🔸سوال روزنامه از خواننده! فردارسانه - در اجزای تیتر (تیتر اصلی، روتیتر، زیرتیتر، سوتیتر)، استفاده از تیتر سوالی در #خبر غلط و در #گزارش درست است. اما لازم نیست که بیشتر گزارش‌های یک روزنامه با تعداد زیادی #زیرتیتر سوالی کار شود، مخصوصا اینکه در صفحه یک روزنامه هم دیده شوند. این بدان معناست که روزنامه یا پاسخی برای پرسش‌هایش ندارد و یا در پاسخها تردید دارد. بنابراین از خواننده درباره دلایل وقوع #عناصر_خبری چرا و چگونه که در گزارش آمده‌اند سوال می‌کند. روزنامه #فرهیختگان در شماره امروز (دوشنبه اول دی) حداقل برای چهار گزارش از زیرتیتر سوالی استفاده کرده است. اگر این سوالات جواب دارند، بهتر بود که در زیرتیتر جواب داده می‌شدند نه اینکه خواننده را با طرح سوال و هیجان آفرینی در حالت بلاتکلیفی و حواله کردن به داخل صفحات قرار دهد. زیرتیترهای فرهیختگان: حسن روحانی در حال پیش بردن چه پروژه‌ای است؟ معنای نطق دیروز قالیباف چه بود؟ گزارش افول مخاطب؛ طبقه متوسط کجا رفت؟ استندآپ کمدین ها و خروجی‌های خندوانه چطور به ترند فضای کمدی تبدیل شدند؟ 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸تصاویری که تیتر را یاری نمی‌کنند 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸تصاویری که تیتر را یاری نمی‌کنند مریم سلیمی (فردارسانه) – رسانه‌ها با اهداف مختلف از تصاویر بهره می‌گیرند. یکی از مهم‌ترین این کاربردها، یاری‌رساندن به نوشتار برای فهم و درک بهتر، عینی‌سازی، مستندسازی و تقویت پیام است. معمولا از تصاویر انتظار می‌رود انطباق لازم را با نوشتار اعم از متن، تیتر و.. داشته باشند، مگر در مواقعی که در پی استفاده از یک تاکتیک خبری، تصویری به ظاهر غیرمرتبط ولی در نگاه موشکافه و دقیق‌تر، از ارتباطی عمیق با یک موضوع تاریخی یا دارای سابقه ذهنی نزد مخاطب و…. حکایت دارند. روزنامه‌های امروز (دوشنبه اول دی ۱۴۰۴) عموما تیتر اول خود را به بحث تهدید به استیضاح وزرا توسط رئیس مجلس شورای اسلامی اختصاص داده‌اند. گرچه تیترها از نوعی تقابل یا به قول روزنامه جهان صنعت از نوعی دوئل و تهدید حکایت دارند، ولی عکس‌ها انطباق لازم با این هدف را ندارند و عملا تیتر را یاری نمی‌کنند. عکس‌هایی که بعضا رد و نشانی از جدایی یا تقابل دولت و مجلس ندارند ولی تیترهایشان نگاهی متفاوت را پیگیری می‌کنند. مجاورتی که هدف نیست بر اساس اصل مجاورت (یکی از اصول گِشتالت)، مغز تمایل دارد عناصر یا اشیایی را که از نظر فیزیکی به یکدیگر نزدیک هستند در یک گروه قرار دهد. آنچه می‌تواند مرزهای شفافی را بین عناصر ایجاد کند روش‌هایی مانند فاصله‌گذاری و استفاده از فضای منفی یا سفید است. به این معنی که وقتی پزشکیان و قالیباف در مجاورت هم نشان داده شده‌اند، عملا در خدمت تیتر خود نیستند. چون مغز هنوز آنها را در مجاورت هم و در واقع در یک گروه دسته‌بندی می‌کند. این حس در عکس‌هایی که پزشکیان و قالیباف همگام حرکت کرده و یا لبخند می‌زنند، بیشتر تشدید می‌شود؛ در روزنامه‌های «مهد تمدن»، «آرمان ملی» و «جوان». تصاویری که بر خلاف تیتر، پیام «همراهی، همدلی یا عادی‌بودن رابطه» را منتقل می‌کند، دارای یک تناقض ارتباطی آشکار هستند. در چنین وضعیتی، تصویر نه‌تنها تیتر را یاری نمی‌کند بلکه عملا آن را خنثی یا تضعیف می‌کند. رو در رویی عناصر در این میان تقابل بین دولت و مجلس در روزنامه‌های «راه مردم» و «جهان صنعت»، بیشتر این تقابل را، هم با فاصله‌گذاری و هم رو در رویی عناصر نشان داده‌اند. عکس‌هایی که قالیباف را پشت تریبون مجلس یا مقابل و در مجاورت آن نشان داده‌اند و با تاکید بر زبان بدن مانند توقف و….، گرچه تلاش‌هایی داشته‌اند ولی بدون عناصر مقابل، روایت کامل را نشان نمی‌دهند؛ در روزنامه‌های «سازندگی»، «وطن امروز» و «خبر جنوب». روزنامه «شرق» نیز در اشاره به دو راهی ترمیم کابینه یا استیضاح، از عکسی بهره گرفته گرفته که طرف مقابل پزشکیان، فاقد چهره‌ای گویا و شفاف است که حسی از ابهام در ذهن مخاطب ایجاد می‌کند ، کما اینکه زبان بدن پزشکیان نیز حس تقابل ندارد. تیترهایی که در روایت مذکور فقط به نوشتار بسنده کرده و از ظرفیت عکس یاری نگرفته‌اند، انتقال لازم را نداشته‌اند یا حداقل جلب توجه بصری کمتر را ایجاد می‌کنند. انتخابی متفاوت روزنامه «همشهری» راهی متفاوت و البته انتخابی آگاهانه کرده (عاری از بحث‌های سیاسی) و همه روسای قوا را هم سطح و مصمم برای رفع گرانی‌ها نشان می‌دهد، بدون نشان دادن هرگونه اختلاف، تقابل یا تهدیدی. تصاویری که علیه تیتر عمل می‌کنند آنچه مورد تاکید است این است که در انتخاب تصاویرِ مرتبط با تیترها و نوشتار دقت بیشتری شود و در انتخاب آنها به اصول گِشتالت، نکات فنی، زبان بدن، ملاحظات فرامتن و … توجه شود. چراکه جز این بدون انطباق تیتر و عکس، تیتر با نوشتار فاقد اثرگذاری لازم خواهد بود. مخاطب ضمن توجه به نقش جدی تصویر در درک پیام‌ها، وقتی بین تیتر و پیام تصویر تناقض وجود داشته باشد، به تصویر بیش از متن اعتماد می‌کند. وقتی نشانه‌هایی از مجاورت، همسویی، همراهی، لبخند و … در تصویر می‌بیند، مقابل تیتر تهدیدآمیز یا تقابلی، مقاومت ادراکی نشان می‌دهد. در نهایت، آنچه اهمیت دارد، انتخاب‌های حرفه‌ای‌تر و پرهیز از گسست میان نظام نوشتاری و نظام بصری است؛ چراکه تصویر، اگر همسو با تیتر نباشد، می‌تواند به‌جای تقویت پیام، علیه آن عمل کند. با وجود همه نکات مذکور، رسانه‌ها گاه برای کم کردن به اصطلاح «زهر» یک تیتر، تصاویری با قدرت تاثیر کمتری استفاده کرده یا حتی آن را بی‌تصویر منتشر می کنند که اکنون از این دست سیاست‌های رسانه‌ای چندان موضوع بحث ما نیست. 🔸دکتر مریم سلیمی مدرس سواد بصری در دانشگاه سوره است #سواد_بصری #عکس #تیتر #روزنامه 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸پاسخگویی و جلسه به جای شکایت از رسانه فردارسانه - معاون اول رئیس‌جمهوری مصوبه هیئت وزیران در زمینه اصلاح نحوه شکایت دولت از رسانه‌ها را ابلاغ کرد. هیئت وزیران در جلسه ۱۲ آذر ۱۴۰۴ به پیشنهاد شورای اطلاع‌رسانی دولت به استناد اصل ۱۳۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تبصره (۴) ماده (۵) آیین‌نامه چگونگی تعیین و حدود وظایف سخنگوی هیئت دولت و تشکیل شورای اطلاع رسانی دولت را به شرح زیر اصلاح کرد که با امضای محمدرضا عارف معاون اول رئیس‌جمهوری ابلاغ شد: «تبصره ۴- در مواردی که دستگاه‌های اجرایی ذیل قوه مجریه قصد شکایت از رسانه‌ای را داشته باشند، چنانچه رفتار رسانه از مصادیق موضوع ماده (۲۳) قانون مطبوعات مصوب ۱۳۶۴ با اصلاحات بعدی آن باشد، دستگاه اجرایی بدواً باید از سازوکار پاسخگویی مندرج در این ماده استفاده کند و در صورت امتناع رسانه از انتشار پاسخ و در سایر رفتارهای مجرمانه، مراتب ظرف حداکثر پنج روز کاری از طریق بالاترین مقام دستگاه حسب مورد در سطح ستاد، به دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی دولت و در سطح استان به دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی استان ارسال می‌شود. دبیرخانه شوراهای یادشده ظرف حداکثر پنج روز کاری، موضوع را در کارگروهی متشکل از دبیر شورای مربوط (رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت در سطح ستاد و مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی در سطح ستاد و مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی در سطح استان) و نماینده دستگاه اجرایی شاکی و حسب مورد در مرکز، با عضویت معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور و در استان با عضویت معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار، مدیرکل دفتر مدیریت عملکرد، بازرسی و امور حقوقی استانداری مربوط و یکی از اشخاص حقیقی شورا به انتخاب شورای اطلاع‌رسانی استان، مطرح و نسبت به طرح شکایت یا عدم طرح آن و در صورت لزوم، پیش‌بینی تدابیر لازم، تصمیم‌گیری می‌نماید که برای دستگاه اجرایی لازم‌الاجرا است. مواردی که به تشخیص کارگروه استان، ماهیت ملی داشته باشد یا به جمع‌بندی روشن نرسد، برای طرح در کارگروه مرکز به دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی دولت ارسال می‌شود. در هر یک از مراحل یادشده، چنانچه دادستان شروع به تعقیب رسانه نموده باشد و همچنین در مواردی که موضوع از طریق «درج مطلب عذرخواهی»، «اصلاح عملکرد»، «تعهد به عدم تکرار» و یا سایر موارد مشابه، قابل حل‌وفصل باشد، به همان ترتیب عمل خواهد شد و شکایت دستگاه اجرایی از رسانه منتفی است. شکایت از سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران نیز تابع قانون اساسنامه سازمان یادشده مصوب ۱۳۶۲ با اصلاحات بعدی است.» 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

🔸اعتبار عینی اعتماد به یک واقعه سعید درویشی (فردارسانه) - #روزنامه_اعتماد تنها روزنامه‌ از بین روزنامه‌های سراسری است که امروز سه‌شنبه نهم دی، عکسی از راهپیمایی اعتراضی تهران در روز دوشنبه هشتم دی را در صفحه اول خود کار کرده است. هیچ روزنامه‌ دیگری عکسی از واقعه دیروز را در صفحه یک خود بازتاب نداده است. کار حرفه‌ای اعتماد آنجا نمود بیشتری دارد که با مونتاژ عکس راهپیمایی معترضین روی پل حافظ و عبدالناصر همتی رئیس جدید بانک مرکزی، بر اساس دیدگاه رولاند بارت تفسیر نشانه‌شناسانه به عکس بخشیده است. این عکس بیش از اینکه یک عکس خبری باشد یک عکس هنری است و به دلیل کلوزآپ عکس (نمای نزدیک)، معنا و حس خاصی را به بیننده منتقل می‌کند. استقبال بازار از خبر آمدن همتی، تیتر اصلی است که با تکنیک کنایه و تا حدودی ایهام برای این عکس مونتاژی استفاده شده است و سه سوتیتر در پایین، هم تیتر اصلی را کامل کرده‌اند و هم درباره عکس راهپیمایی توضیح می‌دهند. صفحه یک اعتماد در شماره امروز صفحه‌ای کاملا منطبق با استانداردهای روزنامه‌نگاری عینی است که بر اساس عقیده والتر لیپمن احساسات و تمایلات در آن نقشی ندارد. www.fardaresaneh.ir t.me/medialesson eitaa.com/medialesson

🔸«شیش ماهه»؛ توسل به برند معتبر یا خودتخریبی مدیری؟! 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson

هادی اعتمادی مجد (فردارسانه) – مهران مدیری برای رسانه‌ای مثل صدا و سیما، یک برند اعتبارآور و به‌شدت سودده است، پدیده‌ای که این رسانه او را پرورانده و سال‌ها حسابی از او بهره برده است، چه مادی و چه معنوی. یک قُلک پولساز! زیر سایه محبوبیتش، تبلیغات گرفته و لابه‌لای ساخته‌هایش تا می‌توانست، آگهی‌های جورواجور جاگذاری کرده. به یُمن استعداد گروه نویسندگانش و در صدر آنان پیمان قاسم‌خانی، سال‌ها شماری از بهترین و پربیننده‌ترین سریال‌های این رسانه شکل گرفته‌اند، محصولاتی در ژانر کمدی که مدیران صدا و سیما با کمک بسیاری از آنها به دفعات آمار میزان بیننده‌هایشان را پُر پیمان کرده‌اند،. از زمستان سال ۱۳۷۲ و جُنگ «پرواز ۵۷» تا همین سه سال پیش که «دورهمی» را می‌ساخت. هم خیل عظیم مخاطبانِ این روزهای در حال کاهش صدا و سیما طرفدارش هستند و هم بخش عمده‌ای از مخالفان همیشگی تلویزیون علاقه‌مند به ساخته‌هایش بوده‌اند. تا اینکه مدیری در اعتراضات اوایل قرن جدید، با انتشار پستی اینستاگرامی به انتقاد از شرایط موجود برخاست و هشدار داد که راضی به ادامه همکاری با این رسانه دولتی نیست و رضایت به پخش ساخته‌هایش ندارد. ویدئویی که هرچند ساعاتی بعد پاک شد، اما جرقه اختلاف عمیق میان دو طرف را روشن کرد. کار به شکایت کشید و این رسانه تا مدت‌ها یکی دیگر از مهره‌های ارزشمندش را فراری داد. «شیش ماهه» که به تازگی روی آنتن شبکه سه رفته، به قولی ثمره تعهد انجام‌نیافته مدیری و اجبار ناگزیر او برای پرداخت خسارتی هنگفت بوده است. پشت پرده اما هرچه بوده به خروجی مایوس کننده‌ای منجر شده است. این کیفیت نازل اما شاید چندان برای مدیران رسانه‌ای مثل صدا و سیما در درجه اول اهمیت قرار نداشته باشد. مهم و اولویت اصلی، بازدعوت از مدیری برای بازگشت به رسانه مادرش برای مشروعیت بخشی به آن است. همان طور که بلافاصله پس از «شیش ماهه»، وظیفه ساخت «مرد سه هزار چهره» را هم به او سپردند تا باز نمک ‌کنند! ظرفیت بالای مدیری در تجدید اعتبار صدا و سیما و نیاز فراوانش به ترمیم چهره رسانه را می‌توان در ارزیابی صحبت‌های چندی پیش پیمان جبلی، رئییس سازمان دریافت. جایی که مهر ماه امسال او در محاصره خبرنگاران، درباره میزان مخاطبان تلویزیون، با ادعای اینکه «این آمار از نظر ما بالای ۷۰ درصد است» به دفاع برخاست و بلافاصله بحث سریالِ در حال تولید «شیش ماهه» را پیش کشید تا بلکه در پناهش از بار انتقادات بکاهد. تاکتیکی که در سال‌های اخیر در قبال دیگر ساخته‌های او، از «دورهمی» تا «در حاشیه» نیز اتخاذ شد تا کارکرد حفظ آبروی آن برای رسانه مادرش روشن شود. «شیش ماهه» فارغ از محتوای رنگ و رو رفته و فیلمنامه نخ‌نمایش با شوخی‌هایی لوس و ترکیب بازیگرانی که شیمی درستی در کنار یکدیگر ندارند، در واقع توسل به برند معتبر برای کسب وِجهه از سوی صدا و سیماست. تفاوتی هم ندارد مدیری با این سریال دست به خودتخریبی زده یا تن به نیات منفعت‌طلبانه مدیران رسانه متبوعش داده است. او ناچار به بازگشت بوده است. او اسیر معادلات رسانه‌ای است که دودوتا چهار تای مالی برایش بسیار مهم است حتی اگر بودجه‌اش در سال آتی با افزایشی حدود ۲۰ درصد، به بیش از ۳۳ هزار میلیارد تومان رسیده باشد! در این سو، بی‌شک مدیری تیزهوش‌تر و زرنگ‌تر از این حرفهاست که نداند سریال جدیدش را بر مبنای فیلمنامه‌ای پر ایراد ساخته و نتیجه‌اش حتی با شکرپاشی پلان‌های مثلاً خنده‌دارِ مردود در انتهای هر قسمت شیرین نخواهد شد! شرایط مدیری و سریال جدیدش امروز، شَمایی کلی از نحوه رویکرد مدیران سازمان صدا و سیما به جریان برنامه‌سازی در این سازمان است. #شیش_ماهه #مهران_مدیری 💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson 🆔 eitaa.com/medialesson