▪️بخش اول| بولتن اقدامات یک ساله امنیت داخلی ساواک در سال ۱۳۵۴ 🔹طرحواره و روش‌های دستگاه اطلاعاتی پهلوی در مواجهه با جریان‌های مخالف+ جدول ▪️اسنادی که در ادامه مورد بررسی قرار گرفته‌اند قسمت‌های ابتدایی یک بولتن ویژه از ساواک با عنوان «اقدامات یک ساله امنیت داخلی ساواک در امر مبارزه با فعالیت‌های ضد ملی» است که در روز‌های پایانی سال ۱۳۵۴ (تاریخ ۲۵ / ۱۲/ ۵۴) نهایی شده است. نوشتار حاضر بر پایه خوانش قسمت ابتدایی این سند، ناظر بر عملکرد دستگاه امنیت اطلاعاتی رژیم پهلوی در بازه زمانی ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۴ در برخورد و رسیدگی به گروه‌ها و جریانات مخل امنیت داخلی و روش‌های به‌کار گرفته در مقابل آنان تنظیم شده است. https://irdc.ir/0002yR @irdc_ir

▪️به‌روایت هلاکو رامبد | پروژه تاریخ شفاهی دانشگاه هاروارد 🔹وقتی گارد شاهنشاهی برای تهیه نان دچار بحران شد/ فرمانده توپخانه به اسب‌ها می‌رسید ▪️در یکی از مانور‌های بزرگ ارتش در سال‌های پایانی سلطنت رضاشاه، یکی از فرماندهان در برابر شاه با اشاره به شمال و جنوب کشور گفت: "اول قفقاز، بعد شط‌العرب. " اما تنها مدت کوتاهی بعد، همان ارتش که رؤیای پیشروی به فراسوی مرز‌ها را در سر می‌پروراند، در برابر تهاجم متفقین از هم گسیخت؛ تا آنجا که حتی رساندن نان به سربازان گارد شاهنشاهی با مشکل مواجه شد. هلاکو رامبد در خاطرات خود از شکاف میان بلندپروازی‌های نظامی و واقعیت تلخ شهریور ۱۳۲۰ پرده برمی‌دارد. https://irdc.ir/0002yU @irdc_ir

▪️انتشار برای نخستین‌بار| به روایت عبدالله اسلامی‌فر 🔹در آخرین دیدار شهید اندرزگو با امام چه گذشت؟ / ماجرای نجات سه دختر اسیر لبنانی توسط چریک انقلاب ▪️عبدالله اسلامی‌فر کرمانشاهی از همراهان شهید اندرزگو در دوران نهضت؛ طی خاطرات خود در گنجینه تاریخ شفاهی مرکز اسناد انقلاب اسلامی روایت‌های نابی از خصائل اخلاقی و ظرافت‌های مبارزاتی چریک انقلاب دارد. از آخرین دیداری که شهید اندرزگو با امام در نجف داشت تا نجات سه دختر اسیر لبنانی از محله بدنام در قاهره مصر. https://irdc.ir/0002yV @irdc_ir

▪️ارتش ۱۲۰ هزار نفری که دو روزه ناپدید شد! 🔹فروپاشی دو روزه ارتش شاهنشاهی پس از بیست سال ادعای قدرت ▪️ارتش رضاشاه حاصل دو دهه تمرکز قدرت بود، اما در شهریور ۱۳۲۰ هنگام حمله متفقین، معضلات گوناگون آن از جمله ضعف فرماندهی، فقدان پوشش هوایی، آموزش ناکافی، مشکلات تدارکاتی و روحیه شکننده آن آشکار شد و ارتشی بزرگ، بدون مقاومت مؤثر، فروپاشید. https://irdc.ir/0002yW @irdc_ir

▪️روایت روح‌الله حسینیان از مظلومیت شهید بهشتی 🔹می‌گفتند مگر بهشتی هم دین دارد؟ / شهید بهشتی گفت من قربانی شوم بهتر است از اینکه انقلاب قربانی شود ▪️زندگی مرحوم بهشتی پر از مظلومیت بود و در گوشه گوشه زندگی ایشان مظلومیت بیش از هر چیز دیگر آشکار هست. مرحوم قدوسی نقل کردند که [بعد از انقلاب] منزل یکی از علما رفته بودیم بحث شد بر سر همان مسئله زمین و هیئت هفت نفره و این‌ها. گفتند نظر آقای بهشتی بوده این را تنظیم کردند آن عالم بزرگوار گفت که مگر بهشتی هم دین دارد؟ آقای قدوسی نقل کردند که من آنجا دیدم چهره مرحوم بهشتی برافروخته و سرخ شد و سکوت کرد و هیچ ابراز نظری تا آخر جلسه نکرد. https://irdc.ir/0002yZ @irdc_ir

▪️۴ شهریور| درگذشت مهدی اخوان ثالث 🔹دو سال زندان، تاوان خواندن شعر اخوان ثالث برای یک دانشجو ▪️اسناد تازه بازخوانده‌شده از تشکیلات ساواک و دادرسی ارتش در دهه ۱۳۵۰، ابعاد نوینی از خفقان، پرونده‌سازی و کنترلگری شدید حکومت پهلوی بر محیط‌های دانشگاهی را افشا می‌کند. این اسناد تاریخی نشان می‌دهند که چگونه دستگاه‌های امنیتی وقت، حتی ساده‌ترین رفتار‌های فرهنگی – مانند خواندن چند بیت از اشعار مهدی اخوان ثالث توسط یک دانشجو – را تهدید امنیتی تلقی کرده و وی را پس از بازجویی و پرونده‌سازی به ۲ سال زندان محکوم می‌کردند؛ رویکردی سرکوبگرانه که با نفوذ تحت پوشش «پلیس زیر نقاب مذهب» در دانشگاه‌ها تکمیل می‌شد. https://irdc.ir/0002yY @irdc_ir

▪️۴ شهریور| درگذشت مهدی اخوان ثالث 🔹دو سال زندان، تاوان خواندن شعر اخوان ثالث برای یک دانشجو ▪️اسناد تازه بازخوانده‌شده از تشکیلات ساواک و دادرسی ارتش در دهه ۱۳۵۰، ابعاد نوینی از خفقان، پرونده‌سازی و کنترلگری شدید حکومت پهلوی بر محیط‌های دانشگاهی را افشا می‌کند. این اسناد تاریخی نشان می‌دهند که چگونه دستگاه‌های امنیتی وقت، حتی ساده‌ترین رفتار‌های فرهنگی – مانند خواندن چند بیت از اشعار مهدی اخوان ثالث توسط یک دانشجو – را تهدید امنیتی تلقی کرده و وی را پس از بازجویی و پرونده‌سازی به ۲ سال زندان محکوم می‌کردند؛ رویکردی سرکوبگرانه که با نفوذ تحت پوشش «پلیس زیر نقاب مذهب» در دانشگاه‌ها تکمیل می‌شد. https://irdc.ir/0002yY @irdc_ir

▪️بازخوانی اقدامات دولت جعفر شریف‌امامی 🔹دولت «آشتی ملی» و ناکامی سیاست مهار انقلاب ▪️جعفر شریف‌امامی در شرایطی نخست‌وزیر شد که اعتراض‌های مردمی علیه رژیم پهلوی به مرحله‌ای فراگیر و انقلابی رسیده بود. دولت موسوم به «آشتی ملی» با مجموعه‌ای از عقب‌نشینی‌های سیاسی، فرهنگی و اقتصادی کوشید نارضایتی‌ها را مهار کند، اما پیوند این اقدامات با بقای سلطنت، ماهیت نمایشی و فریبکارانه آن‌ها را آشکار ساخت. https://irdc.ir/0002yc @irdc_ir

▪️به روایت حسن طوفانیان، 🔹نابه‌سامانی نیروی هوایی ارتش شاهنشاهی در زمان اشغال ایران/ خیانت انگلیسی‌ها در تجهیز کردن ارتش ▪️حسن طوفانیان، از خلبانان و افسران نیروی هوایی در دوران پهلوی اول که بعدها به درجات بالای نظامی رسید، در خاطرات خود تصویری بی‌پرده از روز‌های آغازین اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰ ترسیم می‌کند. او که در فرودگاه دوشان‌تپه مستقر بوده، از غیرمسلح بودن هواپیما‌های نظامی(به‌دلیل نیامدن مسلسل‌های سفارش‌داده‌شده از انگلستان)، و فروپاشی کامل انضباط در پادگان‌ها روایت می‌کند. طوفانیان همچنین به نقش مهندسان انگلیسی مستقر در ایران و کارشکنی آنها در تجهیز نیروی هوایی اشاره دارد. https://irdc.ir/0002yX @irdc_it

▪️روایتی از زندگی شهید محمدعلی رجایی؛ 🔹چگونه شهید رجایی اسراف را در دولت و زندگی شخصی ممنوع کرد؟ / بخشنامه مهم رئیس‌جمهور در دوران جنگ ▪️ساده‌زیستی شهید رجایی، نه اقدامی نمایشی بلکه برخواسته از باور عمیق او نسبت به مفاهیم دینی بود. کسی که مشهور بود دو دست لباس دارد قناعت و صرفه‌جویی را نه یک رفتار موقتی، بلکه یک اصل اعتقادی و مدیریتی می‌دانست. او در زندگی شخصی به حداقل‌ها اکتفا می‌کرد و بخشنامه‌های متعددی برای کاهش هزینه‌های اداری و جلوگیری از اسراف در بیت‌المال صادر کرد. https://irdc.ir/0002ye @irdc_ir

🔹تصاویر کمتردیده شده از شهید رجایی https://irdc.ir/0002yf @irdc_ir