امروز میخوام در مورد دو دمه خوانی با هم صحبت کنیم☺️
منتظر آموزشها باشید🙏
ه) دودمه:
" دو دمه " شعری است تو بندی که بعد از واحد سنگین و یا حرکت دسته جات سینه زنی در مراسماتی چون شام غریبان، مورد استفاده زیادی دارد و در واقع نوحه ای است که سینه زن بسیار سریع آن را یاد گرفته و فورا به سینه اش می زند.
شیوه ی خواندن دودمه به این شکل است که ابتدا سینه زن ها به دو گروه مجزا تقسیم شده؛ دسته اول، بند اول را می خواند و دسته ی دوم فقط سینه می زند سپس دسته دوم، بند دوم را خوانده و دسته اول به سینه می زند.
@monadi_school
نمونه شعر:
این بخش دو بند مجزا از هم دارد و ممکن است دو بیت و یا دو مصرع بوده باشد مانند:
محراب و مسجد گشته دریای خون
روی امیرالمومنین لاله گون
کوفه دگر مولا ندارد
زینب دگر بابا ندارد
حیدر کرار مظلوم علی جان (۲)
آید ندای قد قُتل از سماء
اهل زمین شد کشته شیر خدا
منشق شده فرق عدالت
برپا شده روز قیامت
حیدر کرار مظلوم علی جان(۲)
و یا از اشعاری کوتاه تر استفاده می گردد، مثل:
ای اهل حرم میر و علمدار نیامد
علمدار نیامد
سقای حسین سید و سالار نیامد
علمدار نیامد
و یا از کاری بسیار سلیس تر و روان تر، مثل:
فریاد یا محمدا
حسین رسید به کربلا
و یا:
رقیه دختر حسین
شبیه مادر حسین
@monadi_school
خصوصیات ذکر دودمه به شرح زیر است:
ضرب:
ضرب ذکر دودمه همان ضرب سینه زنی است که پس از چند بار تکرار کردن، کم کم تند و به شور تبدیل می شود.
حالت مستمع هنگام سینه زدن:
هر گروه هنگام خواندن دم، ساکن ایستاده، دور هم حلقه زده و با دو دست به سینه می زنند و پس از پایان ذکر، وقتیکه گروه دوم دارد دم خود را می خواند به حرکت و طواف کردن در مجلس پرداخته، و با یک دست به سینه می زنند.
محتوا:
محتوای ذکر دودمه معمولا مانند محتوای نوحه، مرثیه می باشد.
جواب:
در حقیقت کل ذکر دودمه جواب است که هر بند، جواب یک گروه می باشد و در پایان هر بند، برای اجرای بند بعدی توسط دسته دیگر، یک ذکر " حسین! " ادا می شود.
اشعار:
اشعار هر بند ذکر دودمه مانند نوحه معمولا دارای طول مصرع های کوتاه و بلند است، و گاهی نیز از قالب شعر مستزاد استفاده می شود که در آن یک مصراع است که چند کلمه به آن اضافه می شود. مانند؛
ای اهل حرم میر علمدار نیامد
علمدار نیامد
سقای حسین سید و سالار نیامد
علمدار نیامد
سبک:
ذکر دودمه از جهت سبکی متنوع است و معمولاً یک چارچوب کلی مشخص سبکی در هر بند تکرار می شود؛ و در حقیقت بندها با هم یک سبک دارند اما درون هر بند ابیات دارای سبک های متنوعی هستند.
@monadi_school
نکات حائز اهمیت ذکر نکات حائز اهمیت در ذکر دومه:
۱_ در ذکر دومه بایستی دو گروه، با اشاره ی دست مداح و ذکر دمی که باید جواب دهند مشخص شود تا ناهماهنگی در برنامه صورت نگیرد.
۲_ هر مصرع شعر ذکر دودمه دو بار تکرار می شود.
۳_ در پایان ذکر و دودمه دو گروه به هم می پیوندند تا مجلس آماده شور شود.
۴_ کوتاه و بلندی متن ذکر دودمه با توجه به زمان و مستمع تعیین می شود اگر زمان کافی و مستمع هیئتی است؛ می توان از متون طولانی تر استفاده کرد و الا در صورت محدود بودن زمان و یا هیئتی نبودن مستمع بایستی از متون کوتاه و معروف و آسان استفاده کنیم.
۵_ پرده صدای خواندن ذکر دودمه باید متوسط باشد چرا که اگر بالا باشد مستمع توان همراهی ندارد و اگر پایین باشد آن شور و هیجان و تاثیری که باید ایجاد نمی شود.
۶_ ضرب سینه زنی در ذکر دودمه؛ ابتدا ضرب نوحه و در پایان به ضرب شور ختم می شود.
مدت زمان هر یک از این دو بخش ضرب، نباید کمتر و یا بیشتر از معمول باشد؛ چرا که اگر زمان کمتر از معمول باشد ذکر خوب منعقد نشده و تاثیرگذاری کم می شود و اگر طولانی تر باشد ایجاد خمودگی و خستگی و یکنواختی می نماید.
۷_ در ذکر دومه هر گروه بایستی یک میاندار گرداننده، که ذکر و ضرب را هماهنگ می کند، وجود داشته باشد و سینه زن های فعال هیئت، بین دو گروه، توسط این میاندار، در ابتدای دم دادن ذکر، تقسیم شوند و الا مجلس به نظم و شوری که باید نمی رسد.
۸_ در ذکر دودمه، برای تبدیل ضرب نوحه به ضرب شور، باید در همان ضرب نوحه سرعت ضرب را آرام آرام زیاد کرد و سپس به ضرب شور تبدیل کنیم چرا که اگر یک دفعه ضرب نوحه، با همان سرعت اولیه، به ضرب شور، با سرعتی که دارد، تبدیل شود، در مجلس ایجاد سکته و بی نظمی در سینه زنی می نماید.
۹_ خوب است هنگامی که گروه ها مشغول جواب دادن ذکر دودمه هستند مداح هم در همان سبک ذکر دودمه، اذکاری را نجوا کند تا هم روح معنوی بهتری در مجلس حاکم شود و هم مجلس از جانب مداح مسکوت نماند.
البته لازم به ذکر است که حجم صدای مداح در این نجواها نباید زیاد باشد به طوری که صدای جواب مستمر را در خود محو کند.
@monadi_school
با سلام و احترام
وقتتون بخیر و شادی🌹
امیدوارم آموزشها رو مطالعه و سبک های آموزشی رو تمرین کرده باشید🙏
خب اول بریم سراغ یه گزارش تصویری و بعد هم آموزش رو ادامه بدیم👇