🔰نگاهی به تازه‌ترین کتاب‌های منتشرشده در جهان عرب؛ از حافظه‌ی سوریه تا جنبش زنان تونس 🔸تازه‌ترین کتاب‌های منتشرشده در جهان عرب، طیف متنوعی از ادبیات و علوم انسانی را دربرمی‌گیرند؛ از رمان و داستان تا پژوهش‌هایی درباره‌ی حافظه‌ی سوریه، جنبش زنان تونس و ساختارهای خویشاوندی 🔸جهان کتاب عرب در روزهای اخیر شاهد انتشار آثاری در حوزه‌های ادبیات، تاریخ، نقد ادبی و علوم انسانی بوده است؛ از رمان و مجموعه‌داستان تا پژوهش‌هایی درباره‌ی جنبش زنان تونس، حافظه‌ی سوریه و ساختارهای خویشاوندی. «العربی الجدید» در تازه‌ترین شماره‌ی ستون «آخر ما صدر» (آخرین نسخه) چند عنوان از انتشارهای جدید ناشران و مراکز پژوهشی را معرفی کرده است؛ انتخاب‌هایی که تصویری از موضوعات مورد توجه کتاب‌های تازه در جهان عرب به دست می‌دهند. 🔸مرور این انتشارها نشان می‌دهد که کتاب تازه در جهان عرب از مسیرهای متفاوتی به مسئله‌ی انسان و جامعه نزدیک می‌شود. «روزنوشت‌های بهجه» سراغ حافظه‌ی فردی و بدن می‌رود؛ «حیاط غریبه‌ها» مکان را به حافظه‌ی شهر تبدیل می‌کند؛ و «فواز حداد؛ رمان‌نویس حافظه‌ی سوریه» ادبیات را از زاویه‌ی ثبت تجربه‌ی استبداد، تبعید و جنگ می‌خواند. 🔸در حوزه‌ی تاریخ و علوم انسانی نیز موضوعاتی چون حضور تاریخ جنبش زنان تونس و ساختارهای خویشاوندی مورد توجه قرار گرفته‌اند. حتی پژوهشی درباره‌ی تصویر «سگ» در رمان عراقی نیز در نهایت به مسئله‌ای بزرگ‌تر می‌رسد: این‌که تغییر یک نماد ادبی چگونه می‌تواند تغییرات اجتماعی و فرهنگی یک جامعه را آشکار کند. ibna.ir/x6K3H @ibna_official

🔰نگاهی به کتابی درباره‌ی تاریخ شکل‌گیری هویت سودانی؛ سودانی بودن از کجا می‌آید؟ 🔸کتاب «سودانی بودن: تجلیات تاسی‌تی، سرزمین کمان‌ها، در فضاهای مدرنیته» نوشته‌ی عبدالوهاب احمد الأفندی، به یکی از مناقشه‌برانگیزترین پرسش‌های تاریخ سودان بازمی‌گردد: «سودانی بودن» چگونه شکل گرفته است؟ الأفندی با عبور از دوگانه‌ی «عرب یا آفریقایی»، تاریخ هویت سودانی را از تاسی‌تی تا دوران معاصر دنبال می‌کند و آن را حاصل فرایندی طولانی از تداوم، تغییر و بازسازی می‌داند 🔸نقطه‌ی عزیمت الأفندی این است که هویت سودانی را نمی‌توان یک هویت ثابت و ازپیش‌تعیین‌شده دانست. او همچنین بحث را در چارچوب پرسش سنتی «سودان عرب است یا آفریقایی؟» متوقف نمی‌کند. مسئله‌ی اصلی کتاب، بررسی فرایندی است که طی آن، در طول قرن‌ها، عناصر مختلف تاریخی، فرهنگی، دینی و اجتماعی با یکدیگر برخورد کرده‌اند و در جامعه‌ی سودان شکل‌های تازه‌ای پیدا کرده‌اند. 🔸به این ترتیب، پرسش کتاب از «اصل هویت» به «چگونگی شکل‌گیری هویت» تغییر می‌کند. الأفندی معتقد است جامعه‌ی سودان در مواجهه با عوامل بیرونی، صرفاً پذیرنده و منفعل نبوده است؛ تأثیرات مصر، جهان عرب، اسلام، مسیحیت و بعدها اروپا، هرکدام وارد جامعه‌ای شده‌اند که ساختارها و میراث تاریخی خودش را داشته و در نتیجه، این تأثیرات در داخل سودان بازتفسیر و بازسازی شده‌اند. 🔸یکی از حساس‌ترین بخش‌های کتاب به مسئله‌ی دوگانه‌ی «عرب/آفریقایی» مربوط است. الأفندی اهمیت هر دو مؤلفه را در تاریخ سودان می‌پذیرد، اما با تبدیل آنها به دو هویت کاملاً متضاد موافق نیست. از نظر او، تاریخ سودان نمونه‌ای از درهم‌تنیدگی این مؤلفه‌هاست و تلاش برای یافتن یک تعریف خالص و یکدست از هویت سودانی، پیچیدگی این تاریخ را از میان می‌برد. 🔸در همین زمینه، کتاب به جریان ادبی و فکری «الغابة والصحراء» یا «جنگل و صحرا» نیز می‌پردازد؛ جریانی که در دهه‌های گذشته کوشید با تأکید بر ترکیب عناصر آفریقایی و عربی، تصویری تازه از هویت سودانی ارائه دهد. با این حال، الأفندی حتی این جریان را نیز پاسخ نهایی به مسئله‌ی هویت نمی‌داند و بر محدودیت دامنه‌ی اثرگذاری و اختلاف‌های درونی آن تأکید می‌کند. 🔸سودانی بودن» یک تاریخ جامع و خطی از سودان نیست. الأفندی به‌جای آن، دوره‌ها، شخصیت‌ها و متن‌هایی را انتخاب می‌کند که از نظر او می‌توانند لحظه‌های مهم شکل‌گیری هویت را آشکار کنند. احمد ابوشوک این روش را تاریخی ـ تحلیلی و انتخابی می‌خواند. ibna.ir/x6K25 @ibna_official

🔰در آیین رونمایی و جشن امضای کتاب «به نام پدرم» مطرح شد؛ خاطره یک پدر و روایت یک ملت وقتی سوگ فردی به مسئولیتی جمعی تبدیل می‌شود 🔸یامان حکمت، «تبدیل سوگ به امید» را یکی از عمیق‌ترین لایه‌های روان‌شناختی کتاب دانست و گفت روایت احمد مسعود از فقدان پدر، روایتی است که در آن سوگ فردی به مسئولیتی جمعی تبدیل می‌شود. 🔸️«به نام پدرم» را می‌توان از دو زاویه روان‌شناسی اجتماعی و مباحث تمدنی بررسی کرد. به گفته او، این کتاب لزوماً خاطرات احمد مسعود از پدرش نیست، بلکه روایتی است که تلاش می‌کند جهان‌بینی مقاومت را توضیح دهد. 🔸️حکمت یکی از ویژگی‌های این جهان‌بینی را «هویت‌سازی جمعی» دانست و گفت در کتاب، نوعی هویت جمعی در برابر گفتمان طالبان شکل می‌گیرد؛ هویتی که بر مفاهیمی مانند آزادی، عدالت، دموکراسی، مردم، خانواده، وطن، آموزش، مسئولیت، تعهد و شجاعت استوار است.. 🔸 روایت احمد مسعود از فقدان پدر، روایتی است که در آن سوگ فردی به مسئولیتی جمعی تبدیل می‌شود. مسیر روانی کتاب از انکار و خشم نسبت به خشونت طالبان آغاز می‌شود و به پذیرش مسئولیت و سپس امید به آینده می‌رسد؛ آینده‌ای که در کتاب با آزادی، دموکراسی و میانه‌روی پیوند خورده است. ibna.ir/x6K3B @ibna_official

🔰گزارش ایبنا از آیین گرامیداشت جلال خالقی مطلق؛ جلال خالقی‌مطلق؛ چهره‌ای بی‌مانند در زبان‌شناسی و شاهنامه 🔸️ آرامگاه فردوسی میزبان حضور دوستداران و چهره‌های مختلف زبان و فرهنگِ پارسی ازجمله ژاله آموزگار بود. جمعی که به دعوت بنیادِ فردوسی شاخه‌ توس، گرد هم آمدند تا یاد جلال خالقی مطلق، پژوهشگرِ شاهنامه را گرامی دارند 🔸جلوخانِ آرامگاهِ فردوسی در عصرِ دل‌انگیزِ جمعه، شاهدِ گردهماییِ عاشقانِ زبان و فرهنگِ پارسی بود. جمعی که دل در گروِ اندیشه‌ بلندِ فردوسی و یاد نیک پژوهشگری سترگ، جلال خالقی مطلق، سپرده بودند. زمانی که خبرِ درگذشت او در میان آتش جنگ پیچید، سکوتی تلخ بر دل‌ها نشست. آن روزها جنگ در شهرهای میهمن عزیزمان، مجال برگزاریِ مراسمی درخورِ شأن این اندیشمند را نگذاشت. اما جمعه بیستم شهریورماه بنیادِ فردوسی شاخه‌ توس، عزمِ آن کرده بود تا در جوارِ آرامگاهِ حکیِم توس، یادِ خالقی مطلق را به مناسبت زادروزِ او زنده نگه دارد. 🔸️نام جلال خالقی مطلق با شاهنامه فردوسی و ایران در هم تنیده است. او سرشار از عشق به ایران بود و برای بهتر عرضه کردن دستاورد سی سال رنج فردوسی بزرگ، 35 سال از عمرش را وقف کرد. 🔸مهم‌ترین خدمت او هم در زمینه تصحیح شاهنامه و هم در پژوهش‌هایی بود که در عرصه شاهنامه انجام دادند. هر مقاله‌ای که دکتر خالقی‌مطلق درباره شاهنامه نوشت، به یک زاویه تاریک و پرابهام از شاهنامه نور می‌افکند و آن را برا 🔸️حق خالقی‌مطلق همین است که در مشهد و در جوار آرامگاه فردوسی از او یاد شود، چراکه مشهد و توس به دلیل زادگاه فردوسی و خاستگاه حماسه ایران، جایگاه ویژه‌ای در حوزه شاهنامه دارند. 🔸️خود دکتر خالقی‌مطلق نیز هر زمان که به ایران می‌آمد، یکی از نخستین جاهایی که به آن سفر می‌کرد مشهد و توس بود. از سوی دیگر، بنیاد فردوسی شاخه توس نیز با ایشان ارتباط نزدیکی داشت و ایشان ریاست بنیاد فردوسی شاخه توس را بر عهده داشتند. ibna.ir/x6K49 @ibna_official

🔰سعید دمیرچی، کارشناس حوزه نشر عنوان کرد: این روزها دخل کتابفروشی با کتاب نمی‌چرخد 🔸سعید دمیرچی، کارشناس نشر می‌ گوید: به نظرم اگر فقط کتاب، در یک کتابفروشی عرضه شود، گردش اقتصادی لازم برای ادامه فعالیت آن ایجاد نمی‌شود 🔸️این کتابفروش، با اشاره به مشکلات کتابفروشی‌های کتاب‌محور اظهار کرد: بسیاری از کتابفروشی‌هایی که تنها بر فروش کتاب تمرکز داشتند، پس از دوران کرونا و به دنبال نوسانات شدید نرخ ارز با مشکلات اقتصادی جدی مواجه شدند. 🔸️وی افزود: برخی کتابفروشی‌های استیجاری مجبور به تعطیلی شدند و حتی برخی کتابفروشی‌هایی که ملک، متعلق به خودشان بود نیز فعالیتشان را متوقف کردند. 🔸وی با بیان اینکه فضای نشر، امروزه به‌هم‌ریخته است، گفت: برای اصلاح این وضعیت باید تصمیمات اساسی گرفته شود؛ دولت نیز تا حد امکان از مداخلات مستقیم در حوزه‌هایی مانند کاغذ و چاپ فاصله بگیرد. 🔸️ در شرایطی هستیم که وضعیت می‌تواند به‌سرعت تغییر کند. ممکن است آموزش‌وپرورش اعلام کند مدارس حضوری هستند، اما اگر شرایط اضطراری و آموزش به‌سرعت مجازی شود، طبیعی است که خانواده‌ها نیز خریدهای خود را تا روزهای آخر به تعویق بیندازند. ibna.ir/x6JXz @ibna_official

🔰«موهبت میان‌گرایی » به فارسی ترجمه می‌شود 🔸کتاب «موهبت میان‌گرایی» نوشته رامی کامینسکی (۲۰۲۵)، روان‌شناس پیشگام آمریکایی دانشگاه نیویورک به فارسی ترجمه می‌شود. 🔸️محوریت اصلی کتاب به رسمیت‌ شناختن مفهوم میان‌گرایی (Otrover) است؛ افرادی که به طور اجمالی خصلت‌هایی دارند که نه برون‌گرا است و نه درون‌گرا؛ این افراد به هیچ‌یک از آن دسته‌بندی مرسوم تعلق ندارند، همواره احساس کرده‌اند جایی برای آن‌ها نیست و این خلاء به آنان حس ناتوانی و تعلق نداشتن داده است. دکتر کامینسکی با استناد به درمان‌های بالینی خود، تلاش کرده با معرفی این طیف شخصیتی، حس تفاوت آن‌ها با دیگران را از موضع ضعف به سمت قدرت ببرد و آن را موهبتی نامیده که به همه عطا نشده است. ibna.ir/x6JVK @ibna_official

🔰ماجرای اولین بازداشت آیت‌الله طالقانی چه بود؟ 🔸اسنادی از شهربانی و ثبت احوال دوره رضاشاه نشان می‌دهد آیت‌الله سید محمود طالقانی نخستین‌بار در سال ۱۳۱۸ و در پی اعتراض به رفتار مأموران شهربانی با یک زن محجبه بازداشت شد. این روحانی جوان که به اتهام «توهین به مأمور دولت» تحت تعقیب قرار گرفت، شش ماه را در زندان گذراند؛ رخدادی که بعدها به عنوان آغاز مسیر مبارزاتی یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های نهضت اسلامی ایران شناخته شد. 🔸️بر اساس روایت‌های تاریخی و خاطرات نزدیکان آیت‌الله طالقانی، ماجرا از آنجا آغاز شد که وی در یکی از محلات تهران شاهد برخورد خشونت‌آمیز مأموران شهربانی با زنی محجبه شد. در سال‌های پس از اجرای سیاست کشف حجاب، نیروهای انتظامی مأمور بودند با هرگونه استفاده از پوشش سنتی زنان مقابله کنند. طالقانی جوان که در آن زمان هنوز به عنوان یک روحانی شناخته‌شده مطرح نبود، در برابر اقدام مأمور شهربانی برای برداشتن چادر از سر آن زن واکنش نشان داد و با مأمور درگیر شد. این اقدام در فضای اختناق‌آمیز اواخر حکومت رضاشاه، که کوچک‌ترین اعتراض به مأموران دولتی می‌توانست تبعات سنگینی در پی داشته باشد، حرکتی کم‌سابقه به شمار می‌رفت. ibna.ir/x6K48 @ibna_official

🔰چگونه ترامپ با سوار شدن بر موج بحران‌ها برنده انتخابات شد؟ 🔸کتاب «دورنمای یک برنده» با هدف واکاوی علل پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا از منظر نظریه چشم‌انداز (Prospect Theory) دانیل کانمن و عاموس تورسکی منتشر و روانه بازار کتاب شده است. 🔸این اثر با بهره‌گیری از چارچوب تحلیلی دنیل کانمن و عاموس تورسکی (دو روان‌شناس برنده جایزه نوبل اقتصاد) نشان می‌دهد که چگونه سوگیری‌های شناختی و رفتارهای ریسک‌پذیر رأی‌دهندگان، مسیر انتخابات را به نفع نامزدی تغییر داد که بسیاری او را گزینه‌ای غیرمحتمل می‌دانستند. 🔸️نویسندگان کتاب با تکیه بر این چارچوب نظری نشان می‌دهند که ترامپ برخلاف رقبای سنتی خود، توانست با ارتباط مؤثر با رأی‌دهندگان و بهره‌گیری از زیان‌گریزی و اثر بازتاب، پیام خود را به گوش کسانی برساند که خود را در سمت بازنده اقتصاد و سیاست آمریکا می‌دیدند. 🔸️نویسندگان در «دورنمای یک برنده» با رویکردی نوآورانه و داستانی، خواننده را به آزمایشگاه ذهنی کانمن و تورسکی می‌برند و نشان می‌دهند که چگونه «سیستم ۱» و «سیستم ۲» مغز (دو نظام شناختی که یکی سریع، شهودی و احساسی است و دیگری کند، تحلیلی و منطقی) در فرآیند تصمیم‌گیری انتخاباتی نقش ایفا می‌کنند. آن‌ها با روایت‌هایی ملموس از رأی‌دهندگانی که در روزهای پایانی کارزار انتخاباتی با انبوهی از اطلاعات متناقض، اخبار جعلی و وعده‌های اغراق‌آمیز مواجه بودند، نشان می‌دهند که در شرایط عدم‌اطمینان و ابهام، سیستم ۱ مغز (که بر پایه سوگیری‌های شناختی و میان‌برهای ذهنی عمل می‌کند) بر سیستم ۲ غلبه می‌کند. ibna.ir/x6JVG @ibna_official

🔰جنگنامه امام علی(ع) و محمد حنیفه با کفار 🔸️کتاب «جنگنامه امام علی علیه‌السلام و محمد حنیفه با کفار» که بازسرایی و کتابت آن توسط محی‌الدین پسر سیدعبدالقادر در سال 1325 هجری قمری انجام شده است، توسط دکتر فؤاد مولودی تالیف و منتشر شده است. 🔸️این منظومه، روایتی ادبی و شاعرانه از تولد محمد حنیفه و کار و کردار اوست. در روایات و منظومه‌های ادبی فارسی و عربی، تخیل قصه را چاشنی اصل وقایع تاریخی کرده و این منظومه نیز از این اصل مبرا نیست. اثر حاضر با دقتی ستودنی به بررسی تاریخی موضوع پرداخته و مشخص کرده است که ناظمان جنگ‌نامه‌های محمد حنیفه، با حفظ جنبه دینی قصه و مقبولیت آن در میان مخاطبان، توانسته‌اند بخشی از رسالت خود را در پرورش مضامین دینی در ادبیات به فرجام برسانند. 🔸️این اثر، سرایش یک منظومه به زبان کردی در ستایش امام علی(ع) و فرزند ایشان، محمد حنیفه، و به دست شاعری یا ناظمی اهل تسنن و ساکن در کردستان امروزی بوده است و نشان‌دهنده نفوذ قصص مربوط به امیرالمؤمنین و اهل بیت ایشان در آن نواحی بوده است. با تأمل در ساخت و فرم روایی این منظومه می‌توان دریافت که به احتمال قریب به یقین، این منظومه تنها یکی از موارد در سنت قصه‌پردازی در باب امام علی(ع) و فرزندان ایشان بوده است. ibna.ir/x6JVL @ibna_official

🔰یادداشت رسول جعفریان به‌مناسبت انتشار «ارج‌نامه و فریدشناخت» مردِ اسناد؛ از مطبوعات تا لرستان‌شناسی 🔸رسول جعفریان، به‌مناسبت سالروز تولد استاد سیدفرید قاسمی و انتشار کتاب «ارج‌نامه و فریدشناخت» درباره این پژوهشگر تاریخ مطبوعات و لرستان‌پژوه نوشت. 🔸️دست و دلباز هم هست، از هر جهت؛ و کتابخانه تاریخ ما بیش از همه از این دست و دلبازی بهره برده است. هزاران کتاب اهدا کرده و هر بار هم چنان بی‌سر و صدا که انگار نه انگار این کتاب‌ها روزی جزئی از کتابخانه شخصی خودش بوده‌اند. 🔸️بارها از دانش او، حافظه‌اش و تسلط حیرت‌انگیزش بر حوزه‌ای که در آن کار می‌کند شگفت‌زده شده‌ام. کافی است موضوعی را پیش بکشید؛ هنوز شما جمله‌تان را تمام نکرده‌اید که او تاریخ، نام، نشریه، شماره، آدم‌ها و حواشی ماجرا را ردیف کرده است. آدم گاهی شک می‌کند که حافظه فرید، حافظه انسانی است یا یک جور آرشیو دیجیتال که هنوز به ما نگفته کجا سرورش را گذاشته است. ibna.ir/x6K4W @ibna_official

🔰اندیشه مهاجرت در گفت‌وگو با امید آسایش؛ جست‌وجوی فردا، شاید در «جایی دیگر»‌ 🔸«آثاری که در داخل ایران تولید شده‌اند، عمدتاً به توضیح علل مهاجرت و عوامل مؤثر بر تصمیم افراد برای خروج از کشور محدود مانده‌اند و کمتر به پیامدهای میل و تصمیم به مهاجرت بر زندگی روزمره افراد پیش از خروج توجه کرده‌اند. در مقابل، بسیاری از پژوهش‌هایی که در خارج از ایران انجام شده‌اند، بر تجربه مهاجران ایرانی در کشورهای مقصد تمرکز دارند. در نتیجه، زندگی افرادی که هنوز در ایران حضور دارند، اما اندیشه و امکان مهاجرت به یکی از محورهای اصلی زندگی آنان تبدیل شده است، کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است.» 🔸طرح اصلی کتاب از یک پرسش نسبتاً ساده آغاز می‌شود: مهاجرت پیش از آن‌که عملاً اتفاق بیفتد، چه تأثیری بر زندگی افراد و جامعه می‌گذارد؟ ما در سال‌های اخیر شاهد رشد میل به مهاجرت در ایران بوده‌ایم، درصورتی‌که که امکان مهاجرت برای ایرانیان روزبه‌روز کمتر شده است. پرسشی که ما را به نگاشتن این کتاب واداشت این بود که چگونه این میل فراگیر به مهاجرت و تلاش روزافزون برای رفتن از ایران در میان اقشار مختلف جامعه، زندگی روزمره و رفتار سیاسی و اجتماعی آنها را تحت تأثیر قرار داده است. کتاب سعی دارد نشان دهد که چطور تجمع عوامل دافعه در جامعه ایران که شامل مشکلات اقتصادی، محدودیت‌های فرهنگی، و نبود آزادی‌های مدنی می‌شود، باعث شکل‌گیری باوری جمعی به سودمندی مهاجرت شده است و فرهنگ مهاجرت را شکل داده است. اکنون باور به سودمندی مهاجرت دیگر موضوعی فردی نیست بلکه به توافقی جمعی تبدیل شده است. در چنین شرایطی کسانی که می‌خواهند مهاجرت کنند نیازی نیست که به پرسشی درباره چرایی مهاجرت پاسخ دهند، بلکه افرادی که به هر دلیلی ممکن است با مهاجرت مخالف باشند مورد سؤال قرار گرفته و گاهی اوقات متهم به بهره‌مندی از شرایط موجود در کشور می‌شوند. 🔸️بخش اصلی کتاب بر یک پژوهش کیفی استوار است. در طی ۹ سال، بیش از نود مصاحبه عمیق و نیمه‌ساختاریافته با افرادی از هر یک از گروه‌های معرفی شده انجام شده است تا وجه جمعی آن‌چه به صورت فردی در قالب میل به مهاجرت توسط بسیاری تجربه می‌شود نشان داده شده و تأثیرات گسترش چنین میلی در جامعه مورد مطالعه قرار گیرد. هدف این بوده است که روایت‌های شخصی افراد در زمینه اجتماعی گسترده‌تری قرار گیرند؛ زیرا میل فراگیر به مهاجرت را نمی‌توان صرفاً به انگیزه‌ها یا خصوصیات فردی تقلیل داد. این میل فراگیر در شرایط اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی مشخصی شکل گرفته است. 🔸️کتاب از ادبیات نظری جدید در حوزه جامعه‌شناسی مهاجرت، عدم تحرک یا ناتوانی در مهاجرت، فرهنگ مهاجرت و رابطه میان «خواست مهاجرت» و «توانایی مهاجرت» بهره می‌گیرد و می‌کوشد این ادبیات را در چارچوب جامعه ایران توسعه دهد. مرور پژوهش‌های موجود درباره مهاجرت ایرانیان نشان می‌دهد که بخش مهمی از آثاری که در داخل ایران تولید شده‌اند، عمدتاً به توضیح علل مهاجرت و عوامل مؤثر بر تصمیم افراد برای خروج از کشور محدود مانده‌اند و کمتر به پیامدهای میل و تصمیم به مهاجرت بر زندگی روزمره افراد پیش از خروج توجه کرده‌اند. در مقابل، بسیاری از پژوهش‌هایی که در خارج از ایران انجام شده‌اند، بر تجربه مهاجران ایرانی در کشورهای مقصد تمرکز دارند؛ مهاجرانی که در موارد بسیاری سال‌ها یا حتی دهه‌ها پیش کشور را ترک کرده‌اند. در نتیجه، زندگی افرادی که هنوز در ایران حضور دارند، اما اندیشه و امکان مهاجرت به یکی از محورهای اصلی زندگی آنان تبدیل شده است، کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است. کتاب حاضر می‌کوشد با تمرکز بر این خلأ، نشان دهد که مهاجرت پیش از جابه‌جایی فیزیکی آغاز می‌شود و حتی در صورت محقق‌نشدن، می‌تواند تأثیرات عمیقی بر زندگی فردی و اجتماعی برجای بگذارد. ibna.ir/x6K4j @ibna_official

🔰نویسنده «خیام؛ پرومته ایران» در گفت‌وگو با ایبنا تأکید کرد؛ دور باطل محققان در یافتن رباعیات اصیل خیام 🔸️سینا جهان‌دیده، نویسنده کتاب جدید انتشارات مروارید با عنوان «خیام؛ پرومته ایران» با موضوع تحلیل گفتمان خیامیت تاکید کرد: درباره رباعیات خیام می‌توانیم عنوان قدیم‌تر و جدیدتر را به کار ببریم چراکه تمام رباعیات خیام منسوب به او هستند اما نمی‌توان واژه اصیل را برای هیچ کدامشان به کار برد. 🔸در این کتاب، برخلاف روال رایج در اغلب تحلیل‌ها، چندین نظریه را با هم ترکیب کردم که شامل نظریه‌های برساخت‌گرایی، تبارشناسی فوکویی، تاریخ‌گرایی نو و مطالعات فرهنگی است؛ یعنی رباعیات خیام را نیز به مثابه یک موضوع مطالعات فرهنگی بررسی کرده‌ام. نظریه محوری و برتر در این مطالعه، برساخت‌گرایی است و من به این نتیجه رسیده‌ام که «خیامیت» یک برساخت تاریخی است یعنی در دوره پیشامدرن، مثلاً در قرن‌های هفتم، هشتم و نهم، یک نوع تحلیل و تلقی از خیام وجود داشته که با تلقی غرب مدرن از او متفاوت است و در ایران مدرن نیز به تلقی دیگری از خیام رسیده‌ایم. همه این تلقی‌ها برساخت‌هایی تاریخی هستند و نمی‌توان آنها را به یک «خیام اصیل» و ثابت بازگرداند. در واقع، ما با یک تفکر جمعی مواجه هستیم، نه صرفاً یک تفکر فردی. به عبارت دیگر، می‌توان با جرئت گفت فلان غزل حافظ را خود حافظ سروده است، اما درباره رباعیات خیام با وضعیت متفاوتی مواجهیم؛ تک‌تک این رباعیات منسوب‌اند و در طول تاریخ نام ده‌ها شاعر در نسبت با آنها مطرح شده است. 🔸️ما با دو خیام مواجه‌ایم. بخشی از روایت‌ها و توصیف‌ها تاریخی‌اند و بخشی دیگر استعاری و اگرچه روایت‌های تاریخی قرن ششم بدون بازنمایی‌های استعاری نیست اما شخصیت یکدستی از عمر خیام ریاضیدان و منجم بزرگ قرن پنج و شش ارائه می‌دهند. از قرن هفتم به بعد با فرض شاعر بودن خیام خیام دیگری برساخته می‌َود که پر از تاویلات استعاری و جدال‌های گفتمانی است و با نشانه‌شناسی روایی میتوان تشخیص داد که خیام دوم چه ارتباطی یا خیام اول دارد. توصیف‌کنندگان خیام دوم، هم عناصر روایی و توصیف شده از خیام اول را به شکلی گزینشی تاویل می‌کنند و هم به شکل گفتمانی بازنمایی بنابراین خیام اول همیشه در خیام دوم حضور دارد. ibna.ir/x6K4m @ibna_official