از آنجایی که برای حل مسئله ابتدا باید علت ریشهیابی شود، در ابتدای بحث به علل نماز نخواندن اشاره میکنیم و سپس راههای اصلاح (بینشی، اخلاقی، روان شناختی و عاطفی) را متذکر خواهیم شد و در آخر از بحث نتیجهگیری خواهیم کرد.
۲ - علل بینمازی
نماز نخواندن یک مسلمان میتواند براثر یک علت یا علل متعددی باشد که برخی از آنها از این قرار است:
۲.۱ - بینشی و اعتقادی
(عدم تفکر در اصول دین ـ وجود شبهات بیپاسخ در ذهن مثل بحث شرور و مصیبتها و عدم آگاهی از عقوبت ترک نماز و جایگاه والای نماز در دین، …)؛
۲.۲ - اخلاقی و ارزشی
(غفلت و غرور، غرق شدن در منکرات و فحشا، عناد، خجالت و حیای نابجا به خاطر تمسخر و دوستان ناباب و...)؛
۲.۳ - روانشناختی
(عاطفی و روانی) مثل ضعف اراده، عدم تمریندهی و تربیت دینی از طرف خانواده، داشتن الگوهای زنده و محبوب بینماز، تشویق و تقویتها، عقدهگشایی و مخالفت در مقابل سختگیریهای بیجا و شکستن عزت نفس و غرور یا تحقیر در مقابل دیگران، اهمالکاری و تأخیر در شروع کار و…
با توجه به این علتها اگر انسان ریشهیابی کند و بداند علت اصلی از کدام قسمت ناشی میشود، آسانتر میتواند به هدایت فرد بپردازد.
۳ - راههای درمان بینمازی
برای تغییر یا ایجاد یک رفتار صحیح نباید انتظار داشته باشیم که سریع به نتیجه برسیم. [۱] تربیت دینی یک امر تدریجی است، چهبسا مثل باغبان برای رسیدن به میوه باید مدتها زحمت کشید و مراقبت کرد و حتی مقابل خارها و سختیهای راه ایستادگی کرد تا بالاخره به هدف رسید.
اگر میبینیم که یک شخص مثل شما نمازخوان هستید، به خاطر این است که الگوهایی خوب داشتید که مسئله را برای شما بیان کردهاند؛ عنصر تفکر و جواب یافتن سوالات اساسی شما هم به آن اضافه شده و رعایت عوامل متعدد دیگر سبب شد، تا اینکه الان برایتان با سختی همراه نیست
اما اگر کسی چنین شرایطی برایش مهیا نبود یا نخواسته که باشد، مطمئناً شروع به این امر (نماز خواندن) در ابتدا برایش دشوار خواهد بود و با توجه به مطالب فوق باید گفت که به تعداد علل، جوابها متعدد خواهد بود. پس ما سعی خواهیم کرد جوابهایی ارائه دهیم که به همه علل اشاره شود.
۳.۱ - حل مسائل اساسی دین
حل مسائل اساسی دین (توحید، معاد، امامت، عدل و نبوت):
اگر شخصی نماز نمیخواند، چون به اصل وجود خدا شک دارد، باید به خاطر دفع ضرر احتمالی (عذاب سخت قیامت) که هر عاقلی به این اصل اهمیت میدهد، به دنبال جواب آن باشد که در این زمینه میتوان از اساتید این رشته و کتابهای اصول دین کمک گرفت. اگر
کسی برای این سؤالها جواب یافت، با دلی قرص و محکم تن به عبادتها میدهد. اگر میبینید برخی به خاطر مثلاً تورم، مسائل سیاسی و ظلم، بیکاری و… نماز نمیخوانند به گمان خود فکر میکنند که با دیگری مخالفت کردهاند، به خاطر این است که این مسائل را خوب با تفکر حل نکردهاند؛
چراکه این امر جایگاه جدایی از مسائل فوق دارد. گاهی فرد با شبهاتی مواجه شده، مثلاً نمیتواند برای شرور عالم دلیلی پیدا کند و … اینجا باید هر چه زودتر شبههزدایی شود؛ چراکه فردا دیر است؛ چون کسی که مدتها از حق دور گشت، برگشتش خیلی سخت خواهد بود (فروع دین مثل شاخه درخت است، اگر بر تنه قوی و ریشهدار اصول دین که تقلیدی نیست قرار گیرد، از میوههای تکامل و صفات والای انسانی و عبودیت بهرهمند خواهند شد).
آیتالله عبدالقائم شوشتری پس از تحمل یک دوره بیماری، شامگاه دیروز «سهشنبه»، اول اسفند ماه، در اصفهان به لقاالله پیوست.
ظهور نزدیک است؛ از آنچه در ذهن شما هم هست، نزدیک تر است.
عارف واصل، حضرت آیت الله شیخ عبد القائم شوشتری، اهل باطن بودند و باطن اشخاص را میدیدند و گاهی خدمت رجال الغیب می رسیدند. ایشان قضیه ای را که برای خودشان در یکی از سفرها رخ داده بود، چنین نقل نمودند:
یک روز در سفری که به سوریه رفته بودم خیلی هوا گرم بود. به قصد زیارت حضرت مقداد حرکت کردم و پس از جستجوی زیاد قبر ایشان را پیدا کردم. صدایی از قبر جناب مقداد به من گفت: تا کی میخواهی به زیارت مقدادها رفته و بیایی؛ برو سراغ مقدادهای زنده. و این اواخر در مکه با شخصی از رجال الغیب برخورد کردم. سوالات متفاوتی از ایشان پرسیدم و جواب هایی را مرحمت فرمودند. یکی از سوالات این بود که آیا ظهور نزدیک است؟
در جوابم فرمودند: «ظهور نزدیک است؛ از آنچه در ذهن شما هم هست، نزدیک تر است.»
منبع: کتاب پرهای صداقت ص 179 نوشته محمد لک علی آبادی
هو
زندگی نامه استاد عبدالقائم شوشتری(از زبان خودشان):
حقیر در روز نیمه ذی الحجه ی سال 1365 هـ .ق، روز تولد امام دهم حضرت علی بن محمد الهادی علیه السلام، در شهر قوچان متولد شدم.
سیر و سلوک بنده از اینجا شروع شد: حدود 13 ساله بودم که حس خداجویی در من بیدار شد، با کمال تشنگی از خود می پرسیدم راه وصال حضرت باری تعالی چیست؟ در سال 1339 شمسی بنده طلبه شدم و در مدرسه نواب مشهد مشغول تحصیل گردیدم و در کنار درس و بحث حوزوی به مطالعه کتبی که درباره ادیان و مذاهب و طرائق بود، مطالعه و تحقیق می نمودم.
نخستین استاد اخلاق بنده، مرحوم آیت الله شیخ مجتبی قزوینی احمدی سینائی بود که ایشان مؤکداً به تخلیه و تحلیه 1 که مقدمه تزکیه نفس است توصیه می فرمودند.
طی یک مقدمه با عارف مرتاض حضرت سید ابوالحسن حافظیان آشنا شدم و در خدمت ایشان علم اعداد و علم رمل و جفر ناقص و بعض از ختومات را تعلیم گرفتم، ولی پس از چندین سال به دلائلی دفتر را پاره کردم و به رودخانه ماربره ( از سرشاخه های رود دز) ریختم و بخود گفتم:
ادبیات عرب را نزد عارف والامقام استاد حجت الاسلام هاشمی آموختم. ایشان اولین کسی بود که برای بنده درس عشق خدا را آموخت و من سخت مشتاق این راه شدم.
چون حوزه قم را غنی تر از حوزه مشهد دیدم، محل تحصیلم را از مشهد به قم تبدیل کردم. روزی خدمت حضرت آیت الله بهجت مشرف شده و شرح الحال اجمالی خود را به ایشان گفتم. ایشان فرمودند: من فعلاً به شما کتابهای مفیدی 2 را معرفی می کنم.
به خاطر علاقه زیادم به ایشان، بعضی نمازهای یومیه را در مسجد فاطمیه و به امامت ایشان اقامه می کردم و همیشه سعی می کردم پس از نماز مصاحبت ایشان را از مسجد تا منزل از دست ندهم و همچنین در کلاس درس خارج ایشان، قبل از شروع درس، از فرمایشات اخلاقی و معنوی معظم له استفاده می نمودم. دستورات ایشان اکثراً سفارش به انجام واجبات و ترک محرمات و انجام بعضی مستحبات و ترک مکروهات بود و در بین مستحبات دوام در طهارت و نافله شب و نماز جعفر طیار را بیشتر سفارش می فرمودند.
در همین سالها از خرمن علم و عرفان آیت الله العظمی حاج سید رضا بهاءالدینی نیز بهره مند می شدم و مانند کلب اصحاب کهف اکثر روزها خدمتشان حاضر و استفاده می نمودم. ایشان همیشه شاگردان خود را به تفکر و تعقل تشویق می فرمودند.
همچنین از جلسات منوَّر و منوِّر حضرت آقای حاج سید حسین یعقوبی قائنی نیز بهره مند گشته و از کیفیت سلوک عاشقان عملاً مطلع شدم.
در همین ایام به درس منظومه و اشارات حضرت علامه آیت الله حسن زاده آملی، عالم عارف، دریای بیکران علم و معرفت حاضر شده و از ایشان هم بهره ها گرفتم. ایشان شاگردان خود را به تحصیل علوم مختلف دینی تشویق می کردند.
همزمان با تحصیل در قم در فرصت هایی به مشهد نیز تشرف می یافتم و خدمت بزرگ مردی سلمان گونه، حضرت آقای شیخ عبدالکریم حامد استفاده می کردم که هنر ایشان موشکافی مسائل اخلاص بود. ایشان در مقام تربیت شاگردانش بر محور اخلاص 3 بسیار سفارش می فرمود.
عطش شدید من در جستجوی استاد کامل ، با پیشنهاد برخی دوستان و مکاشفه ای به یافتن حضرت آقای حاج اسماعیل دولابی انجامید و همزمان خدمت حضرت علامه طباطبایی صاحب المیزان می رسیدم که درباره ایشان فقط می گویم:
توضیحات:
1- «تخلیه» عبارت است از پاک نمودن و تطهیر قلب از بدی ها و آلودگی های گناهان و غبار غفلت و اخلاق ناپسند و اعمال بد و «تحلیه» عبارتست از آرایش قلب به اطاعت و عبادت حضرت حق و جذب صفات حسنه و کریمه.
2- آن کتابها عبارتند از: جامع السعادات ملامهدی نراقی و تذکره المتقین شیخ محمد بهاری و تفسیر شیخ حسن نجفی اصفهانی.
3- «من اخلص لله اربعین یوماً فجر الله ینابیع الحکمه من قلبه الی لسانه: هرکس چهل روز خودش را برای خدا خالص گرداند، خداوند چشمه های حکمت را از قلبش بر زبانش جاری گرداند.»
منبع: کتاب پرهای صداقت (با کمی تلخیص)
وبلاگ علم و عرفان