▪️بهروایت اسناد آرشیو امنیت ملی دانشگاه جرج تاون
🔹خزان یک عصر اتمی وابسته
▪️در سایهی غروب سلطنت، جایی که شمعهای جاهطلبانهی توسعه با طوفان انقلاب خاموش میشوند، برنامهی هستهای پهلوی نفسهای آخر خود را میزند. این روایت، نه از فلز سرد رآکتورها، که از آتشِ آرزوها و خاکسترِ وابستگیها زاده شده؛ جایی که اورانیومِ انباشته، چونان گنجیِ نفرینشده، بار سنگین سرنوشتی را به دوش میکشد که انقلاب، با دستانِ آهنینِش، آن را به عمقِ فراموشی فرو برد. این روایت، نه تنها درس تاریخی، بلکه هشداری برای وابستگیهای آینده است: هر برنامهای که بر پایه قدرتهای خارجی بنا شود، در طوفانهای داخلی فرومیپاشد.
https://irdc.ir/0002m6
▪️ورود اسحاق هوفی به تهران
🔹هدف رئیس موساد از ورود به ایران چه بود؟
▪️در ۵ آبان ۱۳۵۷ اسحاق هوفی، مغز متفکر موساد، با هدف کسب اطلاعات محرمانه از آشوبهای تهران برای ارزیابی تهدیدات علیه رژیم صهیونیستی وارد پایتخت پهلوی شد؛ سفری که همزمان پیشنهاد آموزش مأموران ساواک و تقویت پیوندهای اطلاعاتی در برابر سایه کمونیسم شوروی را در بر داشت و نمادی از آخرین تلاشهای ناامیدانه برای نجات اتحاد استراتژیک دو قدرت غیرعرب در آستانه فروپاشی بود.
https://irdc.ir/0002m9
▪️به روایت ریشهری
🔹انتشار موضع امام درباره پرونده مهدی هاشمی/ واکنش منتظری چه بود؟
▪️پرونده سید مهدی هاشمی یکی از پیچیدهترین پروندههای دهه شصت در بحرانیترین سالها بود. خاطرات ریشهری وزیر اطلاعات وقت که پرونده مهدی هاشمی به وی سپرده شده بود حاکی از اقدامات و دستورات راهگشای امام در این رابطه است. ریشهری در خاطرات خود به نامههایی اشاره میکند که در ابتداییترین گامها راه را جهت ادامه مسیر باز کرد. نامههایی که بین وزیر اطلاعات وقت و امام رد و بدل شد تا روزنههای مهمی برای واکاوی پروندهای باز کند که پیامدهای آن متوجه عالیترین سطوح سیاسی جمهوری اسلامی بود.
https://irdc.ir/0002mA
▪️بهروایت اسناد خارجی
🔹حکومت وحشت و شکنجه
▪️در ۲۹ مه ۱۹۷۶ (۸ خرداد ۱۳۵۵)، روزنامهی آمریکایی اوکلاهاما ژورنال گزارشی تکاندهنده از جک اندرسن، منتشر کرد که پرده از چهرهی سرکوبگر حکومت پهلوی برمیداشت. اندرسن در این گزارش با عنوان «شاه با وحشت و شکنجه حکومت میکند»، با استناد به اسناد و شهادتهای مستقیم، از شکنجههای سیستماتیک ساواک، وابستگی شاه به این دستگاه مخوف، و فاصلهی میان تبلیغات تجددگرایانهی رژیم و واقعیت سیاه درون زندانهایش سخن میگوید. این مقاله یکی از مهمترین افشاگریهای رسانهای غرب دربارهی ماهیت استبدادی حکومت محمدرضا پهلوی به شمار میرود.
https://irdc.ir/0002mB
▪️در پی کشف مخفیگاه گروه فرقان
🔹توطئه فرقان برای ترور آیتالله بهشتی
▪️«در تمام طول زندگی این توفیق الهی را داشتهام که از مرگ مطلقاً نمیترسم و نترسیدهام و طبعاً انگیزه شخصی برایم پیدا نمیشود و فقط تعهدم در برابر این انقلاب اسلامی و تأکید دوستان و مردم انقلابی به اینکه باید مراقبت لازمه از ما بشود و مطرح است.»
https://irdc.ir/0002mC
▪️بهروایت اسناد
🔹بازتاب درگذشت سید مصطفی خمینی در ساختار حوزوی ایران
▪️در پاییز ۱۳۵۶، خبر درگذشت سیدمصطفی خمینی در نجف مانند جرقهای بر حوزه علمیه قم فرود آمد و موجی از مجالس ترحیم را برانگیخت که از هزاران صلوات بر نام پدرش، آیتالله خمینی، تا تعطیلی بازار و ناراحتی علمای برجسته، مرز میان سوگواری خانوادگی و بسیج اجتماعی را محو کرد؛ رویدادی که نه تنها آرامش ظاهری رژیم پهلوی را به چالش کشید، بلکه پیشدرآمدی بر طوفانهای آتی انقلاب را رقم زد.
https://irdc.ir/0002m7
🔹نقد ناسیونالیسم باستانگرای رژیم پهلوی؛ از اسطورهسازی تاریخی تا واهمههای سیاسی
▪️در دل ادعاهای پرطمطراق رژیم پهلوی مبنی بر احیای شکوه هخامنشی، دو سند محرمانه از دربار و ساواک پرده از تناقضهایی برمیدارد؛ یکی زادروز کوروش را افسانهای بیپایه میخواند و دیگری، حتی از روایت مدارای او با یهودیان هراس دارد، مبادا که رژیم در چشم اعراب به خوشرقصی در دامان اسرائیل متهم شود. این ناسیونالیسم باستانگرا، که قرار بود ایران را به گذشتهای باشکوه پیوند زند، در نهایت ابزاری توخالی برای مشروعیت سیاسی شد پر از اسطورهسازی و واهمه، و خالی از امکان هویت بخشی وثیق تاریخی.
https://irdc.ir/0002mG
▪️به مناسبت امضای قرارداد کنسرسیوم توسط شاه
🔹استقلال روی کاغذ
▪️قرارداد کنسرسیوم در هفتم آبان ماه ۱۳۳۳ به امضای شاه رسید و دوران ملی شدن صنعت نفت برای همیشه به تاریخ پیوست، اما زخم آن تا سالها تازه ماند. سند پیش رو، مبین تداوم زخم ملیشدن نفت در وجدان سیاسی نخبگان دهه ۴۰ است. این گزارش امنیتی، در ظاهر شرح یک نشست حزبی است، اما در عمق خود بازتاب حافظه زخمی ملیشدن نفت در عصر پساکنسـرسیوم است؛ دورانی که روشنفکران ملی هنوز از «خیانت کنسرسیومی» سخن میگفتند و در برابر نظم نفتی جدید، احساس بیقدرتی داشتند.
https://irdc.ir/0002mF
🔹کارکردهای «ایرانگرایی» در گفتمان ناسیونالیسم تجدّدخواهِ پهلوی دوم
▪️در گفتمان ناسیونالیسم تجددخواه دوره پهلوی دوم، مفهوم «ایرانگرایی» به عنوان دال مرکزی عمل میکرد که به سایر عناصر گفتمانی معنا و انسجام میبخشید. محمدرضا پهلوی با تکیه بر این مفهوم، میکوشید وفاداری خود را به آرمانهای ناسیونالیستی نشان دهد و از این طریق به سیاستها و برنامههای خود مشروعیت بخشد.
https://irdc.ir/0002mH