eitaa logo
تأملات | محمد ولیانپور
552 دنبال‌کننده
78 عکس
7 ویدیو
1 فایل
یادداشت‌ها و تأملات محمد ولیان‌پور طلبه | در باب سیاست، فرهنگ و رسانه | عدالتخواه ارتباط با من در ویراستی و فارس: virasty.com/valianpour farsnews.ir/Valianpour
مشاهده در ایتا
دانلود
دست پر به میدان بروید! 🔸 اگر برای اجتماعات انقلابی به‌دنبال شعر، شعار یا تک‌بیت‌های روز هستید، ویژه‌نامهٔ «خط» پاسخگوی نیاز شماست! این‌روزها مهم‌ترین بستر جهاد ما مردم و مهم‌ترین تکلیف، حضور در میدان‌ها و خیابان‌هاست. این حضور شگفت با زمزمه‌های آهنگین و حماسی شعر، نوحه، سرود، ترانه و شعار جان و طراوت گرفته است. عزیزانی که در اداره میادین مؤثرند باید به بهترین و مؤثرترین تولیدات ادبی دسترسی داشته باشند تا تراز کیفی و حال خوب اجتماعات بیش از پیش جلوه کند. گروهی از شاعران باسابقه انقلابی مشغول سرایش و فعالیت برای تولید نمونه‌های خوب شعر و شعارند و این تولیدات را هر روز در ویژه‌نامه روزانه «خط»، به دست محفل‌گردان‌ها، روحانیون و مادحین اهل‌بیت(ع) می‌رسانند. 🔸 به میدان‌داران پیشنهاد می‌کنم ویژه‌نامه را هر روز پیگیری کنند: 🌐 @khat_sher تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour
آتش‌بس یا جنگ سرد؟ آتش‌بس تمدید نشده، صرفا جبهه نبرد تغییر کرده است! دزدان دریایی آمریکایی جنگ سرد و ساکت را در محاصره دریایی ادامه می‌دهند که پاسخی فراتر از بستن تنگه هرمز را می‌طلبد؛ توقیف کشتی‌ها، ناامن کردن راه‌های دورزدن تنگه و... خیابان منتظر است و همچنان دست میدان را پر می‌کند! صفحات من در ویراستی و فارس: 💠virasty.com/valianpour 🌐farsnews.ir/Valianpour تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour
اوایل جنگ رمضان نوشتم که هزینه‌های مادی، مانع مؤثری در برابر سیاست تجاوزکارانه دشمن نیست و باید به فکر وارد کردن تلفات انبوه قطعی و دفعی بود که هزینه انسانی جنگ را پررنگ کند. چون آمریکا تا وقتی مستقیما تلفات قابل توجهی دریافت نکرده است، عملا هزینه‌ای نداده و انتظار تنبیه متجاوز را نمی‌توان داشت. بخوانید: خسارت کافی نیست! حالا اخباری به گوش می رسد که این جنگ نه تنها برای آمریکا هزینه مادی نداشته، بلکه احتمالا گردش مالی قابل توجهی هم برای اقتصادش به همراه خواهد آورد. علاوه بر جبران هزینه پایگاه‌های آمریکا در کشورهای عربی، زیرساخت‌های این کشورها هم توسط آمریکا بازسازی خواهند شد. به نوشته میدل‌‌ایست‌آی، «دولت ترامپ به کشورهای عرب خلیج فارس گفته است که باید از شرکت‌های آمریکایی برای بازسازی زیرساخت‌های خود که در جریان حملات تلافی‌جویانه ایران آسیب‌دیده، استفاده کنند.» در این‌باره بیشتر خواهم نوشت. بیشتر بخوانید: خسارت کافی نیست! تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour
در برابر جنگ‌افروزی انتفاعی با وجود تحرکات میدانی در سطح منطقه که نشان از شروع مجدد درگیری یا دست‌کم تشدید محاصره دریایی دارد، تحرکات سیاسی تمایل آمریکا به خروج از جنگ را نشان می‌دهد. با این‌حال تهدیدات دشمن همچنان پابرجاست و گمانه‌زنی‌های امنیتی، سناریوهایی مثل حمله به زیرساخت‌ها و تجاوز زمینی به برخی نقاط کشور را برای درگیری‌های آتی پیش‌بینی می‌کند. سناریوهایی که طبیعتا مستلزم پاسخ متقابل و هم‌تراز است و قطعا پیش‌بینی‌های لازم برایش انجام شده است. واکنش نیروهای مسلح ما به تجاوزات دشمن در جنگ رمضان طیف وسیعی از اهداف را دربر می‌گرفت؛ از موشک‌باران اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا در منطقه تا ضربات پهپادی به زیرساخت‌های اقتصادی مرتبط با آمریکا در منطقه و مهم‌تر از همه، اعمال حاکمیت بر تنگه راهبردی هرمز که به‌نظر می‌رسد مورد اخیر، صرف‌نظر از نوساناتی که شوک قیمتی نفت را مهار کرد، کاری‌ترین ضربه را به دشمن وارد کرده است. اما حالا اخباری به گوش می رسد که حملات به پایگاه‌ها و زیرساخت‌های اقتصادی با وجود تأثیر فوری بر سازمان رزم و عقبه اقتصادی دشمن و نیز اثر سیاسی بر شکست هژمونیک دشمن، هزینه مادی بلندمدتی برای دشمن ندارد و بلکه گردش مالی قابل توجهی هم برای اقتصادش به همراه خواهد آورد. علاوه بر جبران خسارات پایگاه‌های آمریکا در کشورهای عربی که هزینه‌هایشان عموما برعهده کشور میزبان است، زیرساخت‌های این کشورها هم توسط آمریکا بازسازی خواهند شد تا حتی از جنگ‌افروزی‌هایش هم انتفاع اقتصادی ببرد. به نوشته میدل‌‌ایست‌آی، «دولت ترامپ به کشورهای عرب خلیج فارس گفته است که باید از شرکت‌های آمریکایی برای بازسازی زیرساخت‌های خود که در جریان حملات تلافی‌جویانه ایران آسیب‌دیده، استفاده کنند. تنها هزینه‌های تعمیر و بازسازی زیرساخت‌های مرتبط با انرژی این کشورها تا ۳۹ میلیارد دلار تخمین زده می‌شود.» واقعیت این است که زیرساخت‌های اعراب نه برای آمریکا مهم است و نه حتی برای خود سران عرب! کشورهایی که پول کافی و ذخیره ارزی وافی در اختیار دارند، برای هزینه‌کرد بخشی از دلارهای نفتی در این محل مشکل چندانی نخواهند داشت و سود این بازسازی‌ و نوسازی هم مستقیما به جیب شرکت‌های آمریکایی و دلالان عرب خواهد رفت. در جهانی که از جنگ و تولید اسلحه در جهت رونق اقتصادی استفاده می‌کنند، خیلی دور از ذهن نیست که تخریب زیرساخت‌های کشورهای جهان سوم هم به رونق کارتل‌های غربی کمک کند! بنابراین حمله متقابل به پایگاه‌های آمریکایی و زیرساخت‌های مرتبط در کشورهای عربی هرچند لازم است، اما کافی نیست و نقش تعیین‌کننده و بازدارنده‌ای در جنگ نخواهد داشت و احتمالا بازی در همان زمین است. اصولا وقتی دشمن بدون توجه به تهدید ضربات متقابل و متقارن اقدام به حمله کرده، بدین معناست که اهداف ارزشمندتری را مدنظر دارد و چنین ریسکی را پذیرفته است. به‌نظر می‌رسد در کنار این ضربات، پاسخ‌های نامتقارن و اثرگذارتری را نیز باید مدنظر داشت که بتواند تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر دشمن متجاوز بگذارد که مهم‌ترین آن‌ها، حملات پیش‌دستانه، ورود نیروی زمینی به درگیری منطقه‌ای، وارد کردن تلفات بالا به نیروهای آمریکایی و تمرکز بر ایجاد شوک قیمتی در بازارهای جهانی است که می‌تواند هزینه واقعی جنگ را بالا ببرد. بیشتر بخوانید: خسارت کافی نیست! فراتر از جنگ منطقه‌ای عبور از دیپلماسی فانتزی تعرفه هرمز را تصاعدی کنیم! جنگ منطقه‌ای در تله آتش‌بس آتش‌بس؛ فرصتی برای بازنگری پایان انفعال استراتژیک؟ در انتظار غافل‌گیری تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour
تنگه قیمت نفت از ابتدای جنگ را بستیم که مزیت اصلیش باید انفجار می‌بود. اما سازهای ناکوک سیاسی بارها قیمت را شکست و جلوی شتابش را گرفت. تنگه بدون قیمت، موضوعیت زیادی ندارد و تمرکز باید بر قیمت نفت باشد تا تورمش آستانه تحمل جهان را درنوردد. 140 دلار هم کافی نیست، هدف را بالاتر بگذارید! پ.ن: زبان پاسخ به دشمن را می‌داند، نه ... زنده‌باد قالیباف انقلابی! پ.ن: رهبر شهید انقلاب: من دیپلمات نیستم، انقلابی‌ام! بیشتر بخوانید: فراتر از جنگ منطقه‌ای تعرفه هرمز را تصاعدی کنیم! تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour
زندگی باید کرد مجلس در رأس امور دو ماه است که تعطیل است. کنکور سراسری ۴۵ روز پس از پایان جنگ برگزار خواهد شد. امتحانات نهایی دانش‌آموزان پانزده روز پس از پایان جنگ برگزار می‌شود و آزمون دانشگاه فرهنگیان نیز چنین سرنوشتی خواهد داشت و... همه این‌ها وابسته است به مساعد شدن شرایط کشور و اعلام پایان رسمی جنگ از سوی شورای عالی امنیت ملی. هفته گذشته برگزاری انتخابات هفتمین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا نیز به دو ماه پس از پایان جنگ تحمیلی موکول شد. انتخاباتی که با دغدغه امام راحل و امام شهید هیچ‌گاه و در هیچ شرایطی، حتی درحالی‌که چند استان درگیر اشغال‌گری رژیم بعث بودند، حتی یک روز به تعویق نیفتاد و رهبر شهید انقلاب، بارها برگزاری بدون تأخیر انتخابات‌ها را یکی از افتخارات جمهوری اسلامی می‌دانستند و امیدوار بودند که این رویه در آینده نیز تداوم یابد... همه این‌ها در کنار محدودیت‌های ناگزیر جنگ، مثل خسارات و تبعات اقتصادی، لغو پروازها و کاهش سفرها، محدودیت‌های ارتباطی و... بخشی از زندگی مردم را تحت‌الشعاع قرار داده و باعث توقف جریان طبیعی زندگی در برخی زمینه‌ها شده است. جنگ و احتمال ادامه آن حتی در دوران آتش‌بس، قریب دو ماه است که به‌درستی همه توجهات را به نبرد با دشمن معطوف کرده و مردم نیز در سنگر خیابان، دفاع از ایران اسلامی را در جبهه داخلی برعهده دارند. اما تداوم این حضور، مستلزم تداوم جریان زندگی و امید به آینده است. در میانه جنگ وجودی نمی‌توان تداوم زندگی را به پایان جنگ و وقتی نامعلوم موکول کرد؛ کمااین‌که بسیاری از دستگاه‌ها تدابیری برای استمرار خدمات با بخشی از ظرفیت حضوری و استفاده از ظرفیت دورکاری اندیشیده‌اند تا خللی در خدمات عمومی و زندگی مردم به وجود نیاید. گرچه برخی از این محدودیت‌ها در وضعیت ویژه کشور ناگزیر است، اما توقف فرایندها و موکول کردن آن‌ها به زمان نامتعین، تبعات دامنه‌داری را ایجاد خواهد کرد که خود مسائل دیگری را پدید خواهد آورد. مضاف بر این‌که این بلاتکلیفی و وابسته شدن زندگی به پایان جنگ، مفهومی جز انفعال و فشار اجتماعی به تصمیم‌گیران برای پایان جنگ به هر قیمت نخواهد داشت. اما اینک ضرورت بزرگ‌تری اقتضا می کند که این تعویق‌ها تا حد امکان کاهش یابد و زندگی طبیعی جریان خود را از دست ندهد. چون پیروزی در جنگ وجودی در گرو اثبات تاب‌آوری ملت است که جز با جریان زندگی، چه در بیم و امید آتش‌بس و چه در بحبوحه جنگ محقق نمی‌شود. نزدیک نیم‌قرن محاصره اقتصادی و تحریم‌ها هم همین را می‌گوید که مهم‌ترین هدف دشمن، تعطیلی چرخه زندگی مردم و امورات کشور است که می‌تواند با بلاتکلیفی و تلقی ناکارآمدی، به نارضایتی و کاهش تاب‌آوری جامعه بینجامد. زنده نگه داشتن جریان زندگی حتی در سخت‌ترین شرایط است که نشان از استحکام ساختار سیاسی و اجتماعی دارد و مقاومت ملی را در برابر دشمن تقویت خواهد کرد. همین سازگاری با شرایط ویژه است که حکومت‌ها، نسل‌ها و تمدن‌ها را از خطر انقراض می‌رهاند. مأموریتی که البته نیازمند ابتکار عمل و اعتماد به مردمی است که امتحان خود را پس داده‌اند. جنگ با همه محدودیت‌ها و مصائبی که دارد، قابل تحمل است؛ به‌شرط آن‌که زندگی جریان داشته باشد. بیشتر بخوانید: زندگی به شرط مذاکره! امتداد «خیابان» کجاست؟ غروب برجام و پایان بلاتکلیفی عبور از تعلیق جنگ و صلح مکانیسم «بازگشت» پیام‌آور بعثت مردم تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour
⚪️ مردم‌سالاری در جنگ در چهارمین هفته آتش‌بس، مجلس شورای اسلامی وارد سومین ماه تعطیلی خود شده و انتخابات هفتمین دوره شوراها نیز به آینده‌ای نامعلوم معوق شده است. هرچند ملاحظات امنیتی و اجتماعی موضوع نیاز به تدبیر دارد، اما همیشه ساده‌ترین راه و پاک کردن صورت‌مسئله بهترین راه نیست! مروری بر سخنان رهبر شهید انقلاب درباره برگزاری بدون تأخیر انتخابات حتی در دوره جنگ، نشان می‌دهد که مردم‌سالاری را به بهانه جنگ هم نمی‌توان تعطیل کرد. بخوانیم: 🔸 از اول انقلاب نگذاشتیم انتخابات تأخیر بیفتد! انتخابات مظهر کامل حضور و انتخاب مردم است. مردم با حضور خودشان در صحنه انتخابات، مردم‌سالاری واقعی را در این کشور شکل می‌دهند؛ این خیلی مهم است. ما این را در طول این ۳۷ سالی که از اول انقلاب گذشته است، نگذاشتیم تعطیل بشود یا تأخیر بیفتد. (۱۳۹۴/۰۶/۲۴) 🔸 خط امام؛ مردم‌سالاری بدون یک روز تأخیر در سخت‌ترین دوران جنگ که تهران زیر بمباران دشمن بود، انتخابات تعطیل نشد؛ حتی تا امروز یک روز انتخابات در ایران تأخیر نیفتاده است. کدام دموکراسی را در دنیا شما سراغ دارید؟ انقلاب‌ها که هیچ؛ در هیچ دموکراسی‌ای با این دقت سر موقع آراء مردم به صندوق‌ها ریخته نمی‌شود. این خط امام است. (۱۳۸۹/۰۳/۱۴) 🔸 تأخیر انتخابات به بهانه جنگ؟ در کشورهای گوناگون وقتی جنگ می‌شود یا یک حادثه‌ای اتفاق می‌افتد، انتخابات را عقب می‌اندازند؛ اما در ایران انتخابات یک روز از موعد مقرر خودش عقب نیفتاده است؛ در هیچ برهه‌ای از برهه‌ها. تهران بمباران می‌شد، شهرهای خوزستان و ایلام و کرمانشاه و بقیه جاها بمباران می‌شد، درعین‌حال انتخابات در موعد معین انجام می‌گرفت. در اقصی‌نقاط کشور، در روستاها و حتی در جاهایی که رفت‌وآمد سخت است، انتخابات در این کشور تعطیل نشده است. (۱۳۹۴/۰۶/۲۴) 🔸 انتخابات بدون تأخیر به کوری چشم دشمن! انتخابات، شاخص و عَلم نظام جمهوری اسلامی است. به کوری چشم دشمن‌ها، ما الحمدلله انتخابات را بدون اندک تأخیری، همیشه سر وقت انجام دادیم؛ این خیلی مهم است. از سال 58 که اولین انتخابات انجام گرفته است تا امروز، سی و یکی دو تا انتخابات انجام گرفته؛ سر وقت، با دقت. (۱۳۹۰/۰۳/۰۸) 🔸 سیاست‌بازها به دنبال تأخیر انتخابات... در بعضی از دوره‌ها برخی از آدم‌های سیاست‌باز و سیاست‌زده سعی‌شان این بود که انتخابات را تعطیل کنند یا عقب بیندازند، اما به توفیق الهی جلوی این‌ها گرفته شد و انتخابات در موعد معین انجام گرفت. (۱۳۹۴/۰۶/۲۴) 🔸 خودشان را کشتند که انتخابات را عقب بیندازند! واقعا خودشان را کشتند که شاید بتوانند در یک برهه‌ای انتخابات مجلس را عقب بیندازند، اما نتوانستند! رؤسای قوا با هم‌دیگر هم‌دست شدند که نگذارند انتخابات مجلس شورای اسلامی سر وقت انجام بگیرد، اما نتوانستند! خیلی تلاش کردند، آمدند، بحث کردند، حرف زدند، روزنامه نوشتند، امضاء جمع کردند، مأمورین دولتی را بسیج کردند، ولی الحمدلله نتوانستند. بعد از این هم به توفیق الهی همین جور خواهد بود! انتخابات مهم است. انتخابات برای ما یک پرچم افتخار است؛ نشانه مردم‌سالاری دینی است. (۱۳۹۰/۰۳/۰۸) بیشتر بخوانید: زندگی باید کرد زندگی به شرط مذاکره! تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour
عملیات غیرممکن با تاپ‌گان ایرانی! طبق اعلام رسانه‌های آمریکایی که به تأیید مقامات نظامی کشورمان نیز رسیده، یک خلبان ایرانی با جنگنده قدیمی نسل سوم توانسته است با وجود لایه‌های متعددی از پیشرفته‌ترین رادارها، پدافندها و جنگنده‌های رهگیر نسل پنجم، پایگاه آمریکایی را در بالاترین حالت‌آماده‌باش بمباران کند و به پایگاه خود بازگردد. به گزارش ان‌بی‌سی نیوز به نقل از مقامات آمریکایی «در روزهای ابتدایی جنگ، یک جنگنده اف5 ایرانی پایگاه مجهز آمریکا در کویت را بمباران کرده است. به گفته دو مقام آمریکایی، این اولین‌بار پس از جنگ جهانی است که یک هواپیمای سرنشین‌دار به یک پایگاه نظامی آمریکا حمله می‌کند. جنگنده‌ای که 67 سال پیش ساخته‌شده پایگاه بزرگ‌ترین ارتش جهان را بمباران کرده است.» منشأ حمله آن‌قدر غافل‌گیرانه و ناشناخته بوده که برخی تحلیل‌گران احتمال می‌دهند باعث سردرگمی و تشخیص اشتباه دشمن و شلیک به جنگنده‌هایش شده که خبر سقوط سه جنگنده آمریکایی در روزهای ابتدایی جنگ منتشر شد. به گفته مقامات آمریکایی، جنگنده ایرانی در ارتفاع بسیار پایین به پایگاه نزدیک شده و از سامانه‌های پاتریوت و شبکه‌های دفاع هوایی کوتاه‌برد نیز عبور کرده است تا بتواند حملاتش را با بمب‌های سقوط‌آزاد انجام دهد. در این موج حمله به آشیانه‌های هواپیما، ستاد فرماندهی، زیرساخت‌های ارتباطات ماهواره‌ای، باندهای پرواز و سامانه‌های راداری پیشرفته ارتش آمریکا خسارات شدیدی وارد شده است که طبق برآورد اندیشکده «AEI» به میلیاردها دلار می‌رسد. در این میان چیزی که بیش از خسارات اهمیت دارد، تحقیر نیروی هوایی آمریکاست. برخی فعالان رسانه‌ای این شاهکار قهرمانانه را با اسطوره‌سازی‌های هالیوودی از نیروی هوایی آمریکا در فیلم‌های تخیلی «تاپ گان» مقایسه کردند که این‌بار در واقعیت محقق شده است. جنگنده اف5 که در سال ۱۳۴۴ وارد کشور شد، با تعداد ۱۸۰ فروند عملا ستون فقرات نیروی هوایی کشور را تشکیل داد. جنگنده کوچک و سبکی که در نسخه‌های اولیه حتی رادار هم نداشت، در نسخه‌های بعدی به استانداردهای جنگنده نسل سوم رسید؛ اما با ظهور جنگنده‌های نسل چهار و پنج، از نیروی هوایی بسیاری از کشورها کنار گذاشته شد. اما تحریم‌های تسلیحاتی در ایران مانع از بازنشستگی اف5 بود و ارتقای این جنگنده در دستور کار قرار گرفت که نسخه‌های آذرخش و صاعقه محصول این پروژه بودند. این ارتقاها در نهایت به تولید چهار فروند نسخه کاملا بومی کوثر انجامید؛ با موتور ملی اوج، رادار بومی با برد سه برابری، اویونیک مدرن و سیستم هدف‌گیری مدرن، امکان حمل موشک‌های جدید و... که همین تغییرات اساسی، این جنگنده را به نسل چهارم نزدیک می‌کرد. برخی رسانه‌ها این گمانه را مطرح کرده‌اند که در این عملیات از آخرین نسخه این جنگنده، یعنی جنگنده ایرانی کوثر استفاده شده است که در این صورت می‌توان امیدوار بود که طرح‌های توسعه بومی بتواند نتایج شگفت‌آوری را خلق کند. اما به اذعان همه تحلیل‌گران، نقطه اوج ماجرا مهارت استثنایی و رشادت محض خلبانی است که توانسته چنین معجزه‌ای را بیافریند. معجزه‌ای که به اعتراف رسانه آمریکایی فقط از یک نفر برمی‌آمده و آن هم همان خلبان ایرانی بوده است! تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour
دور زدن ممنوع! در اولین واکنش به تحرکات اخیر آمریکایی‌ها در نقض رژیم عبورومرور در آب‌های منطقه، نیروهای نظامی کشورمان در اطلاعیه‌ای نقشه جدید محدوده تحت کنترل تنگه هرمز را اعلام کرد؛ از شرق، بین کوه مبارک در ایران و جنوب فجیره در امارات و از غرب، بین انتهای جزیره قشم در ایران و ام‌القیوین در امارات. محدوده‌ای که بنادر اماراتی رأس‌الخیمه در خلیج‌فارس و فجیره در دریای عمان را محدوده کنترلی نیروهای مسلح ایران قرار می‌داد و هرگونه عبورو مرور در این بنادر را به مجوز نیروهای ایرانی منوط می‌کرد. بر این اساس بلافاصله برای کلیه شناورهای موجود در این محدوده و به‌ویژه بنادر فوق هشدار تخلیه صادر شد. با این اوصاف منطقه ممنوعه هرمز دیگر یک خط فرضی از میان تنگه نیست؛ بلکه محدوده بزرگ‌تری را دربرمی‌گیرد که قابلیت مدیریت و مانور بیشتری دارد. گرچه این موضوع مستقیما به کشور خاصی مرتبط نیست، ولی با این اقدام امارات متحده عربی که از مزیت ارتباط دریایی به خارج از خلیج‌فارس برخوردار است، این مزیت را از دست می‌دهد و می‌توان گفت به‌نوعی در محاصره دریایی قرار خواهد گرفت. اما با وجود اقدامات خصمانه و تحریک‌آمیز امارات در تشدید فشارها علیه ایران و همکاری مستمر با آمریکا و رژیم صهیونیستی، این اقدامات را صرفا نمی‌توان در چارچوب گوشمالی امارات معنا کرد. بلکه هدف اصلی را در بندر فجیره باید دید که قرار بود تنگه هرمز را دور بزند. جایی‌که امارات با خط لوله‌ای 48 اینچی روزانه دو میلیون بشکه از نفتش را از ابوظبی و خلیج‌فارس به چهارصد کیلومتر آن‌سوتر در دریای عمان منتقل می‌کند. فجیره سال‌هاست سرمایه‌گذاری عظیمی برای ایجاد پایانه نفتی مستقل به خود دیده تا بتواند وابستگی ترانزیت نفت به تنگه هرمز را کاهش دهد و امروز 18 میلیون مترمکعب نفت را در بطن خود دارد که بزرگ‌ترین ظرفیت تجاری ذخیره‌سازی محصولات پالایشی در خاورمیانه است. ظرفیتی که در حال توسعه است و قرار است به ۴۲ میلیون بشکه انبار زیرزمینی برسد. با این حساب ساحل شرقی امارات در دریای عمان هم در محدوده اعمال حاکمیت ایران در تنگه هرمز قرار می‌گیرد تا این کشور نوپا نتواند از تبعات تنش‌آفرینی در منطقه بگریزد. هم‌سرنوشتی کشورهای منطقه اقتضای آن دارد که اگر قرار بر محاصره ایران با کمک کشورهای منطقه باشد، بقیه کشورها هم تبعاتش را بپذیرند. حالا امارات باید متوجه شده باشد که از این پس هیچ‌یک از زیرساخت‌های انرژی کشورهای خلیج فارس ارزش نظامی ندارد و نمی‌تواند مورد هدف ایران قرار گیرد؛ چرا که این منابع انرژی باید سالم باشند تا تنگه هرمز ارزش و موضوعیت خود را حفظ کند. اما تنها جایی که در منازعات آتی و جنگ احتمالی زیرساخت‌ها در معرض حملات ایران خواهد بود، مراکزی است که وابستگی مستقیمی به تنگه هرمز ندارند و بندر فجیره در رأس این اهداف است. بیشتر بخوانید: تنگه قیمت نفت فراتر از جنگ منطقه‌ای تعرفه هرمز را تصاعدی کنیم! جنگ منطقه‌ای در تله آتش‌بس پایان انفعال استراتژیک؟ در انتظار غافل‌گیری تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour
چالش اثر تنگه بستن تنگه هرمز تاکنون آثار و پیامدهای گسترده‌ای داشته که مهم‌ترین آن‌ها افزایش قیمت نفت بوده است. اما این افزایش قیمت به دلایل مختلف در قیمت اسمی صددلار متوقف شده و نتوانسته شوک مورد انتظار را به بازارهای جهانی وارد کند. از سوی دیگر آثار بستن تنگه هرمز صرفا کوتاه‌مدت نیست و آثار بلندمدت آن فراتر از اختلال موقت در عرضه و قیمت انرژی، ماهیت بنیادین و ساختاری خواهد داشت که ممکن است به بازتعریف نظم منطقه‌ای بینجامد. نظمی که بر پایه مزیت ژئوپلیکی تنگه می‌تواند جایگاه سیاسی ایران در منطقه را به سطح دیگری ارتقا بخشد. اما این نظم جدید در عرصه‌های اقتصادی به گونه دیگری بروز خواهد کرد و نظم جدید اقتصادی ممکن است به کاهش ارزش تنگه در درازمدت بینجامد و همین امر بر ارزش سیاسی آن نیز سایه افکند. چرا که مرور زمان موجب سازگاری اقتصاد منطقه و جهان با شرایط جدید و تلاش برای کاهش وابستگی استراتژیک به این نقطه حساس خواهد شد. وابستگی صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس به تنگه هرمز و تهدید امنیت اقتصادی این کشورها، آن‌ها را به سمت توسعه مسیرهای جایگزین و بازتعریف زنجیره‌های تأمین سوق خواهد داد. این تلاش‌ها حتی در صورت بازشدن کامل تنگه هم اتفاق خواهد افتاد؛ کمااین‌که کشورهایی مثل عربستان و امارات طی دهه گذشته با پیش‌بینی چنین وضعیتی به سمت توسعه مسیرهای جایگزین صادرات نفت رفته و در جریان جنگ فعلی هم از آن بهره‌برداری کردند. تغییر منطقه کنترلی تنگه هرمز توسط قوای نظامی کشورمان و شمول بندر فجیره در امارات برای جلوگیری از دور زدن تنگه، نشان از اهمیت این موضوع دارد و بستن تنگه باب‌المندب نیز می‌تواند برگ دیگری برای مهار همین سناریو توسط عربستان در بندر ینبع و دریای سرخ باشد. اما طبیعی‌ست که افزایش مسیرهای جایگزین و کاهش سطح تنش، امکان تهدید و تحدید مسیرهای جایگزین را در آینده پس از جنگ، دشوار خواهد کرد. گرچه مسیرهای موجود فعلا ناکافی هستند و نمی‌توانند بار دور زدن کامل تنگه را بر دوش بکشند، اما پروژه‌هایی مثل احیا و توسعه خط لوله نفت عراق و طرح‌های بلندپروازانه‌ای نظیر پروژه چهاردریا در سوریه که با هدف کاهش وابستگی به مسیرهای دریایی سنتی و تنگه‌ها طراحی شده‌اند، دست‌کم می‌توانند چشم‌انداز اهمیت اقتصادی تنگه هرمز را با چالش مواجه کنند. با این تفاصیل به‌نظر می‌رسد علاوه بر اعمال حاکمیت سیاسی و برقراری رژیم حقوقی جدید بر تنگه، مهم‌ترین راهبرد برای استفاده از ظرفیت اقتصادی تنگه هرمز در جنگ، استفاده حداکثری کوتاه‌مدت با بهره‌گیری از اثر روانی بستن تنگه و استفاده بلندمدت با مدیریت هوشمندانه تردد و زنده نگاه‌داشتن مزیت‌های اقتصادی این مسیر است. اما در کوتاه‌مدت، اثر روانی قیمت نفت مهم‌ترین ابزار فعلی ما برای ایجاد فشار بین‌المللی بر دشمن در میانه جنگ فعلی است و نباید با واکنش‌ها و مواضع نابه‌جای سیاسی مهار شود و اثر خود را از دست دهد. استفاده از این پنجره زمانی، مستلزم وارد کردن شوک فوری و حداکثری به بازار انرژی است که آستانه تحمل اقتصاد جهانی (قیمت لحظه‌ای 200 دلاری و قیمت پایدار ۱۵۰ دلاری بنابر محاسبات معتبر) را تهدید کند. این شوک قیمتی می‌تواند بحران کنترل‌شده‌ای را در سطح اقتصاد جهانی ایجاد کند که ضمن پرهیز از خطر رکود و سقوط قیمت نفت، مزیت سیاسی و امنیتی فوق‌العاده‌ای را برای کشورمان به‌همراه آورد و ضمانت عینی تحقق خواسته‌های برحق ملت ایران قرار گیرد. بیشتر بخوانید: دور زدن ممنوع! تنگه قیمت نفت فراتر از جنگ منطقه‌ای تعرفه هرمز را تصاعدی کنیم! جنگ منطقه‌ای در تله آتش‌بس تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour
عراق همدل؛ پای کار ایران روز گذشته توئیت عربی رئیس‌جمهور خطاب به آیت‌الله‌ سیستانی و مردم عراق منتشر شد که در آن از مواضع حکیمانه و حمایت‌های بی‌دریغ حضرت آیت‌الله العظمی سیستانی مرجعیت عالیقدر عراق نسبت به جمهوری اسلامی ایران و آسیب‌دیدگان تجاوز اخیر آمریکا و رژیم اسرائیل قدردانی کرده بود. پزشکیان همچنین با تقدیر از همدلی، همراهی و حمایت ملت برادر عراق با ملت ایران، تأکید کرد که مرجعیت همواره پناهگاه مستحکم معنوی و پشتیبان ارزشمند مظلومان بوده است. آیت‌الله العظمی سیستانی از ابتدای تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشورمان این جنگ ظالمانه را با شدیدترین عبارات محکوم کرده و از همه مسلمانان و آزادگان جهان خواسته بود که با ملت‌های مظلوم ایران و لبنان همبستگی نشان دهند. اما در پیام دیگری که در آستانه عید فطر گذشته صادر شد، مردم عراق را به کمک به برادران ایرانی و لبنانی‌شان فراخواندند. در این پیام که در خطبه‌های نماز اعتاب مقدسه عراق قرائت شد آمده بود: ای مؤمنان، ایمان تنها اقرار و عقیده نیست و عمل صالح و همدردی و یاری رساندن نیز لازم است. در این شرایط دشوار که رنج‌ها افزون و نیاز آسیب‌دیدگان و آوارگان بیشتر شده است، وظیفه شرعی و انسانی ما ایجاب می‌کند که دست یاری به سوی برادران مصیبت‌دیده خود دراز کنیم. مرجعیت عالی دینی، اجازه می‌دهد که از حقوق شرعی برای کاهش آلام آسیب‌دیدگان در ایران و لبنان مصرف شود. فراخوان مرجعیت موجی از همبستگی مردمی را در عراق پدید آورد و صحنه‌های زیبایی از یگانگی دو ملت ایران و عراق را به تصویر کشید. عراقی‌ها با ایجاد پویشی از همدلی و همراهی با مردم ایران، تصویر هدایا و تبرعات خود به مردم ایران و رسید صادره توسط دفتر آیت‌الله سیستانی را در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشتند که یادآور پویش ایران همدل به ابتکار رهبر شهید انقلاب بود. برخی از این صحنه‌ها در شبکه‌های اجتماعی توجه کاربران را به خود جلب کرد: دختربچه عراقی که گوشواره‌هایش را از گوش درمی‌آورد، می‌گوید این‌ها از گوشواره‌های حضرت رقیه باارزش‌تر نیست؛ تقدیم به مردم ایران. کودکی که با شور و هیجان قلکش را می‌شکند و تمام پس‌اندازش را برای کمک به مردم ایران اهدا می‌کند. مرد سال‌خورده‌ای که هزینه درمانش را برای هدیه به مردم ایران تقدیم می‌کند. عروسی که سرویس طلای خود را اهدا می‌کند. و پسربچه‌ای که دوچرخه‌اش را به‌عنوان تنها دارایی‌اش برای کمک به مردم ایران هدیه کرد و با چشمانی اشک‌بار گفت: جان‌های ما فدای شما در جمهوری اسلامی ایران. با این پویش سیل کمک‌های مردمی عراق به ایران برای تجدید پیمان برادری در روزهای سخت توسط نهادهای مختلف عراقی، از آستان‌های مقدس تا مواکب و کتائب بسیج مردمی به راه افتاد. چند روز بعد اولین کاروان کمک‌های بشردوستانه از حرم حسینی وارد ایران شد تا با ورود کاروان‌های بعدی بیشترین کمک‌های بین‌المللی در طول جنگ اخیر از طرف این ضلع جبهه مقاومت رقم بخورد؛ از موادغذایی و دارویی گرفته تا تجهیزات پزشکی، آمبولانس و ماشین‌آلات سنگین آواربرداری. صدها نفر از موکب‌داران عراقی نیز راهی ایران شدند تا موکب خود را این بار نه در اربعین و مشایه، بلکه در فروردین و شهرهای ایران برپا کنند و با پذیرایی از مردم مقاوم ایران سهمی در این مبارزه مقدس داشته باشند یا شاید ادای دینی کرده باشند به دوستی‌ها و همراهی‌های گذشته ایرانیان، به‌ویژه در روزهای سخت مبارزه با تروریسم داعش. آیت‌الله سیستانی همچنین هزینه ویژه‌ای برای بازسازی مدرسه میناب اختصاص داد که مراسم کلنگ‌زنی مدرسه جدید به‌سرعت انجام شد. علاوه بر این نماینده مرجعیت به دیدار خانواده شهدای میناب و عیادت مجروحان جنگی بستری در بیمارستان‌های تهران رفت و هدایایی نیز به آن‌ها پرداخت شد. کمک‌های ارزش‌مند مردم عراق در حالی وارد کشور شده است که به تصریح معاون جمعیت هلال احمر کشورمان «هیچ درخواست نیازی از سوی ایران اعلام نشده» و حجم کمک‌ها نیز شاید در قیاس با عمق اقتصاد ایران به چشم نیاید؛ اما این توجه مرجعیت و حرکت خودجوش مردمی، عمق هم‌دلی و ارتباط عاطفی ایران و عراق در برهه‌های حساس تاریخی را به نمایش گذاشت. بیشتر بخوانید: اربعین و معجزه خدمت فرصت مقاومت در دل تهدید جنگ تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour
اگر ایران را قابل می‌دانند قدری هم در پلتفرم داخلی حرف بزنند... چون بیش از ۹۹ درصد مردم برخلاف ایشان دسترسی به بین‌الملل ندارند! این آخرین پیام دکتر در بوده، ۲۰ ماه پیش! و غیر از فصل انتخابات تقریبا فعالیتی نداشته‌اند... صفحه من در ویراستی: https://virasty.com/r/1Ua تأملات | محمد ولیانپور @mvalianpour