از این منظر، تا کردن گوشه صفحه نوعی امضای خاموش و نشانه وفاداری به تجربه خواندن است؛ اثری کوچک که سالها بعد نیز میتواند خاطره یک لحظه تاثیرگذار را در ذهن و احساس خواننده زنده کند.
ibna.ir/x6HQt
@ibna_official
🔰درباره کتاب «قدرت مؤسس: نظریه قانون اساسی» اثر لوچیا روبینلی؛
خاستگاه مشروعیت و بنیان نظم سیاسی مدرن
🔸روبینلی نشان میدهد حاکمیت به استمرار اقتدار و اعمال قدرت در چارچوب نظم مستقر اشاره دارد، در حالی که قدرت مؤسس به لحظه آغازین شکلگیری یک نظم حقوقی و سیاسی بازمیگردد؛ لحظهای که مردم، بهمثابه منشأ مشروعیت، ساختار سیاسی تازهای را بنیان میگذارند.
🔸یکی از مهمترین دستاوردهای کتاب، تفکیک دقیق میان «قدرت مؤسس» و «حاکمیت» است؛ دو مفهومی که در بسیاری از آثار سیاسی و حقوقی به اشتباه مترادف پنداشته شدهاند. روبینلی نشان میدهد حاکمیت به استمرار اقتدار و اعمال قدرت در چارچوب نظم مستقر اشاره دارد، در حالی که قدرت مؤسس به لحظه آغازین شکلگیری یک نظم حقوقی و سیاسی بازمیگردد؛ لحظهای که مردم، بهمثابه منشأ مشروعیت، ساختار سیاسی تازهای را بنیان میگذارند.
🔸نویسنده همچنین نشان میدهد برداشتهای متفاوت از قدرت مؤسس چگونه به شکلگیری الگوهای گوناگون سازمان سیاسی، از مجامع مردمی و همهپرسیها گرفته تا نظامهای نمایندگی و ساختارهای فدرال، انجامیده است.
ibna.ir/x6Jcv
@ibna_official
🔰مروری بر کتاب «فیض بیپایان»؛
آخرین نبرد؛ میان دود و آتش
🔸هوای تیرماه خوزستان، داغ و طاقتفرسا بود. گرمای شدید منطقه با هیچکس شوخی نداشت و رزمندگان در شرایطی سخت و دشوار روزها و شبها را پشت سر میگذاشتند. عباسعلی در آن روزها فرمانده یکی از دستههای گردان موسیبنجعفر(ع) بود و علیآقا اشرف نیز به عنوان معاون او فعالیت میکرد.
🔸️روزهای پایانی حضور عباسعلی در جبهه، با یکی از سختترین صحنههای نبرد همراه شد. ظهر بیستوپنجم اسفند، در عملیات بدر درگیری اصلی آغاز شد. در فاصله یک تا دو کیلومتری محل استقرار نیروها، نبردی سنگین و تنبهتن جریان داشت. از شدت درگیری، گرد و خاک و دود غلیظی به آسمان برخاسته بود. صدای انفجارهای پیدرپی نشان میداد که شرایط بسیار سخت است. رزمندگان میدانستند اگر دشمن بتواند آن خط را بشکند، با تمام توان به سمت مواضع آنان پیشروی خواهد کرد. حدود ساعت دو و نیم، عباسعلی و نیروهای همراهش به منطقه درگیری نزدیک شدند. همان لحظه، محمد اسراری، یکی از نیروهای آرپیجیزن، بر اثر اصابت گلوله روی زمین افتاد. گلوله به مچ پای او برخورد کرده بود. عباسعلی از محمدحسین احسانی خواست به او کمک کند، اما شدت درگیری و شرایط بحرانی منطقه اجازه این کار را نمیداد. آتش دشمن لحظهای قطع نمیشد و هر حرکت در آن منطقه میتوانست خطر بزرگی به همراه داشته باشد.
🔸️«فیض بیپایان»، روایت زندگی شهید عباسعلی فیض است؛ شهیدی که در عملیات بدر، در شرق دجله به شهادت رسید. او در حالی به شهادت رسید که ساعتی قبل، برادر کوچکش محمدتقی نیز در همان منطقه به شهادت رسیده بود. شرق دجله سالها پیکر دو برادر را به امانت نزد خود نگه داشت تا سرانجام به آغوش خانواده بازگردند.
ibna.ir/x6JbH
@ibna_official
🔰محرم به روایت آیین و ادبیات/ خوزستان؛
نگاهی به تعزیه در شوشتر، پایتخت شبیهخوانی خوزستان
🔸 شهرستان شوشتر را به عنوان پایتخت شبیهخوانی استان خوزستان میشناسند و شبیهخوانان سلاسل شوشتر، یکی از شناختهشدهترین گروهها، محافل تعزیه و شبیهخوانی در این شهرستان هستند که نام آنها با محله سلاسل و آیینهای سنتی و ریشهدار این شهر گره خورده است.
🔸آنچه تعزیه شوشتر را متمایز میکند، این است که تعزیه با سنتهای مذهبی، بافت تاریخی شهر، هیئتهای ریشهدار و شیوه بیان محلی پیوند دارد. به همین دلیل، تعزیه در این شهر صرفاً یک بازنمایی آیینی نیست، بلکه بخشی از زیست مذهبی روزمره مردم است.
🔸نقش تعزیهخوانان تعزیهخوانان در شوشتر معمولاً از دل همان جامعه مذهبی و محلی برمیخیزند. در این بین شبیهخوانان سلاسل شوشتر یکی از شناختهشدهترین گروهها، محافل تعزیه و شبیهخوانی در شوشتر بهشمار میآیند و نامشان معمولاً با محله یا محدوده سلاسل و نیز سنتهای آیینیِ ریشهدار این بخش از شهر گره خورده است.
🔸️از ویژگیهای شبیهخوانان سلاسل، تکیه بر سنت شفاهی است به نحوی که شبیهخوانان سلاسل معمولاً تعزیه را از راه شاگردی نزد استادان قدیمی، حضور در مجالس محلی و انتقال سینهبهسینه لحن و نسخه یاد میگرفتند. وابستگی به هیئت و محله نیز از دیگر ویژگیهای تعزیه سلاسل است و در این سنت، شبیهخوانی اغلب با هیئتهای مذهبی، حسینیههای محله و همراهی پیرغلامان و معتمدان پیش میرفت.
ibna.ir/x6HCb
@ibna_official