✅ بحران‌های عظیم زیستی؛ واکاوی تطبیقی انقراض در علم مدرن و طبیعیات کهن 🔵 انقراض در نگاه بدوی شاید تنها یک «پایان» به نظر برسد، اما در هر دو پارادایم زیست‌شناسی مدرن و طبیعیات قدیم، این پدیده به عنوان یک «نیروی پیشران» و محرک برای مهندسی مجدد تاریخ حیات نگریسته می‌شود. بررسی تطبیقی این دو نگاه نشان می‌دهد که علی‌رغم تفاوت در ابزار تبیین، هر دو بر وقوع بحران‌های ساختاری در تاریخ زمین اتفاق نظر دارند. 🔷 ۱. اشتراک در پذیرش تاریخچه‌ی ناپیوسته‌ی حیات: هر دو دیدگاه معتقدند زمین شاهد دوره‌های پیاپی از نابودی گسترده بوده است. علم مدرن از «انقراض‌های دسته‌جمعی پنج‌گانه» (مانند انقراض پایان پرمین یا کرتاسه) یاد می‌کند و حکما از این وقایع با عنوان «قیامت‌های ادواری» (انقراض‌های ناشی از طوفان‌های عظیم یا تغییر طبیعت هوا به طبیعت آبی) نام برده‌اند که منجر به انقطاع نسل‌ها در بخش‌هایی از زمین می‌شده است. 🔷 ۲. تفاوت در مکانیسم بازآفرینی (تکامل در برابر تولّد): 🔶 نگاه مدرن: بازآفرینی تنوع زیستی را محصول «تشعشع سازشی» و تکامل تدریجی بازماندگان از طریق جهش‌های ژنتیکی و اشغال آشیانه‌های خالی می‌داند. 🔶 نگاه حکما: معتقدند اگر نسلی به کلی منقرض شود، طبیعت از طریق مکانیسم اضطراری «تولّد» (پیدایش بدون والد)، آن نوع را مجدداً از دل امتزاج عناصر و مواد مستعد بازآفرینی می‌کند. در این نگاه، «تولد» و «توالد» در صیانت از زنجیره حیات با هم همکاری می‌کنند. 🔷 ۳. غایتمندی در برابر بخت: علم مدرن فرآیند انقراض و بقا را عمدتاً محصول فرایندهای فیزیکوشیمیایی مکانیکی و تا حدی تصادفی می‌بیند که در آن برخی صفات به طور تصادفی از گلوگاه بحران عبور می‌کنند. اما حکما انقراض و بازآفرینی را بخشی از نظام تدبیر و «عنایت الهی» می‌دانند. آنان بر این اصل استوارند که «واهب‌الصور» در افاضه حیات بخل نمی‌ورزد و به محض اینکه ماده پس از فجایع اقلیمی مجدداً به اعتدال برسد و مستعد شود، صورت حیات بر آن جاری می‌شود. ✍️ آقای محمدمتین محسنی ارجمند (محقق و پژوهشگر موسسه معنا) 👈 یادداشت قبلی #زیست_شناسی #انقراض #غایتمندی #یادداشت_پنجم _ـ_ــ_ـ_ـ_ #یادداشت 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ تاریخ علم ( استیون واینبرگ) 🔘 بخش اول 🔵 چند سال پیش، تصمیم گرفتم مطالب بیشتری درباره ی تاریخ علم بیاموزم و از این رو طبیعی بود داوطلب شوم که تاریخ علم را تدریس کنم. داشتم مطالب درسی ام را آماده می‌کردم که به واقعیت تکان دهنده ای برخوردم که می دیدم اخترشناسی دنیای باستان در مقایسه با دیگر علوم طبیعی، به درجه ی بالایی از دقت و پیچیدگی رسیده بود. یکی از دلایل آشکار آن، این است که پدیده های اخترشناسی قابل رویت را به مراتب ساده تر و راحت تر می‌توان مطالعه کرد تا پدیده هایی که روی زمین شاهد آنها هستیم. باستانیان نمی دانستند که زمین و کره ی ماه و همه سیارات جملگی با آهنگ کم و بیش ثابتی گرد محورشان می چرخند و تحت تأثیر تک نیروی غالبی به نام گرانش روی مدارهای شان حرکت می‌کنند. 🔵 در نتیجه، تغییراتی که در آسمان دیده می‌شود ساده و دوره ای هستند: ماه به طور منظم طلوع و افول می‌کند، خورشید و ماه و ستارگان روزانه یک دور به گرد قطب سماوی می چرخند و خورشید هر سال مسیری را می پیماید که از میان صورت فلکی یکسانی از ستارگان، یعنی ستارگان منطقه البروج، می گذرد. در مقایسه با پدیده‌هایی که در روی زمین آنها را می بینیم مثل پرواز پرندگان و جریان آب در رودخانه ها، این تغییرات دوره ای را حتی با ابزار ابتدایی نیز می‌توان با دقت ریاضی به مراتب بیشتری مطالعه کرد و پیشینیان ما همین کار را کرده اند. 🔵 دلیل دیگری هم هست که چرا اخترشناسی در دنیای باستان و قرون وسطا محبوبیت داشته است. اخترشناسی آن اندازه سودمند بود که فیزیک و زیست شناسی آن روزگاران نبوده اند. قبل از آغاز تاریخ نیز انسان ها می بایست از حرکت ظاهری خورشید، دست کم به عنوان ساعت تقریبی، تقویم و قطب نما استفاده کرده باشند. این اعمال با کشف گنومن دقیق تر شدند که شاید از نخستین ابزار علمی باشد و یونانیان کشف آن را گاهی به آناکسیماندر و گاهی به بابلیان نسبت داده اند. 📚 منبع: کتاب افکار سوم، نوشته استیون واینبرگ #استیون_واینبرگ #تاریخ_علم _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ نشست نقد و بررسی کتاب اقلیم مورخان 🔵 سخنرانان: ▫️دکتر حسن حضرتی، نویسندۀ کتاب و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران ▫️دکتر روزبه زرین‌کوب، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران ▫️دکتر آرش حیدری، عضو هیئت علمی دانشگاه علم‌وفرهنگ ▫️دکتر علیرضا ملایی‌توانی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و رئیس پژوهشکدۀ اسناد ⏳️زمان‌ برگزاری: دوشنبه ۵ مردادماه ۱۴۰۴ ساعت ۱۰-۱۲ 📍مکان برگزاری: آرشیو ملی ایران، طبقه ۷، سالن پرهام _ـ_ــ_ـ_ـ_ #خبر 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ رابطه فیزیک اتمی و فلسفه از نظر هایزنبرگ 🔵 اکثریت فکر می کنند که فناوری اتمی مهمتر است، پیامد آن همواره برای من متفاوت بوده است. من به پیامد های فیزیک اتمی در تغییر بینش افراد، بیشتر از پیامد های فناوری آن عقیده داشتم و ما می توانیم این پیامد های فیزیک اتمی را مثبت تلقی کنیم. در واقع آنچه که ما از فیزیک اتمی می دانیم و آنچه در مورد مسائل کلی از آن آموختیم این بود که نگاه متفاوتی به ارتباط میان علوم طبیعی و مذهب داشته باشیم... اکنون نگاهی متفاوت به جهان داریم، حتی در فیزیک اتمی، ارتباط میان ذهن و عین به سادگی و شبیه فیزیک کلاسیک نیست.... 👤 ورنر هایزنبرگ _ـ_ــ_ـ_ـ_ #مصاحبه 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ کنفرانس پژوهش و پیش‌دفاع (دکتری تخصصی) موضوع: تحلیل انتقادی دیدگاه تعبیر کپنهاگی نظریه کوانتوم درباره واقعیت عینی بر اساس واقع‌گرایی در فلسفه اسلامی 🎓 دانشجو: محمدباقر درخشان‌پور 👤 اعضای هیئت داوری و اساتید: ▫️ استاد راهنما: حجت‌الاسلام دکتر فیروزجایی ▫️ استاد مشاور: دکتر میرسعید موسوی کریمی ▫️ اساتید داور: حجت‌الاسلام دکتر محمدصادق کاویانی و استاد عبدالرسول عبودیت (مدعو) 🗓 زمان: چهارشنبه ۳۱ تیرماه 🕘 ساعت: ۹:۰۰ صبح 📍 مکان: دانشگاه باقرالعلوم(ع)، طبقه همکف، اتاق شماره ۳۲ _ـ__ـ_ #خبر 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ تاریخ رصدگری تا سدۀ 4 قمری به روایت زیج حاکمی کبیر و متون موازی آن 🔵 در 398-399 ق / 1008-1009 م، ابن یونس مصری، زیج حاکمی کبیر را بر پایۀ رصدهای خود و رصدهایی پرشمار از پیشینیان فراهم آورد. او در واکنش به نقدها بر رصدهای یک‌تنۀ خود، جزئیاتی بسیار از رصدهای خود و دیگران را در اثبات اشکالات پرشمار زیج ممتحن مأمونی گواه آورد و همین یادکرد جزئیات، زیج او را از دیگر زیج‌های دورۀ اسلامی متمایز ساخت. 🔵 شماری از این داده‌ها، به‌ویژه دربارۀ ماهانی، خاندان اماجور و احمد نهاوندی، یگانه منبع ما دربارۀ رصدهای این رصدگران به شمار می‌آید. از گزارش‌های ابن یونس می‌توان به نادرستی داستان‌هایی دربارۀ بهره‌مندی او از رصدخانه‌ای مجهز و دولتی بی‌گمان شد. گزارش وی دربارۀ زمین‌سنجی با دیگر گزارش‌های بازمانده در این باره تفاوت‌هایی شایان درنگ دارد. رصدهای دقیق ابن یونس از سیارات، تنظیم جدول‌هایی بسیار دقیق برای کواکب را در پی داشت. 🔵 او گزارش‌هایی گاه یگانه دربارۀ مقادیر به دست آمده توسط خود و دیگر اخترشناسان برای وسط الشمس، سرعت حرکت ثانیۀ فلک ثوابت و جابه‌جایی اوج کواکب آورده‌است. ابن یونس برپایۀ همین داده‌ها به اشتباه چشم‌گیر بطلمیوس در رصد هنگام اعتدال‌ها پی برد. گزارش ابن یونس از رصدگران میل اعظم / کلّی را می‌توان کهن‌ترین سیاهۀ شایان درنگ از این دست دانست. گزارش او از رصد 30 گرفت از میانۀ سدۀ 18 م در محاسبۀ شتاب سدگانی ماه سخت به کار آمد. ✍️ نویسنده: یونس کرامتی _ـ__ـ_ #معرفی_مقاله 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ سلسله یادداشت‌های معادلات پنهان نبرد؛ بررسی سنن الهی در جنگ امروز 🔘 معادلات پنهان نبرد (۲۴) | سننِ مختصِ جبهه‌ی حق: امدادهای تکوینی و معنوی در تقابل با جبهه‌ی استکبار 🔵 در مصافِ تاریخیِ جبهه‌ی حق (مستضعفین و رزمندگان اسلام) با جبهه‌ی باطل (مستکبرین و کفر)، عالم هستی یک تماشاگرِ خنثی نیست؛ بلکه نظامِ آفرینش بر اساسِ سننِ الهی، پشتیبانِ مستحکمِ کسانی است که در مسیرِ حق گام برمی‌دارند. این سننِ اختصاصی، توازنِ قوا را به نفعِ جبهه‌ی حق تغییر می‌دهند: 🔷 ۱. سنتِ ذکرِ متقابل: اتصالِ قلبی و نزولِ سکینه در میدانِ نبرد: هنگامی که رزمنده‌ی جبهه‌ی حق در بحبوحه‌ی تقابل با جبهه‌ی کفر، خدا را در دل و زبان یاد می‌کند، مشمولِ سنتِ «فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ» می‌شود. یادِ خدا از سوی بنده، موجبِ توجهِ ویژه و یادِ متقابلِ پروردگار می‌گردد. این ذکرِ باطنی، ترس و تزلزل را از دلِ مؤمنان پاک کرده و آرامش و طمأنینه («أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ») را در برابرِ هیمنه‌ی پوشالیِ دشمن به ارمغان می‌آورد. 🔷 ۲. سنتِ نفیِ خوف و حزن: رویین‌تنیِ معنویِ اولیای الهی: یکی از مهم‌ترین برتری‌های جبهه‌ی حق، رهایی از قید و بندهای مادی است که عاملِ اصلیِ ترس و اندوه در جبهه‌ی باطل محسوب می‌شود. ترس از دست دادنِ منافع، یا اندوه برای شکست‌ها، ریشه در «مالکیت‌انگاری» دارد. اما رزمندگانِ اسلام و اولیای الهی، خود و تمامِ دارایی‌شان را مِلکِ طِلقِ خداوند می‌دانند؛ لذا در تقابل با مستکبرین، نه از تهدیداتِ آینده می‌ترسند و نه بر از دست دادنِ متاعِ دنیا یا شهادتِ هم‌رزمان اندوهگین می‌شوند («أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ اللَّهِ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ»). 🔷 ۳. رابطه‌ی احسان با هدایت و ظلم با گمراهی: کوریِ استراتژیکِ دشمن: در مسیرِ مبارزه، جبهه‌ی حق با تکیه بر «احسان» و عملِ صالح، خود را تحتِ چترِ هدایتِ الهی قرار می‌دهد و راهکارهای خروج از بن‌بست‌ها را می‌یابد. در مقابل، جبهه‌ی مستکبرین به دلیلِ اتکا بر «ظلم» و طغیان، از دایره‌ی هدایتِ تکوینی خارج شده و دچارِ کوریِ استراتژیک و گمراهی در محاسبات می‌شود؛ مسأله‌ای که در نهایت منجر به شکستِ نقشه‌های آنان می‌گردد. 🔷 ۴. همراهیِ عالم با اهل فطرت: قیامِ هستی علیه جبهه‌ی کفر: عالمِ هستی بر مدارِ فطرتِ الهی خلق شده است. جبهه‌ی حق که اهدافش منطبق بر این فطرت است، تمامِ کائنات را به عنوانِ یاری‌گر در کنارِ خود دارد. اما جبهه‌ی استکبار با ترویجِ فساد و گناه، در واقع به جنگ با کلِ نظامِ آفرینش برخاسته است («ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ…»). علامه طباطبایی تأکید می‌کنند که اگر انسان (یا جریانِ باطل) با اجزای عالم سازگار نباشد، عالمِ هستی در نابود ساختنِ او هم‌قسم شده و زمین را از لوثِ وجودِ مستکبران پاک خواهد کرد. 🔷 ۵. رابطه‌ی ایمان با نزولِ نعمت: سرازیر شدنِ برکات بر جبهه‌ی مستضعفین: ایمان و پایداریِ رزمندگانِ حق، کلیدِ گشایشِ نعمات و برکاتِ الهی است، در حالی که کفر و عنادِ جبهه‌ی باطل، در نهایت منجر به نزولِ نقمت و عذابِ تکوینی می‌شود. کسی که در راستای اهدافِ الهی شمشیر می‌زند، اجزای عالم با او هماهنگ شده و درهای نصرت به رویش باز می‌شود؛ اما آنکه در جبهه‌ی طاغوت شمشیر می‌زند، دیر یا زود با واکنشِ قهرآمیزِ نظامِ هستی مواجه خواهد شد. 🔵 جمع‌بندی: در تقابلِ بنیادینِ حق و باطل، رزمنده‌ی جبهه‌ی اسلام تنها به تسلیحاتِ ظاهری متکی نیست. او با اتصال به شبکه سننِ الهی—از طریق ذکر، خلعِ تعلقاتِ مادی، احسان، تطابق با فطرت و ایمانِ خالص—کلِ ظرفیتِ عالمِ هستی را به نفعِ جبهه‌ی مستضعفین فعال می‌کند و باطل را که در تضادِ ذاتی با نظامِ آفرینش است، به سوی نابودیِ حتمی سوق می‌دهد. ✍️ دکتر مجید تقی نجات (محقق و پژوهشگر موسسه معنا) 👈 یادداشت قبلی #سنن_الهی #یادداشت_بیست_چهارم _ـ_ــ_ـ_ـ_ #یادداشت 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ ماهیت علم جدید 🔵 آنهایی که وقتی از علم مدرن یا از علم اروپایی مدرن یا از علم غربی صحبت می کنند، وقتی علم را به صورت مطلق به کار می برند برای ارجاع به این مفهوم، منظورشان این است که به طور تلویحی، آنچه که قبل از این علم وجود داشته یا به لحاظ جغرافیایی در مناطق دیگری از جهان غیر از آنچه که ما به آن غرب می گوییم وجود داشته، اصولاً چیز دیگه ای بوده و این عنوان علم فقط برازنده آن چیزی است که گاهی ما ازش به اسم علم یا علم مدرن یاد می‌کنیم...آنهایی که اصطلاح علم غربی را به کار می برند، در واقع منظورشان بیشتر یک مفهوم جغرافیایی است، به این معنی که این علم چیزی است که در غرب پیدا شده.... 👤 دکتر حسین معصومی همدانی #علم_مدرن _ـ_ــ_ـ_ـ_ #سخنرانی 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ تنظیم ظریف جهان برای حیات هوشمندانه 🔘 بخش دوم 🔵 به اعتقاد نظریه پردازان آنتروپیک، این اصل مستلزم آن است نباید به دنبال هیچ تبیینی از ویژگی‌های مبنایی جهان ما بود.نباید شگفت زده شویم از اینکه می بینیم جهان چنین ساخت و سرشتی دارد، زیرا اگر اینگونه نبود، نمی توانستیم (اینگونه) مشاهده اش کنیم. هر چند این واقعیت منشأ آن ویژگی ها را تبیین نمی‌کند ولی نشان می‌دهد که تبیین برای آنها لازم نیست. بنابراین، اثبات ناظم الهی وجهی ندارد. 🔵 اما این استدلال بی اعتبار است. یقیناً نباید تعجب کرد از اینکه در جهان ویژگی هایی ناسازگار با وجود خودمان مشاهده نمی کنیم. ولی لازمه سخن فوق این نیست که اگر در جهان ویژگی‌های سازگار با وجود خودمان مشاهده می کنیم، جای تعجب نیست؛ (قطعاً این جای تعجب دارد)؛ زیرا برخوردار بودن جهان از چنین ویژگی هایی بسیار بعید الاحتمال است. 🔵 طرفداران اصل آنتروپیک پاسخ خواهند داد که چنین تعجبی فقط در صورتی موجه است که ویژگی‌های مبنایی جهان مشهود ما، با ویژگی‌های مبنایی جهان چونان یک کل منطبق ( یا هم مصداق) باشند. اما اصل آنتروپیک معمولاً پیوسته با این فرضیه است که جهان مشهود ما فقط عضوی از مجموعه ای از جهان های گوناگون ( یک عالم مجموع) است که جهان چونان کل وسیع تر متشکل از آنهاست. با فرض وجود این جهان وسیع تر، استدلال می شود که همه جهان های ممکن در متن این جهان موجود هستند و اصل آنتروپیک معلوم می سازد که چرا تعجب از بودن ما در جهانی با ویژگی‌های مبنایی لازم برای حیات، موضوعیت ندارد. 📚 منبع: کتاب دانشنامه فلسفه دین، جمعی از نویسندگان ( ویلیم پی. آلستون، السدر مک اینتایر، روبرت‌ام. آدامز...) (مترجم و گردآورنده: انشاءالله رحمتی) 👈 یادداشت قبلی #اصل_تنظیم_ظریف _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ معرفی مقاله: جایگاه حکمت نظری در کاربست هندسه معماری از جانب ریاضی‌دانان اسلامی دوره مورد بررسی قرون چهارم الی یازدهم هجری 🔵 هنر و معماری‌اسلامی حاکی از جایگاه و کاربست علمی و حِکمی هندسه است. آموزش هندسه از جانب نظر و عمل به معماران توسط حاکمان و ریاضی‌دانان اسلامی انجام ‌شده است. مهم‌ترین هدف، استفاده صحیح براساس اصول معرفتی و حکمی، جهت شناخت حقیقت است که با اتصال و آموزش آن با حرف و صناعات، هنر و معماری را دارای جهت و طریق معرفتی و علمی نموده‌است. 🔵 موضوع اساسی افتراق شدید بین متخصصین ریاضی و همچنین گسست فراوان با حکمت و فلسفه اسلامی در معماری و هنر در دوره کنونی است که لطمات شدیدی بر ارکان معماری وارد نموده است. شناخت هندسه از جانب اساسی هنر و معماری‌اسلامی و طریقه کاربست آن اهمیت نگارش را نشان می‌دهد. روش تحقیق به‌صورت قیاسی در خصوص تحلیل منابع ریاضیات و هندسه عالمان و ریاضی‌دانان اسلامی جهت رسیدن به نتیجه و زمینه‌گرایی در بحث بستر فکری حکمی دوره چهارم الی یازدهم هجری می‌باشد. 🔵 یافته اساسی این نگارش حضور فلسفه و حکمت نظری و عملی از جانب فرد صاحب حکمت در ارتباط با ریاضی‌دانان اسلامی است که در بررسی علمی هندسه در بعد نظری و عملی جهت هندسه‌مند شدن هنر و معماری‌اسلامی است. از این رو حکمت به واسطه هندسه در هنر اسلامی براساس مبانی جهان شناختی عالم مثال به سوی حقیقت متافیزیکی خود سوق داده می شود. ✍️ نویسندگان: احد نژادابراهیمی، مینو قره‌بگلو، امیرحسین فرشچیان _ــ_ـ_ #معرفی_مقاله 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ تاریخ علم ( استیون واینبرگ) 🔘 بخش دوم 🔵 گنومن میله راستی است که آن را در قطعه زمینی روباز و تخت به طور قائم بر پا می کنند تا پرتوهای خورشید بتوانند بر آن بتابند. هر زمان که در عرض روز، طول سایه ی گنومن کوتاه ترین باشد، آن زمان هنگام ظهر است. در هنگام ظهر، سایه ی گنومن همه جای عرض جغرافیایی یونان و مزوپوتامیا به سوی شمال است و از این رو می‌توان همه ی نقاط قطب نمای روی زمین گنومن را به دقت و به‌طور دائمی علامت گذاری کرد. با تماشای روز به روز زمان ظهر، می‌توان پی برد که چه روزهایی سایه ی ظهر کوتاه ترین یا بلندترین است. این روزها، انقلابین تابستانی یا زمستانی هستند. از طول سایه ی ظهر در انقلاب تابستانی می توان عرض جغرافیایی را حساب کرد. در بهار و تابستان، سایه غروب خورشید اندکی متمایل به جنوب شرق و در پاییز و زمستان متمایل به شمال شرق است. آنگاه که در سایه غروب به سوی شرق نشانه رفته باشد، نقطه ی اعتدال بهاری یا پائیزی است. 🔵 در حدود سال ۴۳۰ قبل از میلاد ائوکتمون اخترشناس آتنی که از گنومن به عنوان تقویم استفاده می کرد، به کشفی دست یافت که تا دو هزار سال سبب سردرگمی اخترشناسان شد و آن این بود که طول چهار فصل که آغاز و پایان شان را دقیقا انقلابین و اعتدالین تعیین می کنند اندک اختلافی با هم دارند. با این کشف فرضیه ی حرکت خورشید به گرد زمین (یا زمین به کرد خورشید) با سرعت ثابت روی دایره ای به مرکز زمین باطل اعلام شد، چون اگر چنین می بود انقلابین و اعتدالین طول دقیقا برابری می داشتند. این یکی از دلایلی بود که هیپارخوس از اهالی نیکا، بزرگترین اخترشناس رصدی دنیای باستان، در حدود سال ۱۵۰ قبل از میلاد لازم دید تا ایده ی دوایر مسیر را مطرح کند و در این ایده خورشید و سیارات روی دوایری قرار دارند که مراکزشان روی دوایری به گرد زمین می چرخند. سه قرن بعد کلاودیوس بطلمیوس همین ایده را مفید یافت و از آن استقبال کرد. 📚 منبع: کتاب افکار سوم، نوشته استیون واینبرگ 👈 بخش قبلی #استیون_واینبرگ #تاریخ_علم _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ معرفی کتاب: علم، واقعیت و عقلانیت 🔵 کتاب «علم، واقعیت و عقلانیت» نوشته‌ی دکتر علیرضا منصوری، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، اثری در حوزه‌ی فلسفه‌ی علم است که به بررسی نسبت میان سه مفهوم بنیادین یعنی «علم»، «واقعیت» و «عقلانیت» می‌پردازد. نویسنده با تکیه بر سنت فلسفه‌ی تحلیلی و بهره‌گیری از مباحث معرفت‌شناسی و فلسفه‌ی علم، کوشیده است تا علم را نه صرفا مجموعه‌ای از داده‌ها و نظریه‌ها، بلکه همچنین روشی عقلانی برای نزدیک شدن به واقعیت می‌باشد. 🔵 او در این مسیر، به دیدگاه‌های رئالیست‌ها و ضد‌رئالیست‌ها پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه هر یک از این رویکردها در تبیین رابطه‌ی علم و واقعیت با دشواری‌های خاصی رو به ‌رو هستند. این کتاب در واقع به پرسش بنیادین می‌پردازد که آیا علم می‌تواند تصویری صادق و معتبر از جهان ارائه دهد یا آنکه صرفا ابزاری برای پیش‌بینی و کنترل پدیده‌هاست. در همین راستا، یکی از محورهای اصلی کتاب، بررسی مفهوم «صدق» در نظریه‌های علمی است. 🔵 نویسنده با بهره‌گیری از نظریه‌ی صدق تارسکی و همچنین آموزه‌های عقلانیت نقاد کارل پوپر، نشان می‌دهد که چگونه می‌توان از صدق نظریه‌های علمی سخن گفت بی‌آنکه گرفتار نسبی‌گرایی یا شکاکیت شد. او تأکید می‌کند که عقلانیت علمی، نه بر پایه‌ی توجیه قطعی، بلکه بر اساس نقدپذیری و آزمون‌پذیری نظریه‌ها استوار است ✍️ نویسنده: علیرضا منصوری لینک کتاب _ـ_ــ_ـ_ـ_ #معرفی_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute