اعجاز علمی قرآن
قرآن در ۱۴۰۰ پیش زمانی که کسی به این علم نرسیده بود ، قرآن در مورد حرکت کره زمین اشاره ای کرده است. منتهی دلیل اشاره نکردن کلی قرآن به چرخش زمین در آن دوره این بود که آنوقت مردم محمد را دیوانه خطاب میکردند و شاید هیچوقت به اسلام رو نمی آوردند و اسلام شکل نمی گرفت و الان ما هم این آیات علمی را امروزه نداشتیم که بخوایم و خدا را علمی درک کنیم و به وجودش باور کنیم.
اشاره قرآن به حرکت زمین در روزگاری که این علم را کسی نداشت به جز خالق جهان. ↕↕↕↕
یونانیان در زمانهای گذشته مشاهده می کردند که زمین جسمی بزرگ است و آسمان شب هر روز با آسمان شب هر روز دیگر تفاوت داشت به همین دلیل اولین نظریاتی که در مورد کره زمین ارائه شد بر این اساس بود که زمین در مرکز عالم قرار دارد و ثابت و بی تفاوت در جای خود است.بر طبق نظریه بطلمیوس زمین مرکز عالم است و سیارات با شعاعی که فاصله آن سیاره به دور زمین بود به دور زمین می چرخیدند.این نظریه 1700 سال بعد توسط کوپرنیک نقض شد.کوپرنیک تقریبا 40 سال از وقت خود را برای مطالعه زمین شناسی صرف کرد و نظریات کوپرنیک در سال 1543 بعد از مرگش منتشر شدند زیرا کوپرنیک در زمان حیاتش از ترس کلیسا که به شدت به نظریه زمین مرکزی معتقد بود از ارائه مطالب خود خوداری کرد.
بعد از مرگ کوپرنیک گالیله نظریات خود را در باره حرکت زمین و خورشید و مسطح نبودن زمین با کوپرنیک بسط داد و منتشر کرد اما توسط کلیسا به محاکمه و تفتیش عقاید کشیده شد و برای حفظ جان خود مجبور شد نوشته هایش را پس بگیرد.
نظریه زمین مرکزی بیشتر به حول ثابت بوددن زمین و حرکت نکردن آن استوار بود
در آیات متعددی از قرآن به حرکت زمین اشاره شده است:
مثلا در آیه 88 سوره نمل به کوهها اشاره شده است که دقیقا به حرکت زمین دلالت می کند:
کوها را بینی و گمان میکنی ساکن هستند حال آنکه مانند ابرها حرکت دارند
علاوه بر این درسوره طه آیه 53 نوشته شده است که
آن خدایی که زمین را برای شما مانند گهواره قرار داد
همانطور که می دانید گهواره در جای خود ثابت نیست و مانند زمین حرکت چرخشی دارد که دقیقا به زمین اشراه دارد.
همچنین در بیشتر تمدن های قدیم معتقد بودند که زمین مسطح است و به شکل کروی نیست متاسفانه این عقیده علاوه بر کلیسا در بین عده ای از مسلمانان نیز رواج داشته و بر طبق این نظریه زمین به شکل مسطح بوده و تمام اجرام آسمانی بالای سر ما قرار دارند در این مورد نیز قرآن در آیه 41 سوره فاطر اشاره می کند:
همانا خدا آسمانها و زمین را نگاه میدارد تا نیفتند و اگر بیفتند بعد از او هیچ کس آنها را نگاه نمی دارد
این آیه مساله مسطح بودن زمین را نفی می کند زیرا جسمی که مسطح باشد نمی تواند در آسمان معلق باشد.
_________________________________________________________
opause) ناحیه انتقالی بین ترموسفر و اگزوسفر را تشکیل میدهد.
اگزوسفر
شرایط موجود در یونوسفر در این لایه نیز حاکم است؛ بدین معنی که گازها در این لایه همچنان قابلیت هدایت الکتریکی خود را حفظ می کنند. سرعت ذرات در این لایه بسیار زیاد است و در مواردی به 2/11 کیلومتر در ثانیه می رسد.
اگزوسفر لایه گذار جو به فضای کیهانی به شمار می آید که بخش فوقانی آن را در ارتفاع بیش از سه هزار کیلومتری از سطح زمین برآورد کرده اند.
این لایه ها در ارتباطات رادیویی اهمیت بسیاری دارند. این لایه ها عبارتند از لایه های D,E,F .
اشاره قرآن به لایه های جو . قرآن به آفرینش جو بعد از زمین هم اشاره کرده است.
اوست خدایی که همه موجودات زمین را برای شما خلق کرد.و پس از آن به آفرینش آسمان پرداخت و هفت آسمان را بر فراز یک دیگر بر افراشت و او به هر چیز وهمه نظام آفرینش داناست. بقره ۲۹
.
آنگاه هفت آسمان را در دو روز آفرید و در هر آسمانی کار مربوط به آن را وحی فرمود. فصلت ۱۲
زمین همه ویژگی هایی را که برای ادامه حیات روی آن ضروری است را داراست یکی از این ویژگی ها اتمسفر زمین است که مانند سپری از موجودات زنده حفاظت می کند واژه سماوات که در قرآن به آن اشاره شده برای اشاره به آسمان بالای زمین به کار رفته و دقیقا برای هفت لایه جو به کار می رود.
دانشمندان در یافته اند که اتمسفر زمین لایه های متعددی دارد که خاصیت فیزیکی فشار و گازهای تشکیل دهنده لایه ها با هم فرق دارد.نزدیک ترین لایه به زمین تروپوسفر است که 90 در صد حجم اتمسفر در آن قرار دارد بالای تروپوسفر استراتوسفر است که در آن لایه ازون که جذب اشعه های ماورا بنفش در آن رخ می دهد لایه بالای استراتوسفر مزوسفر است و بالای آن ترموسفر وجود دارد و در داخل لایه ترموسفر نیز لایه یونسفر وجود دارد آخرین لایه اتمسفر زمین 480 تا 960 کیلومتر از زمین فاصله دارد که اگزوسفر نام دارد.
در 1400 سال قبل زمانی که مردم فکر می کردند که فقط یک آسمان در بالای سرشان قرار دارد قرآن به موضوع هفت لایه ای بودن جو زمین اشاره کرد و حتی در آیه ی دوم که ذکر شده است که در هر آسمانی کار مربوط به آن را وحی فرمود یعنی هر آسمان خاصیت مخصوص به خودش را دارد.و وظیقه خاص خودش را انجام می دهد که در اینجا به برخی از آنها می پردازیم:
لایه تروپوسفر
13 تا 15 کیلومتری بالای زمین قرار دارد و بخار آبی را که از سطح زمین بالا می رود در خود نگه می دارد و موجب بازگشت آن بصورت باران می شود.
استراتوسفر
لایه استراتوسفر بر روی لایه تروپوسفر قرار دارد و ضخامت متوسط آن حدود 23 کیلومتر است. در 3 کیلومتر اول استراتوسفر، دمای هوا ثابت است اما در قسمتهای بالاتر دمای هوا با ارتفاع افزایش می یابد.
در استراتوسفر به ندرت ابر تشکیل می شود و تنها در شرایط ویژه ای ممکن است ابرهای کوهستانی به نام ابرهای مرواریدی در ارتفاع 21 تا 29 کیلومتری از سطح زمین ظاهر شوند که علت وجود آنها حرکات موجی شکل هوا از سوی موانع می باشد.
از دیگر ویژگیهای مهم استراتوسفر وجود ازن در این لایه است که بخصوص در ارتفاع 20 تا 30 کیلومتری سطح زمین بر اثر واکنشهای مختلف فتوشیمیایی بدست می آید. مقدار ازن در این لایه معمولاً روند فصلی دارد حداکثر آن در بهار و حداقل آن در پاییز مشاهده می شود.
لایه ازن در ارتفاع 25 کیلومتری سطح زمین قرار دارد و اشعه های مضر و اشعه ی فرابنفش را منعکس می کند و آنها را به فضا باز نی گرداند.
مزوسفر
در بالای لایه گرم ازن لایه مزوسفر قرار دارد که دما در آن متناسب با افزایش ارتفاع با آهنگ 3/0 سانتیگراد به ازای هر 100 متر کاهش می یابد به طوریکه دما در مرز فوقانی آن در ارتفاع 80 تا 90 کیلومتری به 80- درجه سانتیگراد می رسد. و نتیجه این دمای پایین انجماد بخار آب ناچیز موجود در این لایه است که باعث بوجود آمدن ابرهای شب تاب می شوند. این ابرها درتابستان و در عرضهای بالا دیده می شوند. مزوسفر سردترین لایه اتمسفر تلقی می شود.
لایه یونوسفر مانند یک ماهوار ارتباطی منفعل عمل می کند و امواج رادیویی را که ازاطراف زمین ارسال شده اند به نقاط مختلف زمین باز می گرداند و به ایم صورت ارتباطات بیسیم و امکان پخش رادیو و تلوزیون فراهم می شود.
یونوسفر
از بخش فوقانی مزوسفر تا ارتفاع تقریبی 1000 کیلومتری اتمسفر زمین، بار الکتریکی شدیدی حاکم است که زاییده وجود یونها و الکترونهای آزاد است. در حقیقت پرتوهای پر انرژی خورشید که از فضای خارج به طبقات بالایی اتمسفر وارد می شوند باعث گسستگی پیوند یا یونیزاسیون مولکولها و اتمها می شوند. بر اثر یونیزاسیون، الکترون آزاد می شود و باقی مانده اتم به صورت یون در می آید؛ به همین علت این لایه از جو را یونوسفر نامیده اند.
شدت یونیزاسیون در تمام ارتفاعات یونسفر یکسان نیست؛ بنابراین لایه های متفاوت با تراکم الکترون و یون متفاوت با ارتفاعات مجاور خود در یونسفر وجود دارد؛
ترموسفر
ترموسفر: فاقد مرز فوقانی معین است. اصطلاح ترموسفر به سبب دمای بسیار زیاد ترمودینامیک به این لایه داده شده است که این میزان ممکن است به °1227 سانتیگراد (°1239 فارنهایت یا 1500 کلوین) برسد، جلوه سرخی شفق یکی از پدیده های ترموسفر پایینی است قسمت پایینی ترموسفر به طور عمده ترکیبی از ازت (N2) و اکسیژن (O2) به صورت مولکولی یا اتمی است در حالی که در کیلومترهای بالا اکسیژن (O2) به ازت (N2) غلبه میکند. دمای زیاد در این لایه به دلیل جذب تشعشع ماوراء بنفش بوسیله اکسیژن اتمی
ادامه در پایین↕↕
ادامه مطالب بالا ↕↕↕
مگنتوسفر :
و در آخر و بالای جو ، لایه مگنتوسفر میباشد ، که ۷ لایه ای میشود که در ۱۴۰۰ سال پیش قرآن بیان کرده است ، در زمانی که علم در این مورد هنوز هیچ اطلاعی از این لایه های بالای زمین نداشت.
**************************
پیغمبر(ص) فرموده اند، اندازه آسمان اول نسبت به آسمان دوم مانند حلقه ای (انگشتر) در بیابان است، آسمان دوم نسبت به آسمان سوم مانند حلقه ای در بیابان است، همینطور الی آسمان هفتم. هر کهکشانی که بشر میتواند ببیند یا در آینده خواهد دید، تازه آسمان اول است، چون خداوند گفته اند که «إِنَّا زَيَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْيَا بِزِينَةٍ الْكَوَاكِبِ» (الصافات/۶) هر جا چیزی به نام ستاره شما دیدید، این تازه آسمان دنیای(اول) شما است. امام صادق(ع) در جلد چهارم تفسیر المیزان صفحه ۲۴۸ فرموده اند که خداوند ۱۲ هزار عالم خلق کرده است، که هر یک از این ۱۲ هزار عالم از ۷ آسمان و زمین شما بزرگتر است، ولی هیچ کدام به چشم دیده نمیشود، یعنی مادی نیست. خدا را سوای این عوالم نیز، عوالم دیگر هم هست.
واقعا مغز انسان تحمل تصور این عظمت را ندارد چه برسد در باره خود خداوند که خالق اینهاست تصوری پیدا بکند. لطفا به این سری ویدئو در باره کهکشان و ستاره ها که همه در آسمان اول یا آسمان دنیای ما قرار دارند توجه بفرمائید.
ویدیو زیر را دیدن بفرمایید.
همه چيز درباره جهان هاي موازي : آيا واقعا وجود دارند ؟ | گجت نیوز
http://gadgetnews.net/4081/everything-about-parallel-universes/
جهان های موازی؛ حقایقی عجیب درباره وجود جهان های موازی
فرضیه وجود جهان های موازی شاید به ظاهر عجیب بیاید اما خیلی دور از عقل و توهم برانگیز نیست. جهان وصله دوزی، نظریه چندجهانی انبساطی، نظریه همه چیز و ... از انواع جهان های موازی هستند که میتوانند وجود داشته باشند.
چقدر درباره جهان های موازی میدانید؟ آیا میدانید جهان های متعددی درست هم راستای دنیای کنونی ما وجود دارند؟ این جهان های موازی بر ماکنش دارند و تاثیر میگذارند در واقع آن ها تابعی از این دنیا هستند و ما هم تابعی از آن ها!
ایده ای که درباره ماهیت آن اشاره ای در بالا داشتیم، شاید در اولین برخورد و مطالعه بسیار غیرواقعی و رویاپردازانه به نظر بیاید. اما واقعیت این است که ایده جهان های موازی در سال 1954 میلادی توسط دکتر Hugh Everett III مطرح شده است. این فرد که در آن دوران بر روی رساله دکترای خود مطالعه و تحقیق میکرد به این ایده بنیادین برخورد و آن را مطرح کرد.
نظریه مطرح شده از این قرار است که در جهان های موازی دوره های متفاوتی از زمان در جریان است. احتمال دارد دنیایی وجود داشته باشد که میلیون ها سال از زمان کنونی جلوتر باشد و نسل ها در آن به تکامل رسیده باشند. حتی ادعای این وجود دارد که احتمال دارد نسل انسان ها در این دنیاها منقرض شده باشد.
شاید بتوان به فرضیه مرگ انسان و تکامل روح در دنیاهای موازی پاسخ داد. روح انسان ها در دنیاهای موازی میتوانند به تکامل برسند و در عوامل دیگر به زندگی بپردازند!! میدانیم موضوع این مقاله خیلی گیج کننده و غیرقابل باور است به همین سبب سعی داریم برای بازشدن گره کور این حقیقت بیشتر صحبت کنیم پس با ما همراه باشید.
چگونه باید پدیده جهان های موازی را درک کرد؟
درک میکنیم که اندیشیدن به این پدیده بسیارسخت و تقریبا غیرممکن است چه برسد به درک آن. با این حال بیشتر درباره آن میگوییم.
برای درک جهان های موازی باید مقداری ظریف تر بیندیشیم. ما تاکنون از اتم شنیده ایم و ذرات ریز درون آن. با این حال این ذرات خود اجزای ریزتری دارند که در جهات مختلف در حال گردشند و میتوانند برهم کنش ها و نتایج متفاوتی را ارائه دهند.
تصور کنید که شما یک روح هستید در کالبدهای متفاوت، که شاید این کالبدها هیچ شباهتی به ظاهر فعلیتان نداشته باشد و یا شاید هم بسیار شبیه باشد. با این تصور شما میتوانید در جاهای مختلف حضور داشته باشید. یک نفر از شما الان در حال خواندن این مقاله باشد و یکی دیگر در حال دیدن بازی فوتبال مورد علاقه اش. همه این اتفاقات به دلیل حرکات متفاوت ذرات قابل پیش بینی و شدنی است.
درک جهان های موازی وابستگی شدیدی به درک ما از زمان، مکان و بُعدهای متنوع احساس دارد. انسان تا وقتی که تحت تاثیر زمان تعریف شده دست بشر است امکان ندارد بتواند به راحتی وجود دنیاهای موازی را حس کند.
برای بهتر درک شدن فرضیه دنیاهای موازی به رویاها و خواب های شبانه خود بیندیشید. آیا در خوابهایتان به راحتی از مکانی به مکان دیکر سفر نمیکنید؟ آیا به دنیایی سر نمیزنید که گویی اصلا وجود ندارد اما با تمام وجود احساسش کرده اید؟ در آن دنیا افراد و شخصیت های کنونی زندگی ما در حال زندگی هستند. خود ما هم در حال گذراندن لحظه ها و احساس متفاوت هستیم. سفر به آن دنیا در کسری از صدم ثانیه رخ میدهد و گذر زمان در آن به قدری سریع است که گویی ساعت ها وقت سپری کرده ایم. قطعا همه شاهد اتفاق های متعدد در خوابمان هستیمف خواب هایی که مشاهده آنها سالها به طول مینجامد در صورتی که خواب ما تنها شاید چند ثانیه طول بکشد.
مثال واضح و ملموسی که بیان کردیم قطعا تا حدی درک دنیاهای موازی را برای شما ساده تر کرده است. پدیده دنیاهای موازی شاید کاملا غیر واقعی به نظر آید اما بر پایه علم حقیقی رخ می دهد. در واقع آنچه که باعث عدم مشاهده دنیاهای موازی توسط انسان میشود، توانایی های ناقص او و ادراک ضعیفش میباشد.
انواع جهان های موازی که میتوانند وجود داشته باشند
نظریه های متنوعی وجود دارد که ایده چند جهانی بودن را میتواند اثبات کرد. رد حال حاضر فرضیه پنج حالت جهان موازی وجود دارد که بر روی آن ها تحقیقات انجام میشود.
جهان وصلهدوزی ( The Patchwork Universe)
نظریه جهان وصله دوزی در واقع ساده ترین و قابل درک ترین حالتی هست که میتوانیم تصور کنیم. در این حالت همین جهان کنونی به دفعات مختلف تکرار میشود و زمان در این جهان ها متفاوت است.
نظریهی چندجهانی انبساطی (The Inflationary Multiverse)
این نظریه بر پایه بهترین نظریه بشر برای آغاز جهان بنا نهاده شده است. دانشمندان با اکثریت آرا به شروع جهان توسط مهبانگی غول پیکر اتفاق نظر دارند. آن ها معتقدند که جهان کنونی توسط مهبانگ پدید آمد و به سرعت انبساط یافت پس این اتفاق میتواند بارها رخ داده باشد و جهان های متفاوتی توسط یک انفجار بزرگ از دل یک ذره پدید آمده باشد. این س
ناریو که انبساط ابدی نام دارد معتقد است که همواره تعداد بیشماری جهان پدید می آید و رشد میکند. البته ما هرگز نمیتوانیم به جهان های موازی برسیم چون حتی اگر با سرعت نور سفر کنیم بازهم بعد از انحلال آن ها بدان ها میرسیم.
نظریهی همهچیز (Theory of everything)
در نظریه همه چیز مجموعه ای از قوانین بنیادی و یا یک معادله وجود دارد تا به تمامی سوال های ما پاسخ دهد. در واقع این نظریه میتواند منشا تمان قوانین فیزیک باشد. اما دانشمندان پی برده اند که تعداد گزینه های پیش رو و سوالات موجود در از تعداد ذرات بنیادی شناخته شده در جهان بیشتر است لذا این هم نمیتواند پاسخی مناسب برای وجود دنیاهای موازی باشد.
فرضیه اصل انساننگر یا Anthropic Principle
این نظریه بیان میدارد که همه چیز سرجای خودش است، اگر اینطور نبود ما وجود نداشتیم. رد واقع این نظریه معتقد است که جهان هستی به گونه ای طراحی شده تا شرایط حیات برای انسان و زمین فراهم شود. و در واقع دلیل جهان و هستی بشر است.
و نظریه آخر خداوند
نظریه آخر وجود خداوند است.درست هنگامی که پاسخی برای سوالات باقی نمی ماند میتوان وجود خداوند را مطرح کرد که این جهان را بر پایه نظم و انضباط آفریده است و قطعا او میتواند جهان های بسیاری را با قوانین مشابه و یا غیر مشابه بیافریند. به گونه ای که وجود این دنیاها در کنار یکدیگر هیچ مشکلی ایجاد نکند و بر زندگی یکدیگر خللی ایجاد نکند.
جهان موازی چیست ؟/ آیا جهان های موازی واقعا وجود دارند؟ /دیدگاه اسلام نسبت به دنیای موازی که غربی ها آن را امری اثبات شده می دانند چیست؟
دانش و فناوری/ تازه های علم 30 اردیبهشت 1397 - 13:16

در سال 1954 میلادی یکی از دانشجویان دوره دکتری دانشگاه پرینستون به نام Hugh Everett III ایده ای بنیادین را مطرح کرد: اینکه جهان های موازی متعددی وجود دارند که درست شبیه به دنیای ما هستند.
براساس نظریه او، در این جهان های موازی جنگ ها نتایج و پیامدهایی متفاوت از آنچه ما می دانیم داشته اند. موجوداتی که در این دنیا منقرض شده اند، تکامل یافته و اکنون در عوامل دیگری زندگی می کنند. از طرفی در جهان های دیگر، احتمال می رود که ما انسان ها نیز منقرض شده باشیم.
این ایده بسیار پیچیده است و می تواند هوش را از سر انسان ببرد با این همه باز هم امکان درک آن وجود دارد. نظریه وجود جهان های موازی پیشتر در آثار علمی و تخیلی نیز مطرح گردیده و در متافیزیک نیز به آن اشاره شده.
اما سوالی که در اینجا مطرح می شود این است که چرا یک فیزیکدان جوان و خوش آتیه باید با مطرح کردن چنین ایده ای در رابطه با جهان های موازی آینده شغلی خود را به خطر بیاندازد؟
در واقع Everett با مطرح نمودن نظریه خود در مورد جهان های متعدد تلاش داشت که به پرسشی مهم تر در حوزه فیزیک کوانتومی پاسخ دهد: اینکه چرا ماده کوآنتومی رفتاری تا این اندازه نامنظم دارد؟
سطح کوآنتومی پایین ترین سطحی است که علم تا به امروز موفق به کشف آن شده. گفتنی است که مطالعه در رابطه با فیزیک کوآنتومی از سال 1900 میلادی تاکنون آغاز شده؛ درست زمانی که فیزیکدانی به نام Max Planck برای نخستین بار این نظریه را به دنیای علم معرفی نمود.
مطالعات پلنک در مورد پرتو افکنی به کشف نتایجی غیر عادی انجامید که با قوانین قدیمی حاکم بر دنیای فیزیک مطابقت نداشت. براساس یافته های او، قوانین دیگری بر این دنیا حاکم هستند که نسبت به آنچه می شناسیم و می دانیم، در سطوحی عمیق تر عمل می کنند.
اصل عدم قطعیت Heisenberg
فیزیکدانانی که در مورد سطوح کوآنتومی مطالعه می کردند با فاصله اندکی از یکدیگر به نکاتی عجیب و باور نکردنی در رابطه با این جهان پی بردند. برای نمونه آنها دریافتند ذراتی که در سطح کوآنتومی وجود دارند به صورت قراردادی اشکال مختلفی به خود می گیرند. دانشمندان متوجه شدند که فوتون ها (همان بسته های کوچک نور) در قالب ذره و موج عمل می کنند.
برای درک بهتر این موضوع بهتر است به ذکر یک مثال دیگر بپردازیم. تصور کنید زمانی که فردی به شما نگاه می کند ظاهر و رفتاری شبیه به انسان را ببیند اما زمانی که برای بار دوم این کار را انجام می دهد شما را در قالب شکلی متفاوت از انسان با رفتاری گوناگون بیابد.
این نظریه تحت عنوان اصل عدم قطعیت Heisenberg شناخته می شود. Werner Heisenberg فیزیکدان اظهار داشت که ما صرفا با نگاه کردن به ماده کوآنتومی رفتار آن را تحت تاثیر قرار می دهیم. بنابراین انسان هیچگاه نمی تواند در مورد ماهیت یک شی کوآنتومی یا خصوصیات آن (مثلا موقعیت یا سرعت) مطمئن باشد و با قطعیت از آن سخن بگوید.
اما تفسیر کوپنهاگی از مکانیک کوآنتومی نیز این نظریه را تایید می کند. این تفسیر که توسط یک فیزیکدان دانمارکی به نام Niels Bohr مطرح شد نشان می دهد که ذرات کوآنتومی تنها به یک حالت (وضعیت الف یا ب) وجود ندارند و بلکه در یک لحظه، در تمامی حالت های ممکنشان هستند و مجموع همه حالت های ممکن برای یک ماده کوآنتومی را تابع موجی می خوانند و وضعیت یک شی که در تمامی حالا ممکنش به سر می برد را نیز بر هم نهی (Superposition) می گویند.
براساس نظریه Bohr زمانی که ما یک شی کوآنتومی را می بینیم، بر رفتار آن اثر می گذاریم. در واقع عمل مشاهده، برهم نهی یک شی را از بین می برد و آن را مجبور می کند که از تابع موجی خود یک حالت را انتخاب نماید.
براساس همین نظریه است که فیزیکدانان سنجش و اندازه گیری متفاوتی از یک شی کوآنتومی دارند: در واقع آن شی در جریان اندازه گیری های مختلف وضعیت های متفاوتی را انتخاب می کند.
تفسیر Bohr مورد پذیرش طیف گسترده ای از پژوهشگران قرار گرفت و هنوز هم شمار زیادی از اعضای جامعه کوآنتومی آن را قبول دارند. اما چندی است که تئوری جهان های متعدد Everett توجه بسیاری را به خود جلب نموده.
نظریه جهان های متعدد
Hugh Everett جوان بخش اعظمی از آنچه فیزیکدان پذیرفته شده آن دوران یعنی Niels Bohr در رابطه با جهان کوآنتومی مطرح کرده بود را پذیرفت. او ایده بر هم نهی و همچنین توابع موجی را قبول کرد اما در یک جنبه بسیار کلیدی با وی به مخالفت برخواست.
از نظر Everett اندازه گیری یک شی کوآنتومی باعث نمی شود که آن شی به یک حالت قابل درک تغییر وضعیت دهد و در مقابل، اندازه گیری آن، نوعی شکافت حقیقی در دنیا به وجود می آورد؛ جهان به لحاظ عینی دوتاست و به ا
زای هر نتیجه احتمالی اندازه گیری به یکی دیگر تقسیم می شود.
برای مثال، فرض می کنیم که تابع موجی یک شی هم ذره است و هم موج. زمانی که یک فیزیکدان آن ذره را اندازه گیری می کند دو نتیجه احتمالی از آن ناشی می شود: یا به عنوان ذره اندازه گیری می شود و یا به عنوان موج. همین تمایز باعث شد که نظریه مطرح شده از سوی Everett به رقیبی جدی برای تفسیر کوپنهاگی تبدیل شود.
زمانی که یک فیزیکدان شی را اندازه گیری می کند، دنیا به دو جهان مختلف تقسیم می شود تا با هر کدام از نتایج احتمالی آن مطابقت پیدا کند. بنابراین یک دانشمندان در یک دنیا آن شی را بر حسب شکل موجی اندازه گیری می کند و همان فرد در جهانی دیگر آن شی را به عنوان ذره اندازه می گیرد. این نظریه همچنین توضیح می دهد که چطور یک ذره را می توان در بیش از یک حالت اندزاه گرفت.
اما تفسیر جهان های متعدد Everett می تواند کاربردهایی فراتر از سطح کوآنتومی داشته باشد. اگر یک عمل بیش از یک نتیجه احتمالی داشته باشد، آنگاه (بر فرض آنکه تئوری این دانشمند صحیح باشد) زمانی که آن عمل رخ می دهد، دنیا به دو جهان تقسیم می شود و این مساله زمانی که فردی تصمیم می گیرد کاری را انجام ندهد نیز صدق خواهد کرد.
این بدان معناست که اگر تاکنون خود را در شرایطی یافته اید که مرگ یکی از نتایج احتمالی اش بوده، آنگاه در جهان موازی با این دنیا، شما مرده اید و شاید به همین خاطر است که صحبت از این نظریه برای برخی دردناک و تالم برانگیز می شود.
یکی دیگر از جنبه های ناخوشایند تفسیر جهان های متعدد درک ما از زمان به عنوان یک مفهوم خطی را به زیر سوال می برد. تصور کنید که یک خط زمانی، یا تایم لاین، تاریخ جنگ ویتنام را به تصویر می کشد. اما به جای آنکه با یک خط مستقیم روبرو باشیم که در آن اتفاقات مهم به سمت جلو پیش می روند، با تایم لاینی روبرو هستیم که براساس تفسیر جهان های متعدد تهیه شده و هر نتیجه احتمالی از یک عمل را به تصویر می کشد که هر کدام (به عنوان نتیجه ای از پیامد اولیه) باز هم شاخ و برگ پیدا کرده و هر کدام با احتمالا مختلف نمایش داده می شوند.
اما انسان نمی تواند از خویشتن های دیگرش (و حتی مرگ خود) در عوالم دیگر آگاه باشد. حال این سوال مطرح می شود که چطور می توان به صحت نظریه جهان های متعدد پی برد؟ اطمینان از محتمل بودن نظری تفسیر یاد شده در اواخر دهه 1990 میلادی و با استفاده از یک آزمایش فکری (نوعی آزمایش ذهنی که برای اثبات یا رد یک ایده انجام می شود) با نام خودکشی کوآنتومی حاصل گردید.
این آزمایش فکری بار دیگر توجهات را به تئوری Everett معطوف کرد؛ نظریه ای که تا سال ها بی پایه و مهمل قلمداد می شد. چون نظریه وجود جهان های متعدد محتمل اعلام گردید فیزیکدانان و ریاضی دانان به بررسی عمیق تر پیامدها و آثار آن پرداختند.
اما تفسیر جهان های متعدد (Many-World) تنها نظریه ای نیست که به دنبال توصیف این جهان است و حتی تنها تئوری مطرح شده مبنی بر وجود جهان های موازی نیز به شمار نمی رود.
جهان های موازی: شکاف یا امتداد؟
نظریه جهان های متعدد و تفسیر کوپنهاگی تنها مواردی نیستند که تلاش دارند سطح پایه این دنیا را توضیح دهند. در واقع مکانیک کوآنتومی تنها شاخه فیزیک نیست که به دنبال چنین توضیحی می گردد و تئوری هایی نیز از مطالعه فیزیک زیر اتمی (Subatomic) در این رابطه به دست آمده است.
فیزیکدانان از زمانی که این رشته از علم زاده شد، دست به مهندسی معکوس این عالم زدند، به مطالعه چیزهایی پرداختند که می توانستند مشاهده نمایند و با حرکت به عقب، سطوح کوچک و کوچک تری از دنیای فیزیکی را مورد مطالعه قرار دادند.
در واقع فیزیکدانان سعی دارند از طریق مهندسی معکوس به سطوح پایه و نهایی این عالم دست پیدا کنند و ابراز امیدواری کرده اند که این سطح می تواند مبنای درک آنها از هر چیز دیگری را تشکیل دهد.
آلبرت انیشتین با دنبال نمودن نظریه معروف خود به نام نسبیت باقی عمرش را صرف پیدا کردن آخرین سطحی نمود که امید می رفت به تمامی پرسش های فیزیکی پاسخ دهد. دانشمندان از این نظریه خیالی تحت عنوان «نظریه همه چیز» یاد می کنند. فیزیکدانان کوآنتومی باور دارند که تا یافتن آن نظریه نهایی زمان زیادی باقی نمانده. اما شاخه دیگری از فیزیک باور دارد که کوآنتوم کوچک ترین سطح ممکن نیست و به همین دلیل نمی توان «نظریه همه چیز» را بر مبنای آن تدوین کرد.
این فیزیکدانان در مقابل به سطوح زیرکوآنتومی نظری رجوع نمودند که تحت عنوان تئوری ریسمانی (String theory) از آن یاد می شود. نکته جالب اینجاست که حتی محققانی نظیر Everett در جریان بررسی های نظری خود به این نتیجه رسیدند که جهان های موازی وجود دارند.
نظریه ریسمانی در اصل توسط یک فیزیکدان ژاپنی-آمریکایی به نام Michio Kaku مطرح شد و براساس آن سنگ بنای همه چیز و البته نیروهای فیزیکی این دنیا نظیر گرانش در سطح زیرکوآنتومی وجود د
ارد.
این سنگ بنای معرف نوارهای پلاستیکی (یا رشته های) کوچکی هستند که کوآرک (ذرات کوآنتومی) و در نهایت الکترون ها، اتم ها و سلول ها را تشکیل می دهند.
اینکه با استفاده از این ریسمان ها دقیقا چه نوع ماده ای ساخته می شود و رفتار آن ماده چطور خواهد بود به میزان لرزش این رشته ها بستگی دارد و در واقع به همین ترتیب است که کل جهان ما ساخته می شود و بر مبنای تئوری ریسمان این شکل گیری روی 11 جهت مختلف اتفاق می افتد.
همچون نطریه جهان های متعدد، تئوری ریسمانی نیز بر وجود جهان های موازی دلالت دارد. براساس این تئوری، جهان خود ما به سان حبابی است که در کنار جهان های موازی دیگر وجود دارد. اما در نظریه ریسمان، برخلاف تئوری جهان های متعدد، این جهان ها می توانند با یکدیگر تماس پیدا کنند. در واقع نظریه ریسمانی می گوید جاذبه می تواند میان این جهان ها جریان پیدا کند و زمانی که با هم تعامل پیدا کردند، اتفاقی نظیر انفجار عظیم یا همان بیگ بنگ که باعث شکل گیری این جهان شد، رخ خواهد داد.
البته فیزیکدانان توانسته اند مکانیک هایی را برای تشخیص ماده کوآنتومی ایجاد نمایند با این همه، ریسمان های زیرکوآنتومی هنوز هم کشف نشده اند و به همین دلیل این مقوله و نظریه ای که برپایه آن استوار شده کاملا در سطح نظری است.
در پایان باز هم می خواهیم این سوال مهم را مطرح نماییم که آیا واقعا جهان های موازی وجود دارند؟ براساس تئوری جهان های متعدد نمی توان با قطعیت در این رابطه سخت گفت چراکه انسان نمی تواند از وجود این جهان ها باخبر شود.
نظریه ریسمانی نیز دست کم یک مرتبه تا به حال تست شده و نتایج آن منفی بوده است با این همه دکتر Kaku باور دارد که ابعاد موازی وجود دارند.
متاسفانه انیشتین به اندازه ای عمر نکرد که نتایج حاصل از تحقیقات دانشمندان دیگر برای پیدا کردن «نظریه همه چیز» را ببیند. با این همه، اگر تئوری جهان های متعدد صحت داشته باشد، این دانشمند همچنان در جهان های موازی زنده است و شاید در آن عالم، فیزیکدانان موفق به کشف آن نظریه شده باشند.
دیدگاه اسلام نسبت به دنیای موازی که غربی ها آن را امری اثبات شده می دانند چیست؟
در متون و معارف اسلامی شواهدی دال بر وجود دنیاهای موازی قابل ارائه است و حتی برخی از باورهای اسلامی تنها با این نظریه امکان تبیین علمی مییابند؛ مانند میثاق الاهی از ذریه آدم در عالم ذر، وجود افلاک و آسمانها، وجود دنیای اجنه، معراج نامه پیامبر اکرم (ص) (احادیث معراج). برخی از دیدگاههای فلاسفه و عرفای اسلامی نیز درباره اقسام عالم، مؤید وجود دنیاهای موازی است.
الف) دنیای موازی چیست؟
در حال حاضر سه نوع دنیای موازی مورد بحث فیزیک دانان است:[1]
1. دنیای ابعاد بالاتر (Hyperspace)
2. دنیاهای چندگانه (Multiverse)
3. دنیاهای موازی کوانتومی
"عقل سلیم میگوید که دنیای ما از سه بعد طول و عرض و ارتفاع تشکیل شده است. موقعیت هر شیء را به هر وضعی که باشد با این سه بعد میتوان تعریف کرد. فضای سه بعدی پایه هندسه یونان است".[2] با این حال در قرون اخیر دانشمندان وجود ابعاد دیگری را نیز برای جهان ثابت کردهاند که انحصار فضای سه بعدی را میشکند و خبر از دنیاهای نامرئی دیگری میدهد که همزمان با جهان محسوس و مرئی ما وجود دارند. کارل گارس، ریاضیدان بزرگ قرن نوزدهم، محاسبات و معادلات بعد چهارم (فضا-زمان) را بنیان گذاشت.[3] این معادلات یک قرن بعد، اساس تئوری نسبیت انیشتین را تشکیل داد. در سال 1919 فیزیک دانی به نام تئودور کالوزا، از وجود بعد پنجم (زمان) خبر داد.[4] تئوری فراگیر استرینگ شمار این ابعاد را به 10 رساند.[5] در سال 1994 ادوارد ویتن و پال تواسند، فرضیهای عنوان کردند که ابعاد تئوری استرینگ را از ده به یازده تبدیل کرد.[6] "بعد یازدهم شکل جدیدی را عرضه میکند و همچنین نشان میدهد که ممکن است دنیا خودش هم یک پوسته در بعد یازدهم باشد. گذشته از آن تمامی این ابعاد الزاما کوچک نیستند و بعضی از آنها میتوانند بینهایت بزرگ باشند؛ یعنی امکان وجود دارد که شاید این دنیا جزو یک دنیای چندگانه باشد. تعداد این دنیاها میلیاردها تخمین زده شده است".[7] دانشمندان میگویند: "به احتمال قریب به یقین بیشتر این دنیاهای موازی، دنیاهای مردهای، متشکل از ژازها و ذرات زیر اتمی مثل الکترون و نوترون میباشند. در این دنیاها ممکن است پروتون به صورت ناپایدار موجود باشد و به تدریج از بین برود و در نتیجه اجسام مرکب به وجود نیامده باشد".[8]
البته در نحوه وجود دنیاهای موازی نیز میان دانشمندان اختلاف نظر وجود دارد. برخی اعتقاد به وجود این دنیاهای چندگانه را ناشی از خاصیت هولوگرافیک (توهمی) ذهن انسان میدانند و معتقدند این دنیاها مجازی هستند.[9]در مقابل عدهای نیز آنها را همچون دنیای محسوس، واقعی میپندارند.
ب) دیدگاه اسلام درباره دنیای موازی
در متون و معارف اس
لامی شواهدی دال بر وجود دنیاهای موازی قابل ارائه است و حتی برخی از باورهای اسلامی تنها با این نظریه امکان تبیین علمی مییابند؛ مانند میثاق الاهی از ذریه آدم در عالم ذر (آیه 172 سوره اعراف[10])، وجود افلاک و آسمانها (در بسیاری از آیات قرآن آسمان به صورت جمع آمده است[11])، وجود دنیای اجنه، معراج نامه پیامبر اکرم (ص) (احادیث معراج).
برخی از دیدگاههای فلاسفه و عرفای اسلامی نیز مؤید وجود دنیاهای موازی است. فلاسفه اسلامی از جهان، تعبیر به «عالم» کردهاند. در دائرة المعارف فارسی درباره اقسام «عالم» و تعاریف آنها آمده است:
عالم، کلمه عربی به معنای جهان، یعنی تمام موجودات و ماسوی اللَّه (به جز ذات خدا)، و در نزد کسانی که قائل به وجود خدا نیستند؛ یعنی مجموع موجودات. بعضی از قدما عالم را عبارت از مجموع موجودات جسمانی می دانستند، و تعریف آن را طبق نظریه بطلمیوسی چنین می گفتند: «آنچه سطح بیرون فلک اعلی (فلک الافلاک) آن را در بر گرفته است». آنچه در درون سطح بیرونی فلک اعلی است، نیز به عقیده ایشان بر دو قسم بود: عالم علوی یا جهان بالا؛ و عالم سفلی؛ یا جهان زیرین. عالم علوی شامل افلاک و ستارگان است؛ که از اثیر تشکیل یافتهاند، و عالم سفلی شامل اجسام عنصری یا عناصر چهارگانه (آب، آتش؛ خاک و باد) می باشد. عالم سفلی یا عالم عناصر را عالم کون و فساد (یعنی جهان پیدایش و تباهی) می خواندند؛ زیرا معتقد بودند که عالم علوی که عالم افلاک و ستارگان است، و از جسم اثیری تشکیل یافته، تباهی بردار نیست، و پیدایش و تباهی، خاصّ عالم عناصر است. اما معتقدان به وجود عالمی غیر از عالم جسمانی به طور کلی به دو عالم قائل بودند: عالم روحانی و عالم جسمانی. علمای اسلام و مفسران و متکلمان بر این دو عالم نام هایی نهادهاند که از قرآن مجید اقتباس شده است؛ مثل عالم خلق (یعنی عالم جسمانی) و عالم امر (یعنی عالم غیر جسمانی)؛ یا عالم شهادت (عالمی که به حس در می آید یعنی عالم محسوسات یا اجسام)؛ و عالم غیب (عالمی که از حواس انسانی پنهان است و به حس در نمیآید؛ یعنی عالم غیر جسمانی). اسامی دیگری نیز به این دو عالم داده شده است، از قبیل عالم ملک و عالم ملکوت؛ عالم تکوین و جهان ازل؛ جهان طبع و جهان خرد (عالم طبیعت و عالم عقل)؛ و جهان جزئی و جهان کلّی.
شیخ اشراق شمار عوالم را چهار می داند:
1. عالم عقول و ملائکه و مقربان، که به اصطلاح او عالم انوار قاهره است؛
2. عالم نفوس، که عالم انوار مدبره دانسته است؛
3. عالم برزخیان، که عالم حس و عبارت است از عالم افلاک و ستارگان و عالم عناصر؛
4. عالم مثال و خیال که به اصطلاح او، عالم صور معلقة ظلمانیه و مستنیره است؛ و ارواح اشقیا و سعدا، هر دو در آن عالم است.
برای عالم غیب، تحت تأثیر حکمت نو افلاطونی و مکتب تصوف، تقسیماتی قائل شدهاند، از قبیل عالم ملکوت و عالم جبروت، که عالم ملکوت عالم حقایق و عقول و ارواح است، و عالم جبروت به عقیده بعضی عالم برزخ (یعنی عالم متوسط میان جسمانیات و روحانیات) است، و عالم مثال نیز خوانده می شود. بعضی عالم جبروت را عالم اسما و صفات دانستهاند. غزالی لوح محفوظ را از عالم ملکوت میداند، و عبدالرزاق کاشانی آن را از عالم جبروت. ملاصدرا مجموع عوامل را سه می داند: عالم عقل، عالم خیال، و عالم حس. قیصری در مقدمه شرح فصوص الحکم شمار عوالم را پنج می داند: عالم اعیان ثابته، عالم ملک، عالم عقول و نفوس مجرده، عالم مثال، و عالم انسانی (که جامعه جمیع عوالم است). در نظر صوفیه، مجموع موجودات، عالم کبیر خوانده می شود، و انسان که مظهر و جامعه جمیع عوالم است، عالم صغیر. عالم لاهوت (مشتق از الاه، یعنی عالم الاهی)، که حلاج آن را پیشتر ذکر کرده است، تقریباً معادل عالم غیب است، و در برابر آن عالم ناسوت (مشتق از ناس، یعنی عالم انسانی) است، که معادل عالم شهادت می باشد.[12]
May 11