✅ تنظیم ظریف جهان برای حیات هوشمندانه
🔘 بخش دوم
🔵 به اعتقاد نظریه پردازان آنتروپیک، این اصل مستلزم آن است نباید به دنبال هیچ تبیینی از ویژگیهای مبنایی جهان ما بود.نباید شگفت زده شویم از اینکه می بینیم جهان چنین ساخت و سرشتی دارد، زیرا اگر اینگونه نبود، نمی توانستیم (اینگونه) مشاهده اش کنیم. هر چند این واقعیت منشأ آن ویژگی ها را تبیین نمیکند ولی نشان میدهد که تبیین برای آنها لازم نیست. بنابراین، اثبات ناظم الهی وجهی ندارد.
🔵 اما این استدلال بی اعتبار است. یقیناً نباید تعجب کرد از اینکه در جهان ویژگی هایی ناسازگار با وجود خودمان مشاهده نمی کنیم. ولی لازمه سخن فوق این نیست که اگر در جهان ویژگیهای سازگار با وجود خودمان مشاهده می کنیم، جای تعجب نیست؛ (قطعاً این جای تعجب دارد)؛ زیرا برخوردار بودن جهان از چنین ویژگی هایی بسیار بعید الاحتمال است.
🔵 طرفداران اصل آنتروپیک پاسخ خواهند داد که چنین تعجبی فقط در صورتی موجه است که ویژگیهای مبنایی جهان مشهود ما، با ویژگیهای مبنایی جهان چونان یک کل منطبق ( یا هم مصداق) باشند. اما اصل آنتروپیک معمولاً پیوسته با این فرضیه است که جهان مشهود ما فقط عضوی از مجموعه ای از جهان های گوناگون ( یک عالم مجموع) است که جهان چونان کل وسیع تر متشکل از آنهاست. با فرض وجود این جهان وسیع تر، استدلال می شود که همه جهان های ممکن در متن این جهان موجود هستند و اصل آنتروپیک معلوم می سازد که چرا تعجب از بودن ما در جهانی با ویژگیهای مبنایی لازم برای حیات، موضوعیت ندارد.
📚 منبع: کتاب دانشنامه فلسفه دین، جمعی از نویسندگان ( ویلیم پی. آلستون، السدر مک اینتایر، روبرتام. آدامز...) (مترجم و گردآورنده: انشاءالله رحمتی)
👈 یادداشت قبلی
#اصل_تنظیم_ظریف
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
1_28650918970.pdf
حجم:
723.8K
✅ معرفی مقاله: جایگاه حکمت نظری در کاربست هندسه معماری از جانب ریاضیدانان اسلامی دوره مورد بررسی قرون چهارم الی یازدهم هجری
🔵 هنر و معماریاسلامی حاکی از جایگاه و کاربست علمی و حِکمی هندسه است. آموزش هندسه از جانب نظر و عمل به معماران توسط حاکمان و ریاضیدانان اسلامی انجام شده است. مهمترین هدف، استفاده صحیح براساس اصول معرفتی و حکمی، جهت شناخت حقیقت است که با اتصال و آموزش آن با حرف و صناعات، هنر و معماری را دارای جهت و طریق معرفتی و علمی نمودهاست.
🔵 موضوع اساسی افتراق شدید بین متخصصین ریاضی و همچنین گسست فراوان با حکمت و فلسفه اسلامی در معماری و هنر در دوره کنونی است که لطمات شدیدی بر ارکان معماری وارد نموده است. شناخت هندسه از جانب اساسی هنر و معماریاسلامی و طریقه کاربست آن اهمیت نگارش را نشان میدهد. روش تحقیق بهصورت قیاسی در خصوص تحلیل منابع ریاضیات و هندسه عالمان و ریاضیدانان اسلامی جهت رسیدن به نتیجه و زمینهگرایی در بحث بستر فکری حکمی دوره چهارم الی یازدهم هجری میباشد.
🔵 یافته اساسی این نگارش حضور فلسفه و حکمت نظری و عملی از جانب فرد صاحب حکمت در ارتباط با ریاضیدانان اسلامی است که در بررسی علمی هندسه در بعد نظری و عملی جهت هندسهمند شدن هنر و معماریاسلامی است. از این رو حکمت به واسطه هندسه در هنر اسلامی براساس مبانی جهان شناختی عالم مثال به سوی حقیقت متافیزیکی خود سوق داده می شود.
✍️ نویسندگان: احد نژادابراهیمی، مینو قرهبگلو، امیرحسین فرشچیان
_ــ_ـ_
#معرفی_مقاله
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ تاریخ علم ( استیون واینبرگ)
🔘 بخش دوم
🔵 گنومن میله راستی است که آن را در قطعه زمینی روباز و تخت به طور قائم بر پا می کنند تا پرتوهای خورشید بتوانند بر آن بتابند. هر زمان که در عرض روز، طول سایه ی گنومن کوتاه ترین باشد، آن زمان هنگام ظهر است. در هنگام ظهر، سایه ی گنومن همه جای عرض جغرافیایی یونان و مزوپوتامیا به سوی شمال است و از این رو میتوان همه ی نقاط قطب نمای روی زمین گنومن را به دقت و بهطور دائمی علامت گذاری کرد. با تماشای روز به روز زمان ظهر، میتوان پی برد که چه روزهایی سایه ی ظهر کوتاه ترین یا بلندترین است. این روزها، انقلابین تابستانی یا زمستانی هستند. از طول سایه ی ظهر در انقلاب تابستانی می توان عرض جغرافیایی را حساب کرد. در بهار و تابستان، سایه غروب خورشید اندکی متمایل به جنوب شرق و در پاییز و زمستان متمایل به شمال شرق است. آنگاه که در سایه غروب به سوی شرق نشانه رفته باشد، نقطه ی اعتدال بهاری یا پائیزی است.
🔵 در حدود سال ۴۳۰ قبل از میلاد ائوکتمون اخترشناس آتنی که از گنومن به عنوان تقویم استفاده می کرد، به کشفی دست یافت که تا دو هزار سال سبب سردرگمی اخترشناسان شد و آن این بود که طول چهار فصل که آغاز و پایان شان را دقیقا انقلابین و اعتدالین تعیین می کنند اندک اختلافی با هم دارند. با این کشف فرضیه ی حرکت خورشید به گرد زمین (یا زمین به کرد خورشید) با سرعت ثابت روی دایره ای به مرکز زمین باطل اعلام شد، چون اگر چنین می بود انقلابین و اعتدالین طول دقیقا برابری می داشتند. این یکی از دلایلی بود که هیپارخوس از اهالی نیکا، بزرگترین اخترشناس رصدی دنیای باستان، در حدود سال ۱۵۰ قبل از میلاد لازم دید تا ایده ی دوایر مسیر را مطرح کند و در این ایده خورشید و سیارات روی دوایری قرار دارند که مراکزشان روی دوایری به گرد زمین می چرخند. سه قرن بعد کلاودیوس بطلمیوس همین ایده را مفید یافت و از آن استقبال کرد.
📚 منبع: کتاب افکار سوم، نوشته استیون واینبرگ
👈 بخش قبلی
#استیون_واینبرگ
#تاریخ_علم
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ معرفی کتاب: علم، واقعیت و عقلانیت
🔵 کتاب «علم، واقعیت و عقلانیت» نوشتهی دکتر علیرضا منصوری، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، اثری در حوزهی فلسفهی علم است که به بررسی نسبت میان سه مفهوم بنیادین یعنی «علم»، «واقعیت» و «عقلانیت» میپردازد. نویسنده با تکیه بر سنت فلسفهی تحلیلی و بهرهگیری از مباحث معرفتشناسی و فلسفهی علم، کوشیده است تا علم را نه صرفا مجموعهای از دادهها و نظریهها، بلکه همچنین روشی عقلانی برای نزدیک شدن به واقعیت میباشد.
🔵 او در این مسیر، به دیدگاههای رئالیستها و ضدرئالیستها پرداخته و نشان میدهد که چگونه هر یک از این رویکردها در تبیین رابطهی علم و واقعیت با دشواریهای خاصی رو به رو هستند. این کتاب در واقع به پرسش بنیادین میپردازد که آیا علم میتواند تصویری صادق و معتبر از جهان ارائه دهد یا آنکه صرفا ابزاری برای پیشبینی و کنترل پدیدههاست. در همین راستا، یکی از محورهای اصلی کتاب، بررسی مفهوم «صدق» در نظریههای علمی است.
🔵 نویسنده با بهرهگیری از نظریهی صدق تارسکی و همچنین آموزههای عقلانیت نقاد کارل پوپر، نشان میدهد که چگونه میتوان از صدق نظریههای علمی سخن گفت بیآنکه گرفتار نسبیگرایی یا شکاکیت شد. او تأکید میکند که عقلانیت علمی، نه بر پایهی توجیه قطعی، بلکه بر اساس نقدپذیری و آزمونپذیری نظریهها استوار است
✍️ نویسنده: علیرضا منصوری
لینک کتاب
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#معرفی_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ فراخوان «چهاردهمین همایش بینالمللی فلسفۀ دین»
🔵 موضوع «فاعلیت الهی»
🔷 محورهای اصلی همایش عبارتند از (ولی محدود نیستند به):
- فاعلیت الهی در تاریخ اندیشه و ادیان
- معناشناسی افعال الهی
- هستی شناسی فاعلیت الهی
- معرفت شناسی فاعلیت الهی
- روششناسی فاعلیت الهی
- نظریههای رقیب فاعلیت الهی
زمان همایش: ۲۶ و ۲۷ آبان ۱۴۰۵
مهلت ارسال چکیدۀ مقالات: ۲۷ شهریور ۱۴۰۵
زمان اعلام چکیدههای پذیرفته شده: ۱۷ مهر ۱۴۰۵
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#خبر
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
4M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
✅ پرش های کوانتمی می تواند دلیلی بر وجود اراده آزاد در انسان ها و حیوانات باشد.
🔵 آیا مکانیک کوانتومی می تواند مبنایی علمی برای مفهوم اراده آزاد باشد؟
من نمی توانم درباره آن به طور عمیق صحبت کنم، اما این درست است که مکانیک کوانتومی نشان می دهد که اتم ها غیر قابل پیش بینی هستند. منظورم این است که این موضوع بسیار عجیبی است ...وقتی شما اتم ها را می فهمید، متوجه می شوید که مطلقا نمی توانید رفتار آنها را در آینده پیش بینی کنید. قوانین مطلقا اجازه پیش بینی را نمی دهند. یک نوع آزادی معین وجود دارد که باعث میشود اتم ها به یک حالت معین پرش کنند...
👤 فریمن دایسون
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#سخنرانی
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
1_28678398837.pdf
حجم:
493.6K
✅ تبیین نقش منطق تکاملی در رویکرد مدرن به فلسفه تاریخ
🔵 کارل لویت در کتاب معنا در تاریخ ضمن هم ارز دانستن معنای تاریخ در الهیات مسیحی با عرصۀ گناه و مرگ بودن جهان مادی، تغییر معنای تاریخ از قرن هجدهم را نتیجۀ انقلاب صنعتی و انقلاب فرانسه به شمار میآورد.
🔵 در این مقاله به دنبال واکاوی نقش داروینیسم همگام با دو علت پیشین بر تغییر معنای تاریخ و نقدی بر دیدگاه لویت و به طور عامتر باورهای مشابه در خصوص اندیشه پیشرفت و فرجام شناسی دورۀ مدرن بوده و استدلال خواهمکرد چگونه تکامل داروینی و منطق تکاملی جزوی انفکاکناپذیر از رویکرد مدرن است که ابهامات این رویکرد که مدنظر فیلسوفانی مانند لویت بودهاست را برطرف خواهدکرد
✍️ نویسنده: بنیامین عارفی
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#معرفی_مقاله
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ برهان جهان شناختی بر اثبات وجود خداوند
🔘 مقدمه (بخش اول)
🔵 برهان جهان شناختی به واقع خانواده ای از براهین برای اثبات وجود دلیل کافی یا علت اولی موجودیت جهان است. بسیاری از برجسته ترین چهره ها در تاریخ فلسفه غرب، از طرفداران برهان جهان شناختی اند: اگر بخواهم فقط چند نمونه نام ببرم، افلاطون، ارسطو ، ابن سینا، غزالی، موسی بن میمون، آنسلم، آکوئیناس، اسکوتوس، دکارت، اسپینوزا، لایب نیتس و لاک از آن جمله اند. برهان هایی را که این اندیشمندان اقامه کرده اند می توان ذیل سه گونه اصلی طبقه بندی کرد:
🔷 ۱_ آنچه می توان از آن به برهان جهان شناختی کلامی بر اثبات یک علت اولی برای آغاز جهان ( یا علت محدثه) تعبیر کرد.
🔷 ۲_ برهان جهان شناختی توماسی بر اثبات یک علت/ مبدا مبقیه برای وجود جهان
🔷 ۳_ برهان جهان شناختی لایب نیتسی برای اثبات دلیلی کافی برای اینکه چرا اصولاً چیزی موجود است.
🔵 نام برهان جهان شناختی کلامی برگرفته از واژه عربی «کلام» است و این واژه ای است که درباره تفکر مدرسی اسلامی در قرون وسطی، یعنی همان جنبش فکری (علم کلام) که عمدتاً سبب شکل گیری این تقریر از برهان جهان شناختی شد، به کار می رود. سرآغاز این برهان را در تلاش های فیلسوفانی مانند یوحنای نحوی که از سر التزام به تعلیم کتاب مقدس مبنی بر خلق از عدم، در پی ابطال آموزه ارسطویی قدم / ازلیت عالم بودند، می توان یافت. هدف برهان این بود که اثبات کند که عالم آغازی در لحظه ای در زمان متناهی گذشته دارد، و چون هیچ چیز نمی تواند از عدم به وجود بیاید، بنابراین باید یک علت متعالی عالم را به وجود آورده باشد.
🔵 در مقابل، برهان جهان شناختی توماسی که نام آن از توماس آکوئیناس، الهی دان فلسفی مشرب قرون وسطی، گرفته شده است ، در جستجوی یک علت نخستین _ اما نه به معنای تقدم زمانی، بلکه به معنای تقدم ذاتی بود. بر طبق مابعدالطبیعه آکوئیناس که الهام یافته از ارسطو است، هر موجودی متناهی مرکب از ماهیت و وجود و بنابراین از اساس ممکن الوجود است. ماهیت یک شی عبارت از مجموعه ای از اوصاف است که معرف چیستی آن است. اما اگر ماهیتی بخواهد محقق شود، باید آن ماهیت با وجود قرین گردد. وجود عبارت از نوعی افاضه پیوسته هستی است، و گرنه شی نابود می شود. ماهیت قوه و قابلیت برای وجود است و بنابراین ماهیت بدون افاضه وجود، محقق نمیشود.
📚 منبع: کتاب دانشنامه فلسفه دین، جمعی از نویسندگان ( ویلیم پی. آلستون، السدر مک اینتایر، روبرتام. آدامز...) (مترجم و گردآورنده: انشاءالله رحمتی)
#برهان_جهان_شناختی
#اثبات_وجود_خدا
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ وقتی گالیله گوی های خود را با گرانشی که خود انتخاب کرده بود، از یک سطح شیب دار پایین فرستاد، وقتی توریچلی هوا را وارد کرد تا وزنی را که او برایش محاسبه کرده بود و برابر با ستون آبی با ارتفاع مشخص بود داشته باشد.... آن زمان بود که نوری بر همه فیلسوفان طبیعی تابید. آنها آموختند که عقل ما تنها می تواند آنچه را که بر اساس طراحی خود ایجاد میکند، درک کند، و اینکه ما باید طبیعت ما باید طبیعت را وادار کنیم به سوالات ما پاسخ دهد، نه اینکه به دامن طبیعت بچسبیم و اجازه دهیم او ما را راهنمایی کند. زیرا مشاهدات تصادفی محض را، بدون هیچ طرحی که از قبل فکر شده باشد، نمی توان با یک قانونی که عقل به دنبال آن است به هم ربط داد.
👤 کانت
منبع: کتاب نقد عقل محض (ویراست دوم)، بخش مقدمه
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#جملات_منتخب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ دوگانهانگاری و مسئله تعدد اذهان
🔰گروه علمی معرفت شناسی، جلسه ۲۴۳
🎤 دکتر محمود مروارید
🗓 شنبه ۱۴۰۵/۰۵/۰۳، ساعت۱۸
🖇حضوری و مجازی
💻لینک حضور در جلسه
https://vc2.hekmateislami.com/rooms
🏢 قم، خیابان ۱۹ دی، کوچه ۱۰، فرعی اول سمت چپ، اتاق جلسات مجمع عالی حکمت اسلامی
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#خبر
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ معرفی کتاب: حکمت
🔵 کتاب «حکمت: چند رویکرد به یک مفهوم» نوشتهی مالک حسینی، یک پژوهش جامع و دقیق در حوزهی فلسفه و دین است که به بررسی مفهوم حکمت از منظرهای مختلف میپردازد. مالک حسینی در این کتاب تلاش کرده است تا نگاه تازهای به مفهوم حکمت ارائه دهد و ابعاد مختلف آن را از دیدگاههای دینی، فلسفی، اخلاقی و روانشناسی تحلیل کند.
کتاب «حکمت: چند رویکرد به یک مفهوم» به چهار بخش اصلی تقسیم میشود:
🔷 1.حکمت دینی: این بخش به بررسی مفهوم حکمت در ادیان مختلف، به ویژه اسلام، میپردازد و نشان میدهد که چگونه حکمت به عنوان یکی از اصول اساسی در تعالیم دینی مطرح شده است.
🔷 2.حکمت فلسفی: در این بخش، نویسنده به تاریخچهی حکمت در فلسفهی غرب و شرق میپردازد. او از فلسفهی یونان باستان شروع کرده و تا فلسفههای مدرن و پستمدرن ادامه میدهد. این بخش شامل تحلیلهایی از فیلسوفان بزرگی مانند افلاطون، ارسطو، ویتگنشتاین و دیگران است..
🔷 ۳.حکمت اخلاقی: این بخش به بررسی رابطهی حکمت و اخلاق میپردازد و نشان میدهد که چگونه حکمت میتواند به عنوان یک راهنما برای زندگی اخلاقی و درست عمل کردن مورد استفاده قرار گیرد.
🔷 4.حکمت روانشناسی: در این بخش، نویسنده به بررسی تأثیرات حکمت بر روانشناسی و سلامت روانی انسانها میپردازد. او نشان میدهد که چگونه میتوان از حکمت برای بهبود کیفیت زندگی و ارتقای سلامت روانی استفاده کرد.
✍️ نویسنده: مالک حسینی
لینک کتاب
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#معرفی_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
4.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
✅ آیا زمان بُعد چهارم است؟
🔘 «تیم مادلین»، فیلسوف علم، عقیده دارد که اینگونه نیست و زمان مفهومی بنیادی تر از فضا است.
🔵 شما اغلب چیزهایی عجیبی از مردم می شنوید که مطابق نظریه نسبیت، گذشت زمان یک توهم است، زمان واقعاً تغییر نمی کند. واقعاً حرکتی وجود ندارد و کل موجودات همه باهم موجود و بدون حرکت هستند. صریحا بگویم که به نظر من این ادعاها غیر قابل قبول است و شگفت انگیز تر از هر اکتشافی است که در طول تاریخ نوع بشر اتفاق افتاده است...
👤 تیم مادلین
_ـ_ــ_ـ_ـ_
#مصاحبه
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute