وقایع روز ششم محرم الحرام سال ۶۱ هجری بر اساس گزارش‌های مقاتل و منابع تاریخی، «روز ششم محرم سال ۶۱ هجری قمری» از روزهای مهمِ «تشدید محاصره و تکمیل تدریجی آرایش نظامی سپاه کوفه» است. در این روز هنوز جنگ آغاز نشده بود، اما شرایط به‌سمتی رفت که امکان حل‌وفصل بدون درگیری روزبه‌روز کمتر شد. ۱. ادامهٔ ورود نیروهای تازه به کربلا در گزارش‌های منقول از مقتل ابومخنف (از طریق تاریخ طبری) و نیز در (الإرشاد)، آمده است که عبیدالله بن زیاد همچنان نیروهای تازه‌ای را از کوفه به کربلا می‌فرستاد و سپاه عمر بن سعد به‌تدریج گسترده‌تر می‌شد. در برخی نقل‌ها از رسیدن گروه‌هایی به فرماندهی چهره‌هایی مانند «حُصَین بن نُمَیر» یا فرماندهان دیگر نام برده شده است؛ هرچند دربارهٔ اینکه دقیقاً کدام دسته در روز ششم وارد شدند، میان منابع اختلاف وجود دارد. هدف مشترک در همه نقل‌ها، افزایش فشار و جلوگیری از هرگونه تغییر وضعیت بود. (طبری، تاریخ الأمم و الملوک، روایت ابومخنف؛ شیخ مفید، الإرشاد) ۲. استقرار کامل‌تر حلقهٔ محاصره اطراف خیمه‌های امام(ع) تا روز ششم، وضعیت از توقفِ کاروان به یک آرایش تقریباً کامل نظامی تبدیل شده بود. در گزارش‌های تاریخی آمده است که سپاه کوفه با استقرار در اطراف محل اقامت امام حسین(ع)، مسیرهای رفت‌وآمد را بیشتر تحت کنترل گرفت. هنوز فرمان رسمی بستن آب صادر نشده بود (این موضوع در روز هفتم برجسته‌تر گزارش شده)، اما فضای محاصره آشکارتر از روزهای قبل بود. (سید بن طاووس، اللهوف علی قتلی الطفوف) ۳. استمرار گفت‌وگوهای غیررسمی و امید محدود به پرهیز از جنگ برخی نقل‌ها نشان می‌دهد که هنوز ارتباط‌ها و پیام‌هایی میان دو اردوگاه کاملاً قطع نشده بود و امید اندکی برای جلوگیری از درگیری وجود داشت. در چارچوب همان موضعی که پیش‌تر امام بیان کرده بود ـ اینکه اگر مردم کوفه از دعوت خود برگشته‌اند، ایشان بازمی‌گردند ـ هنوز نشانه‌هایی از تلاش برای روشن شدن موضع طرف مقابل دیده می‌شود؛ اما هم‌زمان فرمان‌های کوفه مسیر دیگری را نشان می‌داد. (شیخ مفید، الإرشاد) ۴. آشکارتر شدن شکاف میان ارادهٔ امام و سیاست حکومت روز ششم را بعضی از مورخان روزِ روشن‌تر شدنِ دو رویکرد می‌دانند: * در اردوگاه امام: تأکید بر عدم آغاز جنگ و حفظ موضع حق؛ * در سپاه کوفه: افزایش نیرو و انتظار برای دستور نهایی. به همین دلیل، روز ششم بیشتر از آنکه روز حادثه‌ای ناگهانی باشد، «روز تثبیت مسیر وقایع به سوی عاشورا» محسوب می‌شود. #محرم_الحرام_۱۴۴۸ @mahdi313sofian https://eitaa.com/joinchat/2042429686C34188401f3

وقایع روز هفتم محرم الحرام سال ۶۱ هجری بر اساس گزارش‌های مقاتل معتبر و منابع تاریخی مانند (الإرشاد) شیخ مفید، (تاریخ طبری) به نقل از ابومخنف و (اللهوف) سید بن طاووس، «روز هفتم محرم سال ۶۱ هجری قمری» یکی از مهم‌ترین روزهای پیش از عاشوراست؛ چون در این روز «فشار نظامی به مرحلهٔ محروم‌سازی از آب رسید». ۱. صدور دستور بستن آب بر امام حسین(ع) و یارانش مشهورترین و مهم‌ترین واقعهٔ روز هفتم، دستور «عبیدالله بن زیاد» به «عمر بن سعد» برای جلوگیری از دسترسی امام حسین(ع) و همراهانش به آب فرات است. در نقل‌های تاریخی آمده است که ابن زیاد نامه‌ای برای عمر بن سعد فرستاد و دستور داد میان امام و آب فاصله بیندازد و اجازهٔ دسترسی ندهد؛ همان‌گونه که ـ به تعبیر گزارش‌ها ـ پیش‌تر با عثمان بن عفان رفتار شده بود. این مضمون در (الإرشاد) و گزارش‌های طبری از ابومخنف آمده است. ۲. استقرار نیرو بر شریعهٔ فرات پس از دستور کوفه، عمر بن سعد گروهی را برای کنترل آب مستقر کرد. در بسیاری از نقل‌ها آمده که فرماندهی این مأموریت به عمرو بن حجاج زبیدی سپرده شد و گروهی از سواران در کنار فرات مستقر شدند تا از رسیدن آب به اردوگاه امام جلوگیری کنند. در برخی منابع تعداد این نیروها متفاوت ذکر شده، اما اصل استقرار نگهبانان بر فرات از گزارش‌های مشهور و مورد قبول در مقاتل است. (طبری، روایت ابومخنف؛ شیخ مفید، الإرشاد) ۳. آغاز سختی جدی برای خیمه‌ها از روز هفتم، مسئلهٔ آب به یک بحران واقعی در اردوگاه امام تبدیل شد. بستن آب به این معنا نبود که همان لحظه همهٔ ذخایر پایان یافته باشد؛ اما از این روز به بعد، تهیهٔ آب دشوار و محدود شد و شرایط خیمه‌ها به‌ویژه برای کودکان و زنان سخت‌تر شد. در منابع مقتل، این روز را آغاز مرحله‌ای می‌دانند که فشار جسمی در کنار فشار نظامی قرار گرفت. (اللهوف، سید بن طاووس) ۴. تلاش‌هایی برای تهیهٔ آب در برخی نقل‌های تاریخی و روضه‌ای آمده است که در روزهای پس از بستن آب، یاران امام تلاش‌هایی برای آوردن آب انجام دادند. بعضی گزارش‌ها از مأموریت‌هایی به فرماندهی حضرت عباس(ع) برای رساندن آب سخن گفته‌اند؛ هرچند جزئیات زمانی این تلاش‌ها در منابع مختلف یکسان نیست و بخشی از نقل‌ها مربوط به روزهای بعد (به‌ویژه هشتم و نهم) دانسته می‌شود. #محرم_الحرام_۱۴۴۸ @mahdi313sofian https://eitaa.com/joinchat/2042429686C34188401f3

وقایع روز هشتم محرم الحرام سال ۶۱ هجری بر اساس گزارش‌های مقاتل و منابع تاریخی مانند *الإرشاد* شیخ مفید، *تاریخ طبری* (به نقل از ابومخنف) و *اللهوف* سید بن طاووس، *روز هشتم محرم سال ۶۱ هجری قمری* را می‌توان روزِ «شدت گرفتن آثار محاصرهٔ آب و افزایش فشار روانی و نظامی بر اردوگاه امام حسین(ع)» دانست. در منابع، وقایع این روز کمتر از روز هفتم و تاسوعا به‌صورت مستقل گزارش شده، اما چند محور مهم قابل استخراج است. ۱. ادامهٔ محاصرهٔ آب و آشکار شدن آثار تشنگی پس از دستور روز هفتم برای جلوگیری از دسترسی به فرات، در روز هشتم آثار این محاصره آشکارتر شد. منابع مقتل گزارش می‌کنند که شرایط تأمین آب دشوارتر شد و مسئلهٔ تشنگی در خیمه‌ها، به‌ویژه برای کودکان، به مسئله‌ای جدی تبدیل شد. البته در گزارش‌های کهن، معمولاً توصیف‌ها کوتاه‌تر از روایت‌های روضه‌ای متأخر است. (الإرشاد، شیخ مفید؛ اللهوف) ۲. تلاش یاران امام برای دسترسی به آب در برخی نقل‌ها آمده است که در روزهای پس از بستن آب، گروه‌هایی از یاران امام برای آوردن آب اقدام کردند. یکی از گزارش‌های مشهور ـ که در منابع مقتل بازتاب یافته ـ مربوط به مأموریتی است که با حضور حضرت عباس بن علی(ع) و تعدادی از یاران انجام شد و طی آن توانستند مقداری آب به خیمه‌ها برسانند. در نقل‌ها دربارهٔ زمان دقیق این رخداد (هفتم، هشتم یا نهم محرم) اختلاف وجود دارد، اما اصلِ تلاش برای شکستن محدودیت آب در منابع آمده است. (طبری، نقل از ابومخنف؛ سید بن طاووس، اللهوف) ۳. افزایش نیرو و مراقبت شدیدتر سپاه کوفه تا روز هشتم، سپاه عمر بن سعد از مرحلهٔ تجمع اولیه عبور کرده بود و حلقهٔ استقرار اطراف اردوگاه امام منسجم‌تر شده بود. در منابع اشاره شده که عبیدالله بن زیاد همچنان بر کنترل اوضاع تأکید داشت و عمر بن سعد نیز مراقب بود کسی از کوفه به اردوگاه امام نپیوندد. (تاریخ طبری) ۴. آمادگی معنوی در اردوگاه امام در گزارش‌های تاریخی و روایی، فضای اردوگاه امام در این روزها بیشتر با «صبر، عبادت، انس خانوادگی و آمادگی برای آینده» توصیف شده است. در منابع کهن، این بخش با جزئیات محدود آمده؛ اما در سنت مقتل‌خوانی و روضه، روز هشتم معمولاً مقدمهٔ ورود به فضای سنگین تاسوعا و عاشورا دانسته می‌شود. #محرم_الحرام_۱۴۴۸ @mahdi313sofian https://eitaa.com/joinchat/2042429686C34188401f3

وقایع روز نهم محرم الحرام سال ۶۱ هجری بر اساس گزارش‌های مقاتل معتبر و منابعی مانند *الإرشاد* شیخ مفید، *تاریخ طبری* (به نقل از ابومخنف)، *اللهوف* سید بن طاووس و *مقتل الحسین*، (روز نهم محرم سال ۶۱ هجری قمری (تاسوعا)) روزِ (پایان مرحلهٔ انتظار و آغاز تصمیم قطعی برای جنگ) است؛ روزی که آخرین فرصت‌ها از میان رفت و شبِ پیش از عاشورا رقم خورد. ۱. ورود شمر بن ذی‌الجوشن با فرمان نهایی عبیدالله بن زیاد مهم‌ترین واقعهٔ روز نهم، رسیدن «شمر بن ذی‌الجوشن» به کربلا بود. در گزارش‌های طبری به نقل از ابومخنف آمده است که عبیدالله بن زیاد از تأخیر عمر بن سعد ناراضی شد و نامه‌ای فرستاد که یا از امام حسین(ع) بیعت بگیرد یا جنگ را آغاز کند. همچنین به شمر اختیار داده شد که اگر عمر بن سعد فرمان را اجرا نکرد، فرماندهی را به دست بگیرد. (طبری، روایت ابومخنف؛ الإرشاد) ۲. امان‌نامه برای فرزندان ام‌البنین و پاسخ حضرت عباس(ع) شمر به دلیل پیوند قبیله‌ای، برای فرزندان «ام‌البنین»امان‌نامه آورد. او حضرت «عباس بن علی» و برادرانش را فراخواند و پیشنهاد داد از سپاه امام جدا شوند و در امان باشند. در نقل‌های مشهور مقتل آمده است که حضرت عباس(ع) این پیشنهاد را رد کرد و مضمون پاسخ چنین بود که: > امان خدا از امان تو بهتر است. این رخداد از شناخته‌شده‌ترین وقایع تاسوعاست. (اللهوف؛ الإرشاد) ۳. حرکت سپاه برای آغاز جنگ در عصر روز نهم، عمر بن سعد فرمان آماده‌باش و حرکت صادر کرد. در منابع آمده است که صف‌آرایی سپاه آغاز شد و نشانه‌های شروع نبرد آشکار شد. وقتی این حرکت دیده شد، امام حسین(ع) از حضرت عباس(ع) خواست علت را جویا شود. پاسخ این بود که دستور نهایی برای جنگ صادر شده است. (طبری؛ الإرشاد) ۴. درخواست امام برای یک شب مهلت پس از آگاهی از تصمیم دشمن، امام حسین(ع) پیامی فرستاد و درخواست کرد جنگ تا روز بعد به تأخیر بیفتد. در منابع آمده است که حضرت فرمود: امشب را به ما مهلت دهید؛ زیرا من نماز، دعا، استغفار و تلاوت قرآن را دوست دارم. عمر بن سعد پس از گفت‌وگو با فرماندهان، این درخواست را پذیرفت و نبرد به صبح عاشورا موکول شد. (اللهوف؛ الإرشاد) ۵. گردهمایی یاران و سخنان امام در شب عاشورا پس از بازگشت سپاه، امام حسین(ع) خاندان و یاران خود را جمع کرد. در گزارش‌های تاریخی آمده است که حضرت ضمن ستایش یاران، فرمود دشمن با شخص او کار دارد و هر کس بخواهد می‌تواند از تاریکی شب استفاده کند و برود. اما یاران یکی پس از دیگری اعلام وفاداری کردند. از مشهورترین این سخنان، پاسخ‌های: * مسلم بن عوسجه * زهیر بن قین * حبیب بن مظاهر است که بر ماندن تا آخرین لحظه تأکید کردند. (طبری؛ اللهوف) ۶. شب تاسوعا؛ شب عبادت و آمادگی در نقل‌های تاریخی آمده است که شب نهم به شب عبادت، دعا و آمادگی تبدیل شد. یاران به نماز، تلاوت قرآن و راز و نیاز پرداختند و در عین آگاهی از آینده، آرامش و یقین خود را حفظ کردند. این شب در سنت عاشورایی به عنوان «شب وفاداری و آخرین شب اصحاب امام» شناخته می‌شود. #محرم_الحرام_۱۴۴۸ @mahdi313sofian https://eitaa.com/joinchat/2042429686C34188401f3

وقایع روز دهم محرم الحرام سال ۶۱ هجری بر اساس گزارش‌های اصلی و کهن واقعه عاشورا، به‌ویژه «مقتل ابومخنف» (روایت‌شده در تاریخ طبری)، لهوف سید بن طاووس، و الارشاد، دهم محرم سال ۶۱ هجری قمری (روز عاشورا) روز شهادت امام حسین(ع) و یاران ایشان در کربلا است. مهم‌ترین وقایع این روز به ترتیب زمانی چنین بوده است: ۱. نماز صبح و آرایش سپاه امام حسین(ع) و یارانشان نماز صبح را اقامه کردند. سپس امام صفوف اندک یاران خود را منظم نمودند. در منابع آمده است که شمار رزمندگان امام حدود ۷۰ تا ۷۲ نفر بود، در حالی که سپاه کوفه چندین هزار نفر را شامل می‌شد. امام فرماندهی جناح راست را به زهیر بن قین و جناح چپ را به حبیب بن مظاهر سپردند و پرچم را به برادرشان حضرت عباس(ع) دادند. ۲. آخرین موعظه امام به سپاه کوفه پیش از آغاز جنگ، امام حسین(ع) چند بار با سپاه عمر بن سعد سخن گفتند و آنان را به یاد نامه‌هایی که برای دعوت ایشان به کوفه نوشته بودند انداختند. در گزارش ابومخنف آمده است که امام فرمودند: > «اگر مرا نمی‌خواهید، بگذارید به جایی که از آن آمده‌ام بازگردم.» اما فرماندهان سپاه کوفه نپذیرفتند و بر بیعت با یزید یا جنگ اصرار کردند. ۳. آغاز رسمی نبرد در منابع آمده است که عمر بن سعد نخستین تیر را به سوی سپاه امام پرتاب کرد و گفت: > «گواه باشید که من نخستین کسی بودم که تیر انداخت.» پس از آن باران تیر به سوی خیمه‌های امام آغاز شد و جنگ رسماً شروع گردید. ۴. شهادت یاران امام در مرحله نخست نبرد، اصحاب امام به میدان رفتند. از مشهورترین شهدای این بخش: * حبیب بن مظاهر * مسلم بن عوسجه * زهیر بن قین * نافع بن هلال * بریر بن خضیر پس از شهادت اصحاب، نوبت به بنی‌هاشم رسید. ۵. شهادت جوانان بنی‌هاشم از مهم‌ترین وقایع این مرحله: * شهادت علی اکبر بن حسین * شهادت فرزندان امام حسن(ع) * شهادت فرزندان عقیل * شهادت قاسم بن حسن(ع) در لهوف آمده است که علی اکبر نخستین شهید بنی‌هاشم بود که به میدان رفت. ۶. شهادت حضرت عباس(ع) یکی از مهم‌ترین رخدادهای عاشورا شهادت عباس بن علی است. طبق گزارش لهوف و ارشاد، حضرت عباس برای آوردن آب به سوی فرات رفتند، موفق به رسیدن به آب شدند اما در راه بازگشت به خیمه‌ها محاصره شدند و پس از قطع دستانشان به شهادت رسیدند. پس از شهادت عباس(ع)، امام فرمودند: > «الآن انکسر ظهری» > «اکنون پشتم شکست.» ۷. شهادت علی اصغر(عبدالله رضیع) در نقل مشهور لهوف آمده است که امام حسین(ع) کودک شیرخوار خود را برای درخواست آب به میدان آوردند. در این هنگام، حرمله بن کاهل تیری سه‌شعبه پرتاب کرد که به گلوی کودک اصابت نمود و او به شهادت رسید. ۸. نماز ظهر عاشورا در میانه نبرد، هنگام فرا رسیدن وقت نماز ظهر، امام حسین(ع) نماز را به صورت نماز خوف اقامه کردند. در جریان محافظت از امام هنگام نماز، برخی یاران از جمله: * سعید بن عبدالله حنفی* به شهادت رسیدند. ۹. تنهایی امام حسین(ع) پس از شهادت همه یاران و خاندان، امام حسین(ع) تنها ماندند. ابومخنف نقل می‌کند که امام چندین بار دشمن را نصیحت کردند، اما سپاه کوفه بر جنگ اصرار ورزید. ۱۰. شهادت امام حسین(ع) امام حسین(ع) پس از نبردی سخت و تحمل زخم‌های فراوان بر زمین افتادند. در منابع اختلاف‌هایی درباره فرد یا افراد مباشر در قتل وجود دارد، اما مشهور آن است که: * سنان بن انس ضربه نهایی را وارد کرد. * شمر بن ذی‌الجوشن در ماجرای جدا کردن سر نقش داشت. شهادت امام در بعدازظهر روز عاشورا رخ داد. ۱۱. غارت خیمه‌ها پس از شهادت امام: * خیمه‌ها غارت شد. * اموال اهل‌بیت به تاراج رفت. * خیمه‌ها را آتش زدند. زنان و کودکان با وضعیت دشواری روبه‌رو شدند. ۱۲. اسارت اهل‌بیت(ع) در پایان روز عاشورا: * علی بن الحسین زین العابدین که بیمار بودند زنده ماندند. * زنان و کودکان اهل‌بیت به اسارت درآمدند. این اسارت مقدمه حوادث کوفه و شام شد. #محرم_الحرام_۱۴۴۸ @mahdi313sofian https://eitaa.com/joinchat/2042429686C34188401f3

🌸مراسم هفتگی دعای ندبه 🌸 ☘☘☘☘☘☘☘☘☘☘ جمعه ها ساعت۷ صبح امامزاده ابراهیم خلیل صوفیان 🔴شرکت برای عموم آقایان و بانوان 🔵همراه با صرف صبحانه زمینه سازان ظهور امام زمان عج صوفیان https://eitaa.com/joinchat/2042429686C34188401f3

🔴 هر چه ظهور نزدیک‌تر، فتنه‌ها شدیدتر 🌕 امام باقر علیه السلام فرمودند: قلب‌های (بعضی) مردان از این حدیث شما مشمئز می‌شود پس (اندكى از) آن را برایشان بگوئید! هرکس بِدان اقرار نمود بیشتر برایش بگوئید و هركس انكار كرد رهايش كنيد! به ناچار فتنه‌اى پيش آيد كه در آن هر محرم راز و یار خاصّی سقوط می‌کند چندان كه فرد موشكاف نيز در آن سقوط می‌کند؛ تا آنجا كه كسى باقی نماند جُز ما و شيعيان ما. ✅ مقصود از «این حدیث شما» موضوع ولایت، شئونات الهی و فضائل اهل بیت و چیزهای دیگری است که قلوب اکثر مردم در آن دوران پذیرای آنها نبود. منظور از «فتنه» به قرینهٔ روایتی دیگر، غيبت و طولانی شدن آن است، و مراد از «سقوط می‌کند» یعنی پایش می‌لغزد و گمراه می‌شود و از دین خارج می‌گردد. إنّ حَدِيثَكمْ هَذَا لَتشْمئِزّ مِنْهُ قُلوبُ اَلرّجالِ فَانْبِذُوهُ إلَيْهِمْ نَبْذاً فَمنْ أقَرّ بِهِ فَزِيدوهُ وَ مَنْ أنكرَ فَذَروهُ إنّهُ لاَبدّ مِنْ أنْ تَكونَ فِتنَةٌ يَسقطُ فِيهَا كُلّ بِطَانةٍ وَ وَلِيجةٍ حَتّى يَسقُطَ فِيها مَنْ يَشقّ اَلشعْرَةَ بِشعْرَتَينِ حَتّى لاَ يَبقَى إلاّ نَحنُ وَ شِيعَتنَا 📗الغيبة(للنعمانی)،ص۲۰۲،ب۱۲،ح۳ @mahdi313sofian https://eitaa.com/joinchat/2042429686C34188401f3

❤️ حضرت زینب علیهاسلام بسم الله الرحمن الرحیم نقل كرده‌ اند كه:روزى حضرت اميرالمومنين علیه السلام ميهمانى را به همراه خود به منزل آورد به حضرت زهرا عليها السلام فرمودند:در خانه براى مهمان چه دارى؟ عرض كرد يا على فقط يك گرده نان در خانه است كه آن را براى دخترم زينب گذارده ‌ام. حضرت زينب در بستر بود ولى هنوز بيدار بود، تا اين سخن را از مادرش شنيد با اينكه چهار ساله است! گفت: مادر جان نان را براى مهمان ببريد، جود و سخاى زينب از همان خرد سالگى معلوم است تا چه رسد به روز عاشورا و فدا کردن فرزندانش. حضرت زينب دو فرزند بنام عون و محمد با يك مقدماتى رفتند ميدان و كشته شدند، حضرت امام حسين (عليه السلام) كشته آنها را رو به خيمه آورد. حضرت زينب از خيمه خود بيرون نيامد ولى برعكس هنگامى كه كشته على اكبر ميوه دل امام حسين (عليه السلام) را آوردند از خيمه بيرون آمد روى كشته على اكبر (عليه السلام) چه ناله‌ ها و چه گريه‌ هايى مى ‌كرد، مثل اينكه فرزند خودش است دو نور ديده‌ اش را داده ولى از خيمه بيرون نمى‌ آيد. 📗زندگانى حضرت زينب عليها السلام ص 26 امام سجاد عليه السّلام فرمودند: عمّه ام ، زينب ، با وجود همه مصيبت ها و رنج هايى كه در مسيرمان به سوى شام به او روى آورد ، حتّى يك شب اقامه نماز شب را فرو نگذاشت . 📗وفيات الأئمه ، ص 441 ➖➖➖➖➖➖➖ @mahdi313sofian https://eitaa.com/joinchat/2042429686C34188401f3

وقایع روز یازدهم محرم الحرام سال ۶۱ هجری بر اساس «مقتل ابومخنف» (در نقل تاریخ طبری)، لهوف سید بن طاووس، الارشاد و نیز مقتل الحسین، «یازدهم محرم سال ۶۱ هجری قمری» روز آغاز اسارت اهل‌بیت(ع)، دفن شهدای سپاه عمر بن سعد و حرکت کاروان اسرا از کربلا به سوی کوفه است. ۱. دفن کشته‌های سپاه عمر بن سعد پس از پایان نبرد عاشورا، عمر بن سعد دستور داد کشته‌های سپاه خود را دفن کنند. ابومخنف می‌نویسد که افراد سپاه کوفه بر کشته‌های خود نماز خواندند و آنان را به خاک سپردند؛ در حالی که پیکرهای امام حسین(ع) و یارانش بر روی زمین باقی ماند و دفن نشد. این رفتار، از تلخ‌ترین گزارش‌های روز یازدهم در منابع تاریخی است. ۲. باقی ماندن پیکر شهدای کربلا بر زمین در لهوف آمده است که پیکرهای امام حسین(ع) و یاران ایشان بدون کفن و دفن در صحرای کربلا باقی ماند. امام سجاد(ع) با مشاهده این صحنه، اندوه فراوانی داشتند و طبق برخی نقل‌ها، حضرت زینب(س) ایشان را به شکیبایی دعوت کردند. ۳. وداع اهل‌بیت با پیکر شهدا یکی از جان‌سوزترین وقایع روز یازدهم، عبور دادن اسیران از کنار پیکر شهدا بود. در لهوف آمده است که عمر بن سعد دستور داد کاروان اسرا را از قتلگاه عبور دهند. در این هنگام، حضرت زینب(س) خود را بر پیکر برادر رساندند و فرمودند: > «اللهم تقبل منا هذا القربان.» در برخی نقل‌ها آمده است که زنان اهل‌بیت با دیدن پیکر شهدا شیون و عزاداری کردند و این صحنه حتی بر برخی سربازان سپاه کوفه نیز تأثیر گذاشت. ۴. حرکت سرهای شهدا به سوی کوفه در منابع کهن آمده است که سر مبارک امام حسین(ع) و دیگر شهدا جدا شده بود. روز یازدهم، عمر بن سعد سرهای شهدا را میان فرماندهان قبایل تقسیم کرد تا برای دریافت پاداش نزد عبیدالله بن زیاد ببرند. در گزارش ابومخنف، تعداد سرها حدود هفتاد و دو سر ذکر شده است. ۵. آغاز حرکت کاروان اسرا پس از آماده شدن سپاه، عمر بن سعد دستور حرکت به سوی کوفه را صادر کرد. در کاروان اسرا حضور داشتند: * زینب بنت علی * ام کلثوم بنت علی * فاطمه بنت حسین * سکینه بنت حسین * علی بن الحسین زین العابدین امام سجاد(ع) به علت بیماری بر شتری بدون کجاوه سوار شده بودند. ۶. غل و زنجیر بر امام سجاد(ع) در برخی منابع متأخر، از جمله لهوف، آمده است که امام سجاد(ع) را با غل و زنجیر همراه اسیران حرکت دادند. گرچه درباره زمان دقیق بستن غل (در کربلا یا کوفه) میان مورخان اختلاف وجود دارد، اصل اسارت و سختی‌هایی که بر امام وارد شد، در منابع متعدد گزارش شده است. ۷. حرکت عمر بن سعد به سوی کوفه عمر بن سعد پس از پایان مأموریت خود در کربلا، همراه سپاه و اسیران به سوی کوفه حرکت کرد تا نتیجه نبرد را به عبیدالله بن زیاد گزارش دهد. ۸. دفن شهدای کربلا در روز بعد بر اساس گزارش ابومخنف، طبری و شیخ مفید، هنگامی که سپاه کوفه از کربلا خارج شد، گروهی از قبیله بنی اسد با راهنمایی امام سجاد(ع)، پیکرهای امام حسین(ع) و دیگر شهدا را به خاک سپردند. بیشتر مورخان این واقعه را در دوازدهم یا سیزدهم محرم دانسته‌اند؛ بنابراین در پایان روز یازدهم، پیکرهای شهدا هنوز بر زمین بودند. (متن لهوف) سید بن طاووس درباره آغاز حرکت اسیران می‌نویسد: > «ثم رحل ابن سعد من كربلاء، وحمل بنات رسول الله صلى الله عليه وآله وعياله، وساقهم كما تساق الأسارى.» ترجمه: «سپس عمر بن سعد از کربلا کوچ کرد و دختران و خاندان رسول خدا(ص) را همانند اسیران به حرکت درآورد.» #محرم_الحرام_۱۴۴۸ @mahdi313sofian https://eitaa.com/joinchat/2042429686C34188401f3