🔴 چگونه جنگ را روایت کنیم؟ ۹. پرهیز از قضاوت در بحبوحۀ جنگ و بحران، خشم و اندوه باعث می‌شود نویسنده بخواهد روی منبر برود و دربارۀ «سقوط انسانیت»، «بی‌عدالتی» یا «ظلمِ تاریخ» بیانیه صادر کند. اما صفت‌های درشت و قضاوت‌های اخلاقیِ مستقیم، متن را شعاری، احساساتی و تاریخ‌مصرف‌دار می‌کنند. واقعیتِ عریانِ فاجعه آن‌قدر تکان‌دهنده است که برای اثباتِ تلخی‌اش، نیازی به تزریقِ صفت‌های اغراق‌آمیزِ نویسنده ندارد. به‌عنوان یک مستندنگار، ما قاضی، فیلسوف یا تحلیل‌گر نیستیم؛ ما «شاهد» هستیم. صفت‌ها و قیدهای قضاوت‌گر (مثل ظالمانه، وحشتناک، بی‌رحمانه، قهرمانانه) را از متن قلع‌وقمع کنیم و اجازه دهیم «اسم‌ها» و «فعل‌ها» بارِ سنگینِ روایت را به دوش بکشند. به شعورِ مخاطب اعتماد کنیم؛ اگر جزئیاتِ فاجعه را به‌دقت «نشان» دهیم، او خودش به همان نتیجۀ اخلاقی خواهد رسید. در کتاب پسرانی از جنس روی، «سوتلانا الکسیویچ» برای اثباتِ تباهیِ جنگِ شوروی و افغانستان، هیچ بیانیۀ سیاسی یا اخلاقیِ مستقیمی صادر نمی‌کند؛ او صرفاً روایتِ مستندِ مادرانی را که تابوت‌های پلمب‌شدهٔ فرزندانشان را تحویل می‌گیرند، بی‌هیچ دخالت و قضاوتی کنار هم می‌چیند و می‌گذارد خودِ واقعیت، گریبانِ مخاطب را بگیرد. 📝 تمرین به یکی از یادداشت‌های روزانه یا پیام‌هایی که دربارۀ یک اتفاقِ تلخ نوشته‌ایم رجوع کنیم. جایی که از سرِ خشم یا اندوه نوشته‌ایم: «شرایط خیلی وحشتناک است». حالا در ۵ خط، تمام این صفت‌های قضاوت‌گر را حذف کنیم و فقط آن «صحنۀ عینی و مستند» را بنویسیم که باعث شده به این نتیجه برسیم که شرایط وحشتناک است. به‌جای آنکه بیانیه بدهیم و بنویسیم: «حملاتِ دیشب بسیار بی‌رحمانه و وحشیانه بود و چهرۀ تاریکِ جنگ را نشان داد.» مانند یک دوربینِ بی‌طرف، فاجعه را نشان دهیم: «موشک به یک آپارتمانِ سه‌طبقه اصابت کرد. تا روشناییِ صبح، از کلِ ساختمان فقط یک ستونِ بتنی باقی مانده بود و یک دوچرخۀ آبیِ بچگانه که از میلگردهای طبقۀ دوم آویزان بود.» #روایت_جنگ 🪜 مشاورۀ آموزشی: @maheno_edu آکادمی هنری ماه نو🔵 #یک_قدم_جلوتر... @maheno_org

📚 فهرست کتاب‌های ناداستان جنگ و بحران معرفی‌شده در مجموعۀ «چگونه جنگ را روایت کنیم؟» • بخش اول 🔸 حوض خون فاطمه‌ سادات میرعالی | نشر راه‌یار روایتِ مستند و پنهان‌ماندۀ زنان اندیمشکی از شستن لباس‌های رزمندگان مجروح در بیمارستان شهید کلانتری در دوران جنگ تحمیلی ایران و عراق. 🔹 آخرین شاهدان سوتلانا الکسیویچ | ترجمۀ مصطفی مظفری | نشر هیرمند روایت‌های مستند کودکانی که شاهد جنایات و ویرانی‌های جنگ جهانی دوم در جبهۀ شوروی بوده‌اند. 🔸 مترو هاروکی موراکامی | ترجمۀ گیتا گرکانی | نشر نگاه روایت قربانیان و بازماندگانِ حادثۀ تروریستیِ انتشار گاز سارین در متروی توکیو توسط فرقۀ اوم در سال ۱۹۹۵. 🔹 یادداشت‌های روزانه ویرجینیا وولف | ترجمۀ خجسته کیهان | نشر قطره ثبت روزمرگی‌ها، افکار و بازتابِ اضطراب‌های ویرانگرِ ناشی از بمباران‌های جنگ جهانی دوم در لندن. 🔸 هیروشیما جان هِرسی | ترجمۀ محمود قلی‌پور | نشر چشمه روایتِ شش تن از بازماندگانِ بمباران اتمی هیروشیما در سال ۱۹۴۵. 🔹 پسرانی از جنس روی سوتلانا الکسیویچ | ترجمۀ ابوالفضل الله‌دادی | نشر نگاه روایت‌های ضدحماسۀ سربازانِ بازگشته و مادرانِ داغدارِ شوروی در جریان جنگ ده‌ساله در افغانستان. 🔸 اگر این نیز انسان است پریمو لِوی | ترجمۀ سپاس ریوندی | نشر ماهی شرحِ مستند و فلسفیِ تجربۀ اسارت در اردوگاهِ کار اجباری آشویتس و تلاش برای حفظ انسانیت در جنگ جهانی دوم. #روایت_جنگ آکادمی هنری ماه نو🔵 #یک_قدم_جلوتر... @maheno_org

🔴 چگونه جنگ را روایت کنیم؟ ۱۶. دانه‌ای که می‌کاریم ناداستانِ حرفه‌ای، باید پایانی داشته باشد که هنرمندانه به آغازش گره بخورد. به این تکنیک «کاشت و برداشت» می‌گویند. ساده‌ترین راهش این است که در بند اول، یک شیء، نشانه یا حتی یک فکر پیش‌پاافتاده (دانه) را واردِ متن کنیم، در طولِ روایتِ بحران آن را رها، و در پایان‌بندی دوباره به سراغش برویم. وضعیتِ جدیدِ آن شیء، حرف‌های نگفته‌ای را دربارۀ تأثیرِ ویرانگرِ بحران، خواهد زد. «جون دیدیون» در ناداستانِ سال تفکر جادویی که روایتی از فقدانِ ناگهانی همسرش است، در ابتدای متن به کفش‌های او اشاره می‌کند. او در انتهای کتاب دوباره به سراغِ همان کفش‌ها در کمد می‌رود تا عمقِ تنهایی و تغییرِ بی‌بازگشتِ جهانش را صرفاً با توصیفِ یک شیءِ فیزیکیِ جامانده، جمع‌بندی کند. 📝 تمرین یک شیء را انتخاب کنیم که قبل از شنیدنِ یک خبرِ بد یا صدای انفجار با آن مشغول بوده‌ایم. یک جمله برای ابتدای متنمان (رهاکردن شیء به دلیلِ شروع التهاب) و یک جمله برای انتهای متنمان (بازگشت به آن شیء پس از عبور از التهاب) بنویسیم، تا ساختارِ مدورِ متن شکل بگیرد. کاشت در ابتدا: «وقتی هوهوی جنگنده بلند شد، داشتم برای خودم چای می‌ریختم. لیوان را روی میزِ آشپزخانه رها کردم و زیر پله‌ها پناه گرفتم.» برداشت در انتها: «فرداش وقتی به خانه برگشتیم، روی مبل‌ها و فرش‌ها، پوشیده از خرده‌شیشه و گچ بود. گلدان سفالی روی میز شکسته بود و لوستر کریستال روی زمین بود. ولی لیوان چایم همان‌طور روی میز مانده بود. فقط چایش یخ کرده بود.» #روایت_جنگ 🪜 مشاورۀ آموزشی: @maheno_edu آکادمی هنری ماه نو🔵 #یک_قدم_جلوتر... @maheno_org

🔴 چگونه جنگ را روایت کنیم؟ ۲۱. بافتنِ خرده‌روایت‌ها برای خلقِ ابرپیرنگ یک روایت کامل و جاندار، از خرده‌روایت‌ها ساخته شده است: داستان‌های کوچکِ آدم‌ها یا وقایع معمولی. هنرِ راوی این است که این تکه‌های پراکنده را —مثل پیرمردی که در اوج اخبار جنگ به گلدان‌هایش آب می‌دهد، نانوایی که خمیر می‌گیرد، یا زنی که در مترو کتاب می‌خواند— در کنارِ اخبارِ کلان بچیند. طوری که در نهایت «ابرپیرنگِ» مقاومت، تداومِ زندگی یا اقتدارِ پنهان در ذهن مخاطب شکل بگیرد. در کتاب روزها در راه، یادداشت‌های روزانۀ «شاهرخ مسکوب» در سال‌های پرالتهابِ انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی، نویسنده سراغِ تحلیل‌های کلان و خشک نمی‌رود. او خرده‌روایت‌ها را ثبت می‌کند: بساط کتاب‌فروشی توی پیاده‌رو، بگوبخند آدم‌ها در کنار سربازان گارد شاهنشاهی، و چای ریختن زنِ رانندۀ تاکسی برای شوهرش در راه‌بندان تجمعات. مسکوب با بافتنِ این اتفاقاتِ خُرد، ابرپیرنگی قدرتمند می‌سازد. این کنار هم قراردادن قطعات، به مخاطب نشان می‌دهد که روحِ جمعیِ یک جامعه چگونه در دلِ روزمرگی بر بحران غلبه می‌کند. 📝 تمرین سه مشاهدۀ خُرد و متفاوت از زندگیِ روزمرۀ این روزها (در خیابان، شبکه‌های اجتماعی یا خانه) را انتخاب کنیم. آن‌ها را در یک بند طوری به هم گره بزنیم که ابرپیرنگِ «جریان‌داشتن زندگی» یا «اقتدارِ آرام» از دلِ آن‌ها بیرون بیاید. «(خرده‌روایت ۱) گویندۀ رادیوی تاکسی با هیجان خبرهای فوری را می‌خواند. (خرده‌روایت ۲) بیرون، دو کارگرِ شهرداری با دقت در حالِ کاشتنِ بنفشه‌های بهاریِ بلوار هستند. (خرده‌روایت ۳) راننده، رادیو را قطع می‌کند و موسیقی را روشن می‌کند. با دستمال، گَردِ روی داشبورد را می‌گیرد. شهر با ریتمِ خودش می‌تپد؛ انگار زورِ بنفشه‌ها و موسیقی، به تیترِ اخبار می‌چربد.» #روایت_جنگ 🪜 مشاورۀ آموزشی: @maheno_edu آکادمی هنری ماه نو🔵 #یک_قدم_جلوتر... @maheno_org

🔴چگونه جنگ را روایت کنیم؟ ۲۵. خلقِ روایتِ منسجم در ۲۴ گام پیشین، ابزارهای متعددی را برای درک و روایتِ جنگ به کار بردیم. آموختیم که چگونه «خرده‌روایت‌ها» را شکار کنیم، برای آن‌ها یک «ابرپیرنگ» بسازیم و «مضمون» یا همان نخِ تسبیحِ روایتمان را بیابیم. تمرین کردیم که چگونه باید از جزئیاتِ شخصی و ملموس آغاز کرد و در نهایت به مفاهیمِ کلان و جهان‌شمول رسید. همچنین با تکنیک‌های پیشرفته‌تری نظیرِ خلقِ دلالت‌های ضمنیِ واژگان، طراحیِ موتیفِ تکرارشونده، بسامد، زمانِ روایی، بینامتنیت و ایجادِ شکاف آشنا شدیم و آن‌ها را در تمریناتِ خُرد پیاده کردیم. اکنون زمانِ آن رسیده که تمامِ این قطعاتِ پازل را کنار هم قرار دهیم و به یک پیکرۀ واحد، زنده و منسجم دست یابیم. این گام، نقطۀ تلاقیِ تمامِ آموخته‌های ماست. 📝 تمرین یک روایتِ منسجم و چندلایه با محوریتِ یک بحران یا پیامدهای آن بنویسیم. در نگارشِ این متن، رعایتِ الزاماتِ زیر ضروری است: ۱. متنِ ما باید دست‌کم ۱۲۰۰ کلمه باشد تا فضای کافی برای بسطِ پیرنگ و پرداختِ جزئیات فراهم شود. ۲. روایت را با توصیفاتِ دقیق و عینی آغاز کنیم. در متن از تشبیه‌های نو و خلاقانه بهره ببریم و حتماً حواسِ پنج‌گانه (بینایی، شنوایی، بویایی، لامسه و چشایی) را برای ساختِ یک اتمسفرِ باورپذیر درگیر کنیم. ۳. از یک نقطۀ شخصی شروع کنیم و به‌آرامی، با استفاده از تکنیک‌هایی نظیرِ تراروایی، آن را به یک مفهومِ بزرگ‌تر و انسانی پیوند بزنیم. ۴. در طولِ این ۱۲۰۰ کلمه، یک موتیفِ تکرارشونده طراحی کنیم که پابه‌پای بحران تغییر کند. 🔸 نکتۀ راهبردی سعی نکنیم تمامِ تکنیک‌ها را به‌صورتِ مکانیکی و مصنوعی در متن بگنجانیم. اجازه دهیم پیرنگ و خرده‌روایت‌هایمان، خودشان نیاز به استفاده از موتیف، شکاف یا بینامتنیت را ایجاب کنند. هدف، خلقِ یک «روایتِ ارگانیک» است که در آن فرم و محتوا در خدمتِ تأثیرگذاریِ نهایی بر مخاطب باشند. این قدم آخر روایت جنگ نیست. #روایت_جنگ 🪜 مشاورۀ آموزشی: @maheno_edu آکادمی هنری ماه نو🔵 #یک_قدم_جلوتر... @maheno_org

🔴 چگونه جنگ را روایت کنیم؟ در این یک ماه تلاش کردیم ابزارهایی برای نگاه دقیق‌تر و روایتی عمیق‌تر از شرایطی که در آن به‌سر می‌بریم، در اختیار شما قرار دهیم. این مجموعۀ بیست‌وهفتگانه امروز تکمیل شد. این تکنیک‌ها و تمرین‌ها را فهرست کردیم تا برای مرور و تمرین مستمر، راحت‌تر به آنها دسترسی داشته باشید. 🔻فهرست یادداشت‌های منتشر شده ۱. فقط بنویس! ۲. نمای کلوزآپ ۳. نظم‌دادن به کلماتِ سرکش ۴. اشیای راوی ۵. صداهای خاموش ۶. درکِ ذهنیِ زمان ۷. جریانِ زندگی در همسایگیِ فاجعه ۸. جان‌بخشی به اعداد ۹. پرهیز از قضاوت ۱۰. حرکت از کلوزآپ به لانگ‌شات ۱۱. پریدن به میانۀ میدان ۱۲. دیدن آدم‌های خاکستری ۱۳. در جست‌وجوی عادت‌های ازدست‌رفته ۱۴. جنگ از پشتِ صفحۀ تلفن همراه ۱۵. قوسِ داستانی ۱۶. دانه‌ای که می‌کاریم ۱۷. پیوند با تاریخ و اسطوره ۱۸. پژواکِ مکرر یک لحظه ۱۹. نگفتن و سکوت ۲۰. پیداکردن نخ تسبیح ۲۱. بافتنِ خرده‌روایت‌ها برای خلقِ ابرپیرنگ ۲۲. تکاملِ نشانه ۲۳. معناهای تغییریافته ۲۴. روایت جنگ و جنگ روایت‌ها ۲۵. خلقِ روایتِ منسجم ۲۶. پایانِ بی‌نقطه ۲۷. کیمیاگری در بازنویسی 🔻فهرست کتاب‌های ناداستان جنگ و بحران بخش اول بخش دوم بخش سوم #روایت_جنگ آکادمی هنری ماه نو🔵 #یک_قدم_جلوتر... @maheno_org

🟠 همچون فردوسی خیزش ملت ایران را ماندگار کنید حماسۀ حضور ملت عزیز ایران و دفاع و پیروزی، تکلیف بزرگی را بر دوش اهالی فرهنگ و ادب و هنر می‌گذارد تا همچون فردوسی برخیزند و بعثت هنرمندان را در امتداد بعثت مردم رقم زنند؛ فکر و قلم و زبان را با هنر درآمیزند و روایت خیزش عظیم ملت را در تاریخ، ماندگار کنند. ✍🏼 بخشی از پیام رهبر انقلاب به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی | ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ #روایت_جنگ آکادمی هنری ماه نو🔵 #یک_قدم_جلوتر... @maheno_org

🔴 در میانۀ روزهای جنگ، مجموعه‌ای از تکنیک‌ها و تمرین‌های #روایت_جنگ را منتشر کردیم. بارها پیام‌هایی محبت‌آمیز از همراهان عزیزمان دریافت کردیم که برای ما بسیار ارزشمند بود. یکی از شما نوشت: «این یادداشت‌ها دقیقاً همان چیزی بود که در این روزهای سخت به آن نیاز داشتم.» دیگری گفت: «این تمرین‌ها کمکم کرد احساسات درهم‌ریخته‌ام را روی کاغذ منظم کنم.» این بازخوردها به ما نشان داد که مسیر درستی را آغاز کرده‌ایم و تصمیم گرفتیم آن را به یک کارگاه تصویری و کامل تبدیل کنیم. کارگاه «روایت‌نویسی جنگ» حاصل همان روزها و همان نیاز مشترک است. 🔻🔻🔻

🔴 این روزها، همۀ ما به‌نوعی درگیر جنگ بودیم... 🟠 روایت‌نویسی جنگ با فاطمه سرکارپور در این دوره فشرده یاد می‌گیریم چگونه جنگ را روایت کنیم. نوشتن علاوه بر اینکه می‌تواند ثبت یک دوره از تاریخ باشد، قطعاً درمانی است برای کسانی که از این دوران آسیب دیده‌اند. 🔹برخط | ضبط استودیویی 🔸۸۷ دقیقه کارگاه آموزشی 🔹۴ جلسه منتورینگ اختصاصی 🔸جزوۀ آموزشی و فهرست مطالعاتی 🔹گروه گفت‌وگو و هم‌افزایی در ایتا 🔸آموزش پروژه‌محور و تمرین‌محور 🔹گواهینامه معتبر یونسکو 🔸تضمین بی‌قیدوشرط رضایت 🎁۴۰درصد تخفیف ویژه و منتورینگ توسط مدرس، تا ۱۵ خرداد 🔴 این یک فرصت استثنایی برای آغاز جدی نوشتن #روایت_جنگ است. 🌐 جزئیات و ثبت‌نام در ایتا | آموزیم @maheno_app 🪜مشاوره آموزشی: @maheno_edu آکادمی هنری ماه نو🔵 #یک_قدم_جلوتر... @maheno_org

🟠 باتوجه‌به ناپایداری اینترنت و مشکلات احتمالی در پخش ویدئو، برای مشاهدۀ‌ روان و دسترسی همیشگی، از آموزیم کمک گرفتیم. آموزیم یک برنامک آموزشی در دل پیام‌رسان ایتا است که می‌توانید «کارگاه روایت‌نویسی جنگ» را بدون نیاز به جابه‌جایی بین پلتفرم‌ها، در همین محیط مشاهده کنید. برای مشاهده اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام، کلیک کنید. 🪜 مشاورۀ آموزشی: @maheno_edu #روایت_جنگ آکادمی هنری ماه نو🔵 #یک_قدم_جلوتر... @maheno_org

🟡 اگر مجموعه تکنیک‌ها و تمرین‌های «چگونه جنگ را روایت کنیم؟» را دنبال کرده‌اید، روایتی نوشته‌اید و حالا نیاز دارید یک استاد آن را نقد و بررسی کند تا بتوانید به بهترین شکل آن را ارتقا دهید، لازم نیست حتماً کارگاه را ثبت‌نام کنید. برای شما فرصتی جداگانه فراهم کرده‌ایم تا بدون تهیه کارگاه، مستقیماً از پشتیبانی و منتورینگ اختصاصی استاد فاطمه سرکارپور بهره ببرید. برای ثبت‌نام منتورینگ در آموزیم کلیک کنید. 🪜 مشاورۀ آموزشی: @maheno_edu #روایت_جنگ آکادمی هنری ماه نو🔵 #یک_قدم_جلوتر... @maheno_org

🔴 تخفیف ویژه و فرصت استثنایی منتورینگ 🔹 کارگاه روایت‌نویسی جنگ از همین حالا تا ۱۵خرداد۱۴۰۵ با ۴۰ درصد تخفیف ویژه همراه است. مشاهده جرئیات و ثبت‌نام کارگاه 🔸 همچنین اگر در این بازه، کارگاه را همراه با پشتیبانی محتوایی و منتورینگ ثبت‌نام کنید، جلسات منتورینگ مستقیماً توسط استاد فاطمه سرکارپور برگزار می‌شود. مشاهده جرئیات و ثبت‌نام منتورینگ 🔴 این فرصت را از دست ندهید. #روایت_جنگ 🪜 مشاورۀ آموزشی: @maheno_edu آکادمی هنری ماه نو🔵 #یک_قدم_جلوتر... @maheno_org