✅ اهمیت مسائل فلسفی و ریشه های آن در علم. 🔘 نظریه ماده و حرکت: اتمیسم دموکریتوس در مقابل نظریه پارمنیدوس 🔵 نظریه فیثاغورسی، با نمودارهای نقطه ای خود، یک شکل ابتدایی از اتمیسم را پیشنهاد داد که بر نظریه اتمی دموکریتوس تأثیر گذاشت، که تحت تأثیر مکتب الئایی، به ویژه پارمنیدوس و زنون شکل گرفت. پارمنیدوس که می‌توان او را پدر فیزیک نظری دانست، یک نظریه غیر فیزیکی توسعه داد که اولین سیستم فرضی _ استنتاجی بود. نظریه استنتاجی پارمنیدوس ادعا می کرد که فقط آنچه وجود دارد واقعی است و عدم یا خلأ وجود ندارد. بنابراین، او نتیجه گرفت جهان پر است، اجزائی ندارد و حرکت غیرممکن است، زیرا هیچ فضای خالی برای حرکت چیزی وجود ندارد. این نتایج با واقعیات مشاهده پذیر رد شد و منجر به نظریه دموکریتوس شد که مطابق آن حرکت ممکن است، جهان دارای اجزائی است و خلأ وجود دارد. دموکریتوس این اندیشه را پذیرفت که جهان از فضای خالی (خلأ) و اتم های غیرقابل تقسیم تشکیل شده است. 🔵 این اتم ها تغییر نمی کنند، همه تغییرات به دلیل بازآرایی اتم ها در فضا است و همه تغییرات اساسا حرکت است. این نظریه یک تبیین عقلانی از تغییر ارائه داد که برای توسعه علم فیزیکی بسیار مهم بود. افلاطون این نظریه را تا حدی پذیرقت و صور تغییر ناپذیر را در آن گنجاند، در حالیکه ارسطو آن را رد کرد و پیشنهاد کرد که تغییر چیزی نیست جز فعلیت یافتن بالقوگی های ذاتی اشیاء. 🔵 به رغم غلبه فلسفه ارسطو، ایده دموکریتوس که تغییر باید با حرکت توضیح داده شود، در فیزیک تأثیر گذار باقی ماند. نیوتن نیروهایی با شدت و جهت متغیر معرفی کرد و فارادی و ماکسول بر میدان های نیروهای متغیر تأکید کردند. فیزیک مدرن دیدگاه ساده انگارانه اتم ها به عنوان غیرقابل تقسیم را پشت سر گذاشته است، اما ایده اساسی توضیح تغییر از طریق حرکت همچنان باقی است. این فلسفه طولانی مدت تغییر، که برای عقلانی کردن تغییر طراحی شده بود، برای علم ضروری بوده است اما اغلب بدون توجه به نظر فیلسوفانی که وجود مسائل فلسفی را انکار می کنند فراتر از شکل اصلی خود تحول یافته است. 📚 منبع: کتاب علم و متافیزیک، نوشته علیرضا منصوری 👈 بخش قبلی _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ فلسفه در آن کتابِ بزرگی نوشته شده است که همواره پیشِ چشمانِ ما گشوده است — مقصودم [کتابِ] جهان است — اما اگر پیش‌تر زبانش را نیاموزیم و نمادهایی را که بدان نگاشته شده است درنیابیم، هرگز قادر به فهمِ آن نخواهیم بود. این کتاب به زبانِ ریاضی نوشته شده و نمادهایِ آن، مثلث‌ها، دایره‌ها و دیگر اشکالِ هندسی‌اند که بدونِ یاریِ آن‌ها، فهمِ حتی یک کلمه‌اش ناممکن است؛ و بی‌بهره از آن‌ها، آدمی در هزارتویی تاریک، بیهوده سرگردان می‌ماند. 👤 گالیله 📚 منبع: As translated in The Metaphysical Foundations of Modern Physical Science (1925) by Edwin Arthur Burtt, p. 64 _ـ_ــ_ـ_ـ_ #جملات_منتخب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ معرفی مقاله: نقد نئوداروینیسم ماده‌گرایانه با تکیه بر آراء تامس نیگل 🔵 مطابق با تلقی نئوداروینیست­ های ماده­ گرا، حیات و همه امور مربوط به آن صرفاً نتیجه عملکرد قوانین مادی بوده و هیچ عامل غیرمادی یا ماورائی در ایجاد آن دخالتی نداشته است. از این رو، برای ارائه تبیینی جامع درباره جانداران نیز تنها کافی است قوانین مادی را شناخته و همه امور را به این قوانین فرو بکاهیم. 🔵 تامس نیگل، فیلسوف ذهن و از مخالفان ماده­ گرایی، با استدلال­ هایی نظیر نامحتمل بودن پیدایش حیات از ماده بی­جان، غیر ضروری بودن عملکرد قوانین فیزیکی، وجود آگاهی و فروکاست­ ناپذیری آن به امور فیزیکی و نهایتاً ناکارآمدی نظریه انتخاب طبیعی در تبیین عقل، به نقد نئوداروینیسم می­پردازد. اما دیدگاه خداباورانه را نیز با این استدلال که اولاً باعث ایجاد دوگانگی و شکاف تبیینی میان امر ذهنی و امر فیزیکی می­شود و ثانیاً این دیدگاه نیز همچون دیدگاه ماده­ گرایان تبیین را به نقطه نهایی نمی­ رساند، مورد نقد قرار می­دهد. در مقابل، پیشنهاد وی فرضیه همه­ جاندار­انگاری است که مدعی ارائه فهمی طبیعی و در عین حال غیرمادی از طبیعت است. 🔵 هدف این مقاله، در وهله اول، نقد نئوداروینیسم ماده­ گرایانه با بهره بردن از آراء انتقادی نیگل، و در وهلۀ دوم، استدلال بر این نکته است که بر اساس اصل استنتاج بهترین تبیین، خداباوری در مقایسه با ماده­ انگاری و فرضیۀ نیگل، تبیین قابل قبول­ تری است. ✍️ نویسندگان: صمد حسینی، عباس یزدانی _ـ_ـ_ـ_ #معرفی_مقاله 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ معرفی کتاب: توصیف فلسفی علم؛خوانش ویتگنشتاینی از ساختار انقلاب‌های علمی 🔵 فیلسوفان متعددی شباهت میان آموزه‌های فلسفی کتاب ساختار انقلاب‌های علمی تامس کوهن با فلسفه‌ی ویتگنشتاین متأخر را نشان داده‌اند؛ اما باید توجه کرد که حاصل تأثیر بنیادینی که کوهن از ویتگنشتاین گرفت نه صرفاً مجموعه‌ای از آموزه‌های فلسفی،‌ بلکه شیوه‌ی فلسفه‌ورزی او بود. 🔵 از نظر ویتگنشتاین، اندیشه‌ی فلسفی رایج ــ متأثر از علوم طبیعی ــ به‌دنبال «تبیین» امور است و، از این رو، در میان انبوهی از نظریه‌ها سرگشته و حیران است، در حالی‌که کار فلسفه صرفاً «توصیف» است و باید از هر نوع تبیینی در فلسفه پرهیز کرد. در واقع، آن‌چه کوهن از ویتگشنتاین وام گرفت همین شیوه‌ی فلسفه‌ورزی بود که آن را برای فهم تحول و تطور «علم» به کار بست. 🔵 همه‌ی شباهت‌های بعدی میان آموزه‌های فلسفی کوهن با ویتگشنتاین پیامد همین شیوه‌ی فلسفه‌ورزی است. کتاب توصیف فلسفی علم می‌کوشد تا پس از ایضاح شیوه‌ی فلسفه‌ورزی ویتگنشتاین متأخر، خوانشی جدید از کتاب ساختار انقلاب‌های علمی تامس کوهن عرضه کند تا بسیاری از ابهام‌های مطرح‌شده در خصوص آن رفع شوند. ✍️ نویسنده: غلامحسین مقدم حیدری 👈 لینک کتاب _ـ_ـ_ـ_ #معرفی_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ گالیله و فلسفه علم 🔘 بخش اول 🔵 این که گالیله در سال ۱۶۳۳ از کوپرنیک گرایی اش توبه کرد چه معنایی داشت؟ آیا این ماجرا پیروزی ای برای تاریک اندیشی مذهبی و شکستی برای پرس و جوی آزاد علمی بود؟ آیا نشانه‌ی این بود علم و دین را گریزی جز نبرد عقیدتی و نهادین با یکدیگر نیست؟ معلوم است که قضیه پیچیده تر از این حرف ها بود. در ماجرای گالیله، همه طرف های درگیر اتفاق نظر داشتند که هم جست و جوی دانش درست درباره جهان از طریق مشاهده طبیعت کاری درست و منطقی است و هم بنا نهادن عقاید خود بر پایه کتاب مقدس. تعارض نه میان علم تجربی و دین اقتدارگرا که میان نگرش های مختلف موجود در کلیسای کاتولیک درباره نحوه تفسیر طبیعت و کتاب مقدس بود، به ویژه آنجا که این دو مغایر هم می نمودند. با درک درست از مقدمات محاکمه گالیله، سایه ای که اصلاحگری پروتستان قرن پیش بر آن افکنده بود و سیاست دربار پاپ در آن زمان، می توانیم پی ببریم که این مسائل چگونه به آن ماجرای غریب در سال ۱۶۳۳ انجامید، آن هم تقریبا یک قرن پس از آنکه نیکولائوس کپرنیکوس در سال ۱۵۴۳ در کتابش به نام گردش افلاک آسمانی از اخترشناسی خورشید خورشید مرکز دفاع کرده بود. 🔵 ما عموما دانش خود را درباره‌ی جهان از چهار منبع استخراج می کنیم: حواسمان، قدرت تفکر منطقی مان، گواهی دیگران و حافظه مان. نخستین نکته آشکاری که باید به آن اشاره کرد این است که همه استدلال ما ممکن است نادرست باشد، آدم های دیگر ممکن است عمدا یا سهوا ما را گمراه کنند، و اکثرمان خوب می دانیم که ( مخصوصاً با افزایش سن) آنچه به خاطر می آوریم چقدر ممکن است ناقص یا تحریف شده باشد. همه تلاش علم نوین را می‌توان در این نکته خلاصه کرد که علم نوین می خواهد این رشته های نسبتاً سست را به هم ببافد و به صورت شبکه استوار از دانش درآورد.پس تجربه حسی یک شخص، برای آنکه پذیرفته آید، باید به تأیید بسیاری کسان دیگر برسد و آن را تصدیق و تقویت کنند. 📚 منبع: کتاب علم و دین، نوشته تامس دیکسون _ـ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ جلسه دفاع از پایان‌نامه کارشناسی ارشد 🔘 عنوان: بنیان های فلسفی در نظریه های علمی آلبرت اینشتین دانشجو: امیرمحمد علی پور استاد راهنما: دکتر حامد منوچهری کوشا و دکتر مهدی گلشنی داوران: دکتر جعفر آقایانی چاوشی،‌ دکتر علیرضا منصوری زمان:چهارشنبه ۲۵ شهریور ، ساعت ۹.۳۰ صبح مکان: ساختمان آموزش شریف، طبقه چهارم (محل موقّت گروه فلسفه علم شریف) ◆ انجمن علمی فلسفه علم شریف _ـ_ـ_ـ_ #خبر 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ معرفی مقاله: رویکردی نو به مسئله آغازمندی زمانی عالم در چهارچوب فلسفه صدرایی 🔵 در تاریخ جهان اسلام، غالباً متکلّمین بر حدوث زمانی عالم و فلاسفه بر قدم آن اصرار داشته‌اند. در این میان،ملاصدرا بر اساس نظریه حرکت جوهری، معتقد به حدوث زمانی تجدّدی و آن‌به‌آن عالم جسمانی است، ولی در عین حال وجود آغاز زمانی را برای عالم نمی‌پذیرد. 🔵 در نوشتار حاضر پس از بازنگری در مفهوم حدوث و آغازمندی زمانی عالم در چهارچوب فلسفه صدرایی، به نقد تفصیلی مهم‌ترین براهین اقامه شده علیه حدوث زمانی عالم پرداخته شده‌است. بدین ترتیب نشان داده شده‌است که می‌توان ضمن پذیرش و دفاع از مبانی فلسفه صدرایی و حدوث زمانی تجدّدی معرفی شده توسط ملاصدرا، سخن او را در ردّ آغازمندی عالم نپذیرفت. در نهایت استدلال شده است که نه تنها بین حکمت متعالیه و آغازمندی عالم تعارضی نیست، بلکه مبانی حکمت متعالیه به ارائه تبیینی سازگار از آغازمندی عالم، و رد براهین اقامه شده علیه آن، کمک شایان توجّهی می‌کند. 🔵 بدین ترتیب تصویر نوینی از حدوث زمانی عالم به دست می‌آید، که در آن عالم هم آغازمند است و هم حادث است به حدوث زمانی تجدّدی. این دیدگاه را می‌توان «نظریه عالم آغازمند سیال» نامید.این تصویر ضمن بهره‌مندی از مبانی متقن فلسفه صدرایی، می‌تواند در حل برخی از مسائل و تعارضات احتمالی بین‌رشته‌ای نیز راهگشا باشد. ✍️نویسنده: حامد منوچهری کوشا _ـ_ـ_ـ_ #معرفی_مقاله 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ تبیین‌هایِ ما از مفهومِ مقدماتیِ پدیدارشناسی، نشان می‌دهد که سرشتِ ذاتیِ آن در فعلیتِ آن به‌مثابه‌یِ یک «جریان» فلسفی نهفته نیست. «امکان» فراتر از «فعلیت» قرار دارد. ما تنها با دریافتِ پدیدارشناسی به‌مثابه‌یِ یک «امکان» است که می‌توانیم آن را بفهمیم. 👤 مارتین هایدگر 📚 منبع: Introduction: The Exposition of the Question of the Meaning of Being (Stambaugh translation) _ـ_ـ_ـ_ #جملات_منتخب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ مفهوم جسم در فیزیک و فلسفه 🔰گروه علمی حکمت طبیعی، جلسه ۲ 🎤هم‌اندیشی اعضاء گروه 🗓 چهارشنبه ۱۴۰۵/۰۶/۲۵، ساعت ۱۶ 🖇حضوری و مجازی 🏢 قم، خیابان ۱۹ دی، کوچه ۱۰،فرعی اول سمت چپ، اتاق جلسات مجمع عالی حکمت اسلامی 💻 لینک حضور در جلسه https://vc2.hekmateislami.com/rooms _ـ_ـ_ـ_ #خبر 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ معرفی کتاب: الحاد جدید در ایران 🔵 خداناباوری یا الحاد جدید موضوعی درخور تأمل در جامعه ما است. کتاب حاضر سه گام را در مسیر فهم پدیدۀ خداناباوری برداشته است: گام نخست، مروری اجمالی بر وضعیت الحاد در فضای آکادمیک جهانی و تحلیلی از ادبیات الحاد جدید یا طبیعت‌گرایی علمی؛ گام دوم، پژوهش و پیمایشی میدانی، کیفی و کمی، برای ارزیابی وضعیت چالش‌های مبنایی ناظر به اندیشۀ دینی و خداباورانه، به‌ویژه چالش‌های مبتنی بر نگاه و نظریات جدید علمی در میان دانشگاهیان علوم طبیعی جدید؛ و گام سوم، بررسی و ارزیابی نسبت فضای پژوهشی فلسفی-الهیاتی داخل کشور (با تمرکز بر مجلات پژوهشی) با اصل مسئلۀ الحاد و طبیعت‌گرایی جدید و چالش‌های آن برای اندیشۀ خداباورانه است. 🔵 این سه گام این نکته را برجسته می‌کنند که چالش‌های جدید پیش‌روی اندیشه‌های دینی و خداباورانه در گستره و عمق قابل‌توجهی، فضای نخبگانی و دانشگاهی جامعه ما را درگیر خود کرده است. 👤 نیما نریمانی 👈 لینک کتاب _ـ_ـ_ـ_ #معرفی_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute