✅ نظریه حرکت جوهری و معناداری زندگی 🔘 بخش دوم 🔵 پس زندگی معنادار، به زندگی گفته می شود که سلوک آن بر اساس اهداف و آرمان باشد. اما نظریه دیگر معتقد است غایتمندی عین معناداری است، بنابراین هر چیزی که غایت مند باشد معنادار خواهد بود. به نظر می‌رسد بین غایتمندی و معناداری، نسبت عموم و خصوص مطلق وجود دارد، هر چیزی که معنادار باشد یقیناً هدفمند است، اما بعضی از چیزهای غایت مند معنادار هستند. در نسبت یکی بر دیگری، گرچه نتوانیم رابطه علی و معلولی بینشان برقرار کنیم، حداقل می توان نسبت تلازم برای آن در نظر گرفت. در سیستم فلسفی صدرایی، معناداری در ارتباط با خداوند مورد توجه است و منوط به وجود خداوند متعال و پیوستگی با مابعدالطبیعه. 🔵 پس هر موجود مادی بر اساس اراده و یا طبع اش به سوی کمال عالی می رود. پس هر موجودی که در نهادش کمالی وجود داشته باشد، به سوی آن توجه دارد و به آن مشتاق و طالب آن است و این طلب و شوق در نهاد موجودات تعبیه شد اگر موجودات دارای غایت ذاتی و کمال نهایی نباشند، غریزه و طبیعت شان عبث و بیهوده خواهد بود، در حالیکه در وجود هیچ موجودی امر باطلی وجود ندارد و در طبیعت تعطیل نیست. 🔵 او عالم را مخلوق خدای حکیم می داند که دارای مراتب مختلف اند، مرتبه نازله آن عالم طبیعت اند که واجد قوه اند که باید به فعلیت برسند، چون هدف دارند برای نیل به آن هدف، به حرکت نیاز دارند. ملاصدرا عالم خلقت را یک سره خیر و سعادت می داند. 📚 منبع: کتاب، حرکت و پیامدهای الهیاتی در فلسفه صدرالمتالهین و آلفرد نورث وایتهد ( نوشته دکتر علی ناییجی با مقدمه دکتر علی الله بداشتی) #معناداری_زندگی #حرکت_جوهری _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ در آغاز، فیلسوفانِ طبیعت می‌کوشیدند تا جهانِ پیرامون خود را درک کنند. آن‌ها در مسیرِ این تلاش، به ایده‌ی بزرگی دست یافتند: طراحیِ موقعیت‌هایِ ساده‌ مصنوعی که در آن‌ها، تعداد عواملِ دخیل به حداقل کاهش یابد. تقسیم کن و پیروز شو، علوم تجربی متولد شد. اما آزمایش یک ابزار است و هدف همچنان باقی است: درک جهان. اگر بخواهیم مکانیک کوانتومی را صرفاً به عملیات‌هایِ ناچیزِ آزمایشگاهی محدود کنیم، در واقع به این پروژه‌ی عظیم خیانت کرده‌ایم. یک صورت‌بندیِ جدی، نباید جهانِ پهناورِ بیرون از آزمایشگاه را نادیده بگیرد. 👤 جان استوارت بل (فیزیکدان نظری) منبع: John Bell. “Against ‘measurement’”. In: Physics world 3.8 (1990), p. 33. _ـ_ــ_ـ_ـ_ #جملات_منتخب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ متافیزیک در بیان دکتر دینانی 🔵 درک متافیزیک آسان نیست،خیلی از افراد فکر می کنند که متا یعنی پشت، یا مابعدالطبیعه، یک عالمی است که آن طرف عالم طبیعت است و یک مرزی وجود دارد که وقتی ما از آن عبور کردیم به عالم مابعدالطبیعه می‌رسیم، اما این دیدگاه کاملا اشتباهه و یک تصور غلط از متافیزیک است. متافیزیک درسته که یعنی بالاتر از فیزیک،اما بالاتر مکانی یا بالاتر زمانی منظور نیست، بلکه بالاتر از نظر رتبه وجودی است ... 🔵 متافیزیک، عالم وحدت است. متافیزیک از ماده به معنی رفتن است. انسان تنها موجودی است که چون عاقل است از خود می پرسد.... 👤 دکتر ابراهیمی دینانی _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برنامه_معرفت 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ معرفی مقاله: حکیم عمر خیام نظریه پرداز معادلات درجه سوم 🔵 حل مسأله ارشمیدس باعث گردید تا ریاضی دانان ایرانی به حل معادله ای درجه سوم که به معادله ماهانی معروف است، از طریق تقاطع مقاطع مخروطی فائق آیند. خیام در رساله جبر و مقابله خود حل و بحث همه معادلات درجه سوم را ارائه می دهد و با این نظریه خود گام مهمی در حل این معادلات برمی دارد. در این مقاله نظریه خیام را از نظر تاریخی و شناخت شناسی بررسی می کنیم. 🔵 نظریه معادلات درجه سوم خیام از اهمیت ویژه‌ای در تاریخ ریاضیات برخوردار است. خیام با این نظریه، مشکلی را حل کرد که سالیانی دراز لاینحل مانده بود.از نظر خیام تنها «روش حل معادلات درجه سوم به کمک مقاطع مخروطی» در ریاضیات امروزی به جا مانده است، اما همانطور که قبلاً نیز اشاره شد، خیام در روش خود از هندسه ترکیبی قدما استفاده می کند. حال آنکه هندسه تحلیلی در ریاضیات امروزی به ما امکان می دهد که همان نتایج خیام را آسان تر به دست آوریم. 🔵 مسأله معروف ارشمیدس، ریاضی دانان دوره اسلامی را به حل معادلات درجه سوم سوق داد. با این حال هیچ یک از آنان نتوانستند یک نظریه علمی از این معادلات به دست دهند. این نظریه تنها در قرن ششم هجری به دست عمر خیام ریاضی دان عالی قدر ایرانی، عرضه شد. می توان خلاصه نظریه خیام را در عرضه صورت کلی همه معادلات درجه سوم، متجانس کردن آنها، حل هر یک از آنها با مقاطع مخروطی و بحث در عده جواب های آنها دانست. ✍️ نویسنده: جعفر آقایانی چاوشی _ـ_ــ_ـ_ـ_ #معرفی_مقاله 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ دین و طبیعت 🔵 من همیشه، این مسئله احترام به طبیعت را وابسته به دین کردم، چرا ما باید طبیعت را دوست داشته باشیم؟ این یک جنبه معنوی دارد، یعنی احتیاج معنوی انسان است. تراژدی برای تمام جهان این بود که تجدد از تمدنی برخاست که دین آن تمدن توجه زیادی به طبیعت نداشت، یعنی مسیحیت. در حالیکه در قرآن،یک سوم آیات ارتباط به طبیعت داره...اسلام قانون خلقته، هر مخلوقی، هر درختی، هر ماهی در دریا، خداوند رو تسبیح می کنند... همچین اسلام، طبیعت را وارد جهان اسلام کرد. 👤 سید حسین نصر _ـ_ــ_ـ_ـ_ #مصاحبه 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ استیون واینبرگ و پوزیتیویسم 🔘 بخش دوم 🔵 پوزیتیویسم از راه های دیگری نیز آسیب زد که چندان شناخته شده نیستند. در سال ۱۸۹۷ جی جی تامسون آزمایش معروفی انجام داد که عموماً با کشف الکترون یکی پنداشته می شود. فیزیکدان ها چند سالی می شد درگیر پدیده اسرار آمیز پرتو های کاتدی بودند. نخستین بار در قرن نوزدهم که پرتوهای کاتدی کشف شدند، کسی از ماهیت آنها خبر نداشت. آنگاه تامسون انحراف پرتوهای کاتدی را به هنگام عبور از درون لامپ تخلیه اندازه گرفت که بر اثر میدان های الکتریکی و مغناطیسی ایجاد می شد. وی دریافت که مقدار انحراف این پرتوها سازگار است با این فرضیه که آنها متشکل از ذراتی هستند حامل مقدار معینی بار الکتریکی و مقدار معینی جرم و همیشه نسبت جرم به بار الکتریکی آنها یکسان است. از آنجا که معلوم شد جرم الکترون ها از جرم اتم ها به مراتب کوچکتر است، تامسون نتیجه گرفت این ذرات تشکیل دهنده های بنیادی اتم ها و بار الکتریکی همه جریان های الکتریکی در سیم ها، اتم ها، و نیز لامپ های پرتوهای کاتدی هستند. این بود که خود تامسون و تاریخ دان ها او را کاشف نوع جدیدی از ماده قلمداد کردند، ذره ای که نام خود را از جریان در نظریه الکترولیز، یعنی الکترون، به عاریت گرفت. 🔵 این آزمایش را همزمان والتر کافمان نیز در برلین انجام داده بود. تفاوت عمده میان آزمایش کافمان و تامسون در این بود که آزمایش کافمان بهتر بود، چون نتیجه ای که برای نسبت جرم به بار الکترون به دست داد نزدیکتر از نتیجه تامسون به مقدار امروزی آن بود.اما کافمان را کاشف الکترون نمی دانند، زیرا او هرگز به این فکر نکرد که ذره تازه ای کشف کرده است.تامسون با سنت انگلیسی کار می‌کرد که سردمداران آن نیوتون، دالتون ، و پراوت بودند و آن سنت اتم گرایی بود که در باب اتم ها و اجزای تشکیل دهنده آنها گمانه زنی می کرد. 🔵 اما کافمان پوزیتیویست بود و باور نداشت کار فیزیکدان ها این است که درباره آنچه مشاهده پذیر نیست گمانه زنی کنند.از این رو کافمان گزارش نکرد که ذره ای جدید کشف کرده است، بلکه تنها به گزارش این نکته اکتفا کرد که آنچه در پرتو کاتدی جریان داشت، بار الکتریکی به جرم نسبت معینی دارد. 🔵 آنچه از این داستان می آموزیم، تنها این نیست که پوزیتیویسم به کار کافمان لطمه زد. تامسون که باور کرده بود ذره ای بنیادی کشف کرده است، آزمایش های دیگری انجام داد تا خواص این ذره را تعیین کند. او به ذراتی با همین نسبت جرم به بار الکتریکی برخورد که در رادیو اکتیویته و از فلزات گرم گسیل می شدند و نخستین آزمایش اندازه گیری بار الکتریکی الکترون را انجام داد . تامسون با این اندازه گیری، همراه با آزمایش های پیشین که برای اندازه‌گیری نسبت بار الکتریکی به جرم انجام داده بود، توانست جرم الکترون را اندازه بگیرد. در واقع مجموع همه این آزمایش ها، به ادعای تامسون که کاشف الکترون است، اعتبار می بخشد و اگر او باور نداشت که می تواند ذره ای را مطالعه کند که در آن روزگار نمی شد آن را مستقیماً مشاهده کرد، هرگز این آزمایش ها را انجام نمی‌داد. 📚 منبع: کتاب رویای نظریه نهایی، نوشته استیون واینبرگ #استیون_واینبرگ #پوزیتیویسم _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ معرفی کتاب: بر ضد روش 🔵 این کتاب که در سال ۱۹۷۵ منتشر شده، درباره‌ فلسفه علم است که پاول فایرابند آن را نوشته‌است، و در آن استدلال می‌کند علم تجربی حیطه‌ای آشوب محور است، و نه متعین. در بافتار این کتاب، اصطلاح آشوب راجع به آشوب معرفت‌شناختی است. 🔵 پاول کارل فایرآبند فیلسوف علم زادهٔ اتریش است، که بیش‌تر به‌خاطر کارش به‌عنوان استاد فلسفه در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی شناخته می‌شود. او چهره‌ای تأثیر گذار در فلسفه علم است که شهرت او بیشتر به دیدگاه خاص او در این حوزه بر می‌گردد که وجود متودولوژی خاص در دانش تجربی (science) را نفی می‌کند. 🔵 به نظر فایرابند تلاش برای گسترش آزادی و بالندگی و تلاش برای کشف رموز طبیعت و انسان مستلزم طرد هر گونه معیار جهانشمول و هرگونه سنت جزمی است. او معتقد است تفکیک علم از غیر علم نه تنها امری تصنعی بلکه برای پیشرفت دانش هم زیانبار است. 🔵 فایرابند معتقد است که برای آزمایش یک نظریه یا جهان بینی به نظریه یا جهان بینی کاملاً جدیدی نیاز داریم. تکوین این نظریه جدید زمان زیادی طول می‌کشد و ممکن است هرگز به آخر نرسد. ✍️ نویسنده: پاول فایرابند مترجم: مهدی قوام صفری _ـ_ــ_ـ_ـ_ #معرفی_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ حرکت در اندیشه باروخ اسپینوزا 🔵 اسپینوزا، مانند دکارت، با روش عقلی و برهانی، به تحلیل مسائل طبیعی می پردازد. او معتقد به یک جوهر «substance» است. مقصود او از جوهر، شیئی که خودش است که به نفس خودش تصور می یابد. شی که قائم بالذات و به نفسه لنفسه است و لذا خداوند از نظر او جوهری مطلق، نامتناهی است که تمام موجودات به او وابسته اند. او جوهر را امری واحدی می‌داند که واجد صفات نامحدودی است که ما فقط می توانیم، در صفت بعد که مبدأ جسمانیت و علم که مبدأ روحانیت است را ادارک می‌کنیم. بعد مطلقی که نامحدود است و یکی از دو صفت جوهرند، نخستین حالتی که اختیار می‌کند، حرکت است. 🔵 علم مطلق که مقدمه جسمانیت است، حالتی نامحدود و نا متعین دارد و به محض محدود شدن، متعین خواهد شد. اولی اجسام محسوس و دومی صور مقولات را به ظهور می‌رساند. اسپینوزا، فیلسوفی وحدت گرا است که وجود اشیاء را به خداوند مستند می کند. او درباره خصوصیت اشیاء می نویسد: 🔷 اصل متعارف اول: هر جسمی یا در حال حرکت است یا در حال سکون 🔷 اصل دوم: اینکه هر جسمی که در حال حرکت است گاهی کند و گاهی تند است. 🔵 اسپینوزا حرکت را به عنوان یک واقعیت خارجی می پذیرد، همانطوری که سکون را نیز قبول می‌کند، او تمایز اشیاء از یکدیگر را ناشی از جوهر بودن اجسام نمی داند، بلکه تفاوت را ناشی از حرکت و سکون، تندی و کندی آن، می داند و در جهت اثبات مدعای خود برهان اقامه می‌کند. او مانند دکارت نه تنها حرکت در امور مادی را می پذیرد، بلکه قائل به تغییر و حرکت در امور نفسانی نیز است. 📚 منبع: کتاب، حرکت و پیامدهای الهیاتی در فلسفه صدرالمتالهین و آلفرد نورث وایتهد ( نوشته دکتر علی ناییجی با مقدمه دکتر علی الله بداشتی) #اسپینورا #حرکت _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ ویلیام هاسکر: خداباوری و زیست شناسی تکاملی 🔘 تکامل، فیزیکالیسم، قصد و غایت ( بخش اول) 🔵 تا به اینجا هیچ تأیید روشنی نیافتیم برای قول مونو که می‌گفت با تفسیر طبیعت بر مبنای قصد و غایت، از جمله و به خصوص قصد و غایت خداوند، نمی‌توان به شناخت راستین آن دست یافت. رنج و مصیبت مشهود در طبیعت ممکن است جای تأمل داشته باشد، ولی در پایان نافی یک تفسیر خداباورانه نیست. تصادفی بودن و پیش بینی ناپذیری تکامل، با تلقی آن چونان صحنه فعالیت الهی، کاملاً سازگار است. و این تصور رایج که می‌گوید تکامل تأییدی بر یک تبیین دهری تقلیل گرایانه درباره طبیعت بشر است، بیشتر معلول فلسفه های دهری مورد اعتقاد برخی تکامل گرایان دانسته اند تا معلول نظریه علمی تکامل. 🔵 در عین حال باید دید که قوی ترین انگیزه تکامل گرایان در نفی تبیین مبتنی بر قصد و غایت، چه می تواند باشد. قوی ترین انگیزه آنها التزام به تبیین فیزیکالیستی است، این انگیزه همانا التزام به تبیین فیزیکالیستی است، التزامی که آن را هنجار علم به طور کلی دانسته اند و به ویژه در اثر پیشرفت های اخیر در زمینه ژنتیک و بیوشیمی مولکولی، برای زیست شناسی قوت گرفته است. زیست شناسی با حفظ این التزام می تواند در الگوها ( یا پارادایم های) تبیینی نیرومند علوم فیزیکی تلفیق شود به گونه ای که این مهم به هیچ وجه از راه دیگری برایش دست نمی دهد. 🔵 در پرتو این التزام، از کل ساختار نظریه تکاملی تصویری شبیه زیر، در ذهن نقش می بندد: برخی مجموعه های پیچیده متشکل از مواد شیمیایی آلی در تعامل های شان با محیط، یک نوع ثبات پویا، همراه با قابلیتی برای تکثیر خود، پیدا می کنند که به موجب آن باید حکم به زنده بودن شان کرد. 📚 منبع: کتاب دانشنامه فلسفه دین، جمعی از نویسندگان ( ویلیم پی. آلستون، السدر مک اینتایر، روبرت‌ام. آدامز...) (مترجم و گردآورنده: انشاءالله رحمتی) #ویلیام_هاسکر #خداباوری_زیست_شناسی_تکاملی 👈 بخش قبلی _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ بیشترِ کسانی که ادعای فلسفه دارند، منطق را آموزش می‌بینند اما آن را به کار نمی‌گیرند. بلکه نهایتاً به استعداد و طبیعت خودشان باز می‌گردند و همچون اسب‌سواری می‌تازند که افسار را رها کرده و دهنه را نمی‌کشد. 👤 ابن سینا 📚 منبع: الهیات الشفاء، مقاله‌ی اول، فصل هشتم _ـ_ــ_ـ_ـ_ #جملات_منتخب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ ابن‌‌سینا و معنای زندگی 🔵 پاسخ به این پرسش که متفکرین سده‌های پیشین چه اهمیتی برای دنیای امروز ما دارند، منوط به پاسخ به این پرسش است که: چه پاسخی برای دغدغه‌های ما در دنیای امروز دارند. پرسش از «معنای زندگی» یکی از مسائلی است که در زمانۀ ما از اهمیت بسزایی برخوردار است. در این نشست تلاش می‌کنیم دریابیم از منظر «ابن‌سینا » به عنوان یکی بزرگترین متفکرین سده‌های میانه چه پاسخی می‌توان به این پرسش داد. 🔵 «معنای زندگی» چیست؟ همه این تلاشها و تقلاها برای چیست؟ آیا تحمل این همه رنج و سختی به زیستنش می‌ارزد؟‌ چرا باید به این زندگی ادامه دهیم؟ این همه را چه سود؟ این‌ها همه یعنی چه؟ 🔵 واقعیت این است که اساسا در فضای فکری «ابن‌سینا » هیچ کدام از این پرسش‌ها مطرح نبود. چرا؟ چون معناداری زندگی امری بدیهی تلقی می‌شد. آنچنان بدیهی که هیچ تردیدی درباره آن مطرح نبود و آنچنان مثل اکسیژن تنفس می‌شد که مورد پرسش قرار نمی‌گرفت. ابن‌سینا متعلق به یک پارادایم یا منظومۀ فکری است که در آن از معنای زندگی پرسش نمی‌شود. پاردایم به معنای یک شبکۀ در هم تنیده معرفتی که حوزه‌های مختلف علوم از طب و نجوم و فیزیک گرفته تا متافیزیک در آن سازگاری و همپوشانی دارند به طوری که همه شاخه‌های علوم در یک همبستگی کامل تشکیل یک نظام منسجم از جهان‌نگری را می‌دهند.... 🔶 برای مطالعه کامل مطلب به لینک زیر مراجعه فرمایید 👇👇 لینک مطلب _ـ_ــ_ـ_ـ_ #چکیده_سایت 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ معرفی مقاله: جبر و اختیار از دیدگاه علامه طباطبائی 🔵 بحث جبر و اختیار یکی از مسائل مهم و معضلات فلسفی است. در طول تاریخ، فیلسوفان شرق و غرب در باب آن به تأملات بسیار پرداختند. فیلسوفان‌اسلامی در لابلای مباحث مربوط به کیفیات نفسانی، اصل علیت و صفات الهی به بحث دربارة این مسأله پرداختند. 🔵 علامه طباطبائی، هم در آثار فلسفی خود و هم در تفسیر المیزان ابعاد مختلف جبر و اختیار را مورد بررسی و توجه قرار داده است. علامه با فطری دانستن مسألة اختیار در ابتداء نظر ماده‌گروان در باب جبر در افعال آدمی را نقد کرده، سپس با طرح فرض‌های مختلف افعال انسان، اراده و اختیار آدمی را مورد بررسی قرار داده است. 🔵 علامه بر اساس روش فلسفی خود با تحلیل مفاهیم سه‌گانة اراده، اختیار و ضرورت، روابط آنها را با یکدیگر با کاوش‌های فلسفی خود تجزیه‌و‌تحلیل کرده است. بحث از ارادة الهی و رابطة آن با اختیار، از دیگر مباحثی است که مورد توجه و بررسی علامه قرار گرفته است. 🔵 وی در لابلای بحث‌های خود هم به نقد نظریات متکلمان اشعری و معتزلی پرداخته و هم آراء برخی از اصولیین در باب اولویت (در تحلیل اختیار) را نقادی کرده است. ✍️ نویسنده: عبدالله نصری _ـ_ــ_ـ_ـ_ #معرفی_مقاله 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute