🔻محقّق بزرگ تاریخ اسلام علاّمه سید جعفر مرتضی عاملی (م: 1441ق) در کتاب فوق همه دلائلی که تا آن زمان بر انتساب حضرت رقیة به امام حسین (ع) اقامه شده بود را نقد و ردّ کرده. از جمله تناقض عبارات کتاب «لباب الانساب» ابن فندق بیهقی را تبیین نموده ، و نام رقیه در آن کتاب - که نسخ خطی آن بسیار مغلوط و نامعتبر است - را از اضافات کاتب دانسته است.
پ.ن: در سالهای اخیر دهها کتاب با متد غیر علمی در موضوع فوق به وسیله افراد مختلف - اعمّ از سرشناس یا تازهکار - نوشته و منتشر شده، امّا دریغ از نیم نگاه که به کتاب علاّمه سید جعفر مرتضی عاملی انداخته و روش تحقیق و استدلال را از آن محقّق سترگ تاریخ اسلام آموخته باشند. جا دارد کتاب محقّقانه ایشان به فارسی ترجمه شود. فایل کتاب👇
https://t.me/alameli/1002
دلیل دوم: عبارتی از سیّد بن طاووس در کتاب «لُهوف/مَلهوف»
در کتاب «لهوف» سیّد بن طاووس، این چنین از امام حسین نقل شده که ایشون در هنگام وداع با اهل بیت، گفتهن:
يا اُختاه! يا امَّ كُلثومٍ! و أَنتِ يا زَينَبُ! و أَنتِ يا رُقَيَّةُ ! و أَنتِ يا فاطِمَةُ! و أَنتِ يا رَبابُ! انظُرنَ إذا أنَا قُتِلتُ فَلا تَشققُنَ عَلَىَّ جَيباً، و لا تَخمِشنَ عَلَىَّ وَجهاً، و لا تَقُلنَ عَلَىَّ هَجراً.
خواهرم، اى امّ كلثوم! و تو اى زينب! و تو اى رُقَيّه! و تو اى فاطمه! و تو اى رَباب! توجّه كنيد كه هرگاه من كشته شدم، براى من گريبان چاک مكنيد و صورت، خراش ندهيد و حرف نامربوط مگوييد.
بعضیها با استناد به عبارت «و أنتِ یا رقیّة»، تلاش دارن که اثبات کنن که چنین دختری برای امام حسین(ع) وجود داشته؛ تأمّلاتی در این روش وجود داره:
۱. بحث نسخهای دربارۀ این عبارت وجود داره؛ چون توی خیلی از نسخههای خطّیِ کتاب لهوف وجود نداره؛ البته، شاید بشه همچین اشکالی رو دفع کرد و گفت که بین نسخههای خطّیِ قدیم هم چنین عبارتی (رقیة) وجود داره؛ امّا کمی هم . چند تا عکس از کتاب «تصحیح و منبعشناسی الملهوف سید بن طاووس» تألیف استاد مصطفی صادقی کاشانی دربارهٔ این مسئله میفرستم. در هر صورت، اشکال اصلی دربارهٔ این نیست که واقعاً این عبارت ثابت هست یا نه، هرچند، واقعاً مشکوکه.
توضیحات استاد صادقی کاشانی دربارهٔ عبارت «وَ أَنتِ یا رُقَیَّةُ» در بعضی از نسخههای کتاب لُهوف/مَلهوف سید بن طاووس.
تصحیح و منبعشناسی کتاب الملهوف سید بن طاووس، مصطفی صادقی کاشانی، ناشر: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ص ۱۵۷-۱۵۸.
دلیل دوم: عبارتی از سیّد بن طاووس در کتاب «لُهوف/مَلهوف»
در کتاب «لهوف» سیّد بن طاووس، این چنین از امام حسین نقل شده که ایشون در هنگام وداع با اهل بیت، گفتهن:
يا اُختاه! يا امَّ كُلثومٍ! و أَنتِ يا زَينَبُ! و أَنتِ يا رُقَيَّةُ ! و أَنتِ يا فاطِمَةُ! و أَنتِ يا رَبابُ! انظُرنَ إذا أنَا قُتِلتُ فَلا تَشققُنَ عَلَىَّ جَيباً، و لا تَخمِشنَ عَلَىَّ وَجهاً، و لا تَقُلنَ عَلَىَّ هَجراً.
خواهرم، اى امّ كلثوم! و تو اى زينب! و تو اى رُقَيّه! و تو اى فاطمه! و تو اى رَباب! توجّه كنيد كه هرگاه من كشته شدم، براى من گريبان چاک مكنيد و صورت، خراش ندهيد و حرف نامربوط مگوييد.
بعضیها با استناد به عبارت «و أنتِ یا رقیّة»، تلاش دارن که اثبات کنن که چنین دختری برای امام حسین(ع) وجود داشته؛ تأمّلاتی در این روش وجود داره:
۱. بحث نسخهای دربارۀ این عبارت وجود داره؛ چون توی خیلی از نسخههای خطّیِ کتاب لهوف وجود نداره؛ البته، شاید بشه همچین اشکالی رو دفع کرد و گفت که بین نسخههای خطّیِ قدیم هم چنین عبارتی (رقیة) وجود داره.
چند تا عکس از کتاب «تصحیح و منبعشناسی الملهوف سید بن طاووس» تألیف استاد مصطفی صادقی کاشانی دربارهٔ این مسئله میفرستم. در هر صورت، اشکال اصلی دربارهٔ این نیست که واقعاً این عبارت ثابت هست یا نه، هرچند، واقعاً اصالت عبارت «وَ أَنتِ یا رُقَیَّةُ» مشکوکه.
8.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
💢در صحرای کربلا رقیه بنت الحسین(س) حضور داشتند یا رقیه دختر حضرت علی علیه السلام) ؟⁉️
👤 کارشناس: حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمدرضا جباری، عضو هیئت علمی و مدیر گروه تاریخ مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
⭕️#پرسمان_تاریخی
#تاریخ_پخش : 1401.11.6
🔷 کانال رسمی حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمدرضا جباری
🆔 https://eitaa.com/mjabbari_ir
مطرود🇮🇷
💢در صحرای کربلا رقیه بنت الحسین(س) حضور داشتند یا رقیه دختر حضرت علی علیه السلام) ؟⁉️ 👤 کارشناس: حج
این قطعه فیلم رو تنها به عنوان شاهدی بر این فرستادم که احتمال قویتر دربارهٔ «وَ أَنتِ یا رُقَیَّةُ» اینه که خطاب به رقیه بنت علی (دختر امیر المؤمنین) بوده.
وگرنه شواهدی که استاد جباری(حفظه الله) برای وجود دختری به نام رقیه برای امام حسین(ع) ذکر میکنن، محلّ اشکال و خدشهس.
اشکال دربارهٔ استناد به کتاب «کامل بهائی» مفصَّل ذکر شد.
اشکال دربارهٔ استناد به «لباب الأنساب» هم ذکز میشه إنشاءالله.
دربارهٔ کتاب «منتخب التواریخ» هم اشکال وجود داره، که قبلاً ذکر کرده بودم و دوباره میفرستم.
سلام علیکم.
چیزی که شما فرستادین، توی کتاب شهادتنامهٔ امام حسین بر پایهٔ منابع معتبر هم بررسی شده. من اونجا رو معرّفی کردم. متن رو میذارم براتون:
با توجّه به آنچه در اين گزارش [گزارش منتخب التواریخ] آمده كه «بزرگان و علماى شيعه و سنّى، شاهد ماجرا بودهاند»، نكتۀ قابل تأمّل، اين است كه با آنكه انگيزه براى نقل و ثبت اين گونه حوادث، فراوان است، هيچ كس جز متولّيان حرم، اين حادثۀ مهم را نقل نكرده و شخصيتى مانند سيّد محسن امين، با اين كه در منطقه [شهر دمشق] حضور داشته، در گزارش خود، اشارهاى به اين ماجرا ننموده و دربارۀ اين بارگاه، تنها نوشته است:
رقيّه، دختر حسين عليه السلام، قبرى به او منسوب است و مشهدى كه در محلّۀ العمارۀ دمشق، زيارتگاه است. خدا به درستى آن، آگاهتر است. ميرزا على اصغرخان [اتابک، امين السلطان]، وزير اعظم ايران، به سال ١٣٢٣ ق، آن را بازسازى كرده و در بالاى در، تاريخ بازسازى را حَک كردهاند كه در آن، اين اشعار آمده است:
مرتبهاى عالى است براى على/وزير اعظمِ ايران كه تجديد كننده است.
و من، تاريخ بازسازى آن را كه مىدرخشد/[به ابجد] سرودم: «بقبر رقيّة من آل أحمد».¹
ضمناً [در متن، گفته شده: «بعد، والى، تفصيل را به سلطان عبد الحميد نوشت. او هم توليت زينبيّه و مرقد شريف رقيّه و مرقد شريف ام کلثوم...»؛ ولی] در میان سلاطین عثمانی، دو نفر به این نام سلطنت داشتهاند: عبد الحمید اوّل (۱۱۸۷-۱۲۰۳ ق) و عبد الحمید دوم (۱۲۹۳-۱۳۲۷ ق) که هیچ کدام، دوران حکومتشان، با «حدود ۱۲۸۰» -که در متن منتخب التواریخ آمده- تطبیق ندارد.
۱. أعیان الشیعة، ج ۷، ص ۳۴.
شهادتنامهٔ امام حسین بر پایهٔ منابع معتبر، ج ۱، ص ۱۶۸-۱۶۹.
مطرود🇮🇷
سلام علیکم. چیزی که شما فرستادین، توی کتاب شهادتنامهٔ امام حسین بر پایهٔ منابع معتبر هم بررسی شده.
پیام قبلی، بخشی از کتاب «شهادتنامۀ امام حسین بر پایۀ منابع معتبر» بود که پیش از این هم توی کانال فرستاده بودم؛ امّا در پاسخ به استناد به کتاب «منتخب التواریخ»، نکتۀ دیگهای هم به نظر میاد، که آقای رحیم قاسمی به اون توجّه کرده بودن و توجّه و التفاتشون خیلی جالبه. اوّل از همه، متن منتخب التواریخ رو براتون نقل میکنم.
اوّل از همه، توجّه داشته باشین که این کتاب به زبان فارسی هست، نوشتۀ شیخ محمّدهاشم خراسانی، متوفّای ۱۳۵۲ ق. کتاب مربوط به نیمۀ اوّلِ قرن چهاردهم قمری هست، یعنی کمتر از یک قرن پیش؛ چون تاریخ پایان تألیف بنا به نوشتۀ محقّقین دار الحدیث، سال ۱۳۴۹ ق هست (شهادتنامۀ امام حسین بنا بر منابع معتبر، ج ۱، ص ۱۶۷، پاورقی ۲).
متن (به نقل از کتاب شهادتنامۀ امام حسین بنا بر منابع معتبر) اینطوره:
و عالم جليل، شيخ محمّدعلى شامى - كه از جملۀ علما و محصّلين نجف اشرف است -، به حقير فرمود كه جدّ امّىِ بلاواسطۀ من، جناب آقا سيّد ابراهيم دمشقى كه نسبش منتهى مىشود به سيّد مرتضى علم الهدى و سنّ شريفش علاوه بر نود بود و بسيار شريف و محترم بود، سه دختر داشتند و اولاد ذكور نداشتند. شبى دختر بزرگشان در خواب ديد جناب رقيّه بنت الحسين عليه السلام را كه فرمود: «به پدرت بگو به والى بگويد: آب افتاده ميان قبر و لحد من، و بدن من، در اذيّت است. بگو بيايد و قبر و لحد مرا تعمير كند». دخترش به سيّد، عرض كرد. سيّد، از ترس حضرات اهل تسنّن، به خواب، اثرى مترتّب ننمود. شب دوم، دختر وسطى سيّد، همين خواب را ديد. باز به پدر گفت. ترتيب اثرى نداد. شب سوم، دختر صغراى سيّد، همين خواب را ديد و به پدر گفت. ايضاً ترتيب اثرى نداد. شب چهارم، خود سيّد، مخدّره رقيّه را در خواب ديد كه به طريق عتاب فرمودند كه: «چرا والى را خبردار نكردى؟».
و بعد از این هم متن ادامه داره و کرامتی رو از قبر بیان میکنن. نکتهای که دربارۀ این نقل وجود داره، اینه که استناد به خواب و رؤیا برای اثبات مسئلۀ تاریخی و نَسَبِ افراد، وجهی نداره؛ امّا نکتۀ عمیقتری وجود داره و اون اینه که اصولاً توی نقل این کتاب، گفته نشده که دختربچه توی خواب، خودش رو دختر امام حسین(ع) معرّفی کرده! بلکه سه شب پشت سَرِ هم، تنها چیزی که گفته، درخواست تعمیر قبرش بوده. همین و بس. حتّی از خودِ سیّدابراهیم دمشقی هم نقل نشده که این دختر رو دختر امام حسین(ع) میدونسته. کسی که این دختر رو داره «دختر امام حسین» خطاب میکنه، شیخ محمّدعلی شامی هست، که معاصرِ شیخ محمّدهاشم خراسانی بوده. در نتیجه، علاوه بر اینکه در استناد به خواب و رؤیا برای اثبات مسئلۀ تاریخی اشکال هست، اصولاً توی «منتخب التواریخ»، گفته نشده که اون دختر توی خواب، خودش رو دختر امام حسین(ع) معرّفی کرده باشه.
نکتۀ گفتهشده رو ابتدائاً آقای رحیم قاسمی در کانالشون توضیح دادن، که دقّتِ نظرِ خوبیه:
https://t.me/bazmeghodsian2/8873