‌ ▪️به‌روایت اسناد 🔹بازتاب درگذشت سید مصطفی خمینی در ساختار حوزوی ایران ▪️در پاییز ۱۳۵۶، خبر درگذشت سیدمصطفی خمینی در نجف مانند جرقه‌ای بر حوزه علمیه قم فرود آمد و موجی از مجالس ترحیم را برانگیخت که از هزاران صلوات بر نام پدرش، آیت‌الله خمینی، تا تعطیلی بازار و ناراحتی علمای برجسته، مرز میان سوگواری خانوادگی و بسیج اجتماعی را محو کرد؛ رویدادی که نه تنها آرامش ظاهری رژیم پهلوی را به چالش کشید، بلکه پیش‌درآمدی بر طوفان‌های آتی انقلاب را رقم زد. https://irdc.ir/0002m7 ‌

‌ 🔹نقد ناسیونالیسم باستان‌گرای رژیم پهلوی؛ از اسطوره‌سازی تاریخی تا واهمه‌های سیاسی ▪️در دل ادعاهای پرطمطراق رژیم پهلوی مبنی بر احیای شکوه هخامنشی، دو سند محرمانه از دربار و ساواک پرده از تناقض‌هایی برمی‌دارد؛ یکی زادروز کوروش را افسانه‌ای بی‌پایه می‌خواند و دیگری، حتی از روایت مدارای او با یهودیان هراس دارد، مبادا که رژیم در چشم اعراب به خوش‌رقصی در دامان اسرائیل متهم شود. این ناسیونالیسم باستان‌گرا، که قرار بود ایران را به گذشته‌ای باشکوه پیوند زند، در نهایت ابزاری توخالی برای مشروعیت سیاسی شد پر از اسطوره‌سازی و واهمه، و خالی از امکان هویت بخشی وثیق تاریخی. https://irdc.ir/0002mG ‌

‌ ▪️به مناسبت امضای قرارداد کنسرسیوم توسط شاه 🔹استقلال روی کاغذ ▪️قرارداد کنسرسیوم در هفتم آبان ماه ۱۳۳۳ به امضای شاه رسید و دوران ملی شدن صنعت نفت برای همیشه به تاریخ پیوست، اما زخم آن تا سال‌ها تازه ماند. سند پیش رو، مبین تداوم زخم ملی‌شدن نفت در وجدان سیاسی نخبگان دهه ۴۰ است. این گزارش امنیتی، در ظاهر شرح یک نشست حزبی است، اما در عمق خود بازتاب حافظه زخمی ملی‌شدن نفت در عصر پساکنسـرسیوم است؛ دورانی که روشنفکران ملی هنوز از «خیانت کنسرسیومی» سخن می‌گفتند و در برابر نظم نفتی جدید، احساس بی‌قدرتی داشتند. https://irdc.ir/0002mF ‌

‌ 🔹کارکردهای «ایران‌گرایی» در گفتمان ناسیونالیسم تجدّدخواهِ پهلوی دوم ▪️در گفتمان ناسیونالیسم تجددخواه دوره پهلوی دوم، مفهوم «ایران‌گرایی» به عنوان دال مرکزی عمل می‌کرد که به سایر عناصر گفتمانی معنا و انسجام می‌بخشید. محمدرضا پهلوی با تکیه بر این مفهوم، می‌کوشید وفاداری خود را به آرمان‌های ناسیونالیستی نشان دهد و از این طریق به سیاست‌ها و برنامه‌های خود مشروعیت بخشد. https://irdc.ir/0002mH ‌

‌ ▪️پوستین میش 🔹مروری تاریخی بر شصتمین سال تصویب لایحه‌ی کاپیتولاسیون ▪️شصت سال قبل لایحه‌ی قضاوت کنسولی مشهور به کاپیتولاسیون، به تصویب اکثریت نمایندگان مجلس شورای ملی رسید. این لایحه پس از برگزاری رفراندوم انقلاب سفید و تصویب لایحه‌ی انجمن‌های ایالتی و ولایتی در مجلس مطرح و پس از بررسی در دو نوبت چهار ساعته با ۷۴ رأی موافق و ۶۱ رأی مخالف تصویب شد. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی اولین کاری که باید انجام می‌شد، لغو کاپیتولاسیون بود. این مسئله را شورای انقلاب در دستور کار گذاشت و سرانجام در فروردین سال ۱۳۵۸، لغو کاپیتولاسیون رسماً اعلام شد. علت تأخیر در اعلام رسمی لغو کاپیتولاسیون پیش‌بینی عواقب و رفتار دولت آمریکا با انقلاب و ایران بود؛ البته قطعاً قصد قطعی لغو قانون وجود داشت. https://irdc.ir/0002mD ‌

‌ #دیدگاه 📌پرویز امینی | ایران پس از جنگ ▪️نیاز به همبستگی ملی و انسجام اجتماعی، نیازی دائمی است و اگر قرار بر حفظ این همبستگی و انسجام باشد، باید مناسباتی در پیش گرفته شود که آن را برای میان‌مدت و بلندمدت تضمین کند. همبستگی پیشین دو ویژگی داشت: یکی آنکه موقت بود و دیگر آنکه کوتاه‌مدت بود؛ چنان‌که مشاهده کردیم پس از توقف درگیری‌ها، منازعات و اختلافات مجدداً به صحنۀ اجتماعی بازگشت که البته بیشترین نمود آن در فضای رسانه‌ای بود. https://irdc.ir/0002mE ‌

‌ ▪️پرویز ثابتی:‌ اگر می‌ماندم، سرنوشتم مثل هویدا و نصیری بود 🔹اسناد منتشرنشده از ثابتی؛ وقتی مرد مرموز ساواک فرار را بر قرار ترجیح داد ▪️پرویز ثابتی چهره مشهور ساواک در نهم آبان ماه ۱۳۵۷ از کشور گریخت. ثابتی که نماد خفقان، شکنجه و سرکوب سیستماتیک رژیم پهلوی محسوب می‌شد، با اوج‌گیری تظاهرات‌ مردمی در پاییز ۵۷ و دستگیری کارگزاران رژیم به فکر فرار از ایران افتاد. اگرچه سال‌ها فعالیت‌های ثابتی همواره در هاله‌ای از ابهام بود اما حضور او در حوادث سال ۱۴۰۱ و تصاویر منتشر شده‌اش در آمریکا، نام او را دوباره بر سر زبان‌ها انداخت. https://irdc.ir/0002mI ‌

‌ ▪️وزیر خط مقدم 🔹روایتی از آخرین روزهای مهندس سید جواد تندگویان ▪️در روزگاری که آتش جنگ تازه در جنوب شعله گرفته بود و خاک خوزستان زیر بمب و گلوله می‌لرزید، مردی از میان مهندسان برخاست که نامش با «خدمت» و «ایستادگی» گره خورد. محمدجواد تندگویان از جنس مدیرانی نبود که پشت میزها پناه بگیرند. او به پالایشگاه‌های سوخته رفت، کنار کارگران ایستاد، خطوط لوله را زیر آتش دید، و تنها چند روز بعد، در همان مسیر خدمت، اسیر شد. مهندسی که هم به علم ایمان داشت و هم به قرآن، هم طعم زندان شاه را چشید و هم شکنجه‌های صدام را تاب آورد. 📌آنچه در پی می‌آید بخشی از مصاحبه تاریخ شفاهی وزارت نفت با مهندس سید حسن سادات، کفیل وزارت نفت در دوران اسارت شهید تندگویان، از آن روزهای پرتب‌وتاب است که به مناسبت سالگرد اسارت شهید تندگویان منتشر می‌شود.  https://irdc.ir/0002mJ ‌

‌ ▪️در مکالمه بین حاج احمد خمینی و آیت‌الله صدوقی مطرح شد: 🔹امام در پاریس: دلم می‌خواهد آقای خامنه‌ای را ببینم ▪️در آبان ۱۳۵۷، احمد خمینی از پاریس با آیت‌الله محمد صدوقی در یزد تماس گرفت و پیام امام خمینی را ابلاغ کرد: «دلم می‌خواهد آقای خامنه‌ای را ببینم». تمایل امام به دیدار با صدوقی و خامنه‌ای را در دوره اقامت تبعیدی در نوفل‌لوشاتو نشان می‌دهد و بر روابط میان رهبران انقلابی در آن زمان دلالت دارد. https://irdc.ir/0002mK ‌

‌ ▪️عملیات محرم در قاب تصاویر 🔹عملیات محرم در ۱۰ آبان ۱۳۶۱ با رمز یا زینب و به فرماندهی سردار حسن باقری آغاز شد و به مدت یک هفته به‌طول انجامید. مرحله نخست این عملیات در ساعت ۲۲:۰۸ روز ۱۰ آبان ۱۳۶۱ آغاز شد و نیروهای ایرانی توانستند در کمتر از نیم ساعت شماری از نیروهای عراقی را به اسارت در آورده و در محور دیگر نیز نیروهای دشمن به استعداد یک تیپ را به محاصره در آورده و بیشتر آنها را اسیر کنند. https://irdc.ir/0002mL ‌