🔸صدای زنان در رسانه شنیده می‌شود اما تصمیمات مردانه‌اند فاطمه دوله (فردارسانه) – در سال‌های اخیر، چهره‌های زنِ بسیاری با استعداد و پشتکار مثال‌زدنی، عرصه خبر و رسانه را پشت سر گذاشته اند؛ از خبرنگاری و گزارشگری تا مجری‌گری و تحلیل‌گری. با این حال، پرسش اساسی اینجاست که آیا این حضور کمّی و کیفی، به معنای نهادینه شدن جایگاه مدیریتی و رهبری برای زنان در این عرصه است؟ یا همچنان سقف شیشه‌ای نگاه‌های سنتی، محدودیت‌آفرین است؟ تاریخ رسانه کشور در سال‌های اخیر، شاهد نقاط عطفی در انتصاب بانوان به مناصب مدیریتی بوده است. انتصاب نخستین معاون خبر ایرنا به یک زن در سال ۹۵ و مدیر عامل یک خبرگزاری مهم توسط یک بانوی دیگر در سال ۹۶ اتفاقاتی امیدبخش بودند که نوید حرکت به سوی تعادلی بیشتر را می‌دادند. اما به نظر برخی فعالان این حوزه، این انتصابات اغلب پراکنده و در سطح باقی مانده‌اند و نتوانسته‌اند به یک جریان پایدار و سیاستی ساختاری تبدیل شوند. امروزه در بسیاری از رسانه‌ها، زنان در جایگاه‌هایی چون دبیر، سردبیر، مدیر گروه، مجری، خبرنگار ارشد و حتی مدیرمسئول حضور دارند. این واقعیت اما به معنای برابری کامل نیست. تعداد زنانی که توانسته‌اند به اتاق‌های تصمیم‌سازی و مدیریت کلان راه پیدا کنند، هنوز با ظرفیت و تلاش آنان تناسب ندارد. در همین راستا نگاهی دوباره داریم به جایگاه زنان در رسانه؛ نگاهی که بر شنیدن روایت سه زن رسانه‌ای و تحلیل زمینه‌های ساختاری استوار است. زنان در صحنه اما محدود در ساختار تصمیم نسرین نوری، خبرنگار با سابقه پارلمانی و مجری شبکه خبر، در گفت‌وگو با فردارسانه تأثیر فرهنگ مردسالار در حرفه خبرنگاری را امری غیرقابل انکار می‌داند و و هم‌زمان به تغییرات مثبت اخیر نیز اشاره می‌کند. او می‌گوید: «قطعاً حرفه خبر، مانند بسیاری از مشاغل دیگر، تحت تاثیر فرهنگ مردانه قرار دارد. با این حال، در سال‌های اخیر حضور پررنگ و گسترده زنان در عرصه رسانه، فضای رسانه‌ای را تحت تاثیر قرار داده و تغییرات قابل توجهی ایجاد کرده است. ویژگی‌های ذاتی زنان در حوزه ارتباطات و نیز تلاش جدی آن‌ها برای موفقیت و دیده شدن، سبب شده است که امروزه تعداد زنان فعال در رسانه نسبت به گذشته افزایش چشمگیری داشته باشد و در برخی حوزه‌ها حتی از مردان پیشی گرفته‌اند.» ابن بانوی رسانه‌ای با اشاره به موفقیت‌های زنان در رسانه تصویری می‌افزاید: «در حوزه رسانه تصویری که خودم در آن فعالیت دارم، زنان نشان داده‌اند که توانسته‌اند موفق‌تر از مردان عمل کنند. نمونه برجسته و اخیر آن، آثار هنری خانم سحر امامی است که روی آنتن رفت و به‌عنوان یک شاهکار ماندگار در تاریخ رسانه ایران ثبت شد.» با این حال، وی تاکید می‌کند که این موفقیت‌ها هنوز به عمق و استمرار لازم در سطوح مدیریتی نرسیده است: «بی‌شک تلاش زنان در این عرصه مؤثر است. زن بودن در فضای اجتماعی و رسانه‌ای نیازمند کوشش دوچندان نسبت به مردان است. با وجود موفقیت‌های چشمگیر، این موفقیت‌ها عمدتاً در سطح اجرا و ظاهر باقی مانده است و اگر بخواهیم پیشرفت واقعی در حوزه مدیریت رسانه‌ها را ارزیابی کنیم، هنوز جای زنان در سطوح میانی و کلان مدیریتی خالی است و این موضوع نشان‌دهنده استمرار نگاه مردسالارانه در این حوزه است.» به گزارش فردارسانه؛ چالش اصلی، ارتباط محدود میان موفقیت حرفه‌ای و فرصت‌های مدیریتی است. زنان در عرصه اجرا و تولید محتوا حضور چشمگیری دارند، اما در سطوح تصمیم‌گیری کمتر دیده می‌شوند. هنوز بخش عمده‌ای از رسانه‌ها به شیوه‌های سنتی اداره می‌شوند و مسیرهای ارتقا عمدتاً بر اساس شبکه‌های غیررسمی شکل می‌گیرد که دسترسی زنان به آن‌ها محدودتر است. ساختار مردسالارانه و نادیده‌گرفتن شایستگی هرچند زنان در عرصه اجرا و تولید محتوا حضوری چشمگیر دارند، محدودیت‌های ناشی از تبعیض جنسیتی و نبود معیارهای شفاف در ارتقا، همچنان مانع دستیابی آن‌ها به سطوح مدیریتی بالاتر است. رفع این محدودیت‌ها و ایجاد شفافیت در فرآیندهای ارتقا می‌تواند هم انگیزه و توانمندی زنان را افزایش دهد و هم به بهبود عملکرد و کیفیت کلی سازمان‌های رسانه‌ای کمک کند. در همین زمینه راحله کاویار خبرنگار و دبیر با سابقه خبر به فردارسانه می‌گوید: «بانوان در عرصه رسانه و تولید محتوا، به‌ویژه در بخش خبر و خبرگزاری‌ها حضور بسیار پررنگی دارند. اما با وجود توانمندی‌ها و دانش بالایی که دارند، به جایگاه شایسته خود نمی‌رسند. اغلب موارد رسانه‌های ما توسط آقایان مدیریت و هدایت می‌شود و از ظرفیت مدیریتی بانوان کمتر بهره گرفته می‌شود. همین مسئله باعث شده است که زنان توانمند در سطوح پایین‌تر باقی بمانند و فرصت رشد مدیریتی پیدا نکنند.» متن کامل این گزارش را می‌توانید در پایگاه خبری فردارسانه و کانال تلگرام آن در نشانی‌های زیر بخوانید. #روزنامه_نگاران_زن #خبرنگاران_زن

💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸عناصر بی‌قرار بصری! 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸عناصر بی‌قرار بصری! مریم سلیمی مدرس سواد بصری در دانشگاه سوره فردارسانه – خارج شدن عناصر از کادر، یکی از تکنیک‌های مدرن و پویا در اصول طراحی و صفحه‌آرایی است که خود الزاماتی دارد و به شرط استفاده درست می‌تواند اثرگذار باشد. هرچند بهره‌­گیری افراطی از آن نیز به‌ویژه در یک صفحه، می‌­تواند نتیجه عکس حاصل کند. مروری بر روزنامه­‌های روز یکشنبه ۲۳ آذر، حکایت از تلاش برخی از روزنامه­‌ها برای استفاده از این تکنیک و تکنیک هم‌پوشانی دارد. خارج شدن عناصر از کادر وقتی یکی از عناصر همچون تصویر یا فونت یا حتی لوگو از کادر خود خارج می‌شود، حس حرکت، آزادی و پویایی ایجاد می‌کند. همچنین می‌­تواند این نتایج را به دنبال داشته باشد: درگیر کردن چشم مخاطب و جلب توجه و تاکید بصری، ایجاد نقطه کانونی و هدایت مخاطب به بخش مهم، ایستا و یکنواخت به نظر نرسیدن و ایجاد حس زنده‌بودن صفحه و توان تعامل ذهنی با آن، کمک به تمرکز بر عنصر اصلی (به شرط اعتدال در استفاده) و … . از تکنیک خارج شدن عناصر از کادر باید هدفمند و هوشمند استفاده کرد و نه صرفاً با اهداف زیبایی‌شناسی. چراکه می‌تواند به مشکلاتی همچون خوانش سخت، بی‌نظمی و شلوغی، ایجاد خستگی در مخاطب و … منجر شود. در روزنامه‌­های امروز، «هفت صبح» از این تکنیک بیش از سایر روزنامه­‌ها در صفحه اول خود استفاده کرده که عملاَ تمرکز بصری بر تصویر و سوژه اصلی و مهم‌تر، از مخاطب سلب شده است. هم‌پوشانی عناصر  عبور عناصر از مرزهای یکدیگر به طوری که منجر به هم‌پوشانی بین آنها شود نیز از دیگر تکنیک‌های مورد استفاده در صفحه‌آرایی است که این هم‌پوشانی به شکلی هدفمند، می‌تواند معنادار شود. در این شرایط ممکن است دامنه این هم‌پوشانی، لوگو را نیز در برگیرد. (مانند سازندگی، فرهیختگان و هفت صبح) در بحث هم‌پوشانی با لوگو باید مراقب بود تا بر وضوح برند، تاثیر منفی نگذاشته و خوانش لوگو را سخت نکرده و حسی از ضعف و غیرحرفه‌ای بودن ایجاد نکند. هم‌پوشانی فونت و بخشی از تصویر، گاه ممکن است تعابیر خاصی را ایجاد کنند (مانند هم‌پوشانی بخش‌هایی از تیتر «اندرزهای فقیه» با بخش‌هایی از لباس محقق داماد در روزنامه هم‌میهن). از دیگر نمونه‌ها می­‌توان به روزنامه چارسوق و هم‌پوشانی کلمه «در» و نیز کادر مربوط به نرخ آمار تورم در شهریور ۱۴۰۰ با تصویر روحانی، در پاسخ به تیتر بالاترین تورم پس از انقلاب در کدام دولت رقم خورده است؟ اشاره کرد. در عمل، تکنیک هم‌پوشانی و قانون مجاورت، مخاطب را در پاسخ به سوال فوق، در قالب بصری به دولت روحانی می‌رساند. در نمونه‌­های «راه مردم» (هم‌پوشانی تصویر شمش طلا با سیزده میلیون و …) و «نقد حال» (همپوشانی تصویر فرد با تیتر «گندم نمای جو فروش»)، در استفاده از این تکنیک، جز سخت‌کردن خوانش، کمک جدی نکرده است. براساس آنچه ذکر شد، در بهره­ گیری از دو تکنیک مذکور، هدفمند و هوشمندانه عمل کردن و عدم افراط در استفاده از آنها، از نکات حائز اهمیت است. #سواد_بصری #گرافیک #صفحه_آرایی 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸تیتر هم‌آوا فردارسانه - روزنامه #فرهیختگان در شماره امروز خود #تیتر هم‌آوا را به عنوان تیتر یک کار کرده است. روزنامه‌های ایران معمولا از تیتر هم‌آوا که مستلزم فکر کردن بسیار سردبیر یا شورای سردبیری برای یافتن رابطه ادبی بین کلمات است، استفاده نمی‌کنند. تیترِ "عرضی نیست؟" دارای هم‌آوایی و هم‌صدایی میان کلمه ارز (پول خارجی) و کلمه عرض (صحبت، سخن) است. هر دو کلمه شبیه به یکدیگر ادا می‌شوند اما معانی آنها متفاوت است. به علاوه، عبارت "عرضی نیست؟" می‌خواهد بگوید که وقتی نرخ پول خارجی افزایش یافته است پس دیگر حرفی باقی نمی‌ماند که در اینجا از تکنیک #کنایه در تیتر استفاده شده است. 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸سوال روزنامه از خواننده! فردارسانه - در اجزای تیتر (تیتر اصلی، روتیتر، زیرتیتر، سوتیتر)، استفاده از تیتر سوالی در #خبر غلط و در #گزارش درست است. اما لازم نیست که بیشتر گزارش‌های یک روزنامه با تعداد زیادی #زیرتیتر سوالی کار شود، مخصوصا اینکه در صفحه یک روزنامه هم دیده شوند. این بدان معناست که روزنامه یا پاسخی برای پرسش‌هایش ندارد و یا در پاسخها تردید دارد. بنابراین از خواننده درباره دلایل وقوع #عناصر_خبری چرا و چگونه که در گزارش آمده‌اند سوال می‌کند. روزنامه #فرهیختگان در شماره امروز (دوشنبه اول دی) حداقل برای چهار گزارش از زیرتیتر سوالی استفاده کرده است. اگر این سوالات جواب دارند، بهتر بود که در زیرتیتر جواب داده می‌شدند نه اینکه خواننده را با طرح سوال و هیجان آفرینی در حالت بلاتکلیفی و حواله کردن به داخل صفحات قرار دهد. زیرتیترهای فرهیختگان: حسن روحانی در حال پیش بردن چه پروژه‌ای است؟ معنای نطق دیروز قالیباف چه بود؟ گزارش افول مخاطب؛ طبقه متوسط کجا رفت؟ استندآپ کمدین ها و خروجی‌های خندوانه چطور به ترند فضای کمدی تبدیل شدند؟ 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸تصاویری که تیتر را یاری نمی‌کنند 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson