✍️ جشن وارداوار در ارمنستان و آیین آبپاشی صفوی در پل خواجو؛ دو روایت از آب
آب در فرهنگ ایرانی و ارمنی، نهتنها مایهی حیات، بلکه زبان پاکی، پیوند و شادمانی است. دو آیین باستانی—جشن وارداوار در ارمنستان و جشن آبپاشان صفوی در پل خواجو—روایتی موازی از جایگاه آب در زندگی مردماناند؛ یکی از دل افسانههای الهه عشق، دیگری در شکوه مهندسی و آیین سلطنتی.
---
🌹 وارداوار؛ از اسطورههای کهن تا شادی خیابانی
- وارداوار از آیینهای پیشامسیحی ارمنستان سرچشمه گرفته، زمانی که مردم برای الهه آستقیک، بانوی عشق و آب، گل رز و آب تقدیم میکردند.
- پس از پذیرش مسیحیت در قرن چهارم، کلیسای ارمنی این آیین را با عید تجلی مسیح پیوند زد و وارداوار به سنتی مذهبی-مردمی بدل شد.
- امسال نیز در یکشنبه پنجم مرداد، مردم شهرهای ارمنستان با آبپاشی نمایشی از همدلی را نشان میدهند. جشن نهتنها خاطرهای دینی، بلکه لحظهای از شادی جمعی و روح زندگی است.
---
🏛️ آیین آبپاشی صفوی؛ هنر، قدرت و مردمیگری در پل خواجو
- پل خواجو در زمان شاه عباس دوم، با هدف مهندسی آب و زیبایی شهری ساخته شد. این پل هم بند بود و هم تالار شاهانه.
- در جشنهای ویژه، دهانههای پل با تختهبند بسته میشد تا دریاچهای مصنوعی شکل گیرد—محیطی برای آتشبازی، موسیقی، قایقسواری و حضور سفرا.
- جشن آبپاشان یا تیرگان در سیزدهم تیرماه نیز نمود مردمیتر این آیین بود. مردان با لباسهای ساده و کاسههای مسی و گلاب به سیوسهپل و پل خواجو میآمدند. شاه و سفرا در غرفهها مستقر میشدند و چهارباغ به دریای زندگی بدل میگشت.
---
🤲 آب؛ پیوندی میان روح مردم و حافظه فرهنگی
در وارداوار، آب دلها را خنک و پیوندها را زنده میکند؛ در پل خواجو، آب صحنهای برای هنر و قدرت سیاسی است. اما در هر دو، چیزی بیش از قطرههای بیجان جاری است؛ آب، پیامآور همدلی، شکوه و خاطرهی جمعی است.
🌿 احیای جشن آبپاشی صفوی؛ گامی به سوی همدلی و رونق گردشگری
بازآفرینی آیین آبپاشی صفوی، نهتنها یادآور شکوه فرهنگی ایران بلکه فرصتی برای تقویت گردشگری، نشاط اجتماعی و همدلی مردمی است. این جشن میتواند با طراحی هوشمندانه، در قالبی مردمی و هنری، خانوادهها را در کنار هم جمع کند، گردشگران داخلی و خارجی را جذب نماید و ایام گرم تابستان را به فرصتی برای خاطرهسازی جمعی بدل سازد. گرچه ممکن است برخی ملاحظات اجتماعی یا اجرایی وجود داشته باشد، اما با همکاری شهرداریها، نهادهای فرهنگی و جامعه بومی، میتوان راهحلهایی عملی برای مدیریت این مراسم یافت—بیآنکه به اصالت تاریخی یا فضای عمومی آسیب وارد شود. این آیین، اگر با نگاه فرهنگی و مدرن احیا شود، میتواند پلی باشد میان تاریخ و زندگی امروز ما.
✍ محمود رفیعان
💠➣┅───────────
کشکول شیخ رفیع
🆔 @kashkooul
تپهباشی؛ پژواک طنین اذانهای فراموششده
مسجد «تپهباشی» که در محله تاریخی کُوند ایروان واقع شده، یکی از قدیمیترین مساجد شیعی ارمنستان است و با نام «مسجد عباسقلیخان» نیز شناخته میشود. این بنا یادگار دوران حکومت ایران بر ایروان در قرون ۱۷ و ۱۸ میلادی است و تا زمان معاهده ترکمانچای فعال بوده است.
🕌 ویژگیهای تاریخی و معماری
- موقعیت: محله کُوند، یکی از قدیمیترین مناطق ایروان که در گذشته به «تپهباشی» معروف بود.
- نامهای دیگر: مسجد عباسقلیخان، مسجد کُوند، مسجد تپهباشی.
- سبک معماری: ایرانی-قاجاری با طاقهای ضربی، گنبد آجری، و حجرههایی با هلالیهای ورودی.
- گنبدها: دارای دو گنبد کوچک و بزرگ بوده که امروزه فقط بخشی از گنبد کوچک باقی مانده است.
- منارهها: در منابع ارمنی اشارهای به مناره نشده، که ممکن است نشاندهنده فقدان مناره یا تخریب آنها باشد.
📜 وضعیت فعلی و بازسازی
- پس از جدایی ایروان از ایران و مهاجرت مسلمانان، این مسجد به تدریج کاربری خود را از دست داد و به محل سکونت چند خانواده تبدیل شد.
- زلزلههای ۱۹۸۸ و ۱۹۹۷ آسیب جدی به بنا وارد کردند.
با توجه به سکونت چند خانواده در این مکان، گویا بازسازی این مسجد با موانعی همراه است.
چه بسا در آیندهای نه چندان دور با همت همه آنان که دل در گرو احیای آثار اسلامی در ارمنستان دارند شمار مساجد ایروان به دو مسجد افزایش یابد و منطقه قدیمی شهر مزین به حضور مسجدی با معماری ایرانی و اسلامی شود.
✍ محمود رفیعان
💠➣┅───────────
کشکول شیخ رفیع
🆔 @kashkooul
کشکول شیخ رفیع
6.3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
گویا این کلیپ مربوط به همین مسجد شیعی تپه باشی ارمنستان است.
💠➣┅───────────
کشکول شیخ رفیع
🆔 @kashkooul
11.3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
مراقب عرفان های جدید خانم محجبه ها باشید.
کارما و اینا عرفان های اسلامی نیستند و ساخته بشر هستند.
کشکول شیخ رفیع
✍️ جشن وارداوار در ارمنستان و آیین آبپاشی صفوی در پل خواجو؛ دو روایت از آب آب در فرهنگ ایرانی و ار
این مطلب بنده در سایت سازمان فرهنگ و ارتباطات نیز منتشر شد.
لینک سایت
💠➣┅───────────
کشکول شیخ رفیع
🆔 @kashkooul
دوری از حرم ها
🔸اینجا برخی مسلمانان شیعه و حتی سنی مشکلاتی دارند و برای حل این مشکلات گاهی متوسل به قرآن و گاه اهل بیت میشوند.
🔹چند روز قبل جوانی بخاطر درگذشت مادرش بعد از چند ماه مراجعه کرد و گفت کاش کسی باشه که در کنار حرم حضرت معصومه برای من و مادرم دعا کنه و طلب صبر کنه برای من. هنوز داغ مادرش براش سنگین بود.
🔸امروز هم یک خانم روس تبار بدنبال دعا و راه حلی بود تا بچه دار بشه. بهش گفتم من برات قرآن میخوانم اما قول بده اگر بچه دار شدی به زیارت حضرت معصومه در قم بیایی. خیلی امیدوارانه مطلب من رو در موبایلش یادداشت کرد.
🔹مشکل برخی از این افراد اینه که حتی از روی قرآن یا مفاتیح نمیتوانند بخوانند.
🔸گاهی حتی به خودم اجازه نمیدم ازشون بپرسم شما مسلمان هستید یا نه.
🔹مگر خدا و به آبروی اهل بیت فقط مشکل ما مسلمانان رو حل میکند؟ 🤔
به تنها مسجد ارمنستان پناه آورده اند و ...
🔸کاش عده ای از مومنین و خوانندگان کانال اعلام آماده گی کنند و برای این خانم روس تبار بنام ربیگا دعا کنند. بخصوص در کنار حرم اهل بیت.
💠➣┅───────────
کشکول شیخ رفیع
🆔 @kashkooul
📰 گزارش ویژه نماز جمعه مسجد کبود ایروان | هفدهم مرداد ۱۴۰۴
🌙 در هفدهمین روز مردادماه، فضای مسجد کبود ایروان بار دیگر شاهد حضور مسلمانان از ملیتها و مذاهب گوناگون بود. نماز جمعه این هفته به امامت حجتالاسلام دکتر محمود رفیعان برگزار شد و خطبهها به دو زبان فارسی و انگلیسی ایراد گردید؛ ترکیبی از معنویت، تاریخ، و دغدغههای امروز جهان اسلام.
---
🕋 خطبه نخست | چراغ هدایت و کشتی نجات
در خطبه اول، حجتالاسلام رفیعان به فضائل امام حسین علیهالسلام پرداخت و او را چراغ هدایت و کشتی نجات امت معرفی کرد. وی با استناد به منابع معتبر اهل سنت همچون مسند احمد، سنن ابن ماجه و مستدرک حاکم، جایگاه والای امام حسین را در نزد پیامبر اکرم ﷺ و امت اسلامی یادآور شد.
📖 «الحسن والحسين سيدا شباب أهل الجنة»
📖 «الحسين مني وأنا من الحسين، أحب الله من أحب حسيناً»
خطیب جمعه تأکید کرد که محبت امام حسین، تنها یک احساس نیست، بلکه یک مأموریت الهی است. او از عبادت، بخشندگی، و فروتنی امام حسین سخن گفت و داستانهایی از محبت پیامبر به نوهاش نقل کرد؛ از جمله لحظهای که حسین علیهالسلام بر پشت پیامبر در سجده نشست و پیامبر سجده را طولانی کرد تا کودک نیفتد.
وی افزود: قیام امام حسین، نه برای قدرت، بلکه برای حفظ کرامت اسلام بود. او در برابر ظلم ایستاد، حتی اگر به قیمت جانش تمام شود. این ایستادگی، میراثی است برای همه مسلمانان، چه شیعه و چه سنی.
کشکول شیخ رفیع
📰 گزارش ویژه نماز جمعه مسجد کبود ایروان | هفدهم مرداد ۱۴۰۴ 🌙 در هفدهمین روز مردادماه، فضای مسجد کبو
🕊️ خطبه دوم | کرامت ملی و مقاومت فرهنگی
در خطبه دوم، حجتالاسلام رفیعان به موضوع کرامت انسانی و فشارهای پنهان فرهنگی، اقتصادی و دیپلماتیک قدرت های استکباری پرداخت. وی با استناد به آیات قرآن، یادآور شد که عزت انسان از سوی خداوند است، نه از قدرتهای جهانی:
📖 «وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ»
📖 «وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ»
📖 «إِنَّ اللَّهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا»
📖 «فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ»
وی هشدار داد که رسانهها، قراردادهای اقتصادی و توافقهای دیپلماتیک گاه بهجای کمک، موجب وابستگی و تضعیف عزت ملی میشوند. او از مسلمانان خواست تا با ایمان، آموزش، و اتحاد، در برابر این فشارها بایستند.
🛡️ در پایان، خطیب جمعه سخنان تاریخی امام حسین علیهالسلام را یادآور شد:
📜 «مِثْلِي لَا يُبَايِعُ مِثْلَهُ»
این جمله، نه فقط یک موضع سیاسی، بلکه بیانیهای برای حفظ کرامت انسانی است.
کشکول شیخ رفیع
🕊️ خطبه دوم | کرامت ملی و مقاومت فرهنگی در خطبه دوم، حجتالاسلام رفیعان به موضوع کرامت انسانی و فشا
گاهی نمی توان مسایل سیاسی را به صراحت در خطبههای نماز جمعه بیان کرد اما سعی کردم با این جملات مسایل روز ارمنستان و بحث کریدور زنگزور و توافق با ترامپ را بیان کنم.
This dignity is not given by superpowers, and it cannot be taken by sanctions.
Deals that look helpful often create long-term dependence.
We do not need charity that costs us our freedom.