تریپ ناخواسته RCD چیست؟
یکی از مشکلات رایج در مدارهایی که از RCD استفاده میکنند، تریپ ناخواسته است. دلیل اصلی این موضوع معمولاً جمع شدن جریانهای نشتی تجهیزات مختلف در یک مدار است.
بیشتر وسایل الکتریکی امروزی مقدار کمی نشتی جریان به زمین دارند. وقتی چند دستگاه به یک مدار وصل میشوند، این نشتیها با هم جمع میشوند و ممکن است باعث عمل کردن RCD شوند.
یک قانون ساده در طراحی مدار این است که:
جریان نشتی دائمی مدار بهتر است کمتر از ۲۵٪ جریان نامی RCD باشد.
برخی منابع رایج نشتی جریان در تجهیزات:
• منابع تغذیه سوئیچینگ در وسایلی مثل کامپیوتر، تلویزیون و دستگاههای اداری
حدود ۱ میلیآمپر برای هر دستگاه
• المنتهای حرارتی در وسایلی مثل ماشین لباسشویی، ظرفشویی و اجاق
حدود ۳ میلیآمپر برای وسایل تا ۳ کیلووات
و ۶ میلیآمپر برای وسایل تا ۶ کیلووات
✍🏼 یوسف بلقیسآذر
نکات مهم برای جلوگیری از تریپ ناخواسته RCD
برای کاهش احتمال تریپ ناخواسته، طراحی صحیح مدار بسیار مهم است. مبحث سیزدهم الزام میکند در یک مدار پریز حداکثر 12 عدد پریز در نظر گرفته شود تا مجموع نشتی جریان زیاد نشود.
عوامل دیگری هم میتوانند باعث تریپ ناخواسته شوند، از جمله:
• جریان لحظهای راهاندازی تجهیزات (Inrush Current)
• نویز شبکه برق
• اتصالات شل یا نامناسب
• عایق ضعیف کابلها یا تجهیزات
• تداخل فرکانس رادیویی
جالب است بدانید در موارد نادر حتی امواج موبایل هم ممکن است باعث تریپ RCD شوند. به همین دلیل در مدارهای بسیار حساس یا حیاتی، استفاده از RCD باید با بررسی دقیق انجام شود.
✍🏼 یوسف بلقیسآذر
یک نکته جالب در طراحی سلکتیویتی تجهیزات حفاظتی
فرض کنید یک پریز توسط کلید 32A حفاظت شده است.
اگر بخواهیم بین تمام کلیدهای مسیر تا ورودی برق سلکتیویتی کامل برقرار کنیم و از قاعده نسبت 2:1 استفاده کنیم، مقادیر کلیدها به شکل زیر بزرگ میشوند:
32A → 63A → 125A → 250A → 500A → 1000A → 2000A
یعنی برای حفاظت یک پریز 32 آمپری، در نهایت به کلید ورودی حدود 2000 آمپر میرسیم!
این مثال نشان میدهد که در بسیاری از پروژهها، طراحی سلکتیویتی کامل برای کل سیستم از نظر اقتصادی منطقی نیست و باید با قضاوت مهندسی و اهمیت بارها تصمیمگیری کرد.
✍🏼 یوسف بلقیسآذر