وعده صادق بازدارنده
حمله اخیر جمهوری اسلامی ایران به سرزمینهای اشغالی، اتفاقی بود که در قالب «دفاع مشروع» و با هدف احیای قدرت بازدارندگی ج.ا.ا در برابر رژیم منحوس صورت گرفت که با توجه به ماهیت، شدت، دامنه و پیامدهای این حمله، میتوان آن را موفق دانست. درواقع، بازدارندگی دارای چهار رکن است که ج.ا.ا در عملیات اخیر با دقت، ظرافت و البته قدرت و قاطعیت توانست آنها را به تصویر بکشد. ارکان بازدارندگی عبارتاند از:
1. قابلیت؛ به معنای داشتن ظرفیتهای لازم برای پاسخ به حمله طرف مقابل،
2. اعتبار؛ یعنی داشتن اراده لازم برای ارائه پاسخ معتبر به تهدیدهای طرف مقابل،
3. ثبات که در این زمینه بهویژه زمانی یک اقدام بازدارنده تلقی میشود که محاسبات رهبران طرف مقابل را تغییر داده باشد،
4. ارتباط؛ به معنای انتقال پیام به طرف مقابل درباره اهداف و بهویژه ارسال این پیام که در صورت ادامه تهدیدات وی، پاسخ محکمتری را دریافت خواهد کرد.
با توجه به آنچه گفته شد، در اقداماتی که به منظور بازدارندگی صورت میگیرد، اصل ارسال پیام مبنی بر داشتن قابلیت و اراده لازم برای پاسخگویی به تهدیدات وی مهمترین موضوع است. بر این اساس، عملیات وعده صادق به صورت محدود انجام شد. لذا برخلاف تصور عمومی، اساسا ج.ا.ا در این عملیات درصدد وارد کردن خسارت گسترده به طرف مقابل نبوده است. نکته مهمتر آنکه بازدارندگی معطوف به جلوگیری از جنگ است. پس پاسخ بازدارنده باید به گونهای باشد که مانع از جنگ شود؛ زیرا هدف تغییر محاسبات طرف مقابل است. بر این اساس، هدف ج.ا.ا از وعده صادق آن بود که با نمایش توانمندی و اراده خود در پاسخ به تهدیدهای طرف صهیونیستی، نظام محاسبات آن را در مقابل ایران تغییر دهد تا زین پس غلطی از سوی آن علیه ایران سر نزند؛ موضوعی که به نظر میرسد با موفقیت حاصل شده است.
دکتر مصطفی قربانی
https://eitaa.com/iranproblems
تأملی بر سیاسی شدن مسأله حجاب
دکتر مصطفی قربانی – استادیار علوم سیاسی مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی(ره)
مسأله حجاب اگرچه اصالتاً یک مسأله فرهنگی و اجتماعی است، اما در سالهای اخیر به یک مسأله سیاسی و بهتدریج، امنیتی تبدیل شده است، به گونهای که آشوبهای پائیز سال 1401 پیرامون این مسأله شکل گرفت. هم اکنون نیز تلاش دشمنان آن است که مجدد از همین ناحیه، مسائل و آشوبهای جدیدی را در کشور رقم بزنند. بنابراین، در نوشتار حاضر تلاش میشود تا ضمن بیان دلایل و ریشههای سیاسی شدن حجاب، چگونگی مواجهه با آن را نیز به صورت مختصر تشریح کند.
دلایل و ریشهها
به طور دقیقتر باید گفت که بدحجابیهای موجود در کشور ماهیت دوگانه طبیعی و سیاسی دارد؛ طبیعی است؛ زیرا برخاسته از تحولات رخ داده در دو دهه اخیر در کشور و بلکه بیشتر از آن است. سیاسی است؛ زیرا با مطامع و ترجیحات برخی افراد و گروهها در داخل و دشمنان گره خورده است.
درباره ریشههای طبیعی بدحجابی حداقل میتوان به چهار دلیل عمده اشاره کرد: تغییرات ارزشی – نگرشی در لایههایی از جامعه، ضعف دستگاههای فرهنگی در داخل کشور که در تبیین این مهم و الگوسازی موفق از آن ناکارآمد بودهاند(به عنوان مثال، در مقابل مانتوی جلو باز نتوانستهاند مدل مناسب حجاب را خوب تبیین کنند یا مانع از تولید و واردات این نوع مانتوها شوند)، اقتصاد حجاب؛ به معنای آن که تأمین پوشش محجبه گرانقیمت است و بخش دیگری از آن هم بیارتباط با وضعیت اقتصادی نیست؛ بدین ترتیب که با توجه به وضعیت نامطلوب اقتصادی،
فرامتن وعده صادق
مصطفی قربانی
عملیات غرورآفرین وعده صادق از ابعاد سیاسی، دفاعی، ژئوپلیتیکی، تکنولوژیکی و حتی اقتصادی حائز اهمیت فراوان است که تا کنون به این موضوع پرداخته شده است. با این حال، در کنار نکات و دستاوردهای مهمی که در متن این عملیات وجود دارد، نکات مهمی در فرامتن آن نیز وجود دارد که در اینجا تلاش میشود تا در قالب پاسخ به یک پرسش بدان پرداخته شود. سؤال این است که چرا کشوری که به این حد از توان دفاعی رسیده است، نمیتواند در حوزه اقتصاد نیز به سطح بازدارندگی برسد؟
به منظور درک دقیقتر آنچه در حوزه دفاعی رخ داده است، باید گفت که دستیابی ایران به قدرت دفاعی بازدارنده در حالی است که فاصله قدرت دفاعی ایران با کشورهای غربی، به لحاظ زمانی بیش از دو قرن را شامل میشود؛ منظور این است که از ابتدای دوره قاجار(و حتی قبل از آن) که ایران در برابر روسها در دو جنگ متوالی متحمل شکست میشود، تا سالهای اخیر، فاصله قدرت دفاعی ایران با کشورهای غربی، به اندازهای زیاد بود که شاید بیش از دو قرن و بیشتر از آن زمان لازم بود تا ایران به قدرتی همپای این کشورها برسد. جالب آنکه شدت ضعف ایران در حوزه دفاعی به حدی بود که در برهه قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، هر گاه دشمنان از ابزار نظامی استفاده میکردند یا حتی تهدید به استفاده از آن میکردند، نتیجهای جز تسلیم در برابر فشارهای خارجی برای ایران در پی نداشت. با این حال، ایران هماکنون در حوزه دفاعی نه تنها این فاصله را از بین برده، بلکه به اعتراف فرمانده سنتکام، در حوزههایی نیز گوی سبقت را از قدرتهای بزرگ دفاعی جهان ربوده است. بهراستی ایران در حوزه دفاعی چه کرده است؟ یکی از مهمترین رازهای پیشرفت دفاعی ایران، دانشبنیان کردن دفاع است؛ بدین معنا که ایران جدیدترین و پیشرفتهترین دستاوردهای علمی را در ساخت و طراحی تسلیحات دفاعی به کار بسته است. توجه به این مهم در حالی است که در اقتصاد کشور، نگاه غالب مبتنی بر گشایشهای خارجی است نه استفاده از راههای میانبر مطمئنی چون دانشبنیان کردن اقتصاد. به بیان دقیقتر، ایران در حوزه دفاعی وارد باشگاه قدرتهای بزرگ شده است، چون حوزه دفاعی خود را متناسب با جدیدترین فناوریها بروزرسانی کرده است. حال برای حل مشکلات اقتصادی نیز باید این شیوه در پیش گرفته شود.
https://eitaa.com/iranproblems
غزه و واژگونی فراروایت تمدن غرب
دکتر مصطفی قربانی
تمدن غرب در کنار همه تواناییهای علمی و مادی خود، تاکنون در تحمیل یک فراروایت بر جهانیان موفق بوده است. با این حال، در دنیای متکثر امروز، دیگر تحمیل یک فراروایت عام و جهانشمول از سوی غرب که مدعی گزینه نهایی حقیقت باشد، دشوار به نظر میرسد. این موضوع حداقل دو دلیل اساسی دارد: اول اینکه تمدن غرب از وجه استعاری خارج شده و در عمل ثابت کرده که نمیتواند ادعاهای خود را در عمل اثبات کند از جمله دفاع از حقوق بشر، تضمین کرامت زنان، ترویج دموکراسی و... . دوم اینکه به موازات توسعه ابزارهای سلطه غرب، اما جریان ضدسلطه در جهان نیز آگاهیهای رو به رشد دارد؛ آگاهیهایی که حتی دامنه آن به درون جوامع غربی به صورت جدی رسوخ کرده است. مبتنی بر این موضوع، تمدن غرب اکنون در دشوارهای قرار گرفته که به نظر میرسد تاکنون آن را تجربه نکرده است. بدون شک مقاومت مردم مظلوم غزه در هر دو زمینه به صورت جدی اثرگذار بوده است. از این نظر، مقاومت مردم غزه، اگرچه با تلفات سنگین انسانی و مادی همراه بوده که در جای خود دردناک است، اما این مقاومت بر جریانی سهمگین غلبه یافته که حتی شوروی سابق هم در برابر آن تسلیم شد.
https://eitaa.com/iranproblems
جمهوری اسلامی و مبارزه با فساد در شرایط مارپیچ سکوت
مصطفی قربانی
کارنامه جمهوری اسلامی در مبارزه با فساد، با وجود ضعفها و قوتهای فراوان، اما در مجموع قابل دفاع است؛ زیرا جمهوری اسلامی ایران در سالهای اخیر، مبارزه مناسبی با فساد، بهویژه فساد دانهدرشتها داشته است. به عنوان مثال، میتوان به علنی کردن فساد اکبر طبری، معاون سابق قوه قضائیه و برخورد با آن، علنی کردن فساد در قضیه چای دبش از سوی دولت سیزدهم و برخورد با آن، برخورد با وابستگان مسئولان از جمله برادران معاون اول و رئیسجمهور سابق و پیشتر از اینها، برخورد قانونی با مهدی هاشمی و برخی موارد دیگر ازجمله پرونده بابک زنجانی و شهرام جزایری اشاره کرد.
با این حال، نکته اساسی در بحث مبارزه با فساد از سوی جمهوری اسلامی آن است که با وجود کارنامه قابل دفاع نظام در این حوزه، اما در عرصه رسانه، دشمن با ارائه روایت اول و انبوه روایت از رخدادهای مرتبط با وقوع فساد در ایران، در عمل مارپیچی از سکوت شکل میدهد که در خلال آن، نه تنها اقدامات نظام در مبارزه با فساد دیده نمیشود، بلکه اساساً هم منطق جمهوری اسلامی ایران در مبارز با فساد نادیده گرفته میشود و هم نظام متهم به ترویج و حمایت از فساد میشود.
بنابراین، در کنار اقدامات قابل تقدیر در مبارزه با فساد از جمله آنچه اخیراً در قضیه فساد رخ داده در چای دبش از سوی رئیس قوه قضائیه اعلام شد، باید تلاش شود تا در سطح رسانهای، مارپیچ سکوت دشمن نیز واژگونه شود. برای این مهم، باید تلاش شود تا ضمن تبیین منطق مبارزه با فساد جمهوری اسلامی ایران، اقدامات مختلف فسادستیزانه از سوی نظام نیز بهخوبی برای مردم تبیین شود تا فسادزدایی و مبارزه با فساد، از سوی افکار عمومی، موضوعی در حد حرف و گفتار درمانی تلقی نشود. به عبارت دیگر، با تبیین درست و اطلاعرسانی مناسب از اقدامات فسادستیزانه نظام باید تلاش شود تا فسادستیزی نظام به یک باور برای افکار عمومی تبدیل شود.
واقعیت آن است که جمهوری اسلامی نه گرفتار فساد سیستمی است و نه آنگونه که در سطح رسانهها بازنمایی میشود، حجم فساد در کشور به حد غیرقابلکنترل رسیده است. جمهوری اسلامی نه تنها بنایی برای تشویق و ازیاد فساد ندارد، بلکه در تلاش برای مبارزه با فساد نیز همواره خود افشاگر و پیشقدم بوده است و در این زمینه، حتی به دانهدرشتها و مسئولان رحم نکرده است. همین امر گویای آن است که برخلاف وانمودههای رسانهای، بنای این نظام بر مبارزه با فساد است نه تشویق و ازدیاد فساد. بنابراین، به جای فرورفتن در لاک دفاعی، باید با سردست گرفتن این قبیل موارد، بتوان در مقابل مارپیچ سکوت دشمنان، اقدامات تبیینی آفندی متناسب انجام داد.
https://eitaa.com/iranproblems