🪔نیروهای شر
در اساطیر ایران چیزی که همهجا در همه روایات اساطیری مشاهده میشود حضور شر و نیروهای حافظ پلیدی در جهان است. از این نیروهای شر که دستیاران اهریمن یا انگرهمینو بهشمار میآیند، با نامهای دیو و دروج یاد شده است. دیوان و دروجان مذکر و مؤنث هستند و در برابر هر نیکی در جهان یک پلیدی است و حداقل یک دیو هم موکل بر آن پلیدی است. در برابر زندگی مرگ است؛ در برابر خوشی رنج و بیماری در برابر گرما، سرمای سخت سوزان و برابر راستی دروغ و برابر باران خشکسالی و دیو موکل بر آن اپوش است.
در اساطیر ایران همیشه دنیا صحنهٔ جدال میان این نیروهای پلیدی و اساطیر نیکوست، آنهایی که یاور آفریدههای گیتیایی و نیک هستند.
🕰🕯•°~در باورهای اساطیری ایرانیان جهان صورتی گرد و هموار مانند یک بشقاب داشت. آسمان نیز سنگی و سخت مانند الماس تصور میشد. زمین در مرکز کاملاً هموار و دستنخورده بود و هیچ حرکتی در میان زمین و ماه و ستارگان وجود نداشت. اما بهدنبالِ تازش نخست اهریمن به زمین ناگهان دگرگون شد. در آن پویایی پدید آمد و کوهها ایجاد شدند و رودخانهها به جریان افتادند و ماه و ستارگان به چرخش درآمدند. در تصویر کلی دنیا در آن زمان، جهان به هفت اقلیم تقسیم شد که مرکز آن خونیرث نام داشت و شش سرزمین بهصورت اقماری در اطراف آن بودند. آسمان نیز دارای سه مرتبه ستارهپایه، ماهپایه و خورشیدپایه بود. کوه تیره که در البرز قرار داشت مرکز عالم دانسته میشد.
اهورامزدا: پادشاه ایزدان، ایزد نیکی
اَنگره مَینیو: سرچشمه شر، آشوب
مهر: ایزد خورشید در هنگام طلوع، ایزد عهد و پیمان و پادشاهان
هَور خَشه-ئته: ایزد خورشید در بالاترین حد خود
اَردویسَر آناهیتا: ایزدبانوی باروری، سلامتی، آب، خرد و جنگ
رَشَن (رَشنو): یک فرشته؛ قاضی و دادگر مردگان
بهرام (وِرِثرغنه/وِرِترگنه) : ایزد جنگاوری و جنگ با اهریمن
تیر/تیشتر : ایز کشاورزی و باران و ستاره
آتر (آذر): ایزد آتش پاک، تجسم آتش
هوم (هائوم): ایزد فصل برداشت، سلامتی، قدرت و نیروی حیات؛ تجلی گیاهی به همین نام که عصاره آن مایه شادابی است.
وای (وایو) : ایزد باد که ارواح شیطانی را دور میکند
زروان: ایزد زمان، تجسم زمان بیکران