🔰فقه سنتی و پویا درحوزه های علمیه
✍جناب آقای سیدرضا غضنفری
امروزه در گام دوم انقلاب اسلامی دوگانه ای در فضای علمی حوزه های علمیه مطرح میشود که خوانش های متفاوت از آن اساس رویکرد طلاب و برونداد آموزشی و تربیتی حوزه های علمیه را دست خوش تغییر کرده است . از حیاتی ترین پرسش ها در دنیای متجدد کنونی پاسخ به سوال از ظرفیت فقه و فقاهت سنتی حوزه به نیازهای جدید دنیای مدرن است. سه دسته مواجهه ی کلی با این سوال بنیادین در این مقوله وجود دارد.
⬅️برخی فقه سنتی را فاقد ظرفیت برای حل مسائل دنیای مدرن میدانند و آنرا یک علم کهنه میپندارند که فقط در حیطه ی محدودی از ارتباط انسان دیندار با خدا توانایی برونداد دارد ،این دسته از فقها رویکرد منفعلانه نسبت به مسائل دنیای پیرامون دارند که منجر به انزوای فقیه و رنگ باختن دین از جامعه خواهد شد .
⬅️عده ای همین فقه سنتی را با همین اسلوب کنونی برای حل مسائل دنیای مدرن کافی میدانند و قائل به وجود پاسخ برای تمامی پرسش های ممکن در زندگی در فقه سنتی شیعه هستند. دسته سوم فقه سنتی را لازم ، ولی کافی نمیدانند و قائل به ایجاد تغییر در بخشی از روش حل مسائل فقهی یا فهم از مطالب فقهی هستند.
⬅️دسته سوم خود دارای خوانش های متعددی هستند که اجمالا به پنج دسته تقسیم میشود:
1-فقه مضاف
2-فقه نظام
3-فقه معاصر
4-فقه مقاصد
5-فقه فعال و منظوم
تغییرات زمان و مکان در سبک زندگی و همچنین رسوخ تجدد در تمامی لایه های زیستِ انسانِ مدرن منجر به تکاپوی علمای حوزه جهت برون رفت از وضعیت کنونی شده است . این تکاپو ها تحت تاثیر دانشگاه و نهاد های اقماری حوزه میتواند منجر به از بین رفتن فقه شیعه و خارج شدن ریل حوزه از معارف بنیادین شیعه شود؛ این مهم ما را به دقت نظر ،تحقیق،تفحص و کنکاش جدی در این زمینه وامیدارد. از طرفی باتوجه به دنیای پیچیده کنونی نمیتوان با رویکرد سنتی حوزه از پس این دعوای تمدنی برآمد و حقیقتا نیاز به تامل جدی برای احیای ظرفیت فقاهت و فقه در اداره زندگی داریم تا زمینه اتهام ناکارآمدی فقه و حکومت اسلامی برآمده از آن را دفع کنیم. و اصولا «حكومت در نظر مجتهد واقعى فلسفه عملى تمامى فقه در تمامى زواياى زندگى بشريت است، حكومت نشان دهنده جنبه عملى فقه در برخورد با تمامى معضلات اجتماعى و سياسى و نظامى و فرهنگى است، فقه، تئورى واقعى و كامل اداره انسان از گهواره تا گور است» .
در نگاشته ها ی بعدی نسبت این ایده ها با نگاه امامین انقلاب بررسی خواهد شد تا شاید بتوان به ایده ی سکانداران انقلاب رسید و مسیر انتخابی در حوزه ی علمیه را با فرمانده ی گام دوم انقلاب همسو نمود.
#فقه_سنتی
#فقه_پویا
📎لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان
https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3
🔰فقه سنتی و پویا در نظر امام خمینی(ره)
✍جناب آقای سیدرضا غضنفری
#بخش_اول
در بیانات امام راحل (ره) همواره توجه ویژه ای به فقه و فقاهت شده است.
در سال های آخر دهه 60 مرزبندی بین فقه سنتی و پویا بسیار جلوه میکند و حضرت امام(ره) به صورت صریح نظر خود را در این باره بیان میفرمایند .ایشان کارآمدی فقه را در حکومت دینی تایید و تاکید میکنند و برخلاف عده ای که همواره بدنبال بحث از تاثیر زمان و مکان در اجتهاد و تغییر در شیوه فقاهت بودند ، همان فقه سنتی و اجتهاد جواهری را تخلف ناپذیر میدانند.ایشان صراحتا میفرمایند:«اين جانب معتقد به فقه سنتى و اجتهاد جواهرى هستم و تخلف از آن را جايز نمیدانم؛ اجتهاد به همان سبك صحيح است»
🌀جریان غرب زده و تجدد خواه همواره تحت تاثیر مناسباتی که دنیای مدرن برای انسان های امروزی ایجاد کرده بدنبال پس زدن علم دینی و یا اصلاح معرفت دینی میباشد. به تبع این نگاه، در علم فقه نیز زمان و مکان را عامل عبور از فقه سنتی میدانند؛ در صورتی که حضرت امام(ره) همواره نسبت به فقه سنتی و عدم جواز به عبور از آن هشدار میدهند.بر پایه ی این برداشت ، حضرت امام معتقد بودند که حوزه علمیه قم باید برای تربیت فقهای سنتی حساس باشند. ایشان خطاب به مسئولین امر هشدار میدهند که «اگرتقويت نكنيد اينها را به همان فقه كه تا كنون بوده است؛ به همان فقه سنتى، اگر فقها تحويل جامعه ندهيد، علما تحويل جامعه ندهيد، مطمئن باشيد كه نمىگذرد يك نيم قرن، الّا اينكه از اسلام هيچ اسمى ديگر نبايد باشد»
حضرت امام (ره) فقط به این مقدار اکتفا نمیکنند و پیامد های تحول در اجتهاد جواهری وفقه سنتی را بسیار خطرناکتر دانسته و به شورای مدیریت حوزه علمیه قم یاد آور میشوند که :«قضيه تحصيل هم بايد به نحوى باشد كه فقه سنتى فراموش نشود. و آن چيزى كه تا به حال اسلام را نگه داشته است، همان فقه سنتى بوده است. و همه همتها بايد مصروف اين بشود كه فقه به همان وضعى كه بوده است، محفوظ باشد. ممكن است اشخاصى بگويند كه بايد فقه تازه اى درست كرد كه اين آغاز هلاكت حوزه است و روى آن بايد دقت بشود»
عبور از فقه سنتی از نظر امام راحل (ره) که متعدد این زنگ خطر را به صدا در آورده اند عامل هلاکت حوزه میباشد.
⬅️حال این سوال مطرح میشود که چطور هم باید فقه سنتی را حفظ کرد و همچنین همواره آنرا پویا دانست؟ در نظر عده ای نمیتوان گفت فقه سنتی قابلیت پاسخ به تمام مسائل دنیای پیرامون خود را دارد و باید خط تغییر و جدید شدن فقه کهنه را پیگیری کنیم که حضرت امام صراحتا کهنه پنداری فقه را کار خناسان میدانند ،ایشان خطاب به ملت میفرمایند: «از آن جمله دست از فقه سنتى كه بيانگر مكتب رسالت و امامت است و ضامن رشد و عظمت ملتها است، چه احكام اوليه و چه ثانويه كه هر دو مكتب فقه اسلامى است، ذره اى منحرف نشوند و به وسواس خناسان معاند با حق و مذهب گوش فرا ندهند و بدانند قدمى انحرافى، مقدمه سقوط مذهب و احكام اسلامى و حكومت عدل الهى است» و همچنین در نامهای که سال 1366 به حاج احمدآقا نوشتهاند همچنان یادآور میشوند که «فرهنگ فاسد غرب و شرق اقتضا میکند كه با وسائل عظيمى كه در دست دارند در تمام ساعات روز به دروغپردازى و تهمت و افتراء بر فرهنگ الهى اسلام بتازند، و در هر فرصتى قوانين الهى جمهورى اسلامى و اصل اسلام را بكوبند و وابستگان به آن را مرتجع كهنه پرست فاقد شعور سياسى بخوانند، و قوانين اسلام را كافى براى اين زمان ندانند. به بهانه آنكه قوانينى كه هزار و چهارصد سال بر آن گذشته قدرت اداره امور را ندارد، كه دنيا نوآوردهايى دارد كه در آن اعصار نبوده و بعض اشخاص مدعى اسلام نيز اين مطلب را تكرار كرده و میکنند»
#فقه_سنتی
#فقه_پویا
📎لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان
https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3
🔰فقه سنتی و پویا در نظر امام خمینی(ره)
✍جناب آقای سیدرضا غضنفری
#بخش_دوم
پس همانطور که از بیانات امام راحل(ره) بر می آید ایشان به هیچ وجه زیر بار کهنه پنداری فقه شیعه نمیروند .باید دانست عینک تجدد، سنت را امری متعلق به گذشته و دارای تاریخ مصرف میداند و لاجرم کسانیکه عینک تجدد بر نگاهشان نشسته فقه را از مصادیق سنت و کهنگی میدانند و عبور از آن را در دنیای مدرن لازم میشمارند. در اندیشه امام (ره) فقه کهن با فقه کهنه فرق دارد ؛ فقه کهن است ولی کهنه نیست. اما همانطور که مستحضر هستید حضرت امام بت شکن در ارائه احکام جدید فقهی و متناسب با دنیای امروز هستند و از فضای جامعه و تغییرات آن نیز مطلع میباشند و ماهیت تجدد را خوب میشناسند ؛ایشان با قاطعیت و شجاعت خود توانست حصارهای حاصل از جمود و سطحی نگری را در هم شکند؛ روح تازه ای در کالبد اجتهاد و فقاهت بدَمَد و داعیه دار اداره جامعه با فقه هستند همانطور که فرموده اند: «حكومت در نظر مجتهد واقعى فلسفه عملى تمامى فقه در تمامى زواياى زندگى بشريت است، حكومت نشان دهنده جنبه عملى فقه در برخورد با تمامى معضلات اجتماعى و سياسى و نظامى و فرهنگى است، فقه، تئورى واقعى و كامل اداره انسان از گهواره تا گور است»
این بیانات ایشان در کنار رویکرد فقهی ایشان در فهم موضوعات و تغییر حکم آنها میتوانند فقه پژوهان را به این برساند که اهمیت حفظ فقه شیعه در نگاه ایشان هیچ تنافی با پویایی فقه در نظر ایشان ندارد همانطور که خودشان نیز این مهم را صراحتا بیان کرده اند :«اما در مورد روش تحصیل و تحقیق حوزه ها، این جانب معتقد به فقه سنتی و اجتهاد جواهری هستم و تخلف از آن را جایز نمی دانم، اجتهاد به همان سبک صحیح است، ولی این بدان معنا نیست که فقه اسلام پویا نیست، زمان و مکان دو عنصر تعیین کننده در اجتهادند، مسأله ای که در قدیم دارای حکمی بوده است. به ظاهر همان مسأله در روابط حاکم بر سیاست و اجتماع و اقتصاد یک نظام ممکن است. حکم جدیدی پیدا کند، بدان معنی که با شناخت دقیق روابط اقتصادی و اجتماعی و سیاسی همان موضوع اول که از نظر ظاهر با قدیم فرقی نکرده است، واقعاً موضوع جدیدی شده است که قهراً حکم جدیدی می طلبد، مجتهد باید با مسائل زمان خود احاطه داشته باشد»
💠با تعابیر فوق به نظر میرسد پویایی فقه در نظر حضرت امام(ره) متوجه تغییر در موضوعات است و شناخت موضوعات، فهم اجتماعی و همچنین درک صحیح از نسبت حکم و موضوع میتواند پویایی فقه را حفظ کند. برای اداره جامعه با فقه نیاز به فقه جدیدی نداریم بلکه نیازمند فهم جدید از دنیای جدید هستیم که تبعا احکام را تغییر میدهد. جریان تجدد خواهِ موجود گریز تغییر زمان و مکان را عامل اصلاح معرفت دینی و فقاهت میداند اما در نظر این اندیشمند بزرگ دینی زمان و مکان دو عامل در تحول موضوع هستند و بصورت مستقیم تحولی در حکم شرعی ندارند و این موضوع حکم است که تغییر کرده و بالتبع هر موضوعی حکم خودش را دارد که البته فهم جدید از موضوعات بسیار پیچیده است و نیاز به التفاط دقیق در از دنیای مدرن دارد؛ این مهم نظر ایشان را در پویایی فقه با دسته ای که همه موضوعات نوظهور را قدیم میفهمند جدا میکند، این دسته از فقها میگویند همه پاسخ ها در فقه کنونی موجود است در صورتی که موضوعاتی نوظهور را که با ذات موضوعات گذشته تفاوت های بسیاری دارند جدید نمیفهمند و نتیجه این خواهد شد که فقیه حکمی بدون تناسب با حقیقت موضوع میدهد و ناکار آمد تلقی میشود که موجب طرد فقه و فقاهت از بستر اداره ی جامعه خواهد شد.
💢در مجموع در نظر حضرت امام خمینی(ره) فقه سنتی، کار آمدی را برای کسانیکه مسلط به فهم دنیای مدرن هستند دارد و به هیچ وجه عبور فقه از سنتی را جایز نمیدانند؛ بلکه فقه سنتی را پویا میپندارند. پس از فهم نظر امام (ره) و بررسی نظر امام خامنه ای (مدظله العالی) در این مسئله، در مراحل بعدی باید نسبت ایده ی امامین انقلاب را با ایده های موسوم به فقه نوین و پویای موجود سنجید.
#فقه_سنتی
#فقه_پویا
📎لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان
https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3
🔰شماره هفتم دو ماهنامه #جواهر_امین حوزه علمیه آیت الله حق شناس(ره)
مطالعه نسخه pdf
https://eitaa.com/hhaghshenas/31352
📝 گزارش نشست علمی اندیشکده مستعدان با عنوان بررسی فقهی خلق نقدینگی
🖊یادداشت بررسی حکم فقهی خلق پول؛ حجت الاسلام و المسلمین سید مهدی لواسانی
📎لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان
https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3
🔰صدور انقلاب در بیانات رهبر معظم انقلاب حفظه الله
برادران و خواهران! دشمن که میگوید «انقلاب به وسیله انقلابیّون صادر میشود»، اشتباه و غلط مضاعف میکند. دوبار غلط میکنند. اشتباه اوّل آنها اینجاست که نظام جمهوری اسلامی، در صدد صادر کردن هیچ چیز نیست. نظام جمهوری اسلامی دارای حقیقتی است که همان انقلاب است. این ملت، حقیقتِ انقلاب را به وجود آورد و نظام جمهوری اسلامی، تجسّم انقلاب است. اشتباه دوم این است که تفکّر انقلاب و پیام انقلاب که پیام آزادی و بیداری است، احتیاج به صادر کردن ندارد. مگر لازم است کسی این مفاهیم را صادر کند؟! خوب؛ یک حرف و حقیقتی است که ملتها از آن بیخبرند. وقتی مواجه شدند و تجربهی موفّق جمهوری اسلامی را دیدند، قهراً درس میگیرند. لازم نیست به ملتها گفته شود که «شما هم بیایید اینطور عمل کنید.» ملتها، نظام جمهوری اسلامی، انقلاب، موفّقیتهای این ملت و عزّت ایران و اسلام را میبینند و درس میگیرند. امروز بیداری اسلامی در کشورهای گوناگون و بیداری روح معنویّت در سرتاسر جهان، مرهون انقلاب اسلامی است.
۱۳۷۴/۰۳/۱۴
📎لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان
https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3
18.3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
⚡️صحبت های شنیدنی عطاءالله مهاجرانی درباره حماس و حزب الله با مشاهدات میدانی از بیروت
📎لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان
https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3
🔰نخستین گام را محکم بردار!
✍ به قلم حجت الاسلام و المسلمین مزینانی
پیش از ورود به اقیانوس علوم انسانی و قلم زدن پیرامون کلان مقوله های تربیت، سیاست، فرهنگ و... ناچاریم از گلوگاه شناخت ابعاد وجودی انسان بگذریم.
⬅️مکتبی که انسان را تنها در لایه مادی تعریف کرده و مرگ را پایان موجودیت انسان می داند ناگزیر است قله سعادت را امری دنیوی و مرتبط با جسم_یا نهایتا روانی که تقریری مادی دارد_ ترسیم نماید لکن پذیرش عقلانی، شهودی یا وحیانی ابعاد فرامادی برای بشر، تمام معادلات را بر هم خواهد زد.
💠لذاست که بن مایه تمام مباحث علوم انسانی بازگشت به یک پرسش دارد: حقیقت انسان چیست؟
این پرسش که عمری به درازای تراث مکتوب بشریت دارد پاسخ های فراوانی به خود دیده است لکن در این نوشتار به یکی از کوتاه ترین و متقن ترین براهین عقلی که مورد استناد بزرگترین فلاسفه اسلامی بوده پرداخته می شود و آن توجه به ویژگی مفاهیم کلی(قابل صدق بر کثیرین) می باشد.
شکی نیست که آدمی برخی از مفاهیم کلی را ادراک می کند از جمله مفهوم مثلث یا انسان که قابل تطبیق بر هر مثلث یا انسانی است. از سویی ویژگی موجودات مادی، تشخص است لذا نمی توان تحقق آن مدرکات کلی را در ظرف عالم ماده پذیرفت. بنابراین باید قائل به بعدی تجردی برای انسان شویم که این مفاهیم در آن وعاء (ظرف) محقق می گردد.
بدین شکل نخستین گام جهت پایه ریزی ساختمان علوم انسانی (اثبات بعد تجردی برای انسان) با استدلالی مستحکم و جهان شمول برداشته شد.
#مبانی_حکمی_تربیت_اسلامی
📎لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان
https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3
🔰آشنایی با علم حقوق
✍به قلم حجت الاسلام و المسلمین #ملکی
1️⃣ یادداشت اول: آشنایی اجمالی با حقوق
🔹رفتارهای اختیاری انسان، به دو دسته «فردی» و «اجتماعی» تقسیم میشود. رفتارهای اجتماعی، افعالی است که فقط در ظرف جامعه و ارتباط با دیگران قابل تحقق هستند؛ مانند ازدواج و ایثار. به بیان دیگر رفتارهای اجتماعی، افعالی است که اگر انسان تنها باشد و با هیچ کس ارتباط نداشته باشد، قابل تحقق نیست.
🔹پدیده های اجتماعی، از دو جنبه «هستی شناسی» و «ارزشی» قابل بررسی هستند. علومی مانند جامعه شناسی و تاریخ، به بررسی این پدیده ها از حیث هستی شناسی و علومی مانند اخلاق (1) و حقوق، به بررسی این پدیده ها از حیث ارزشی میپردازند.
🔹تفاوت علم اخلاق و علم حقوق، در این است که علم اخلاق، افعال را از حیث تاثیر آنها در سعادت و کمال انسان ارزشگذاری میکند، ولی علم حقوق، ارزش رفتارهای اجتماعی انسان را از حیث برقراری نظم و عدالت بررسی میکند.
🔹موضوع علم حقوق «قوانین و مقررات حاکم بر جامعه» و هدف آن «برقراری نظم و عدالت در جامعه» است تا انسان بتواند در سایه این نظم و عدالت، به کمال خود دست یابد.
📚پاورقی:
1. البته موضوع علم اخلاق، اختصاصی به رفتارهای اجتماعی ندارد و شامل رفتارهای فردی نیز میشود.
#حقوق
#فقه_تقنین
📎لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان
https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3
🔰سومین بانویی که شیعه را نجات داد!
به بهانه سالروز بزرگداشت حضرت معصومه سلام الله علیها
✍ به قلم حجت الاسلام #نوراهان
شیعیان در طول تاریخ، مخصوصا در زمان حضور اهل بیت علیهم السلام زیر فشار حکومت ها بوده و اجازه فعالیت های علنی نداشتند. با این حال با تلاش های وافر اهل بیت علیهم السلام در طول سالیان متمادی و توفیقاتی که صادقین علیهما السلام به دست آورده بودند و شرایطی که در دوران امام رضا علیه السلام به دست آمد، شیعیان از عوام زدگی خارج شده، سطح معرفتی به مراتب بالاتری کسب کرده و آمادگی درک معارف عمیق تری را پیدا کرده بودند. از طرفی با فاصله گرفتن از عهد رسول خدا صلی الله علیه و آله و فقدان اصحاب ایشان، کم شدن ارتباط مستقیم مردم با امامان و همچنین ماجرای غیبت که در پیش روی شیعیان بود؛ همه و همه احساس نیاز شدید به تبیین معارف خاص شیعی و به طور خاص امامت را تشدید کردند. لازمه این کار این بود که
⬅️ مطالب عمیق تری بواسطه اهل بیت علیهم السلام به مردم آموزش داده شود،
⬅️ تشکل های علمی شیعی فعالیت بیشتری داشته باشند و
⬅️ اجتماعاتی برگزار و مصنفاتی را تالیف نمایند.
این مهم در مناطق خاصی که تحت اشراف حکومت بنی عباس بود میسر نمی شد؛ بنابراین مناطقی مثل سامراء، بغداد، مدینه و مکه و حوالی آن ها آمادگی لازم برای تبدیل شدن به مرکز #جهاد_تبیین را نداشتند. همچنین شهرهایی مثل خراسان که مخالفین زیادی در آن ساکن بودند و اوضاع سیاسی با ثباتی نداشت نیز منطقه مناسبی برای مأوای شیعیان نبود. برای انتخاب شهر ایده آل باید منطقه ای انتخاب شود که:
⬅️از خطرات حکومت دور باشد،
⬅️میل و رغبت تجار به آن زیاد نباشد و
⬅️مخالفین نیز در آن سکنی نگزیده باشند؛
🔅 و این شهر یعنی قم.
پس شیعیان با تعابیر بلندی که از اهل بیت علیهم السلام شنیدند آن جا را مهم می شماردند ولی هنوز یک عنصر اساسی را کم داشتند، این شهر بزرگی میخواست که هم بهانه اجتماع شیعیان باشد، هم پناه و امان شهر. این شخص هم باید به قدری جلالت داشته باشد که بتواند مایه افتخار مهمترین مجتمع شیعیان باشد و هم باید از حساسیت حکومت مصون باشد. #حضرت_معصومه_سلام_الله_علیها با عظمت معنوی و علمی خویش چنین توانی را داشت و همچون صدیقه طاهره سلام الله علیها و زینب کبری سلام الله علیها، یک بار دیگر در خط مقدم مبارزه و در برهه ای بسیار حساس، یک بانوی مکرمه ناجی اسلام ناب شد.
حضور بابرکت ایشان در قم زمینه را برای صدور ادعیه ای چون #جامعه_کبیره و #زیارت_غدیریه فراهم ساخت و گنجینه از معارف با عنایات ایشان حفظ و نگهداری شد. شیعیان سال ها بعد، آن هم با سختی و خونریزی موفق به برگزاری برنامه های عمومی مثل #جشن_غدیر و #عزای_سیدالشهدا_علیه_السلام در شهرهای دیگر می شدند، در حالیکه قم در تمام این دوران حصن حصین آنان بود.
⬅️ آری! دختر موسی بن جعفر علیهم السلام است که تربیت یافتگانش امان اهل قم هستند، و اوست که برکت وجودش نهال شیعه را از طوفان حوادث در امان نگاه داشته است.
📚منابع:
بحارالأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۱، ص۳۷۰
جشن و سرور در عید غدیر خم در عصر آل بویه، ماهنامه مکتب اسلام 1379 شماره 9.
رجال کشی، ج۲، ص ۸۵۷.
📎لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان
https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3
💢 دوره علمی پویش دانایی
⬅️ سلسله جلسات کاربست فقه و اصول در مسائل نوپدید
اندیشکده مستعدان به میزبانی حوزه علمیه آیت الله مجتهدی رحمه الله برگزار میکند:
«جلسه دوم»
💠 موضوع: جایگاه موضوع شناسی در دنیای مسائل نوین
🎙مدرس: حجت الاسلام و المسلمین حسین نیازآبادی
📎لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان
https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3
🔰آشنایی با علم حقوق
✍به قلم حجت الاسلام و المسلمین #ملکی
2️⃣ یادداشت دوم: تفاوت حق قانونی و حق اخلاقی
🔹کلمه «حقوق» در علم حقوق، جمع «حق» است؛ اما حق قانونی، نه حق اخلاقی. «حق قانونی» و «حق اخلاقی» دو تفاوت عمده دارند:
▪️حق قانونی، از سوی یک مقام صلاحیت دار (مانند حکومت) وضع شده و دارای ضمانت اجرایی بیرونی است. به این معنا که اگر کسی آن حق را مراعات نکند، حکومت میتواند مقابل او بایستد و او را وادار به رعایت آن حق کند.
اما حق اخلاقی، دارای ضمانت اجرایی بیرونی نیست، و نهایتا ضامن اجرایی درونی (مانند عقل یا وجدان) یا الهی دارد.
👈 ناگفته نماند که گاهی حق اخلاقی، منشا حق قانونی شده و مقام صلاحیت دارد، حق اخلاقی را بخاطر جنبه اجتماعی آن و تاثیر آن در تحقق نظم و عدالت، تبدیل به قانون میکند. در اینصورت آن حق اخلاقی، با حفظ جنبه اخلاقی خود، دارای حیث قانونی شده و دارای ضمانت اجرایی بیرونی میشود.
▪️تفاوت دوم، این است که حق قانونی فقط به روابط بین انسانها مربوط میشود و ناظر به رفتارهای اختیاری اجتماعی است. اما حق اخلاقی، شامل تمام رفتارهای اختیاری انسان میشود، حتی رفتارهایی که در مورد رابطه انسان با خدا، یا خودش، یا طبیعت است.
👈 لازم به تذکر است که گاهی رفتارهای غیر اجتماعی، جنبه اجتماعی پیدا میکند. به این معنا که از حیث تاثیرگذاری بر تحقق نظم و عدالت، دارای جنبه اجتماعی شده و ممکن است قوانینی در ازای آن جعل شود.
#حقوق
#فقه_تقنین
📎لینک دعوت به کانال اندیشکده مستعدان
https://eitaa.com/joinchat/1079706013Ceed9a368e3