جایزه آبل (Abel Prize) یکی از معتبرترین جوایز در حوزهٔ ریاضیات است که توسط آکادمی علوم و ادبیات نروژ اهدا میشود. این جایزه در سال ۲۰۰۱ به افتخار ریاضیدان نروژی نایلز آبل (Niels Henrik Abel) تأسیس شد و از سال ۲۰۰۳ بهطور سالانه به ریاضیدانان برجستهای که دستاوردهای عمیق و پایدار در این علم داشتهاند، اعطا میگردد.
ویژگیهای مهم جایزه آبل:
معادل نوبل در ریاضی: چون جایزه نوبل در رشتهٔ ریاضیات وجود ندارد، آبل اغلب بهعنوان جایزهای معادل نوبل برای ریاضیدانان شناخته میشود.
مبلغ جایزه: در سالهای اخیر حدود ۷٫۵ میلیون کرون نروژ (تقریباً برابر با ۷۰۰ هزار دلار آمریکا) بوده است.
اعطای سالانه: هر سال در مراسمی رسمی در اسلو، پایتخت نروژ، اهدا میشود.
برخی از برندگان مشهور:
ژان-پیر سر (Jean-Pierre Serre) (۲۰۰۳) – اولین برنده، برای کارهایش در جبر، توپولوژی و هندسه جبری.
جان نش هیچگاه این جایزه را دریافت نکرد، اما بسیاری از ریاضیدانان تأثیرگذاری که بر نظریه بازیها، توپولوژی، هندسه و آنالیز کار کردهاند، این جایزه را دریافت کردهاند.
کارن اولنبک (Karen Uhlenbeck) (۲۰۱۹) – اولین زن برندهٔ جایزهٔ آبل، برای کارهایش در آنالیز هندسی و نظریه میدانهای پیمانهای.
تفاوت جایزه آبل با مدال فیلدز:
- مدال فیلدز هر چهار سال یکبار به ریاضیدانان زیر ۴۰ سال اهدا میشود، در حالی که جایزه آبل سالانه و بدون محدودیت سنی اعطا میشود.
- جایزه آبل بیشتر شبیه به نوبل است و به دستاوردهای ماندگار در طول عمر یک ریاضیدان تعلق میگیرد.