▪️روایت حسن روحانی از عملیات مرصاد 🔹منافقین تا چهارزبر آمدند؛ هاشمی گفت: باید در کرمانشاه بمانم/ ورق جنگ چگونه برگشت؟ ▪️ساعت ۱۰:۳۰ شب بود. زنگ زدم گفتند آقای هاشمی خوابیده. گفتم بیدارش کنید. ایشان گوشی را برداشت گفتم این منافقین نزدیک کرمانشاه هستند شب حمله می‌کنند. گفت خبری نیست اینها بیخود شلوغ می‌کنند گفتم بابا اینها اسلام‌آباد هستند. گفت: بله اسلام‌آباد را گرفتند! ولی اینجا نیرو هست. هر چه ما به ایشان گفتیم که شما از کرمانشاه خارج شوید گفت بر فرض هم که بخواهند کرمانشاه را بگیرند من نباید بیرون بروم حالا فرض آمده باشند پشت کرمانشاه من باید اینجا بمانم. https://irdc.ir/0002xI @irdc_ir

▪️به روایت اسناد 🔹درگاه شبانه غارت/ بازخوانی بولتن سری ساواک درباره قماربازی ارکان رژیم پهلوی ▪️بولتن‌های محرمانه سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک)، همواره یکی از روزنه‌های شفاف برای درک ماهیت واقعی مناسبات قدرت در عصر پهلوی دوم بوده است. در این میان، بولتن سری «جلسات قمار برخی از وزراء و مقامات مسئول» (مورخ ۵ مرداد ۱۳۵۰) نه یک گزارش حاشیه‌ای، بلکه سندی افشاگر از پیوند ابتذال اخلاقی، رانت‌خواری اقتصادی در بالاترین سطوح حاکمیتی آن رژیم است. این نوشتار با استناد به متون بازخوانی‌شده ساواک، به تحلیل شبکه‌ای از وزرا، امرا و رانت‌خوارانی می‌پردازد که اموال ملی و حتی مناصب سیاسی را در شب‌نشینی‌های قمار معامله می‌کردند و از سوی شخص شاه نیز چراغ سبز دریافت می‌نمودند. https://irdc.ir/0002xJ @irdc_ir

#قاب_تاریخ 🔹۴ مرداد ۱۳۲۳، مرگ رضا شاه پهلوی در تبعید ▪️محمد ساعد مراغه‌ای(نخست‌وزیر) به اتفاق محمدصادق طباطبایی(رئیس مجلس شورای ملی) و چند تن از رجال و مقامات در دیدار با محمدرضا پهلوی برای ابراز تسلیت به مناسبت مرگ رضا پهلوی در تبعید @irdc_ir

▪️از کتاب‌های تاریخ تا پرده سینما؛ 🔹اکبر عبدی، بازیگری که تاریخ مکتوب را به تصویر کشید ▪️یکی از بخش‌های کمتر دیده‌شده کارنامه او، حضور مستمر در فیلم‌ها و سریال‌های تاریخی است. آثاری که بنیان آنها بر کتاب‌های تاریخ، اسناد، خاطرات، سفرنامه‌ها و پژوهش‌های تاریخی استوار بود. https://irdc.ir/0002xK @irdc_ir

▪️۴ مرداد ۶۰ 🔹اعدام اولین جاسوس ▪️محمدرضا سعادتی از اعضای ارشد سازمان مجاهدین خلق در ۶ اردیبهشت ۱۳۵۸ و در حین دیدار با ولادیمیر فیسینکو دستگیر شد. در زمان دستگیری، یادداشتی مربوط به مذاکره با رابط شوروی از سعادتی به دست آمد که همه موارد و تجهیزات خواسته شده در آن از ضرورت‌های یک کار جاسوسی سازمان‌یافته بود. سعادتی پس از محاکمه به ۱۰ سال زندان محکوم شد ولی پس از اثبات نقش وی در اقدام به ترور آیت‌الله محمدی‌گیلانی، سیداسدالله لاجوردی و محمد کچویی در جریان شورش مسلحانه در زندان اوین و شهادت کچویی، مجدداً محاکمه و در مردادماه ۱۳۶۰ به اعدام محکوم شد. https://irdc.ir/0002xM @irdc_ir

▪️تبعید یا ایستادگی؟ 🔹تأملی در سرنوشت زمامداران ایران در یک سده اخیر ▪️سرنوشت زمامداران ایران، آینه‌ای از نسبت آنان با قدرت، مردم و سرزمین است. تاریخ یک قرن اخیر ایران، از محمدعلی شاه تا رهبر شهید انقلاب، نشان می‌دهد که پایان زمامداری هر حاکم، فراتر از یک رخداد شخصی، به نمادی از سرنوشت یک نظام سیاسی و جایگاه آن در حافظه تاریخی ملت تبدیل شده است. https://irdc.ir/0002xO @irdc_ir

▪️به گزارش اسناد 🔹از گرانی تا خرابی اتوبوس/ بولتن ساواک درباره نارضایتی‌های روزمره مردم ▪️فروردین ۱۳۵۲، ساواک تصویری متفاوت از جامعه ایران ارائه کرد. این‌بار نه از فعالیت مخالفان سیاسی، بلکه از گلایه‌های روزمره مردمی که با خیابان‌های فرسوده، اتوبوس‌های ناکارآمد، فساد اداری و گرانی دست‌وپنجه نرم می‌کردند. این بولتن کمتر شناخته‌شده نشان می‌دهد که چگونه مشکلات به ظاهر عادی زندگی شهری، در سال‌های اوج درآمد‌های نفتی، به تدریج به بی‌اعتمادی عمومی و نارضایتی سیاسی از حکومت پهلوی تبدیل می‌شد. https://irdc.ir/0002xN @irdc_ir

▪️نگاهی به خاطرات کارگزاران پهلوی 🔹از التماس امنیت تا غلبه جغرافیا بر سیاست؛ وقتی شاه می‌خواست برای تنگه هرمز بجنگد ▪️تلاش‌های رژیم پهلوی برای خرید تجهیزات نظامی از آمریکا و دریافت سهم نفتی بیشتر از شرکت‌های انگلیسی با کارت امنیت تنگه هرمز و خلیج فارس از جمله مواردی است که حتی شاه را مجبور به موضع‌گیری‌های سخت می‌کرد. در خاطرات ۸ تیرماه ۱۳۵۴ اسدالله علم، از زبان شاه آمده است: «برای امنیّت تنگه هرمز که یک قضیّه حیاتی و مماتی برای کشور است جنگ لازم باشد، می‌کنم.» https://irdc.ir/0002xQ @irdc_ir

▪️به‌روایت سپهبد آزموده 🔹اعترافی از درون: «رضا بر طبیعت محمدرضا» ▪️رضا پهلوی امروز خود را مدافع دموکراسی، حکومت قانون و محدودیت قدرت سیاسی معرفی می‌کند. با این حال، در یکی از مصاحبه‌های تاریخ شفاهی هاروارد، حسین آزموده (دادستان و مقام معروف نظامی دوره پهلوی) تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. او ضمن برشمردن خطاهای محمدرضا شاه در عبور از حدود قانونی سلطنت، معتقد است ولیعهد نیز از همان ویژگی‌های رفتاری و سیاسی پدر برخوردار بوده است. https://irdc.ir/0002xT @irdc_ir

▪️روایتی از برکشیدن تا تبعید و مرگ رضاخان 🔹آناتومی صعود و سقوط انگلیسی پهلوی اول ▪️رضاخان، سه سال پس از کناره‌گیری از سلطنت، در حالی که دوران تبعید خود را در ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی سپری می‌کرد، در ۶۶ سالگی مرد. او که هیچ سابقه سیاسی نداشت و به دلیل فرمان‌پذیری همراه با قدرت نظامی، با کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ وارد عرصه قدرت شده بود، با حمایت بریتانیا در ادامه سلسله پهلوی را اعلام کرد، اما به دستور همان حامیانش، واپسین سال‌های زندگی خود را دور از ایران گذراند. نهایتاً در پی تحولات جنگ جهانی دوم به فروپاشی سریع، استعفا و مرگ در تبعید انجامید. https://irdc.ir/0002xS @irdc_ir

▪️به بهانه سالروز فرار بنی‌صدر و رجوی 🔹بازخوانی حضور بنی‌صدر در شورای ملی مقاومت ▪️فرار ابوالحسن بنی‌صدر و مسعود رجوی از ایران در مردادماه ۱۳۶۰ نقطه آغاز شکل‌گیری ائتلافی بود که با عنوان «شورای ملی مقاومت» تلاش کرد خود را به‌عنوان آلترناتیو جمهوری اسلامی معرفی کند. اما این ائتلاف از همان آغاز با اختلافات درونی و اهداف متفاوت اعضای آن همراه بود و درنهایت به بن‌بست رسید. https://irdc.ir/0002xU @irdc_ir

🔹پرونده امنیت داخلی در آیینه بولتن‌های ساواک ▪️امنیت داخلی یکی از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های بقای نظام‌های سیاسی به شمار می‌رود. هر حکومت برای حفظ نظم سیاسی، تداوم اقتدار و تضمین بقای خود ناگزیر است از میان مجموعه‌ای از واقعیت‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی، برخی پدیده‌ها، گفتمان‌ها، نیرو‌ها و کنشگران را به عنوان «تهدید» یا «مقوله ضد امنیتی» شناسایی کند و بر اساس این شناسایی، سیاست‌ها، راهبرد‌ها و سازوکار‌های امنیتی خود را سامان دهد. https://irdc.ir/0002xR @irdc_ir