🔰معرفی کتاب «هنر خیابانی؛ انقلاب دیوارنگاره»؛
دیوارنگاره و هنر خیابانی؛ از زیباسازی شهری تا اعتراض
🔸هنر خیابانی، حدیث هنرمندانی است که مهار زندگی خود را به دست میگیرند؛ هنرمندانی که مالک دیوارهای پیرامون شما هستند.
🔸️از نظر سیاسی، هنر خیابانی اغلب در زمانها و مکانهایی پررنگتر شده که جامعه با بحران، نابرابری، سرکوب یا تنشهای اجتماعی روبهرو بوده است. شعارها، تصویرها و نشانههای روی دیوارها میتوانستند مستقیماً حکومت، ساختارهای اقتصادی، جنگ، سانسور، تبعیض یا خشونت را نقد کنند. در چنین شرایطی، خیابان به فضایی برای بیان سیاسی بدل میشد؛ فضایی که از کنترل رسانههای رسمی بیرون بود و مخاطب آن همهی مردم شهر بودند. به همین دلیل، هنر خیابانی در بسیاری از مواقع نه فقط اثر هنری، بلکه کنش سیاسی به شمار میآمد.
🔸️هنر خیابانی را میتوان در پیوند با نوعی ضدمدرنیسم یا دستکم نقد مدرنیته شهری نیز فهمید. البته منظور از ضدمدرنیسم، لزوما بازگشت کامل به گذشته یا رد همه جنبههای جهان مدرن نیست، بلکه بیشتر نوعی واکنش انتقادی به پیامدهای مدرنیته است؛ پیامدهایی مانند یکنواختی شهرهای مدرن، سلطه نظم عقلانی و اداری، گسترش سرمایهداری، مصرفگرایی، ازخودبیگانگی انسان در کلانشهر و تبدیل فضای عمومی به فضایی کنترلشده و بیروح.
🔸هنر خیابانی رفته رفته به ابزاری برای بیان مسائل اجتماعی و سیاسی نیز تبدیل شد. هنرمندان از دیوارهای شهر برای طرح موضوعاتی مانند نابرابری اجتماعی، جنگ، مهاجرت، هویت فرهنگی، محیط زیست و نقد ساختارهای قدرت استفاده کردهاند. با گسترش رسانهها، عکاسی و بهویژه اینترنت و شبکههای اجتماعی، آثار خیابانی دیگر محدود به محل ایجاد خود باقی نماندند و به سرعت در سطح جهانی دیده و بازنشر شدند. همین باعث شد که گرافیتی و هنر خیابانی از یک پدیده محلی و زیرزمینی به زبانی جهانی در فرهنگ معاصر تبدیل شوند.
ibna.ir/x6HHL
@ibna_official
🔰تحلیلی درباره جنگ ایران و رژیم صهیونیستی؛
افقی تازه در تاریخ معاصر
🔸اگر بتوان از دل این بحران، افقی متفاوت در سازمان سیاسی و اقتصادی جامعه گشود، آنگاه شاید بتوان گفت که این جنگ، صرفاً بر سر تعیین قدرت مسلط خاورمیانه نبوده است؛ بلکه به نقطهای تبدیل شده که در آن امکان گسست از منطق سرمایه و آغاز افقی تازه در تاریخ معاصر پدیدار شده است.
🔸️مسئله اصلی برای ایران، صرف پیروزی یا شکست در میدان جنگ نیست. پرسش تعیینکننده این است که اگر ایران بتواند موقعیت برتر منطقهای را به دست آورد، آیا صرفاً جای اسرائیل را در همان منطق موجود اشغال خواهد کرد یا امکان گشودن افقی متفاوت را نیز دارد؟ به باور من، پاسخ به این پرسش مشروط است.
🔸️اگر ایران تنها در سپهر سیاست باقی بماند و خود را صرفاً بهعنوان قدرت مسلط منطقه بازتعریف کند، تفاوت ماهوی با دیگر دولتهای سرمایهدار نخواهد داشت. در این صورت، حتی اگر نفوذ منطقهای بیشتری به دست آورد، تنها به یکی دیگر از بازیگران فرماسیون سرمایهداری منطقهای تبدیل خواهد شد؛ فرماسیونی که منطق بنیادین آن همچنان انباشت سرمایه، رقابت دولتها و بازتولید مناسبات موجود است.
🔸 ایران تنها زمانی میتواند نقشی تاریخی ایفا کند که تقابل سیاسی را به سطح مناسبات مادی جامعه ارتقا دهد. زیرا ریشه بازتولید نظم سرمایهداری نه صرفاً در آرایش نیروهای سیاسی، بلکه در شیوه تولید، مالکیت و توزیع ثروت نهفته است. تا زمانی که این بنیان اقتصادی دستنخورده باقی بماند، هر دگرگونی سیاسی، دیر یا زود، در همان منطق پیشین استحاله خواهد شد. تاریخ بارها نشان داده است که تغییر دولتها، بدون دگرگونی در مناسبات مادی، اغلب به بازتولید همان ساختارها در شکلی تازه میانجامد.
ibna.ir/x6JgF
@ibna_official
🔰ایبنا گزارش میدهد؛
عصر QR Code؛ قیمتگذاری کتاب در مسیر جراحی بزرگ
🔸قانون و فناوری در نقطه بازنگری
استفاده از QR Code برای نمایش قیمت روز کتاب، با توجه به افزایش هزینههای تولید، تورم، خواب کتاب، شیوه سنتی درج قیمت، بحثهای داغی درباره تفسیر قوانین اعلام قیمت و نسبت آن با فناوریهای نوین را شکل داده است.
🔸برخی ناشران، از ابتدای سال تاکنون چندین بار قیمت کتابهای خود را تغییر دادهاند؛ بنابراین طبیعی است که برای مشتری قابل پذیرش نباشد، کتابی که یک هفته با قیمتی خریداری کند و همان کتاب، هفته بعد با قیمت ببشتری عرضه شود. البته افزایش قیمت تنها به کتاب محدود نیست و بسیاری از کالاها نیز با همین شرایط مواجه هستند، اما حساسیت نسبت به قیمت کتاب بیشتر است.
🔸️یکی از محورهای اصلی در بررسی موضوع قیمت کتاب، تفکیک میان فرآیند «تعیین قیمت» و «اعلام قیمت» است. این دو مفهوم اگرچه در ظاهر به یکدیگر نزدیکاند، اما از منظر حقوقی و اجرایی میتوانند موضوع مقررات و الزامات متفاوتی باشند.
🔸در صنعت نشر، ناشر درباره قیمت عرضه کتاب تصمیمگیری میکند؛ با این حال، نحوه اطلاعرسانی این قیمت به مصرفکننده موضوع دیگری است که با مقررات حمایت از حقوق مصرفکننده و قوانین صنفی ارتباط پیدا میکند.
🔸به نظر میرسد، هرگونه تغییر در شیوه اعلام قیمت کالا باید با حفظ حق مصرفکننده برای دسترسی سریع و بدون ابهام به اطلاعات همراه باشد. استفاده از فناوری زمانی میتواند جایگزین روشهای سنتی شود که فرآیند مشاهده قیمت را دشوارتر نکند.
ibna.ir/x6J5X
@ibna_official
🔰کامیار عابدی به ایبنا پاسخ داد؛
شاعران ایران درباره جنگ جهانی دوم چه شعرهایی سرودهاند؟
🔸کامیار عابدی، منتقد و پژوهشگر ادبی کشورمان به مناسبت تالیف کتاب «شاعران ایران و هجوم متفقین» گفت: حفظ حدود و ثغور کشور مورد موافقت اغلب شاعران ایرانی دوران جنگ جهانی دوم است هرچند از نظر نحوه عمل، اختلافاتی با همدیگر دارند.
🔸️شاعران جهان به ویژه در کشورهای غربی یا شرقی که درگیر جنگ بودند از این واقعۀ عظیم متاثر شدند و در ادبیات فرانسه و انگلستان و آلمان و ایتالیا و کشورهای دیگر نمونههای مرتبط با جنگ جهانی دوم اندک نیست که محض نمونه میتوان از پل الوار و لویی آراگون و رنه شار در فرانسه نام برد. اگر این موضوع را به انگلیسی در گوگل جستوجو کنید به نام کتابها و مقالههای متعددی میرسید که در این موضوع تالیف و گردآوری شده است اما با کمال تاسف به فارسی تقریبا چیزی نمییابید. دلیلش این است که شماری از محققان و منتقدان ادبی ما در حال حاضر به این نوع جستوجوهای موضوعی و تاریخی علاقه ندارند و بعد از روانشاد یحیی آرینپور این نوع نگاه در ادبیات کهن و معاصر به حاشیه بلکه محاق رفته است.
🔸️از شاعران پُرشعر ایران در موضوعات مرتبط با جنگ جهانی دوم باید به ابوالقاسم لاهوتی (البته وی ساکن اتحاد شوروی بود)، رسّام ارژنگی، پیمان یغمایی، صابر همدانی، رهی معیری، ابوالقاسم حالت، مهدی حمیدی شیرازی، بسیج خلخالی، ادیب برومند و مشیری کردستانی اشاره کرد. از نظر شعرهای مشهور احتمالا دو سه شعر مشهور از نیما و شهریار را باید از سرودههای شناخته شده این دوره دانست مثل «آی آدمها»ی نیما و شعر شهریار درباره پیوند جاودانی آذربایجان با ایران با عنوان «به پیشگاه آذربایجان عزیزم». البته نباید فراموش کرد که متن ترانه «ای ایران» سرودۀ حسین گل گلاب، استاد دانشگاه تهران هم از درون این دوره بیرون آمد و پس از آن به سرود ملی غیررسمی ایران تبدیل شد.
ibna.ir/x6J9J
@ibna_official
🔰محرم به روایت آیین و ادبیات/ همدان؛
بازخوانی آیین عزاداری همدان؛ از هیئت ۴۰۰ ساله ملایر تا نوحههای حماسی
🔸️آیینهای عزاداری همدان بازتابی از باورهای دینی مردم این دیار کهن و بخشی از هویت فرهنگی و اجتماعی مردم این منطقه است؛ آیینی که برخی از آنها قدمتی طولانی از زمان حکومت آلبویه دارند.
🔸️عزاداری محرم از زمان آلبویه که رگ و ریشه شیعی پیدا شد، تا اول انقلاب اسلامی در همدان ریشه دارد و در کتاب کاروان عشق نیز به آن پرداخته شده به طوری که هیئتی در ملایر ۴۰۰ سال قدمت دارد، گفت: حدود ۳۴ آیین عزاداری در استان همدان وجود دارد که بیشتر آنها مربوط به شهر همدان است؛ برخی از آنها زنده و در حال اجرا هستند و برخی دیگر منسوخ شدهاند
🔸️بخشی از آیینها فرهنگ ما هستند که باید حفظ شود، آیینهای درست به لحاظ فکری و علمی صحیح است اما یکسری احکام امضایی و یکسری انشایی است. احکام امضایی مانند سنت سقایی و توزیع آب بوده که پیامبر(ص) نیز آن را تایید کرده اما برخی سنن غلط بوده که رد میشود زیرا مبتنی بر اخلاق و سنت شریعه نیست.
🔸️ هر سنت و آیینی که وجود دارد برآمده از درون آن ملت است و فرهنگ مردم آن دیار را میسازد پس حفظ آیین و سنن درست حراست از فرهنگ آن ملت است که باید نسل به نسل منتقل شود.
ibna.ir/x6HDG
@ibna_official
🔰خاطرهبازی با مسعود فروتن به مناسبت انتشار «میترا هستم»؛
صحبت با بیژن الهی من را نویسنده کرد
🔸️مسعود فروتن به بهانه انتشار نوولای «میترا هستم» از شروع نویسندگی میگوید، تشویق بیژن الهی، نوشتن خاطرهی ۱۲ سالگیاش دربارهی تلاش برای هنرمند شدن، و شکلگیریِ اولین کتابش از دلِ عشقِ خواهرانه و خاطرات نوجوانی. او همچنین خاطراتش را در تئاتر و تلویزیون مرور میکند.
🔸یادم میآید از بیژن الهی، شاعر دههی پنجاه. او در یک دورانی، فکر میکنم دههی هفتاد با یکی از همکاران ما، از بهترین گویندههای دوبله، یعنی ژاله کاظمی، ازدواج کرد. خیلی جالب بود که وقتی که ازدواج کرد، بیژن الهی آمد خانهی ما. ما همسایه بودیم. یا پرویز پروحسینی یا خسرو شکیبایی. من خاطرات عجیبی از این آدمهایی که با هم کار کردیم دارم. چون آن موقع، نه من «مسعود فروتنِ» محصولشده بودم و نه خسرو شکیبایی آن نقشی را که داشت بازی میکرد. من سعی میکردم آن نقش را از درونش بیرون بکشم و با او کار کنم.
🔸و به نظر من، یکی از مهمترین اتفاقهای تلویزیون، شناساندن تئاتر به جامعه ایران بود. خب، هر کسی در ایران آن زمان توانایی رفتن به تئاتر را نداشت؛ تئاتر بیشتر متمرکز بر تهران بود. حتی یکی از خاطرات خود من، دیدن همین تلهتئاترهایی است که پخش میشد. این یکی از بهترین اتفاقهایی بود که میتوانست در تلویزیون بیفتد.
ibna.ir/x6Jdv
@ibna_official
🔰نگاهی به کتاب «تک تیرانداز استالین»؛
سند تاریخی از زیستن در مرز مرگ
خاطرات جنگ رزا شانینا؛ تکتیرانداز جوان ارتش سرخ در جنگ جهانی دوم
🔸کتاب نشان میدهد که چگونه مهارت نظامی، شجاعت و انضباط با آسیبپذیری عاطفی همزمان وجود دارند. این همزیستی قدرت و شکنندگی، متن را از خاطرات صرفا قهرمانانه متمایز میکند. در لایهای عمیقتر، کتاب به نسبت میان انسان و جنگ میپردازد. رزا شانینا بارها درباره معنای کشتن، بخت زندهماندن و ارزش زندگی تأمل میکند.
🔸️کتاب «تکتیرانداز استالین» خاطرات دختری جوان که به شکل داستانگونه احساسان و انگیزههای او را در موقعیت جنگ نشان میدهد؛ گاه لطیف، رمانتیک و معطوف به زندگی و گاه سرد و بیرحم و بیگانه با روحیات زنانه. ای. جی. موگان همیشه عاشق تاریخ و شخصیتهایی بوده که از دوران گذشته زاده شدهاند. علاقه او به جهان و مردمانش، اشتیاق او را به تحلیلهای انسانی برانگیخته است. او در طول دوران حرفهای بزرگسالی خود از دانش خود برای تحلیل مردم و رفتارشان استفاده کرده است، از جمله با استفاده از تحقیقات عمیق خود برای خلق رمانهای زندگینامهای تأثیرگذار که خوانندگان مشتاقانه آنها را میبلعند. وقتی مشغول مطالعه شخصیتهای بزرگ تاریخی یا داستانهای گمشده از گذشته نیست، میتوان او را در خانهاش در اروپا یافت که از غنایم یک زندگی خانوادگی فوقالعاده معمولی لذت میبرد.
🔸شانینا در مقام یک تکتیرانداز زن، از نبرد، آموزش، رفاقتها و مواجهه مستقیم با مرگ میگوید و همزمان از تردیدهای درونی و نسبت خود با خشونت سخن میراند. صدای او -گاه ساده و جوان، گاه سختجان و بیپرده- چهرهای انسانی از جنگ ترسیم میکند که در تاریخهای کلان کمتر دیده میشود. یکی از محورهای برجسته اثر، تجربه زنانه از نبرد است. شانینا نه بهعنوان «نماد» تبلیغاتی، بلکه بهعنوان فردی واقعی ظاهر میشود که در ساختاری مردسالار و خشن، مسئولیت مرگ و زندگی را بر دوش میکشد.
ibna.ir/x6HcW
@ibna_official
🔰«معنا و چیستی برابری» در گفتوگو با حسین راغفر؛
فساد و نابرابری رابطهای دوسویه دارند
🔸بهباور راغفر: «در جامعهای که فرصتها بهطور نابرابر توزیع میشود، بهتدریج فساد از یک رفتار فردی به یک ویژگی ساختاری تبدیل میشود. یعنی دیگر مسئله صرفاً تخلف چند فرد نیست؛ بلکه خودِ ساختارها بهگونهای طراحی شدهاند که امکان تولید و بازتولید فساد را فراهم میکنند.
🔸امروز درباره تراستها و امتیازهای خاص صحبت میشود. اینها نمونههایی از نابرابریهای آشکار و ناعادلانهاند که باعث شدهاند عدهای بدون آنکه ثروت خود را از مسیر تولید و کار به دست آورده باشند، یکشبه صاحب داراییهای عظیم شوند. از آنجاکه این ثروت حاصل خلاقیت و تلاش نیست، صاحبان آن نیز معمولاً احساس امنیت و تعلقی نسبت به آن ندارند و بخش مهمی از سرمایههای خود را از کشور خارج میکنند. نمونههای این وضعیت را در سالهای اخیر نیز دیدهایم. گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد ایرانیان سرمایههای بسیار بزرگی را به کشورهای همسایه، از جمله امارات، منتقل کردهاند. پرسش اساسی این است که این منابع چگونه و از چه مسیری بهدست آمده است؟
🔸به گمان من، مهمترین پیام این کتاب برای جامعه ایران این است که نباید نابرابری را صرفاً یک شاخص اقتصادی تلقی کنیم. نابرابری، آثار بسیار عمیقتری بر جامعه میگذارد؛ آثاری که در فرهنگ، هویت، محیطزیست، آموزش و حتی ثبات سیاسی خود را نشان میدهد.
🔸از نگاه پیکتی، و البته بر اساس تجربه بسیاری از کشورها، فساد و نابرابری رابطهای دوسویه دارند. نابرابری، زمینه تولید فساد را فراهم میکند و فساد نیز بهنوبه خود نابرابری را تشدید میکند. در نتیجه، جامعه در چرخهای گرفتار میشود که خروج از آن روزبهروز دشوارتر خواهد شد. در جامعهای که فرصتها بهطور نابرابر توزیع میشود، بهتدریج فساد از یک رفتار فردی به یک ویژگی ساختاری تبدیل میشود. یعنی دیگر مسئله صرفاً تخلف چند فرد نیست؛ بلکه خودِ ساختارها بهگونهای طراحی شدهاند که امکان تولید و بازتولید فساد را فراهم میکنند.
🔸️جامعه زمانی میتواند مسیر توسعه را طی کند که اعضای آن احساس کنند به یک سرنوشت مشترک تعلق دارند و قواعد حاکم بر جامعه برای همه یکسان است. اگر این احساس از میان برود، بهتدریج فرهنگ مصرفگرایی، فردگرایی افراطی و بیاعتمادی جایگزین مسئولیتپذیری و مشارکت اجتماعی خواهد شد. در چنین وضعیتی، جامعه فقط با مشکلات اقتصادی روبهرو نخواهد شد؛ بلکه پیامدهای اجتماعی و سیاسی آن نیز دیر یا زود آشکار میشود. به همین دلیل، مقابله با نابرابری صرفاً یک سیاست اقتصادی نیست، بلکه ضرورتی برای حفظ انسجام اجتماعی، ثبات سیاسی و آینده هر جامعه است.
ibna.ir/x6Jfx
@ibna_official
🔰معصومه حسینی از مجموعه نمایشنامه «تاجِ خودِ خودم» میگوید؛
کودکان باید یاد بگیرند خودشان قهرمان زندگی خود باشند
🔸معصومه حسینی گفت: از آنجا که دغدغه اصلی من مسائل مربوط به زنان است، همانطور که در ادبیات کهن بزرگسالان به این موضوع توجه داشتم، در افسانههای کودکانه نیز مفاهیمی که دختران را در جایگاه دوم قرار میدادند، توجهم را جلب کردند. به همین دلیل احساس کردم لازم است نگاهها به این موضوع از همان سالهای کودکی تغییر کند.
🔸حسینی که پیشتر دغدغههای خود را در حوزه ادبیات و مسائل زنان دنبال کرده، در «تاجِ خودِ خودم» تلاش کرده است شخصیتهای دختر را از قالبهای کلیشهای فاصله دهد و آنها را بهعنوان کنشگرانی فعال در مسیر داستان معرفی کند؛ شخصیتهایی که به جای انتظار برای نجات یافتن، توانایی انتخاب، تصمیمگیری و قهرمان بودن را تجربه میکنند.
🔸️از آنجا که دغدغه اصلی من مسائل مربوط به زنان است، همانطور که در ادبیات کهن بزرگسالان به این موضوع توجه داشتم، در افسانههای کودکانه نیز مفاهیمی که دختران را در جایگاه دوم قرار میدادند، توجهم را جلب کردند. به همین دلیل احساس کردم لازم است نگاهها به این موضوع از همان سالهای کودکی تغییر کند.
🔸️ما بزرگترها باید مطالعه بیشتری داشته باشیم تا بتوانیم خطاهای ذهنی خود را بشناسیم و اصلاح کنیم. برای مثال، معلمی که میگوید: «با اینکه پسرها شیطنت بیشتری دارند، ترجیح میدهم به آنها درس بدهم، چون ذهن قویتری دارند و ریاضی را راحتتر یاد میگیرند»، با همین جمله ساده، باورهای نادرست بسیاری را منتقل میکند.
🔸️چنین نگاهی، فرصت ابراز وجود را از دختران میگیرد و در مقابل، آزادی عمل و اعتمادبهنفس بیشتری به پسران میدهد. همین مسئله باعث میشود پسران بیشتر سؤال بپرسند، فعالتر باشند و در نهایت این تصور شکل بگیرد که باهوشتر هستند؛ در حالی که این تنها نتیجه یک چرخه معیوب است که مدام تکرار میشود
ibna.ir/x6Jh4
@ibna_official
🔰دهکدهای در لبه جهان؛
روایت یک برنده نوبل از زنده ماندن در رومانیِ چائوشسکو
🔸دهکدهای در لبه جهان (The Village on the Edge of the World) تازهترین کتاب هرتا مولر، برنده نوبل ادبیات، است؛ روایتی تکاندهنده از تابآوری و انسانیت در دل یکی از تاریکترین فصلهای تاریخ اروپا. این کتاب، که با ترجمه کیت مکناتن منتشر شده، هم خاطرهنگاری است و هم شهادتی ادبی بر زندگی زیر سایه ترس، نظارت و سرکوب.
🔸️بخش نفسگیر خاطرات مولر، به دوران کار او در یک کارخانه دولتی مربوط میشود؛ جایی که او به دلیل همکاری نکردن با پلیس مخفی رومانی (سکوریتاته) تحت شکنجههای روانی شدید قرار گرفت. برخی از این رفتارها در ظاهر کوچک و پیشپاافتاده بودند؛ مانند این که او ناچار بود هر روز سر کار برود و بیهیچ کاری روی راهپلهها بنشیند. او پیوسته از خیابان برای بازجوییهای بیدلیل ربوده میشد. مولر در توصیف این وضعیت مینویسد: «سکوریتاته یک ایستگاه عظیم تولید ترس بود. تنها بخش فعال و مولد اقتصاد در دوران سوسیالیسم، تولید ترس بود.»
ibna.ir/x6HXr
@ibna_official
🔰کشفی در تاریخ کتابخانهها؛
کشف یک کتابخانه باستانی در اسپانیا و رد پای آیین میترائیسم
🔸باستانشناسان دانشگاههای کوردوبا و گرانادا با بررسی محوطه باستانی «فوئنته آلامو» در اسپانیا، شواهدی یافتهاند که نشان میدهد این مجموعه احتمالاً قدیمیترین کتابخانه شناختهشده در شبهجزیره ایبری را در خود جای داده است؛ کشفی که در صورت تأیید، این بنا را به غربیترین کتابخانه امپراتوری روم نیز تبدیل خواهد کرد.
🔸️به گفته پژوهشگران، این اتاق دارای فضایی نیمگنبدی، طاقچههای مستطیلشکل که احتمالاً محل استقرار قفسههای کتاب بودهاند، طاقچههای نیمدایره، سکویی مرتفع و اتاقهای جانبی است؛ بخشهایی که میتوانستهاند برای نگهداری آثار، فعالیتهای پژوهشی یا امور مرتبط با کتابخانه مورد استفاده قرار گیرند. مجموعه این ویژگیها، فرضیه کتابخانه بودن این فضا را تقویت میکند.
🔸️پژوهشگران تأکید کردهاند اهمیت این کشف تنها به قدمت احتمالی بنا محدود نمیشود، بلکه معماری «فوئنته آلامو» ترکیبی کمنظیر از شواهد را در خود حفظ کرده است؛ شواهدی که امکان بررسی دقیقتر کاربری این فضا را فراهم میکند و پژوهش را از سطح یک فرضیه فراتر میبرد.
ibna.ir/x6JgJ
@ibna_official
🔰مدی گذرا یا میراثی به قدمت تاریخ انسان؟
ادبیات آغازین دوران مدرن چه درسهایی درباره تنوع عصبی به ما میآموزد؟
🔸این روزها در فضای مجازی زیاد میشنویم که تنوع عصبی (neurodivergence) یا تفاوتهای رفتاری مثل اوتیسم و بیشفعالی به یک «مُد روز» برای جلب توجه تبدیل شده است. اما متون ادبی و تاریخی نشان میدهند که نیاکان ما قرنها پیش از ابداع این واژگان بالینی، با همین تفاوتهای ذهنی و حسی زندگی میکردهاند.
🔸تنوع عصبی در واقع یعنی رفتارهایی که با انتظارات جامعه همخوانی ندارند؛ انتظاراتی که خودشان در زمانها و مکانهای مختلف تغییر میکنند. مثلاً امروز خیلی از افراد دارای تنوع عصبی، برای آرام کردن خود یا تمرکز بیشتر، حرکات بدنی تکراری انجام میدهند یا با انگشتان خود بازی میکنند. در دوران گذشته و در جریان عبادتهای مسیحیان کاتولیک، گرداندن تسبیح در دست دقیقاً همین کارکرد را داشت و این کار نه تنها عجیب نبود، بلکه تشویق هم میشد. اما همین رفتار در محیطی دیگر کاملاً برعکس تعبیر میشد. در قرن هجدهم، یک اشرافزاده اسکاتلندی به نام هیو بلر به این دلیل که نمیتوانست در طول دعاهای خانوادگی آرام بنشیند و برای سرگرم کردن خود جوراب میبافت، به شدت سرزنش شد. این کار او در دادگاه به عنوان دلیلی برای اثبات اینکه او توانایی ذهنی لازم برای ازدواج را ندارد، مطرح شد. این ماجراها نشان میدهند که جامعه چطور رفتارهای متفاوت را عجیب میدانسته و افراد را طرد میکرده است.
ibna.ir/x6HXq
@ibna_official