🔰معصومه حسینی از مجموعه نمایشنامه «تاجِ خودِ خودم» می‌گوید؛ کودکان باید یاد بگیرند خودشان قهرمان زندگی خود باشند 🔸معصومه حسینی گفت: از آنجا که دغدغه اصلی من مسائل مربوط به زنان است، همان‌طور که در ادبیات کهن بزرگسالان به این موضوع توجه داشتم، در افسانه‌های کودکانه نیز مفاهیمی که دختران را در جایگاه دوم قرار می‌دادند، توجهم را جلب کردند. به همین دلیل احساس کردم لازم است نگاه‌ها به این موضوع از همان سال‌های کودکی تغییر کند. 🔸حسینی که پیش‌تر دغدغه‌های خود را در حوزه ادبیات و مسائل زنان دنبال کرده، در «تاجِ خودِ خودم» تلاش کرده است شخصیت‌های دختر را از قالب‌های کلیشه‌ای فاصله دهد و آن‌ها را به‌عنوان کنشگرانی فعال در مسیر داستان معرفی کند؛ شخصیت‌هایی که به جای انتظار برای نجات یافتن، توانایی انتخاب، تصمیم‌گیری و قهرمان بودن را تجربه می‌کنند. 🔸️از آنجا که دغدغه اصلی من مسائل مربوط به زنان است، همان‌طور که در ادبیات کهن بزرگسالان به این موضوع توجه داشتم، در افسانه‌های کودکانه نیز مفاهیمی که دختران را در جایگاه دوم قرار می‌دادند، توجهم را جلب کردند. به همین دلیل احساس کردم لازم است نگاه‌ها به این موضوع از همان سال‌های کودکی تغییر کند. 🔸️ما بزرگ‌ترها باید مطالعه بیشتری داشته باشیم تا بتوانیم خطاهای ذهنی خود را بشناسیم و اصلاح کنیم. برای مثال، معلمی که می‌گوید: «با اینکه پسرها شیطنت بیشتری دارند، ترجیح می‌دهم به آن‌ها درس بدهم، چون ذهن قوی‌تری دارند و ریاضی را راحت‌تر یاد می‌گیرند»، با همین جمله ساده، باورهای نادرست بسیاری را منتقل می‌کند. 🔸️چنین نگاهی، فرصت ابراز وجود را از دختران می‌گیرد و در مقابل، آزادی عمل و اعتمادبه‌نفس بیشتری به پسران می‌دهد. همین مسئله باعث می‌شود پسران بیشتر سؤال بپرسند، فعال‌تر باشند و در نهایت این تصور شکل بگیرد که باهوش‌تر هستند؛ در حالی که این تنها نتیجه یک چرخه معیوب است که مدام تکرار می‌شود ibna.ir/x6Jh4 @ibna_official

🔰دهکده‌ای در لبه جهان؛ روایت یک برنده نوبل از زنده ماندن در رومانیِ چائوشسکو 🔸دهکده‌ای در لبه جهان (The Village on the Edge of the World) تازه‌ترین کتاب هرتا مولر، برنده نوبل ادبیات، است؛ روایتی تکان‌دهنده از تاب‌آوری و انسانیت در دل یکی از تاریک‌ترین فصل‌های تاریخ اروپا. این کتاب، که با ترجمه کیت مک‌ناتن منتشر شده، هم خاطره‌نگاری است و هم شهادتی ادبی بر زندگی زیر سایه ترس، نظارت و سرکوب. 🔸️بخش نفس‌گیر خاطرات مولر، به دوران کار او در یک کارخانه دولتی مربوط می‌شود؛ جایی که او به دلیل همکاری نکردن با پلیس مخفی رومانی (سکوریتاته) تحت شکنجه‌های روانی شدید قرار گرفت. برخی از این رفتارها در ظاهر کوچک و پیش‌پاافتاده بودند؛ مانند این که او ناچار بود هر روز سر کار برود و بی‌هیچ کاری روی راه‌پله‌ها بنشیند. او پیوسته از خیابان برای بازجویی‌های بی‌دلیل ربوده می‌شد. مولر در توصیف این وضعیت می‌نویسد: «سکوریتاته یک ایستگاه عظیم تولید ترس بود. تنها بخش فعال و مولد اقتصاد در دوران سوسیالیسم، تولید ترس بود.» ibna.ir/x6HXr @ibna_official

🔰کشفی در تاریخ کتابخانه‌ها؛ کشف یک کتابخانه باستانی در اسپانیا و رد پای آیین میترائیسم 🔸باستان‌شناسان دانشگاه‌های کوردوبا و گرانادا با بررسی محوطه باستانی «فوئنته آلامو» در اسپانیا، شواهدی یافته‌اند که نشان می‌دهد این مجموعه احتمالاً قدیمی‌ترین کتابخانه شناخته‌شده در شبه‌جزیره ایبری را در خود جای داده است؛ کشفی که در صورت تأیید، این بنا را به غربی‌ترین کتابخانه امپراتوری روم نیز تبدیل خواهد کرد. 🔸️به گفته پژوهشگران، این اتاق دارای فضایی نیم‌گنبدی، طاقچه‌های مستطیل‌شکل که احتمالاً محل استقرار قفسه‌های کتاب بوده‌اند، طاقچه‌های نیم‌دایره، سکویی مرتفع و اتاق‌های جانبی است؛ بخش‌هایی که می‌توانسته‌اند برای نگهداری آثار، فعالیت‌های پژوهشی یا امور مرتبط با کتابخانه مورد استفاده قرار گیرند. مجموعه این ویژگی‌ها، فرضیه کتابخانه بودن این فضا را تقویت می‌کند. 🔸️پژوهشگران تأکید کرده‌اند اهمیت این کشف تنها به قدمت احتمالی بنا محدود نمی‌شود، بلکه معماری «فوئنته آلامو» ترکیبی کم‌نظیر از شواهد را در خود حفظ کرده است؛ شواهدی که امکان بررسی دقیق‌تر کاربری این فضا را فراهم می‌کند و پژوهش را از سطح یک فرضیه فراتر می‌برد. ibna.ir/x6JgJ @ibna_official

🔰مدی گذرا یا میراثی به قدمت تاریخ انسان؟ ادبیات آغازین دوران مدرن چه درس‌هایی درباره تنوع عصبی به ما می‌آموزد؟ 🔸این روزها در فضای مجازی زیاد می‌شنویم که تنوع عصبی (neurodivergence) یا تفاوت‌های رفتاری مثل اوتیسم و بیش‌فعالی به یک «مُد روز» برای جلب توجه تبدیل شده است. اما متون ادبی و تاریخی نشان می‌دهند که نیاکان ما قرن‌ها پیش از ابداع این واژگان بالینی، با همین تفاوت‌های ذهنی و حسی زندگی می‌کرده‌اند. 🔸تنوع عصبی در واقع یعنی رفتارهایی که با انتظارات جامعه همخوانی ندارند؛ انتظاراتی که خودشان در زمان‌ها و مکان‌های مختلف تغییر می‌کنند. مثلاً امروز خیلی از افراد دارای تنوع عصبی، برای آرام کردن خود یا تمرکز بیشتر، حرکات بدنی تکراری انجام می‌دهند یا با انگشتان خود بازی می‌کنند. در دوران گذشته و در جریان عبادت‌های مسیحیان کاتولیک، گرداندن تسبیح در دست دقیقاً همین کارکرد را داشت و این کار نه تنها عجیب نبود، بلکه تشویق هم می‌شد. اما همین رفتار در محیطی دیگر کاملاً برعکس تعبیر می‌شد. در قرن هجدهم، یک اشراف‌زاده اسکاتلندی به نام هیو بلر به این دلیل که نمی‌توانست در طول دعاهای خانوادگی آرام بنشیند و برای سرگرم کردن خود جوراب می‌بافت، به شدت سرزنش شد. این کار او در دادگاه به عنوان دلیلی برای اثبات اینکه او توانایی ذهنی لازم برای ازدواج را ندارد، مطرح شد. این ماجراها نشان می‌دهند که جامعه چطور رفتارهای متفاوت را عجیب می‌دانسته و افراد را طرد می‌کرده است. ibna.ir/x6HXq @ibna_official

🔰مروری بر یک رمان دفاع مقدس؛ «رُبّان»؛ برشی از لباس خونین جنگ در آغوش خلیج 🔸رُبّان کتابی است که بیش از هر چیز، اهمیت سوژه‌اش مخاطب را تا پایان با خود همراه می‌کند. روایت بخشی کمتر گفته‌شده از دفاع مقدس در خلیج فارس و زندگی یکی از فرماندهان نیروی دریایی... 🔸️کتاب، با مقدمه‌ی پرداختن به یک واقعه جنگی و دریایی مهم در جمهوری اسلامی ایران در قالب داستانی مستند معرفی می‌شود اما تا بخش قابل توجهی از صفحات و فصل‌هایش، براساس جنگ‌های زمینی دفاع مقدس و شکستن حصرها و آزاد شدن شهرها پیش می‌رود؛ تکراری از رویدادهای از پیش گفته شده، که مخاطبِ تشنه و در جست‌وجوی دانستن از جنگ‌های دریاییِ وطنش را برای ادامه‌ی همزیستی با داستان، دلسرد و دلزده می‌کند. و این در حالی است که از فصل‌های آخر کتاب، مواجه با دریا و جنگ‌های آن، ساختار موجه‌تری می‌گیرد و اگر داستان از همان‌جا شروع می‌شد، به عنوان و هدف کتاب، بسیار نزدیک‌تر بود. 🔸️قدرت روایتِ صاف، منطقی، بومی و مستند نویسنده را می‌توان از نقاط قوتی دانست که اگر همه‌ی بخش‌های کتاب را شامل می‌شد و یکپارچه‌سازی داشت، کتاب را به همان نقطه مطلوبش می‌رساند؛ نقطه‌ای که شاید در گیرودار شتاب‌زدگی برای تحویل اثری با موضوعیت جنگ‌های دریایی، سوژه‌ای ناب را کمتر از آنچه سزاوارش بود نشان داد و جز در بخش‌هایی محدود که اطلاعاتی تازه و با خطی داستانی به مخاطب می‌داد، درخشندگی چندانی نداشت. ibna.ir/x6Jhd @ibna_official

🔰لیلی گلستان در سالروز تولد محمود دولت‌آبادی در گفت‌وگو با ایبنا؛ پشت نام دولت‌آبادی، سال‌ها تلاش و ایستادگی است 🔸لیلی گلستان، مترجم و نویسنده، گفت: وقتی می‌گویم دولت آبادی، کلمه «همت» از همه زودتر می‌آید. این که از کجا به کجا رسید. فقط همت می‌خواهد، که نشان داد عجب همت و پشتکاری داشته است و عجب پیگیر بوده. خواستش را رها نکرده حوصله‌اش از سختی‌ها و نرسیدن‌ها سر نرفته است. سماجت کرده، تلاشش استمرار داشته است تا به مقصد رسیده! آن هم چه رسیدنی. 🔸️آن‌چنان غرق در اولویت قصه و تخیلش بود که همه‌چیز را در زیر این اولویت می‌دید. نه، باز اینجا هم همان نویسنده‌ی رنج‌کشیده است که پدرش را از دست داده و همچنان دارد می‌نویسد. هنوز همان نویسنده است که بعد از مدتی به فرزند تبدیل می‌شود... ibna.ir/x6Jhw @ibna_official

🔰مدیرعامل تعاونی لیتوگرافان به ایبنا گفت: درخواست لیتوگرافان از وزیر فرهنگ برای رفع موانع تولید و بیمه 🔸مدیرعامل تعاونی لیتوگرافان ایران با انتقاد از برخی رویه‌های سازمان تأمین اجتماعی، از ارسال نامه‌ای به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیر ستاد تسهیل و رفع موانع تولید کشور خبر داد. 🔸️ از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌عنوان متولی صنعت چاپی درخواست کرده‌ایم؛ از کارشناسان این وزارتخانه بخواهند موضوعات مربوط به سازمان تأمین اجتماعی درباره اجرای دقیق قوانین، جلوگیری از ابطال فهرست‌های بیمه پیش از پایان مهلت قانونی، خودداری از اعمال ضرایب غیرقانونی در قراردادهای واحدهای تولیدی دارای کارگاه ثابت، صدور مفاصاحساب مطابق قانون و نظارت بر حسن اجرای این مقررات در سراسر کشور را پیگیری کنند تا بخشی از مشکلات فعالان صنعت چاپ و سایر واحدهای تولیدی برطرف شود. ibna.ir/x6Jhj @ibna_official

🔰گفت‌وگوی ایبنا با جامعه‌شناس لرستانی: کتاب‌های بومی باید به زبان نسل جدید نزدیک شوند 🔸️مجتبی ترکارانی جامعه‌شناس لرستانی با اشاره به نقش کتاب‌های بومی در حفظ حافظه جمعی استان، تاکید کرد: این آثار تا زمانی که وارد عرصه نقد علمی، گفت‌وگوی عمومی و نزدیک به زبان نسل جدید نشوند، نمی‌توانند در بازتعریف هویت لری در جهان امروز نقش مؤثری داشته باشند. 🔸رئیس گروه جامعه‌شناسی مردم‌مدار انجمن جامعه‌شناسی ایران با اشاره به برخی آسیب‌های موجود در آثار بومی ادامه داد: بسیاری از این کتاب‌ها بر پایه هویت‌های قبیله‌ای نوشته شده‌اند و تاریخ قبیله‌ای، هویت‌های ایلی را بازتولید می‌کنند. این مسئله یکی از آسیب‌های جدی این آثار است که بارها نیز مورد نقد قرار گرفته و همچنان نیازمند بررسی و نقد است. 🔸آثار ارزشمند و پژوهش‌های قابل توجهی نیز درباره تاریخ و هویت لرستان منتشر شده که باید در محافل فرهنگی و علمی بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرند تا از طریق گفت‌وگوی جمعی، حضور عمیق‌تری در حافظه جمعی جامعه پیدا کنند. 🔸️متأسفانه تصویری که از لرستان در خارج از استان وجود دارد، تصویری واقعی و به‌روز نیست. بسیاری همچنان تصور می‌کنند مردم این استان در غار یا چادر زندگی می‌کنند و همه چیز به همان سبک گذشته باقی مانده است. قصد ندارم بگویم این گذشته ارزشمند نیست، بلکه بخشی از هویت ماست و به آن افتخار می‌کنیم، اما جامعه لرستان طی دهه‌های اخیر رشد و تحول یافته است، در حالی که تصویری که از آن ارائه می‌شود، متعلق به پنجاه یا حتی صد سال پیش است. ibna.ir/x6Jh7 @ibna_official

🔰درباره کتاب «سفری به بوسنی» ترجمه جدید محمدرضا شفیعی کدکنی؛ سفری تاریخی به گذشته بوسنی 🔸محمدرضا شفیعی کدکنی با گزینش و ترجمه‌ی این اثر، سندی دیگر از تاریخِ سفرنامه‌نویسی را به زبان فارسی عرضه کرده‌است. کتاب ، دعوتی است به یک سفرِ تاریخی؛ سفری که در آن، شکوهِ گذشته‌ بوسنی و نگاهِ تیزبینِ یک امیرِ مصری به هم گره می‌خورند. 🔸️او در این روایت، همزمان که به جزئیاتِ معماری و آداب‌ورسومِ اهالی بوسنی می‌پردازد، در پیِ یافتنِ پیوندهای پنهان میان سرزمین‌های اسلامی در عصر افول قدرت‌های بزرگ است. 🔸️«سفری به بوسنی» روایتی کوتاه اما دقیق از مشاهدات امیر محمدعلی پاشا (پسر خدیو اسماعیل مصر) در سفر به منطقه‌ی بوسنی است. این سفرنامه که در اواخر قرن نوزدهم میلادی به رشته‌ی تحریر درآمده، بیش از آنکه یک گزارش سیاسی صرف باشد، گزارشی فرهنگی و اجتماعی است. ibna.ir/x6Jhz @ibna_official

🔰نقد و معرفی کتاب «درباره آینده؛ چشم‌اندازهای بشریت» نه خوش‌بینی ساده‌لوحانه و نه بدبینی آخرالزمانی نگاهی به آینده تمدن انسانی از منظر علم، فناوری و مسئولیت جهانی 🔸کتاب «درباره آینده» خواننده را از دو دام رایج می‌رهاند: خوش‌بینی ساده‌لوحانه به فناوری و بدبینی آخرالزمانی. نویسنده با تکیه بر دانش علمی و نگاهی متوازن، نشان می‌دهد که آینده نه تقدیری گریزناپذیر است و نه رؤیایی تضمین‌شده، بلکه نتیجه انتخاب‌هایی است که انسان در زمان حال انجام می‌دهد. 🔸️ ریس آینده را مجموعه‌ای از احتمالات می‌داند، نه سرنوشتی از پیش تعیین‌شده. بنابراین به جای آنکه بگوید در سالی مشخص چه اتفاقی رخ خواهد داد، می‌پرسد اگر روندهای کنونی ادامه یابند، چه خطرها و چه فرصت‌هایی پیش روی بشر قرار خواهد گرفت. 🔸️این رویکرد، کتاب را از آثار عامه‌پسند آینده‌نگری متمایز می‌کند. نویسنده نه وعده آرمان‌شهری فناورانه می‌دهد و نه آینده‌ای آخرالزمانی ترسیم می‌کند، بلکه همواره میان امید و نگرانی تعادل برقرار می‌سازد. 🔸️یکی از مهم‌ترین استدلال‌های کتاب آن است که برخلاف تصور رایج، خطرناک‌ترین تهدیدهای آینده الزاماً طبیعی نیستند. ریس توضیح می‌دهد که احتمال برخورد سیارک‌ها یا وقوع برخی بلایای طبیعی بسیار اندک است و حتی برای برخی از آن‌ها، مانند برخورد اجرام آسمانی، فناوری‌های هشدار و پیشگیری نیز در حال توسعه است. اما تهدیدهایی مانند جنگ هسته‌ای، تخریب محیط زیست، گسترش کنترل‌نشده فناوری‌های زیستی یا سوءاستفاده از هوش مصنوعی، خطرهایی هستند که خود انسان ایجاد می‌کند و احتمال وقوع آن‌ها نیز به تصمیم‌های سیاسی و اجتماعی بستگی دارد. 🔸️این دیدگاه، پیام اصلی کتاب را آشکار می‌کند: آینده بشر بیش از آنکه قربانی طبیعت باشد، محصول انتخاب‌های خود او خواهد بود. ibna.ir/x6HHc @ibna_official

🔰معیارهای پیش‌بینی دقیق در بازار کتاب/ ۳ بازار کتاب با حدس و گمان اداره نمی‌شود نشر در خلأ بازارسنجی علمی 🔸مهدی بیگلری، فعال حوزه نشر، می‌گوید: در بسیاری از صنایع، پیش از تولید محصول، نظرسنجی‌ها و آزمون‌های مختلف انجام می‌شود تا نیاز واقعی بازار شناسایی شود، اما صنعت نشر ایران کمتر از این ظرفیت استفاده می‌کند. 🔸ارتباط با مؤلف، جایگاه فرهنگی ناشر، تصویری که ناشر مایل است از خود در جامعه علمی و فرهنگی ارائه کند، تعداد عناوین منتشرشده، تعامل با مراکز پخش، حضور در ویترین کتاب‌فروشی‌ها و حتی برخی شاخص‌های اداری مانند دریافت غرفه نمایشگاه یا سایر حمایت‌ها نیز در تصمیم ناشران اثرگذار است؛ بنابراین همه کتاب‌ها صرفاً با هدف کسب بیشترین فروش منتشر نمی‌شوند. 🔸بخش قابل توجهی از بازار نشر عمومی امروزه به ترجمه آثار پُرفروش خارجی اختصاص دارد. ناشران معمولاً کتاب‌هایی را انتخاب می‌کنند که در سطح جهان پُرفروش بوده‌اند، جوایز معتبر دریافت کرده‌اند یا در فضای مجازی و رسانه‌ها مورد توجه قرار گرفته‌اند. در چنین شرایطی، پیش‌بینی فروش دشوار نیست و حتی گاهی چندین ناشر به‌طور هم‌زمان یک اثر را ترجمه و منتشر می‌کنند. 🔸نباید عملکرد یک ناشر را تنها براساس موفقیت یا شکست یک یا دو عنوان کتاب قضاوت کرد. ارزیابی واقعی زمانی امکان‌پذیر است که عملکرد ناشر در یک بازه زمانی بلندمدت، مثلاً ۱۰ یا ۲۰ ساله، بررسی شود. ibna.ir/x6J3g @ibna_official

🔰محرم به روایت آیین و ادبیات/ زنجان؛ زنجان؛ سرزمین تعزیه‌های موروثی و نوحه‌های تاریخی ماندگار 🔸 در هیاهوی جهانِ مدرن، زنجان همچنان پایتخت شور و شعور باقی مانده است؛ جایی که محرم نه یک تقویم مذهبی، که شناسنامه مردم است. از تعزیه‌های موروثیِ ارمغان‌خانه که طعم اصالت قاجاری دارند تا طنین نوحه‌های ترکی که حافظه جمعی یک ملت را زنده نگه داشته‌اند. 🔸یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آیین‌های محرم در زنجان، تداوم و پویایی آن‌هاست. بسیاری از سنت‌ها و شیوه‌های عزاداری که ریشه در گذشته دارند، با اصالت خود حفظ شده‌اند و در عین حال توانسته‌اند با شرایط و نیازهای جامعه امروز نیز هماهنگ شوند. حضور گسترده جوانان در کنار پیشکسوتان، نشان‌دهنده موفقیت این آیین‌ها در انتقال میراث فرهنگی و دینی به نسل‌های جدید است. 🔸️تعزیه ارمغانخانه با قدمتی چند صدساله، میراث نمایشی عاشورا است، ادامه داد: ارمغانخانه در ۳۵ کیلومتری زنجان از مراکز مهم تعزیه‌خوانی شمال غرب ایران است و سابقه آن دست‌کم به دوره قاجار می‌رسد. این تعزیه نسل به نسل تداوم یافته و شبیه‌خوانان آن از خانواده‌هایی هستند که چند نسل در اجرای تعزیه حضور داشته‌اند و نقش‌ها موروثی منتقل شده است. نسخه‌های تعزیه ارمغانخانه عمدتاً برگرفته از نسخه‌های قاجاری است که کمتر دستخوش تغییرات جدید شده‌اند. 🔸️سه عنصر نمایش مذهبی سنتی، موسیقی دستگاهی ایرانی و فرهنگ بومی استان را عامل ممتاز بودن این تعزیه دانست.به همین دلیل، تعزیه ارمغانخانه یکی از اصیل‌ترین سنت‌های نمایشی عاشورایی شمال غرب ایران به شمار می‌رود. 🔸️حسینیه اعظم و زینبیه اعظم از مهم‌ترین مراکز عزاداری زنجان به شمار می‌روند و هر دو سابقه‌ای طولانی دارند. درباره حسینیه اعظم گاه از قدمت چند دهه‌ای هیئت سخن گفته می‌شود، اما باید میان قدمت هیئت عزاداری و قدمت خود حسینیه تفاوت قائل شد. شواهد تاریخی نشان می‌دهد که این مجموعه پیشینه‌ای بسیار قدیمی‌تر دارد و در گذشته به عنوان محل استقرار و پذیرایی از زائران نیز مورد استفاده قرار می‌گرفت. ibna.ir/x6Jds @ibna_official