چند نفر از بهترین ریاضیدانان قرن 20
جلوی کالج ترینیتی لندن
https://eitaa.com/mathteaching
15M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
بازی زندگی کانوی
The Game of Life, also known as Conway's Game of Life or simply Life, is a cellular automaton devised by the British mathematician John Horton Conway in 1970. It is a zero-player game, meaning that its evolution is determined by its initial state, requiring no further input. One interacts with the Game of Life by creating an initial configuration and observing how it evolves. It is Turing complete and can simulate a universal constructor or any other Turing machine.
کانوی چند سال پیش بر اثر ابتلا به ویروس کرونا فوت کرد.
دو ریاضیدان به نام کانوی داریم، یکی رشته آنالیز تابعی است (زنده است) و دیگری جبریست بود.
بازی کانوی چیست؟ بنظر شما معنای فلسفی چنین بازی چیست؟
https://eitaa.com/mathteaching
🎬 تاثیر پنهان ویدیوهای کوتاه بر مغز کودکان! 🧠🚸
خلاصه ساده و کاربردی:
مطالعات جدید نشان میدهد تماشای زیاد ویدیوهای کوتاه مثل کلیپهای تیکتاک یا شورتهای یوتیوب میتواند روی مغز و شیوه یادگیری کودکان اثر بگذارد. این نوع محتواها به خاطر سرعت زیاد و تنوع پیوسته، باعث میشوند مغز بچهها به دریافت پاداشهای سریع عادت کند و در نتیجه تمرکزشان کم شود و تحملشان برای فعالیتهای طولانی مثل درس خواندن پایین بیاید. 📱🚦
دانشمندان توصیه میکنند بهتر است مدت زمانی که کودکان صرف تماشای ویدئوهای کوتاه میکنند محدود شود و والدین و معلمها به این موضوع توجه ویژه داشته باشند تا خلاقیت و مهارت تمرکز بچهها حفظ شود. 👨👩👧👦✨
منبع خبر:
https://www.sciencealert.com/short-videos-could-have-an-insidious-effect-on-childrens-brains
https://eitaa.com/mathteaching
حیطههای شناختی بلوم (اصلاحشده) برای طراحی سوال
این طبقهبندی سطوح مختلف یادگیری و تفکر را از ساده به پیچیده مشخص میکند:
1. به خاطر آوردن (Remember)
· بازیابی اطلاعات از حافظه (مانند: تعریف کردن، فهرست کردن، نام بردن).
· فعلهای کلیدی: بیان کن، نام ببر، تعریف کن، لیست کن.
2. درک کردن (Understand)
· تفسیر و فهم معنای اطلاعات (مانند: توضیح دادن، خلاصه کردن، مقایسه کردن).
· فعلهای کلیدی: تفسیر کن، خلاصه کن، مقایسه کن، طبقهبندی کن.
3. به کار بستن (Apply)
· استفاده از اطلاعات در موقعیت جدید یا مشابه (مانند: حل مسئله، اجرای روش).
· فعلهای کلیدی: محاسبه کن، حل کن، اجرا کن، نشان بده.
4. تحلیل (Analyze)
· شکستن اطلاعات به بخشها و درک روابط (مانند: تفکیک، سازماندهی، ارتباط دادن).
· فعلهای کلیدی: مقایسه کن، تحلیل کن، سازماندهی کن، تفکیک کن.
5. ارزیابی (Evaluate)
· قضاوت بر اساس معیارها (مانند: نقد کردن، دفاع کردن، ارزیابی کردن).
· فعلهای کلیدی: قضاوت کن، نقد کن، دفاع کن، ارزشیابی کن.
6. آفرینش (Create)
· ترکیب بخشها برای ایجاد ساختاری جدید (مانند: طراحی، تولید، برنامهریزی).
· فعلهای کلیدی: طراحی کن، بساز، تولید کن، ترکیب کن.
نکته:
· این سطوح سلسلهمراتبی هستند (از پایه به پیشرفته).
· برای طراحی سوالات متوازن، بهتر است از سطوح مختلف استفاده شود.
https://eitaa.com/mathteaching
هندسهای که جهان را دگرگون کرد
پانزدهم دسامبر، زادروز یانوش بویایی، ریاضیدانی است که شجاعانه سنت دوهزارساله را شکست و نشان داد هندسه تنها به قلمرو اقلیدس محدود نمیشود. در جهانی که ریاضیدانان قرنها تحت سیطرهٔ اصول اقلیدس میاندیشیدند، بویایی جرأت کرد اصل موازیها را – که میگفت از یک نقطه خارج از یک خط فقط یک خط موازی میگذرد – به چالش بکشد.
نتیجه، تولد هندسهٔ نااقلیدسی بود: جهانی هندسی که در آن از یک نقطه بینهایت خط موازی میگذرد، ولی هیچ تناقضی رخ نمیدهد. این کشف صرفاً یک بازی ذهنی انتزاعی نبود، بلکه بنیانی شد برای انقلابی در فیزیک و درک ما از کیهان.
هندسهٔ بویایی و همفکرانش، مانند لوباچفسکی و گاوس، بعدها زبان طبیعی توصیف فضازمان در نظریهٔ نسبیت عام اینشتین شد. جایی که گرانش، انحنای فضا را ایجاد میکند و هندسهٔ جهان دیگر اقلیدسی نیست. این دیدگاه جدید، دروازهٔ درک مهبانگ، سیاهچالهها و ساختار گستردهٔ کیهان را گشود.
کشف بویایی نمادی درخشان از قدرت تخیل ریاضی است: گاهی با تغییر یک اصلِ به ظاهر بدیهی، میتوان جهانی کاملاً جدید و سازگار کشف کرد. تولد هندسهٔ نااقلیدسی به ما یادآوری میکند که حتی یقینیترین گزارهها میتوانند زمینۀ بازنگری داشته باشند و این بازنگری میتواند تصویر ما از واقعیت را برای همیشه دگرگون کند.
https://eitaa.com/mathteaching
گروتندیک؛ آفریننده جهانهای ریاضی
الکساندر گروتندیک، یکی از اسرارآمیزترین و تأثیرگذارترین چهرههای ریاضیات قرن بیستم، نه تنها مسائل را حل نمیکرد، بلکه چارچوبهای کاملاً جدیدی برای اندیشیدن میساخت. زندگی او از همان آغاز، آمیزهای از آشوب و نبوغ بود: متولد آلمان در ۱۹۲۸، کودکی را در پناهگاههای ضد هوایی، اردوگاههای پناهندگان و زیر سایه جنگ جهانی دوم گذراند. این بیثباتی عمیق، به جای آن که او را درهم بشکند، نوعی بینش رادیکال به او بخشید: نگرشی که در آن، ریاضیات زبانی برای بازآفرینی نظم از دل هرج و مرج بود.
در دورانی کوتاه ولی درخشان در مؤسسه ایداس پاریس، گروتندیک انقلابی را در هندسه جبری و توپولوژی رقم زد. او مانند یک معمار کیهانی، به جای کار روی ساختمانهای موجود، «خشتهای بنیادین» جدیدی طراحی کرد. مفهوم «توپوس» (Topos) یکی از این نوآوریها بود — چارچوبی که منطق، هندسه و نظریه مجموعهها را در یک ساختار واحد تلفیق میکرد و فضایی برای تعمیم ژرف مفاهیم ریاضی فراهم میآورد. دیدگاه او «هندسه جبری جدید» بود که مسائل را از ریشه و با نگاهی تجریدیتر مورد بازتعریف قرار میداد.
اما شاید به اندازه دستاوردهایش، کنارهگیری ناگهانی او از جامعه ریاضی در اوج شهرت مورد توجه است. در ۱۹۷۰، او به تدریج از محیط آکادمیک فاصله گرفت و به زندگی ای عزلتنشین در پیرنه فرانسه روی آورد. این کنارهگیری تنها یک فرار نبود؛ بلکه نوعی «اعتراض اگزیستانسیل» به روند صنعتی شدن علم و دوری ریاضیات از مسائل اخلاقی و انسانی به شمار میرفت. برای گروتندیک، خلاقیت ریاضی نیازمند فضایی آرام، تأملی و به دور از جنجالهای انتشاراتی و رقابت بود.
میراث گروتندیک امروزه زنده است. بسیاری از پیشرفتهای مهم در ریاضیات محض و حتی نظریه رشتهها در فیزیک، بر شالودهای که او بنا نهاد استوارند. زندگی او درس بزرگی به ما میدهد: گاه بزرگترین بینشها از دل آشوب زاده میشوند، و عمیقترین کشفها زمانی رخ میدهند که جرات کنیم همه نقشههای از پیش ترسیم شده را کنار بگذاریم و جهان را از نو بنا کنیم. گروتندیک ریاضیدانی بود که در سکوت و طوفان، جهانی جدید آفرید — جهانی که ذهنهای کنجکاو نسلهای بعد را همچنان مسحور خود کرده است.
https://eitaa.com/mathteaching
پلی میان بینهایت و علوم کامپیوتر
گاهی به نظر میرسد نظریه مجموعهها – شاخهای از ریاضیات که با بینهایتهای گوناگون سر و کار دارد – دنیایی انتزاعی و دور از مسائل کاربردی است. اما کشفیات اخیر نشان میدهد که میان این قلمروِ ظاهراً انتزاعی و علوم کامپیوتر، که عمدتاً با اشیای متناهی سروکار دارد، پلی ژرف و کاربردی وجود دارد.
سیمون برنشتاین، ریاضیدان جوان، در دوره لیسانس شنید که «نظریه مجموعههای توصیفی» شاخهای منسوخ است. اما او در تحصیلات تکمیلی دریافت که منطق و نظریه مجموعهها همان چسبی هستند که پیکره ریاضیات را یکپارچه میکنند. در این نظریه، مفاهیمی چون کاردینالیتی (که «بزرگی» مجموعهها را میسنجد) و اندازه (که «طول» آنها را اندازه میگیرد) تعریف میشوند. برای مثال، بازههای [0,1] و [0,10] کاردینالیتی یکسان دارند، ولی اندازهشان متفاوت است. برخی مجموعهها آنقدر پیچیدهاند که اساساً غیرقابل اندازهگیری هستند.
ریاضیدانان این حوزه مانند کتابدارانی دیده میشوند که از قفسهای عظیم از مجموعههای بینهایت مراقبت میکنند و برای هر مسئله مشخص میسازند کدام «کتاب» (مجموعه) مناسب است تا دیگران از آن استفاده کنند.
برنشتاین روی مجموعههای بینهایت از گرافها کار میکند – حیطهای که بسیاری از نظریهپردازان گراف به دلیل علاقه به گرافهای متناهی از آن دوری میکنند. کار او نشان داد یکی از مهمترین قفسهها در نظریه مجموعهها با یکی از مهمترین قفسهها در علوم کامپیوتر ارتباطی عمیق دارد. این ارتباط دوطرفه است: نهتنها بینشهای نظریه مجموعهها به علوم کامپیوتر کمک میکند، بلکه پرسشهای علوم کامپیوتر میتوانند درک ما از بینهایت را دگرگون کنند.
این کشف گواهی است بر اینکه حتی انتزاعیترین شاخههای ریاضیات میتوانند ناگهان در قلب کاربردیترین مسائل ظاهر شوند. برنشتاین امیدوار است این یافتهها نگاه به نظریه مجموعهها را تغییر دهد و نشان دهد این حوزه نه جزیرهای دورافتاده، که پلی زنده به دنیای واقعی است – پلی که از رازهای بینهایت تا الگوریتمهای رایانهها را به هم میپیوندد.
https://www.quantamagazine.org/a-new-bridge-links-the-strange-math-of-infinity-to-computer-science-20251121/
https://eitaa.com/mathteaching
اعداد اول سهقلو به سه عدد اول گفته میشود که الگوی خاصی از فاصله را رعایت کنند. تنها دو حالت ممکن برای آنها وجود دارد: (p, p+2, p+6) یا (p, p+4, p+6). معروفترین مثال، (3, 5, 7) است که در آن تفاضل هر عدد متوالی ۲ است و تنها استثنای این قاعده به شمار میرود.
کاربرد اصلی این اعداد، بیشتر در حوزه نظریه اعداد و تحقیقات ریاضی است. آنها به درک بهتر توزیع و ساختار اعداد اول کمک میکنند. یکی از حدسهای مهم و حلنشده ریاضی، بینهایت بودن اعداد اول سهقلو است که مطالعه روی آنها را ارزشمند میکند.
در رمزنگاری (مانند الگوریتم RSA)، اگرچه مستقیماً از سهقلوها استفاده نمیشود، اما پژوهشهای بنیادی درباره الگوهای اعداد اول، به توسعه و امنیت روشهای رمزنگاری کمک شایانی میکند.
به طور خلاصه، اعداد اول سهقلو بیشتر یک موضوع تحقیق نظری جذاب در ریاضیات محض هستند که مطالعه آنها درک عمیقتری از جهان اعداد اول ارائه میدهد و پایهای برای پیشرفتهای کاربردی در علوم کامپیوتر و رمزنگاری فراهم میسازد.
https://eitaa.com/mathteaching
اعداد چرخشی (Circular Numbers)
اعداد چرخشی معمولاً به دو مفهوم ریاضی اشاره دارند:
۱. اعداد اول چرخشی (Circular Primes)
عددی اول است که با چرخش ارقامش (جابجایی دورانی) همهی اعداد حاصل نیز اول باشند.
مثال:
عدد ۱۹۷ یک عدد اول چرخشی است، چون:
۱۹۷ → اول
۹۷۱ → اول
۷۱۹ → اول
عدد ۲ نیز یک عدد اول چرخشی است.
۲. اعداد متقارن چرخشی (Cyclic Numbers)
عددی است که وقتی در اعداد صحیح ضرب شود، ارقام آن به صورت دوری جابجا میشوند.
مثال کلاسیک:
عدد ۱۴۲۸۵۷ (حاصل ۱/۷ در مبنای ۱۰):
۱۴۲۸۵۷ × ۲ = ۲۸۵۷۱۴
۱۴۲۸۵۷ × ۳ = ۴۲۸۵۷۱
...
۱۴۲۸۵۷ × ۶ = ۸۵۷۱۴۲
کاربرد
· نظریه اعداد: مطالعهٔ این اعداد به درک ساختار اعداد اول و رفتار سیستمهای دهدهی کمک میکند.
· رمزنگاری: برخی خواص اعداد اول چرخشی میتواند در طراحی الگوریتمهای رمزنگاری مبتنی بر اعداد اول مورد توجه باشد.
· ریاضیات تفریحی: این اعداد اغلب بهعنوان معماهای جالب و الگوهای زیبای ریاضی مطرح میشوند.
https://eitaa.com/mathteaching
Morteza Sharifi-Najjar
Friday, December 19 · 9:30 – 10:30am
Time zone: Asia/Tehran
Google Meet joining info
Video call link: https://meet.google.com/qdo-aheg-yhg
Mahdieh Hajimir
Friday, December 19 · 10:00 – 11:00am
Time zone: Asia/Tehran
Google Meet joining info
Video call link: https://meet.google.com/bao-ejke-cfs
Dr.L. Nourmohammadifar
Friday, December 19 · 10:30 – 11:30am
Time zone: Asia/Tehran
Google Meet joining info
Video call link: https://meet.google.com/maf-wwvr-wzu
Danial Kazemlou
Friday, December 19 · 11:00am – 12:00pm
Time zone: Asia/Tehran
Google Meet joining info
Video call link: https://meet.google.com/mpg-qofb-qva
Dr.S.Mehrshad
Friday, December 19 · 11:30am – 12:30pm
Time zone: Asia/Tehran
Google Meet joining info
Video call link: https://meet.google.com/ait-odmq-pgs
https://eitaa.com/mathteaching