هدایت شده از حمید یزدانی
تکرار رویارویی گالیله و کلیسا
چند قرن پیش، مردی پیدا شد که گفت زمین به دور خورشید میچرخد.
کلیسا گفت: «ساکت شو! اگر اینطور بود، تا حالا خودمان فهمیده بودیم.»
مرد بیچاره را کشاندند، محاکمه کردند، تحقیر کردند و آخر هم تاریخ فهمید مشکل از تلسکوپ نبود؛ مشکل از کسانی بود که سالها از تخت بودن زمین نان میخوردند.
امروز ما در نسخه ایرانی ماجرا زندگی میکنیم؛ فقط به جای کلیسا، بعضی در اتاقهای اداری نشستهاند و هنوز با Excel جهان را اداره و درباره «آینده صنعت ساختمان» سخنرانی میکنند.
ماجرا از جایی شروع شد که عدهای گفتند:
«ساختمان باید واقعاً انرژی مصرفیاش کنترل شود.»
«دادهها باید ثبت شود.»
«عملکرد واقعی ساختمان مهمتر از گواهینامه است.»
و ناگهان صدای ناقوس کلیسا بلند شد:
«این حرفها تخیلی است!»
«نشدنی است!»
«جامعه آمادگی ندارد!»
البته حق هم دارند.
برای کسانی که سالها به «کنترل صوری» و «امضاهای بدون مسئولیت» عادت کردهاند، دیدن مفاهیمی مثل کنترل عملکرد و پایش واقعی، دقیقاً همانقدر ترسناک است که تلسکوپ گالیله برای کشیشهای قرون وسطی.
آن زمان کلیسا از گردش زمین میترسید، امروز عدهای از گردش داده در ساختمان.
آن زمان مشکل این بود که مبادا اقتدار کلیسا فرو بریزد؛ امروز مشکل این است که مبادا ساختمان واقعاً سنجیده شود و معلوم شود سالها «بهرهوری انرژی» بیشتر یک دکور رنگی توخالی بوده تا یک نظام فنی واقعی.
طنز تلخ ماجرا اینجاست که جهان دارد به سمت Digital Twin و هوش مصنوعی در بهرهبرداری میرود، اما هنوز، بزرگترین نوآوری برخی این است گزارشات دستنویس را به PDF تبدیل کنند و با افتخار بگویند: «دیجیتال شد.»
و درست وسط همین فضای غبارگرفته، یک نفر پیدا شده که با صدای بلند میگوید:
«زمین مرکز عالم نیست.
ساختمان هم دادهدارند و باید ثبت و ضبط شود.
مصرف انرژی هم باید واقعاً با عدد و رقم و بصورت مستند اندازهگیری و کنترل شود.»
طبیعی است که کلیسا عصبانی شود.
اما قصه اینجاست که کلیساهای جدید، دیگر لباس کشیشها را نمیپوشند. کتوشلوار اداری میپوشند، پاورپوینت ارائه میدهند، همایش «نوآوری و توسعه پایدار» برگزار میکنند و در بروشورهای گلاسهشان از واژههایی مثل Smart City و Green Building استفاده میکنند؛ همان شعارهایی که اگر واقعاً اجرا میشد، اولین قربانیاش ساختار رانتی و غیرشفاف خودشان خواهد بود.
مشکل اصلی ویرایش جدید مبحث ۱۹، «فنی بودن» آن نیست؛ مشکل این است که برای اولین بار میخواهد بین حرف و واقعیت اتصال برقرار کند.
سالها همه از بهرهوری انرژی حرف زدند.
همایش برگزار شد.
نشان ساختمان سبز طراحی شد.
لوح تقدیر چاپ شد.
تور خارجی رفتند.
گواهینامه صادر شد.
اما وقتی نوبت به این رسید که:
«بسیار خوب، حالا مصرف واقعی ساختمان را نشان بدهید»،
ناگهان سکوتی شبیه جلسه احضار ارواح، حاکم شد.
گویی کفر شیطان گفته شده و به ساحت کلیسا اهانت شده است.
دقیقاً همین نقطه خطرناک است؛
لحظهای که مهندسی نمایشی باید جای خود را به مهندسی قابل سنجش بدهد.
برای همین است که برخی ترجیح میدهند همهچیز در همان فضای مبهم، غیرشفاف و غیرقابل سنجش قدیمی باقی بماند؛
چون در آن هنوز میشد پشت چند جدول، امضا و گواهینامه، واقعیت را پنهان کرد.
و در هر دورهای، خطرناکترین آدم برای ساختارهای فرسوده کسی است که متر دستش گرفته و میگوید:
«بسیار خوب، حالا اندازه بگیریم.»
امروز هم داستان همان است.
یک طرف ماجرا گالیله و همفکرانش ایستادهاند که آینده را حتی با همه سختیهایش میبینند:
ارزیابی چرخه عمر ساختمان، بیمه تضمین کیفیت،کنترل واقعی انرژی، معاینه فن و مسئولیتپذیری واقعی.
و طرف دیگر، کسانی که هنوز فکر میکنند اگر روی آینه، خاک بپاشند، کسی صورتشان را نخواهد دید.
گالیله در سال ۱۶۳۳ توسط دادگاه تفتیش عقاید کلیسا محاکمه شد، مجبورش کردند از حمایت علنی نظریه خورشیدمرکزی عقبنشینی کند و بقیه عمرش را در حبس خانگی گذراند. کتابهایش هم ممنوع شد.
اما امروز بعد از حدود ۴۰۰ سال گالیله در تاریخ ماندگار شد و مخالفانش در تاریکخانه تاریخ از یاد رفتند.
امروز نیز سالانه حدود ۵۵ میلیارد دلار برق و گاز طبیعی در ساختمانهای ایران، که بخش بزرگی از آن توسط ساختمانهایی که در ۳۰ سال گذشته با صوری کاری در صدور پورانه و پایان کار، گواهی رعایت مبحث ۱۹ را دریافت کردهاند، دود میشود و به هوا میرود.
از سوی دیگر صنایع بدلیل بلعیدن انرژی توسط ساختمانها، خاموش شده و کاهش تولید و تورم را که منجر به نارضایتی اجتماعی میشود، در جامعه تزریق میکنند.
کلام آخر:
چگونه باید هدر رفت انرژی در کشور را مدیریت کرد؟!
کلوین:
«اگر نتوانی چیزی را اندازهگیری کنی، نمیتوانی آن را بهبود دهی.»
راه نجات بحران انرژی کشور همین یک کلمه است:
پایش، پایش و پایش
بماند به یادگار
اردیبهشت ۱۴۰۵
هدایت شده از هندبوک برق
با سپاس از دکتر حمید یزدانی، سرپرست نویسندگان مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان.
موارد غیرمجاز و راهکارهای آنها در مبحث ۱۳
منبع: هندبوک جامع، نکات کاربردی مبحث۱۳
@microelectrocom
اطلاعیه تمدید مهلت ثبت نام مجموعه آزمون های نظام مهندسی ساختمان
www.inbr.ir
🆔 شناسه:
https://eitaa.com/microelectrocom
-8198227207352672511_23042818793396.pdf
حجم:
187.3K
عناوین دوره های آموزشی جهت ارتقا پایه پروانه اشتغال به کار مهندسان
🆔 شناسه:
https://eitaa.com/microelectrocom
حفاظت+الکتریکی+در+ساختمان+ها+-++دکتر+شوقی+دکتر+سریری+و+مهندس+دلیر_633147.pdf
حجم:
9.3M
حفاظت الکتریکی در ساختمان ها
🆔 شناسه:
https://eitaa.com/microelectrocom